GenZ trong sáng hơn ta tưởng…
Thái Hạo
Thời gian vừa qua từ khóa “GenZ” đã trở thành một chủ đề lớn trong xã hội Việt Nam. Kéo theo đó, có nhiều cái nhìn về thế hệ này. Những “người dân chủ” thì bày tỏ sự “ân hận” vì đã nhìn nhầm và đã từng tỏ ra thất vọng với GenZ, và họ bắt đầu cho rằng đây chính là thế hệ sẽ thay đổi lịch sử. Phía kia thì liên tục đưa ra các quy chụp và cảnh báo, rằng GenZ đang bị lợi dụng, bị kích động, và “hãy cẩn thận đấy”. Một số khác thì cho rằng, đó chỉ là sự xốc nổi, lửa rơm, không có gì đáng kỳ vọng…
Mừng đội tuyển Việt Nam Vô địch
Nguyễn Quang A
Thật mừng đội tuyển bóng đá Việt Nam đã đạt vô địch tại sân nhà!
Tuy nhiên, biết mình là điều tối quan trọng. Trong hai trận chung kết giải Asean Hyundai cup Thái Lan đá vào gôn 4 quả, đá trượt một quả penalty; Việt Nam đá vào 2 quả và đội tuyển Việt Nam nhận chức vô địch tại sân nhà Mỹ Đình. Sự trớ trêu, bất định và hấp dẫn của môn thể thao vua này là thế: việc đá trượt quả penalty là điểm bước ngoặt dẫn đến đội Thái mất đà, đội Việt Nam tăng áp lực khiến tuyển Thái Lan đá phản lưới nhà 2 quả trong thời gian còn lại (chúng ta không bàn đến những vấn đề tác động tâm lý và khán giả ở đây).
Dương Thu Hương trong Ký 2 của Đinh Quang Anh Thái
Tino Cao
Hai tuần trước, nhà báo Đinh Quang Anh Thái tặng tôi bộ tác phẩm Ký của ông. Riêng Ký 2, ông dặn rất rõ rằng cuốn này chỉ cho mượn, đọc xong phải trả. Tôi đoán ngay nó hẳn có một giá trị đặc biệt nào đó. Mang sách về nhà, tôi đọc trước Ký 2. Ký 2 khắc họa nhiều chân dung nhân vật. Đến phần viết về nhà văn Dương Thu Hương, lí do ấy hiện rõ ngay trên những trang sách. Xen giữa phần chữ in của sách là bút tích mực đỏ của Dương Thu Hương, chỗ sửa năm sinh 1948 thành 1947, chỗ chỉnh tên người, bổ sung địa danh, gạch bỏ một chữ, thêm một câu, có đoạn viết dài ra ngoài lề. Cuốn sách mang tư cách của một văn bản đã được nhân vật trực tiếp đối thoại và hiệu đính. Đinh Quang Anh Thái dựng lại hình ảnh Dương Thu Hương từ kí ức, tiếp xúc và quan sát riêng của ông, còn Dương Thu Hương quay trở lại văn bản để xác nhận, sửa chữa hoặc bổ sung những gì liên quan đến chính cuộc đời của bà. Sự có mặt của hai lớp chữ làm cho Ký 2 có giá trị đặc biệt về phương diện thể loại. Người viết và người được viết cùng tham gia vào quá trình kiến tạo chân dung, nhưng từ hai vị trí khác nhau, một bên là kí ức của người quan sát, bên kia là ý thức tự nhận diện của nhân vật. Chính sự giao cắt ấy làm nổi rõ tính chất phức tạp của kí, một thể loại nằm giữa chứng thực, hồi ức và nghệ thuật khắc họa nhân vật. Với Dương Thu Hương, những nét mực đỏ cho thấy một phẩm chất nhất quán trong con người bà, sự cẩn trọng đối với sự thật của đời mình và nhu cầu tự bảo vệ quyền diễn giải về chính quá khứ.
Bùi Chát – Khi hội họa là một động từ, nhưng động từ ấy đi về đâu?
Ngô Lực
Tôi đã nhiều lần viết về Bùi Chát. Trong những lần ấy, điều tôi muốn ủng hộ không hẳn là một phong cách, một thủ pháp hay một kết quả hội họa cụ thể, mà trước hết là thái độ sáng tạo của anh: sự dấn thân, tinh thần thử nghiệm, khả năng nghi ngờ chính những gì mình vừa tạo ra và đặc biệt là ý thức không muốn biến nghệ thuật thành việc lặp lại một công thức đã thành công.
Khi văn chương đổi phương tiện
Nguyễn Quốc Chánh
1
Có một cách nghĩ quen, văn chương là nội dung, sách là vật chứa, mạng xã hội là phương tiện mới, đưa văn chương đến nhiều người nhanh hơn.
Giấc mộng lấy mẹ đi (Đọc Mây trắng của Nguyễn Đức Sơn trong mùa Vu Lan)
Thích Ngộ Chánh
Có những bài thơ được viết sau một cái chết. Cũng có những bài thơ được viết khi cái chết chưa xảy ra, nhưng người làm thơ đã đi qua nó trong một giấc mộng. Mây trắng của Nguyễn Đức Sơn thuộc về trường hợp thứ hai.
Lời chia buồn trước sự ra đi của nghệ sĩ Suleiman Mansour
Đại sứ quán Nhà nước Palestine tại Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam vô cùng thương tiếc báo tin về sự ra đi của họa sĩ lỗi lạc Suleiman Mansour – một trong những nhân vật nổi bật và có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong nền nghệ thuật Palestine.
Thơ Lê Trí Tuệ
Vinh danh
Qua bao năm tôi vẫn gìn giữ giọng của anh
luôn đọc nó trong lòng vui sướng
dù bước chân tôi xiêu vẹo trên những tấm bản đồ
nhưng niềm an ủi từ anh luôn là bất tận.
Phong trào Gen-Z có bất ngờ không?
Nguyễn Quang A
Trong tháng Tám 2026 từ Gen-Z (chỉ thế hệ những người sinh từ khoảng 1997-2012, tức là hiện nay 2026 họ ở độ tuổi 15 đến 29) có lẽ là một trong những từ được nhiều người nói đến nhất liên quan đến sự lên tiếng của Gen-Z về vụ cấm một số bài hát của Album HVL của rapper MCK (cuối tháng 7/2026) và sự im lặng khó hiểu của chính quyền trong vụ ông cựu Phó Chủ tịch UB Đối ngoại của Quốc hội tông xe gây ra cái chết của một nữ sinh từ cuối tháng 5/2025. Phong trào “cây công lý,” “cây 55,” của Gen-Z được giới nhà báo, nghệ sĩ và đông đảo dân chúng theo dõi, cổ vũ, ủng hộ bằng nhiều cách từ tham gia, phân tích, cổ vũ,… và được báo chí quốc tế đưa tin rộng rãi.
Án văn (7)
Nguyễn Thông
Chính trị áp đặt, tính đảng trên hết
Tôi những kỳ trước đã lược lại một số vụ “án văn” nổi cộm trong đời sống văn nghệ lẫn đời sống xã hội xứ này, như Nhân văn - Giai phẩm (nhiều văn nghệ sĩ bị đi tù, cải tạo, tước quyền sống, quyền sáng tác), Việt Phương với Cửa mở, Hoàng Cát với Cây táo ông Lành, Hữu Loan với Màu tím hoa sim, Quang Dũng với Tây tiến, Bùi Ngọc Tấn với Chuyện kể năm 2000…
Một mảnh đất Bờ Hồ
Nguyễn Thanh Tùng
Trên cùng một mảnh đất 1,4 hecta ở Bờ Hồ, người Hà Nội đã lần lượt: chém đầu người ở đó, mở một ngôi trường cạnh đó, và xếp hàng chụp ảnh chia tay một tòa nhà mình chê suốt ba mươi năm.
Cây Công lý 55
Sưu tầm trên FB và Threads.
Tất cả những ngôi nhà đều khoá cửa
Ái Điểu
1-
Buổi sáng,
tất cả những cánh cửa đều mở ra
đàn ông, đàn bà, trẻ thơ rời khỏi
nơi trú ẩn
vội vã đi.
Thơ Đào Ngọc Chương
LÒNG SÔNG
16 giờ ngày hôm nay 22 tháng Tư năm 2015
Hay 16 giờ của bất cứ ngày nào trong tuần trong tháng trong năm
Của suốt nhiều thê kỷ hoặc thiên niên kỷ
Cuộc hẹn đã bị hủy và hiện lên nụ cười nhẹ nhõm
Hòn đá tảng đã rơi xuống
Ngu Yên và cuộc phiêu lưu của chữ
Tino Cao
Đọc Ngu Yên, tôi thường gặp một cảm giác vấp. Mắt đang đi theo câu thơ bỗng khựng trước một chữ lệch nghĩa, một tổ hợp trái thói quen, một câu vừa mở ra đã lập tức đổi hướng. Độ vấp ấy là dấu hiệu đầu tiên của thi pháp Ngu Yên. Chữ trong thơ ông hiếm khi chấp nhận như một thứ phương tiện trong suốt để chuyên chở ý tưởng. Chữ giữ lại âm sắc, lịch sử sử dụng và khả năng liên tưởng riêng; khi đứng cạnh nhau, những con chữ ấy có thể đẩy câu thơ sang hướng mới. Suốt gần nửa thế kỉ, Ngu Yên liên tục thử sức chịu đựng của tiếng Việt, xem cú pháp có thể co giãn đến đâu, một từ quen thuộc có thể gợi thêm bao nhiêu cách hiểu, nhạc tính sẽ nảy sinh thế nào khi khuôn vần được tháo ra. Người đọc phải chậm lại, quay về đầu câu, tách một tổ hợp rồi ghép theo lối khác. Trật tự truyền thống quen thuộc bị xáo động để tri giác lấy lại độ nhạy trước chữ.
Một chút công bằng đối với trời đất
Thích Ngộ Chánh
Có một câu nói của thi sĩ Nguyễn Đức Sơn mà tôi mãi nhớ: “Tôi ăn chay không phải vì ông Thích Ca ra đời, tôi ăn chay vì một chút công bằng đối với trời đất.”
Khi các nhà thơ ra giữa phố đọc thơ
Phan Tấn Hải
Đọc thơ, theo truyền thống và thói quen, thường là lặng lẽ, đơn độc. Bạn pha xong tách trà hay cà phê, ngồi đơn độc nơi bàn giấy, mở ra trang giấy để đọc bài thơ ghi vội, được ghi nháp để rồi đọc tới, đọc lui và sửa chữa chút đỉnh. Đôi khi mở ra một thi tập của một tác giả bạn mới nhận qua bưu điện, bạn cẩn trọng đọc kỹ, suy nghĩ, tham khảo và khởi tâm muốn viết một bài giới thiệu tập thơ này. Đọc thơ như dường là chuyện riêng, đơn độc. Tuy nhiên, đọc thơ trước đám đông lại là chuyện khác.
Ý Nhi và Eavan Boland
Bảo Chân
Người đàn bà ngồi đan Ý Nhi Giữa chiều lạnh Không thở dài Không một lần nào chị ngẩng nhìn lên Giữa chiều lạnh | Is it Still the Same Eavan Boland young woman who climbs the stairs,
|
Hòn đảo
Truyện ngắn Văn
Tôi vừa rời hòn đảo.
Chiếc phà đang rẽ nước hướng vào đất liền. Những dải sóng trắng nối dài như những trang giấy đang mở ra trên mặt biển.
Thế hệ Gen Z là ai, và tôi cần nói điều gì trước hết với thế hệ này?
Mai An Nguyễn Anh Tuấn
Tôi là một phụ huynh có hai con gái trong thế hệ Gen Z, hiện đang làm công tác giáo dục (hướng nghiệp & dạy nghề) và là nhà làm phim độc lập chuyên về đề tài giáo dục thế hệ trẻ, theo định hướng phát triển Công nghiệp văn hóa của Đảng và Chính phủ… Cần có “xưng danh” theo lối giáo đầu của Chèo cổ, Tuồng cổ như thế để phòng xa rào chắn những cuộc “ném đá” phũ phàng chắc chắn sẽ diễn ra…
Tảng đá buồn
Lê Học Lãnh Vân
Xem VTV1 thông báo về cách xử lý ông Nguyễn Sỹ Cương khi ông vi phạm luật giao thông, đi chiều cấm, gây tai nạn, đâm vào cô gái mười tám tuổi khiến cô bị đứt lìa chân và chết một tuần sau đó.
Tháng Tám
Nguyễn Đức Tùng
Tháng Tám, cuộc khủng bố bắt đầu.
Ngày 1 tháng 8 năm 1944, Anne Frank viết những dòng cuối cùng trong nhật ký. Ba ngày sau, cô bị bắt và bị đưa tới trại tập trung. Bảy tháng sau, Anne chết trong trại, ước đoán vào tháng 2 hay tháng 3 năm 1945, khi mới mười lăm tuổi.
Mở xưởng Họa hoằn Họa xá
Bùi Chát
Tôi ở xưởng nhiều hơn ở nhà.
Nghĩ kỹ thì cũng không biết nên gọi đó là xưởng hay nhà. Tôi ăn uống ở xưởng, nhậu ở xưởng, đọc, viết ở xưởng, thỉnh thoảng ngủ ở xưởng, và làm hội họa đương nhiên cũng phải ở xưởng. Tranh chất quanh mình. Khô, ướt ngổn ngang. Có bức lâu đến mức tôi quên mất nó tồn tại. Đôi khi tôi thấy mình chỉ là người ở ké. Hội họa mới là chủ xưởng.
Chung sức giải cứu văn hóa
Lê Học Lãnh Vân
1) Khi văn hóa của một xã hội tan rã, sự tan rã trên nhiều mặt khác sẽ tiếp theo. Trong sự tan rã ấy, rất nhiều thành phần, nhiều cá nhân chịu trách nhiệm cộng đồng.
Gen Z có thật sự là một thế hệ cô đơn?
Tino Cao
Ta đang nói về Gen Z như thể đó là một con người khổng lồ có cùng kí ức, nỗi sợ và cùng một cách chịu đựng thế giới. Truyền thông rất ưa kiểu nhân cách hóa ấy. Gen Z được gọi là thế hệ kết nối nhất trong lịch sử, rồi gần như ngay trong cùng phông diễn ngôn ấy, họ được định dạng là thế hệ cô đơn nhất. Cách mô tả ấy nghe rất thuyết phục, bởi hai hiện tượng tưởng như đối nghịch này đều đang được nhìn thấy khá rõ trong đời sống người trẻ. Người trẻ sống với smartphone suốt ngày trong tay, có thể liên lạc với nhau ở bất cứ đâu, bất cứ lúc nào, thế mà vẫn than cô đơn. Bề ngoài, câu chuyện dường như đã tự nó giải thích xong. Nhưng chính ở chỗ mọi thứ dường như quá rõ ràng ấy, hoài nghi có lẽ nên bắt đầu.
Van Gogh không hề nghèo đói
Nguyễn Như Huy
1 quan Pháp vào năm 1870 có mệnh giá vào khoảng 8.98 usd hiện tại (theo một trang mạng).
Mỗi tháng Van Gogh được nhận 150 quan từ em mình gửi cho (thông tin từ bảo tàng Van Gogh).
Còn có ai tin VTV không nhỉ
Phạm Đình Trọng
Ngày 30.5.2025 xảy ra vụ tai nạn giao thông kinh hoàng ở phố Nguyễn Huy Tự, Hà Nội gây tai hoạ thảm thương cho một gia đình. Tai nạn thảm khốc ngay giữa thủ đô đất nước mà mười lăm tháng sau, ngày 17.8.2026, đài truyền hình quốc gia mới thông tin. Mười lăm tháng sau mới có tiếng nói chính thức của truyền thông chính thống về một nỗi đau của người dân.
Nhân quả của một xã hội khi kỷ cương và niềm tin vào công lý bị bào mòn
Nguyễn Thị Hậu
1.
Mới đầu tháng bảy âm lịch mà đã có quá nhiều chuyện buồn! Nhiều người đã lên tiếng vì bức xúc, nhiều người đã vịn vào “nhân quả” để tìm cho mình chút hy vọng vào công lý. Những ngày này mình nghĩ nhiều về “nhân quả”: nếu chỉ hiểu như chuyện một người làm ác rồi một ngày nào đó nhận quả báo thì chưa đủ. Hiện trạng còn có một dạng “nhân quả xã hội” đáng sợ hơn: khi những hành vi sai trái được lặp lại, được dung thứ, được biện minh, hoặc được xử lý bằng một thứ pháp luật méo mó, thì cái giá không còn do riêng người gây ra trả nữa.
Triển lãm Van Gogh Timeless
Lê Hồng Lâm
Tôi từng có cơ hội đứng trước một vài tác phẩm nguyên bản của Vincent Van Gogh trong các bảo tàng ở châu Âu và Mỹ. Đó luôn là những khoảnh khắc đặc biệt, khi tôi cũng như bao người xem khác, lặng lẽ giữ một khoảng cách nhất định với bức tranh, vừa chiêm ngưỡng kiệt tác, vừa như để tôn trọng một tâm hồn nghệ sĩ “Chúa sinh nhầm thời” đã đi qua hơn một thế kỷ.
Bàn về thuyết luân hồi
Daisetz Teitaro Suzuki
Đỗ Kim Thêm giới thiệu và dịch
Lời giới thiệu của người dịch:
Thơ Phan Thanh Bình
SINH CẢM
Sâu dưới biển là căn phòng tối
anh đen
em đen.
Anh không có quyền sinh nghĩa cho em.
7/2026
Bước ngoặt vai trò của Bộ Ngoại giao ở Việt Nam (kỳ 5 - hết)
Tác giả: Đại sứ Thomas J. Corcoran
Người dịch: Phan Văn Song
PHỤ LỤC A
Con đường đến Việt Nam
Bài học về can dự
William P. Bundy
Trợ lí Ngoại trưởng phụ trách các vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương[1]
Loa & lỗ tai
Thận Nhiên
Ông là một họa sĩ lỡ vận. Lỡ vận đương nhiên sẽ kéo theo tình trạng tồi tệ về tài chính. Một sáng nọ thức sớm, trên đường đi ra khu công viên để làm vài động tác thể dục, khi bước dưới tấm bảng Phố Phường Văn Minh và nghe tiếng loa phát những thông tin hằng ngày, ông đột nhiên cảm nhận được nguồn cảm hứng cho những bức tranh sắp vẽ của mình. Nhưng nguồn cảm hứng ấy không hiện rõ cho ông một ý tưởng gì cụ thể, ông chỉ biết nó hiện diện đâu đó, chìm khuất trong vô thức.
Kẻ giết thời gian
Truyện ngắn Văn
Trong tiệm sửa đồng hồ của ông, không có phút nào hoàn toàn yên ắng. Nhất là những khi vắng khách, tiếng tích tắc của hàng chục chiếc đồng hồ râm ran như tiếng côn trùng trong đêm. Nhưng trong cái mớ âm thanh tưởng như đều nhau ấy, chỉ có ông nghe ra chiếc nào đang đi nhanh hơn nửa nhịp, chiếc nào chậm hơn một nhịp.
Hong Sangsoo và Kim Minhee
Lê Hồng Lâm
Hong Sangsoo và Kim Minhee lại đoạt giải quốc tế – cái tin đó có thể không còn gây bất ngờ nữa, nhưng vẫn tiếp tục gây ngạc nhiên cho giới mộ điệu, nhất là khi cả hai vừa giành giải thưởng “đôi” tại một LHP quốc tế hàng đầu ở châu Âu.
Bước ngoặt vai trò của Bộ Ngoại giao ở Việt Nam (kỳ 4)
Tác giả: Đại sứ Thomas J. Corcoran
Người dịch: Phan Văn Song
PHẦN IV
Hoa Kì kết thúc can dự (1968-1975)
Khi viết về cuộc bầu cử sơ bộ tổng thống năm 1968, Richard M. Nixon nhận thấy rằng chiến tranh Việt Nam là vấn đề nổi bật nhất trong cuộc bầu cử sơ bộ ở New Hampshire và vẫn giữ nguyên như vậy trong suốt chiến dịch tranh cử. Về phần mình, ông nói rằng ông muốn chiến tranh kết thúc, nhưng theo cách “sẽ cứu Nam Việt khỏi thất bại quân sự và sự lệ thuộc vào chế độ Cộng sản Bắc Việt.” Ông nghĩ rằng vẫn còn một số cách thức chưa được thử nghiệm để xem xét và tìm cách chấm dứt chiến tranh. Ông cũng cho rằng Hoa Kì có thể sử dụng sức mạnh quân sự của mình hiệu quả hơn nữa để thuyết phục Bắc Việt rằng một chiến thắng quân sự đối với phía họ là chuyện bất khả. Ông cho rằng chúng ta chưa khai thác hết các nguồn lực ngoại giao đáng kể của mình và rằng “trọng tâm của vấn đề nằm ở Bắc Kinh và Moscow hơn là ở Hà Nội.” Chúng ta có thể huấn luyện và trang bị cho người Nam Việt để nâng cao khả năng tự vệ của họ. Ông không có kế hoạch cụ thể nào để đưa ra và ngay cả khi có ông cũng sẽ không đưa ra cho công chúng biết.[1]
Khi đài truyền hình quốc gia biến nỗi đau của nạn nhân thành câu chuyện an ninh
Hoa Quỳnh Nguyễn
Trong báo chí truyền thông hiện đại, ranh giới giữa việc phản ánh sự thật và kiến tạo khung diễn giải để định hướng dư luận thường rất mong manh. Phóng sự mới đây xung quanh vụ tai nạn giao thông liên quan đến nguyên đại biểu Quốc hội khóa XIV Nguyễn Sỹ Cương không chỉ dấy lên những tranh luận pháp lý mà còn phơi bày một câu hỏi lớn về đạo đức nghề nghiệp: Khi báo chí đưa nỗi đau riêng tư của nạn nhân lên sóng truyền hình quốc gia, họ đang phục vụ lợi ích công chúng hay đang biến sang chấn của người yếu thế thành công cụ biện hộ cho quyền lực?
Đầu hàng trước ai?
Trần Trọng Hoàng
Xử lý vụ việc bị bưng bít lúc này bị coi là chịu thua đám đông. Nhưng trước khi hỏi "Có nên chịu thua đám đông không?", có một câu hỏi khác cần được hỏi: Vì sao một vụ việc bình thường lại kéo dài đến mức này?
Tình ca 55
Dạ Thảo Phương
Em, anh và chiếc xe máy cũ
Mảnh thuyền
Giữa thành phố của những mảnh thuyền
Vỡ
Lênh đênh hải phận chiều
Về bài thơ Em bảo anh đi đi
Lê Thọ Bình
(Tặng anh Phạm Hồng Sơn)
Trong đời sống văn học Việt Nam nửa sau thế kỷ XX, có những bài thơ dịch cất cánh bay xa tới mức trở thành lời tỏ tình quốc dân, nằm lòng trong sổ tay của biết bao thế hệ thanh niên. “Em bảo anh đi đi / Sao anh không đứng lại…” là một trường hợp như thế.
Đời sống tăng đoàn ở Nalanda (Ấn Độ) vào thế kỉ 7: chào nhau sao cho hợp thời - pháp sư Nghĩa Tịnh
Nguyễn Cung Thông[1]
Phần này bàn về chương 17 trong cuốn Nam Hải Kí Quy Nội Pháp Truyện của pháp sư Nghĩa Tịnh. Chương/điều khoản 17 "Chào nhau sao cho hợp thời", phần này chỉ có 244 chữ Hán không kể 4 chữ tựa đề, khi tạm dịch ra tiếng Việt hiện đại thì phải dùng khoảng 356 chữ quốc ngữ không kể 6 chữ tựa đề. Khi dịch ra tiếng Việt hiện đại[2] cho tạm thời rõ nghĩa thì cần khoảng 362 chữ (xem phần sau) hay số chữ tiếng Việt dùng tăng 46% so với nguyên bản Hán văn. Tuy nhiên, cần thận trọng khi đọc các tài liệu cổ đại vì Hán văn vào thời trung cổ có khác hơn ngày nay: có lúc ý nghĩa không rõ ràng hay tối nghĩa, không như ý của tác giả, dẫn đến cách hiểu khác nhau; hay có chữ hiếm không còn dùng nữa - td. chữ 迮 bộ sước 辶 đọc là trách/sách (xem phần sau). Có khi một nét nghĩa cổ không còn hiện diện nữa như xúc 觸 từng hàm ý ô uế, dơ bẩn từng được Tăng Vận ghi lại nhưng không thấy nét nghĩa này trong một tự điển Hán Việt nào. Đây là không kể đến những trường hợp tác giả dịch nhầm hay tam sao thất bản, v.v. Các chữ viết tắt trong bài là NCT (Nguyễn Cung Thông), PG (Phật giáo), HV (Hán Việt), VN (Việt Nam), A (tiếng Anh), P (tiếng Pháp), NHKQNPT (Nam Hải Kí Quy Nội Pháp Truyện).
Thơ Đặng Tiến (Thái Nguyên)
NHỮNG MẢNH VỤN THÁNG CÔ HỒN
1.
Một cái bằng tiến sĩ rởm
Gây chấn động lòng người
Hai cái
Cơn chấn động giảm chừng một phần tư
Bước ngoặt vai trò của Bộ Ngoại giao ở Việt Nam (kỳ 3)
Tác giả: Đại sứ Thomas J. Corcoran
Người dịch: Phan Văn Song
PHẦN III
Hoa Kì dấn sâu vào can dự (1964-1968)
Khi Lyndon B. Johnson nhậm chức tổng thống vào ngày 22/11/1963, ông tự hứa sẽ dành toàn bộ nỗ lực trong thời gian còn lại của “nhiệm kì dang dở” của tổng thống Kennedy để đạt được những mục tiêu mà ông ấy đã đề ra, bao gồm cả việc “hoàn thành mọi việc ở Việt Nam.” Ông tin chắc rằng những đường lối chính sách của Kennedy ở Đông Nam Á là đúng đắn và phù hợp với những mục tiêu mà Hoa Kì đã đặt ra cho chính mình trên thế giới kể từ khi kết thúc Thế chiến II. Ông chia sẻ niềm tin của tổng thống Kennedy về cam kết của Hoa Kì đối với an ninh của Đông Nam Á theo Hiệp ước Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á (SEATO) và lưu ý rằng đến cuối năm 1963, Kennedy đã phái khoảng 16 000 quân Mĩ đến Nam Việt Nam “để thực hiện lời hứa của chúng ta với SEATO.” [1]
Cứu lấy vài tiếng thì thầm
(Đọc thơ Lê Thanh Trường)
Nguyễn Hồng Anh
Lê Thanh Trường
Tôi tình cờ đọc Lê Thanh Trường vào quãng thời gian mình gần như không còn đọc thơ. Với tôi, thơ luôn là một thế giới rợn ngợp những tâm tình cá vị – mà một người chưa gánh nổi niềm riêng của chính mình như tôi thường ngại bước chân vào. Nhưng “lỡ” đọc thơ Trường rồi, tôi cứ nấn ná, dừng lại, bài này gọi tiếp bài kia, dù giọng thơ từ tốn lắm, âm vực có khi trầm lắng như tiếng thì thầm, như thể vọng lại từ phía bên kia bức tường hay sau cánh cửa đóng kín.
Tấm bia quay mặt vào trong
Trần Trọng Hoàng
Trong công đường xưa có hai loại chữ: một loại để dân đọc, một loại bắt quan phải đọc. Chúng ta còn giữ được loại nào?
Gen Z và chính trị của sự từ chối
Tino Cao
1. Những phản ứng gần đây của người trẻ trước các vấn đề xã hội ở Việt Nam cho thấy một thay đổi đáng chú ý trong cách họ tham gia vào đời sống chung. Sự thay đổi ấy thể hiện trước hết ở phương thức biểu đạt. Thay cho những hình thức tập hợp trực tiếp và có tổ chức vốn quen thuộc ở các thế hệ trước, nhiều người trẻ sử dụng mạng xã hội để chia sẻ thông tin, đặt câu hỏi, kêu gọi tẩy chay một sản phẩm hay dịch vụ, hoặc cùng nhau thực hiện những hành vi mang ý nghĩa tưởng niệm và bày tỏ thái độ. Bên cạnh đó, một số lựa chọn thuộc đời sống cá nhân, như trì hoãn hôn nhân, không sinh con hoặc từ chối những chuẩn mực thành đạt truyền thống, cũng ngày càng được đặt trong mối liên hệ với những áp lực kinh tế và xã hội mà thế hệ này đang đối diện.
Loa phường và loa của lòng dân
Lê Học Lãnh Vân
Ngày 30/5/2025, một ông to lái xe chở vợ cũng là một bà rất to đâm vào một nữ sinh trên phố đông người giữa lòng Hà Nội khiến cô ngã xuống, bị đứt lìa chân! Theo một clip, trước bàn dân thiên hạ, ông ta xuống xe nhìn rồi rời hiện trường bỏ mặc nạn nhân giữa cơn sống chết! Một tuần sau, cô gái mất!
Định chế Hồng Kông trong không gian thị trường nghệ thuật châu Á từ sau 2010
Nguyên Hưng
Sau chuỗi biến động tàn khốc của sự sụp đổ bong bóng bất động sản và sự tan rã của hệ thống Quỹ ủy thác nghệ thuật tại Trung Quốc đại lục giai đoạn 2011 – 2014, cấu trúc quyền lực của thị trường nghệ thuật châu Á đã trải qua một cuộc tái định vị mang tính bước ngoặt. Sự mất niềm tin toàn diện của giới đầu tư quốc tế vào cơ chế định giá ma và nạn tranh giả hoành hành tại Bắc Kinh hay Thượng Hải đã thúc đẩy dòng vốn nghệ thuật sạch tìm kiếm một bệ đỡ an toàn hơn. Trong bối cảnh đó, Hồng Kông đã vươn lên xác lập vị thế là thủ phủ thương mại tối cao và là định chế bảo chứng thẩm mỹ tuyệt đối cho toàn bộ không gian nghệ thuật châu Á.
Neruda muốn "ngọt" hay "nhạt"?
Lê Thọ Bình
(Hai câu thơ của Pablo Neruda anh Phạm Xuân Nguyên dịch là “Nếu mọi dòng sông đều nhạt/ Đại dương lấy muối từ đâu?”, trong khi nhà thơ Nguyễn Huy Hoàng lại dịch “Nếu mọi con sông đều ngọt / thì biển lấy muối ở đâu?”. Anh Nguyên thì dịch từ bản tiếng Nga. Tôi nghĩ anh Hoàng cũng thế!).
Thơ Bùi Chát – Tìm thơ trong hành động sáng tạo
(Về tập Chúng ta đang trôi đi đâu, Nxb Đà Nẵng, 2025, của Bùi Chát [1])
Lê Hồ Quang
Chỉ nhìn trên mục lục, cũng có thể thấy khá rõ tính chất tập trung trong chủ đề của tập thơ này, chẳng hạn: Để bắt đầu một bài thơ, Bài thơ – hai cách xử; Nói với nhà thơ về thơ, Thơ… là mây trắng, Thơ là gì?... Lời đề từ cũng dành để nói về thơ: Thơ/ Ở bên trong/ Tôi đã lấy ra và cấu trúc lại. Riêng trong phần Những ý nghĩ trở lại (Thơ điện tín), kéo dài từ trang 55 đến 100, xuất hiện hàng loạt câu định nghĩa về thơ và sự sáng tạo, cô đọng và hàm súc như châm ngôn. Nội dung tiểu luận trong phụ lục (tác giả gọi là phần Ngoài mục lục) cũng bàn về thơ và nghệ thuật, thông qua một hiện tượng biến đổi ngôn ngữ trong bối cảnh lịch sử, chính trị cụ thể. Tóm lại, từ nhan đề tác phẩm đến bố cục nội dung các phần, đến tần số xuất hiện của các từ/ cụm từ khóa…, tất cả dường như đều nằm trong chủ ý kiến tạo một cấu trúc mang tính điều hướng tiếp nhận. Dưới áp lực tổng thể đó, dễ hiểu vì sao nhiều độc giả có xu hướng đọc tập thơ này như một cấu trúc triết lí về thơ, về nghệ thuật.