Danh Ngôn

Một luật bất công tự nó là một hình thái của sự thô bạo. Việc bắt bớ vì vi phạm nó lại càng thô bạo hơn nữa.

An unjust law is itself a species of violence. Arrest for its breach is more so.

Mohandas K. Gandhi, Non-violence in Peace and War, 1948

Một số người – trong đó có tôi – thường xuyên lý luận rằng ta không thể thay đổi lòng dân chỉ bằng luật pháp. Người ta cho rằng luật pháp bày tỏ lương tri của một dân tộc, cũng như quyết tâm và ý chí của họ để làm một điều gì đó.

Time and again a number of people – I, among them – have argued that you cannot change people’s hearts merely by laws. Laws presumably express the conscience of a nation and its determination or will to do something.

Dwight D. Eisenhower, Họp báo, 3-9-1957

Đời sống và tự do có thể bị đe dọa vì những phương pháp trái luật được sử dụng để kết án những người bị coi là tội phạm, chẳng khác nào bị đe dọa vì chính những tội phạm có thực.

Life and liberty can be as much endangered from illegal methods used to convict those thought to be criminals as from the actual criminals themselves.

Earl Warren, ý kiến nhất trí của Tối cao Pháp viện Mỹ, 22-6-1959

Ban biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Văn học miền Nam 54-75 (286): Nguyễn Thị Hoàng (9)

Vòng tay học trò

Chương 7

Từ cửa sổ lầu cao nhìn xuống, Trâm nhận ra dáng người cao lớn của người đàn ông thấp thoáng sau bờ hoa quì. Nàng nghĩ ngay đến chuyện lẩn trốn, quay lại bảo thằng Tuân:

- Cháu ra bảo ông khách kia, cô đi vắng rồi.

Nhưng Tuấn đã ngơ ngác nhìn lên trông thấy Trâm và gật đầu mỉm cười. Đối diện nhau ở ngưỡng cửa phòng khách dưới lầu, Tuấn nhìn mái tóc xõa dài không chải gỡ của Trâm:

- Trông Trâm không giống hôm ở sân bay tí nào!

Trâm đứng nép sang một bên nhường lối cho Tuấn vào, bối rối vuốt mớ tóc lòa xòa che mặt.

- Khác sao anh còn nhìn ra?

Thơ Nguyễn Hàn Chung

Lục bát tản cư  

thiếu thời lục bát phất phơ
sến nương quấn cái ngơ ngơ chân tình
lớn đi tìm cái không hình
câu thơ hiện đại mà mình cũ meo

tháng năm qua một cái vèo
thấy gái gú giả đò nheo mắt nhìn
quay về chơi lục bát rin
ngu ngơ đâu nữa cưới xin hẳn hòi

đêm nằm rờ cái lẻ loi
ngẫm thơ mình cũng chẳng đòi đoạn chi
gân chùng sợi vẫn uy nghi
rong chơi trống bỏi tội gì đổi tông

có điều phải chổng mồng mông
càn khôn đã khép phiêu bồng đã xiêu
thơ hành hết chống lại chèo
khúc ca oanh liệt đã teo tóp rồi

đành như tráng sĩ lôi thôi
câu thơ góa bụa  lỗi thời chỏng chơ

16/9/16

Trump, đao phủ khát máu?

Lý Trực Dũng

Tạp chí nổi tiếng Đức Spiegel số 6/2017 ngày 4/2/2017 đã đăng trên trang nhất một tranh vẽ Tổng thống Mỹ Trump trong hình hài một tên đao phủ IS hung hãn há mồm cầm cái đầu lâu đầy máu và con dao đang dính máu. Spiegel muốn gì với cái tranh biếm họa này ? Để nổi tiếng hơn? Tất nhiên . Vụ gây sốc này được các báo lớn của thế giới cùng ngày thứ bảy 4/2/2017 đặc biệt là báo chí Mỹ lập tức lên tiếng như Washington Post, Business Insider, Buzzfeed cùng vô số báo chí khác. Đấu tranh cho dân chủ?

Edel Rodriguez gốc Cuba hiện sống ở Mỹ là họa sĩ chuyên vẽ tranh minh họa và viết chuyện tranh thiếu nhi là tác giả của bức tranh này giãi bày với báo Washington Post. “Đây là cái đầu biểu tượng thiêng liêng của dân chủ. Tất nhiên nó gắn vào cả việc so sánh với việc chặt đầu của IS. Cả hai đều cuồng tín. Điều tôi muốn là so sách giữa hai nhân vật này.„

Ý tưởng của cái tranh này thực ra không mới, vì Tờ báo NY-Daily-News-Trump-Croped ngay từ 8/12/2015 đã vẽ 1 cái tranh biếm họa giễu Trump chặt đầu tượng Thần tự do. Nhưng so sánh Trump một tổng thống Mỹ được dân Mỹ bầu một cách hợp pháp với đao phủ IS thì quá đà nếu không muốn nói là quá khích, nhất là từ môt tạp chí uy tín như Spiegel.

Chỉ vì khác quốc tịch

(Rút từ facebook của Nguyễn Anh Tuấn)

Image may contain: 1 person

Ảnh: National Post

Trong hình là hai nghi phạm chính của vụ ám sát Kim Jong Nam.
Người bên trái mang quốc tịch Indonesia. Ngay khi cô này bị cảnh sát Malaysia bắt giữ, giới chức Indonesia ngay lập tức đã lên tiếng xác nhận sự việc. Phó Tổng thống Indonesia liền sau đó đã trả lời báo giới theo hướng bênh vực một cách thận trọng đối với cô này và cho biết họ đang cố gắng liên lạc với giới chức Malaysia để đảm bảo đầy đủ quyền lợi chính đáng của công dân nước họ. Bộ Ngoại giao Indonesia còn tiết lộ một "đội bảo vệ công dân" đã được gửi sang Malaysia để tham dự vào vụ việc, gặp gỡ cảnh sát, quản ngục.
Người bên phải mang quốc tịch Việt Nam. Nhiều ngày sau khi cô này bị bắt giữ, giới chức Việt Nam vẫn chưa có bất kỳ động thái nào xác nhận hay phủ nhận sự việc. Ngay cả người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam, khi được hỏi về vụ ám sát, cũng chỉ lên tiếng về hành vi giết người, song lại hoàn toàn lờ đi chi tiết một trong hai nghi phạm chính "mang hộ chiếu Việt Nam", như muốn tỏ ra không liên quan. Tệ hơn nữa, hàng trăm tờ báo trong nước cũng theo hướng chỉ đạo đó mà cắt bỏ hoàn toàn chi tiết này, tạo ra cảm giác rằng "quốc tịch Việt Nam" sẽ gánh chịu thân phận vô thừa nhận mỗi khi người mang nó có dính líu đến một việc không tốt đẹp ở nước ngoài.

Đây là lúc các vị cần phải trả lời dân

Trần Bang

Thủ tướng, Quốc hội, Chủ tịch nước
Bộ Tài nguyên Môi trường
Viện Tài nguyên Môi trường
Trường Đại học Tài nguyên Môi trường
Tổng cục Cảnh sát Môi trường
Sở Tài nguyên Môi trường tỉnh Hà Tĩnh
Trạm quan trắc mới mua đâu?

Quyết không lùi bước

Tương Lai

Chúng cố tình ngăn chặn hành động yêu nước của chúng tôi, những người đang trĩu nặng ưu tư về vận mệnh đất nước, càng giục giã thêm ý chí quyết không lùi bước trước bạo quyền của một nhúm người đang chịu thuần phục trước áp lực của lũ bành trướng xâm lược. Sáng ngày 18.2.2017, năm chúng tôi, những người bị bao vây, ngăn chặn và cưỡng ép thô bạo không cho đi đến thắp nhang tưởng niệm chiến sĩ và đồng bào đã ngã xuống cách nay 38 năm tại khuôn viên dưới chân tượng Đức Thánh Trần sáng hôm qua, cùng ngồi lại trao đổi về việc phải làm ngay.

Rất nhanh chóng nhất trí với một ý tưởng vừa đưa ra: cần kịp thời có ngay một kiến nghị gửi đến nhà cầm quyền thành phố. Lập tức một kiến nghị được soạn thảo gửi đến Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân và Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh. Nội dung kiến nghị phải vạch trần chủ trương của ai đó đã đưa ra dưới sức ép của một thế lực nào đó đang cố tình làm vừa lòng lũ bá quyền xâm lược vốn rất sợ sự phẫn nộ của nhân dân về tội ác chúng đã gây nên cách nay đã gần bốn thập kỷ. Vạch trần tội ác đó sẽ càng nhìn rõ hơn những hành động ăn cướp trắng trợn, xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền lãnh thổ, và hải phận, không phận của tổ quốc ta, làm phá sản những mưu toan bành trướng được che đậy bởi những văn kiện được ký kết, những thủ đoạn lừa mị, bịp bợm đang đẩy đất nước ta lâm vào tình thế cực kỳ khó khăn, bi đát hơn bao giờ hết.

Nội dung kiến nghị cũng phải nêu rõ hành động xâm phạm nhân quyền, xâm phạm quyền tự do của công dân đã được quy định trong Hiến pháp và pháp luật là không sao có thể biện hộ được bởi bất cứ lý do gì cần phải chấm dứt ngay. Thái độ trình bày phải biểu tỏ thiện chí, ôn hòa, song cũng phải thể hiện được sự phẫn nộ và kiên quyết, đưa ra được những yêu cầu cụ thể. Kiến nghị sẽ lập tức được gửi qua bưu điện theo đường chuyển phát nhanh với chi phí dịch vụ hồi âm, đồng thời sẽ đưa ngay lên mạng để tranh thủ sự đồng tình của công luận.

Kiến nghị của năm công dân TP HCM

KIẾN NGHỊ

Gửi đến

Bí thư Thành ủy ĐCSVN TP Hồ Chí Minh Đinh La Thăng

Chủ tịch Hội đồng Nhân dân Nguyễn Thị Quyết Tâm

Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Nguyễn Thành Phong

Chúng tôi,

1. Tương Lai, 82 tuổi, nguyên thành viên Tổ Tư vấn Võ Văn Kiệt, nguyên Viện trưởng Viện Xã hội học Việt Nam,

2. Huỳnh Tấn Mẫm, 72 tuổi, bác sĩ y khoa, tiến sĩ, Đại biểu Quốc hội khóa 6, nguyên Chủ tịch Tổng hội Sinh viên Sài Gòn trước 1975,

3. Lê Công Giàu, 72 tuổi, nguyên Phó Bí thư thường trực Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Thành phố Hồ Chí Minh, nguyên Phó Giám đốc Tổng công ty Du lịch Thành phố (Saigontourist),

4. Huỳnh Kim Báu, 73 tuổi, nguyên Tổng thư ký Hội Trí thức yêu nước TP Hồ Chí Minh,

5. Hạ Đình Nguyên, 72 tuổi cựu tù chính trị Côn Đảo, nguyên Chủ tịch Ủy ban Phối hợp Hành động thuộc Tổng hội Sinh viên Sài Gòn trước 1975,

là những công dân của thành phố vừa bị xúc phạm quyền con người trong ngày 17.2.2017, ngày kỷ niệm 38 năm cuộc chiến tranh Biên giới phía Bắc của bè lũ xâm lược Trung Quốc, vi phạm nghiêm trọng những quyền đã được ghi trong Hiến pháp của Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa 1946 và Hiến pháp nước CHXHCNVN năm 2013 bởi các lực lượng trấn áp không rõ thuộc cơ quan nào vì họ không mặc sắc phục và cũng không trình những giấy tờ cần thiết khi xâm phạm quyền công dân như luật pháp quy định.

Vắn tắt vài dòng về sự việc nói trên như sau:

Sáng ngày 17.2.2017, chúng tôi đi đến khuôn viên có dựng Tượng Trần Hưng Đạo trên đường Tôn Đức Thắng trước bến Bạch Đằng thì bị một nhóm người không mặc sắc phục thô bạo ngăn chặn không cho đi.

Chúng tôi đã giải thích: hôm nay là ngày kỷ niệm chiến tranh biên giới 1979, là người Việt Nam yêu nước thương nòi, chúng tôi tuy tuổi cao, lại đang mang bệnh trong người nhưng không thể ngồi yên khi 38 năm trước đây hàng vạn chiến sĩ và đồng bào ta đã ngã xuống dưới họng súng tàn bạo của bè lũ Trung Quốc xâm lược. Chúng tôi phải đến thắp nén nhang để tưởng niệm ghi nhớ công ơn những người đã hy sinh vì đất nước.

Tuy đã giải thích hết sức cặn kẽ và chân tình, song có người trong chúng tôi vẫn bị xô đẩy không cho lên xe taxi, bị kèm sát buộc phải đi theo áp tải của họ hoặc buộc phải trở về nhà.

Vài nhời trao đổi với con trai ông Lê Duẩn

(Rút từ facebook của Lưu Trọng Văn)

Gã quý trọng tâm huyết và cả những tư duy cấp tiến của ông Lê Kiên Thành con trai của ông Lê Duẩn về hiện trạng và tương lai đất nước.

Gã quen biết nhiều con của các ông là lãnh đạo cấp cao nhất của đất nước một thời, rất buồn là đa số họ co vòi, hoặc lo làm ăn, hoặc bo bo yên phận với những gì đã có, hoặc bảo thủ bởi những vòng kim cô mà các phụ huynh để lại như một truyền thống, duy Lê Kiên Thành khác. Ông nồng nhiệt quan tâm vận nước và thẳng thắn lên tiếng đấu tranh với những gì trì kéo dân tộc, hăng hái đóng góp ý kiến cho con đường phát triển của dân tộc.

Tuy vậy cái khó của ông Thành là ông chưa dám nhìn thẳng vào sự thật của đất nước có căn nguyên cả từ thời cha ông là vua ngự trị đất nước này.

Gần đây ông Thành trả lời trên Tuần Việt Nam về những gì ông biết qua cha ông về sự kiện ngày 17 tháng Hai năm 1979 tạo nên một làn sóng không nhỏ trong dư luận nước nhà.

Điều rõ nhất là qua bài trả lời phỏng vấn, gã và người đọc tin tưởng ông Thành luôn đứng về phía dân tộc chứ không hề bao che, núp bóng những thế lực nào đó để biện minh cho kẻ thù dân tộc. Gã và người đọc tin rằng ông Lê Duẩn luôn đứng về dân tộc để chống lại bọn ngoại xâm.

Tuy vậy, có một sự thật khác, còn một sự thật khác mà vì là bổn phận người con kính yêu cha nên ông Thành không thể và có thể cả không đủ nhận thức để đánh giá đầy đủ vai trò của cha ông đối với vận nước, và con đường đi của đất nước.

Đó là ,nếu ông Thành cho rằng cha ông biết rất rõ âm mưu của Mao và Đặng Tiểu Bình từ trước cả năm 1975 sẽ tìm mọi cách thôn tính Việt Nam như trả lời của ông Thành trên báo thì tại sao, cha ông không hề có phương án chuẩn bị tốt nhất cho đất nước?

Chắc chưa ai quên ông Lê Duẩn đã tuyên bố hào hứng thế nào khi đất nước thống nhất 1975: Vĩnh viễn từ nay đất nước ta sạch bóng quân thù.

Nếu ông Lê Duẩn như ông Ngô Đình Diệm, Ngô Đình Nhu có tầm nhìn chiến lược về Trung Cộng ngay từ năm 1954, lo sợ VN sẽ bị Trung Cộng thôn tính, thì tại sao ông lại vội vã khẳng định "vĩnh viễn không còn kẻ thù" như thế?

Chiến tranh 1979 dưới con mắt một viên tướng Trung Quốc

Lưu Á Châu

ctvt

 

Dưới đây là trích dẫn từ bài phát biểu tại căn cứ Không quân Côn Minh – Vân Nam của Lưu Á Châu, Trung tướng, Chính ủy Đại học Quốc Phòng Trung Quốc. Qua đó bạn đọc có thể tìm hiểu một vấn đề lịch sử nhìn từ phía bên kia và thấy rõ hơn “cung cách” Trung Quốc ứng xử với thế giới hiện đại.

Sau khi kể “Giấc mơ quân đội và đất nước hùng mạnh”, tướng Lưu nói về việc “quân đội Trung Quốc đã hai lần phát huy vai trò chính trị quan trọng”.

Cuộc chiến Việt Nam 1979

Một lần Quân Giải phóng phát huy vai trò chính trị quan trọng là trong đợt sóng gió chính trị ngày mồng 4 tháng 6 [sự kiện quân đội Trung Quốc đàn áp cuộc biểu tình của sinh viên tại quảng trường Thiên An Môn ngày 4/6/1989]. “Có thể nói, không giải quyết vấn đề mồng 4 tháng 6 thì không có cục diện phát triển phồn vinh của Trung Quốc ngày nay; không có quân đội [thì] sẽ không giải quyết được vấn đề ngày mồng 4 tháng 6, và cũng không thể có 13 năm huy hoàng”.

“Một lần khác là cuộc chiến tự vệ chống Việt Nam năm 1979 và cuộc chiến “Lưỡng Sơn” sau này.[i] Đặc biệt là cuộc chiến tự vệ đánh trả Việt Nam năm 1979, nhiều đồng chí chưa nhận thức được ý nghĩa của cuộc chiến đó.

Khi ấy có người nói: chúng ta đánh nhau với người Việt Nam, hiện nay, những người hy sinh là liệt sĩ, sau khi quan hệ hai nước trở lại tốt đẹp, họ sẽ là gì? Tôi trả lời: “Vẫn là liệt sĩ!”. Vì sao? Chúng ta phải nhìn nhận cuộc chiến này từ góc độ chính trị. Ý nghĩa của cuộc chiến này nằm bên ngoài cuộc chiến. Cuộc chiến này của đồng chí Đặng Tiểu Bình là đánh để hai người xem, một là Đảng Cộng sản Trung Quốc, hai là người Mỹ.

Hốt hoảng ế heo, chuối, và hốt hoảng chảy máu công nghệ

Vũ Kim Hạnh

Giữa tuần này, Bộ trưởng Kinh tế của ba nền kinh tế lớn nhất liên minh EU, Pháp, Đức và Italy vừa gửi một bức thư chung cho Ủy viên thương mại Cecelia Malmstrom bày tỏ lo lắng về nạn nhiều nhà đầu tư ở ngoài EU đi thâu tóm công nghệ của Châu Âu.

Trong khi đó, giới đầu tư Châu Âu lại thường gặp phải những rào cản khi đến đầu tư ở các nước này, từ đó, họ đề nghị Hội đồng Châu Âu nên cân nhắc việc các nước thành viên EU có thể thẳng thừng ngăn cản, hay đặt điều kiện buộc tuân thủ với một nhà đầu tư nước ngoài nào đó. Họ dẫn “luật lệ châu Âu cấm FDI đe dọa an ninh và trật tự công cộng”.hoặc đặt điều kiện buộc họ phải tuân thủ.

Người ta lập tức liên tưởng ngay tới nỗi lo - hốt hoảng - của nước Đức. 

Đầu năm 2016, Bộ trưởng Kinh tế Đức Sigmar Gabriel cáo buộc Trung Quốc tiến hành "hoạt động thương mại không công bằng và ham hố" vì ồ ạt tìm mua các hãng công nghệ cao hàng đầu của Đức và EU trong khi tìm mọi cách ngăn chặn việc Đức và EU mua các công ty Trung Quốc.

Theo công ty kiểm toán EY, doanh nghiệp Trung Quốc đã và đang dành một số tiền kỷ lục 11 tỷ euro trong giai đoạn 10 tháng đầu năm 2016 để mua các công ty Đức và EU.

MH 370

Truyện

Vũ Thành Sơn

Chín giờ kém mười. Tôi đã đến sớm mười phút so với những lần trước. Đường phố hôm nay bất chợt vắng vẻ, thông thoáng ra nhờ mấy ngày lễ nhiều người ở tỉnh xa kéo nhau về quê. Ngay cả con hẻm này, ngày thường quán cà phê, hủ tíu người ngồi choán hết cả lối đi, bữa nay cũng đã lấy lại cái không khí trầm mặc và nét đẹp kín đáo vốn có của nó.

Những cánh cửa hãy còn đóng kín, có lẽ không một ai nỡ phá vỡ sự yên tĩnh mong manh của một buổi sáng như thế này. Điều đó làm cho tôi đắn đo không muốn nhấn chuông, một hành động hiện thời có thể bị cho là quá đường đột, khiếm nhã. Tôi không muốn làm một kẻ phá bĩnh. Tôi đứng tần ngần trước nhà, phân vân không biết nên làm gì.

Sau cùng tôi quyết định chờ cho đến đúng chín giờ mới bấm chuông. Mười phút cũng trôi qua nhanh thôi, tôi có khá nhiều kinh nghiệm chờ đợi như thế này.

Yêu nước: nói hay không?

 

Hoàng Linh

Ngày 17/2 của tôi bắt đầu bằng một cú điện thoại của một người bạn là nghệ sĩ ở nước ngoài.

Anh nói mấy hôm anh xem loạt bài về cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc 17-2 trên nhiều tờ báo của Việt Nam, đã sao in ra để cho các con của anh đọc. Ở nơi xứ người các con không hề biết về việc này. Anh nói: phải dạy trẻ con về lòng yêu nước.

Anh còn muốn biết tâm tư, tình cảm của giới showbiz tại Việt Nam về vấn đề này. Vậy là tôi hẹn một giờ sau sẽ chuyển cho anh link các trang cá nhân của những nghệ sĩ Việt Nam nổi tiếng.

Biếm họa ngày 17/2

Đưa lịch sử các cuộc chiến tranh chống quân Trung Quốc xâm lược và lịch sử ĐCS Trung Quốc cướp biển đảo nước ta vào sách giáo khoa một cách có hệ thống, đầy đủ và chính xác tuồng như là chuyện viển vông. Ngày nay lại càng viển vông.

FB Nguyễn Quang Lập

Ảnh: Biếm hoạ của Lap (Lê Anh Phong)

No automatic alt text available.

SÚNG & HOA ĐÀO (Chiến sự 17-2-1979 qua lời kể của những nhân chứng đặc biệt)

(Rút từ facebook của Huy Đức)

image

Trên đường từ Thanh Hóa ra, sau một cuộc điện thoại, nhà thơ Nguyễn Duy quyết định, "Mai đi Lạng Sơn"; rồi từ đó, ông cứ nói một mình, "Chẳng còn dịp nào nữa đâu. Chẳng còn dịp nào nữa đâu".

Người ở đầu dây bên kia, người khiến Nguyễn Duy đưa ra quyết định đó là Hoàng Thị Tú: một trong bốn "tự vệ" giáo viên của trường Đông Kinh Phố; là "Em, hoa đào muộn"; là một trong những "thường dân" cuối cùng cùng nhà thơ Nguyễn Duy rút khỏi Lạng Sơn vào ngày 24-2-1979.

Từ 1990, chị Tú định cư ở Mascova và vừa trở về thăm nhà. Nguyễn Duy gọi thêm hai cuộc điện thoại cho thầy Trương Hùng Anh và thầy Bạch Tiến Hạnh. Hai người đã nghỉ hưu, rất may, đang có mặt ở Lạng Sơn. Sáng 15-2-2017, khi gặp lại nhau ở Lạng Sơn, cả bốn người lần lượt ôm nhau, lặng đi. Trong cái đêm 23-2-1979, khi giặc Trung Quốc đã tới Tam Lung, khi tiếng pháo vẫn liên tục dội về từ Chóp Chài, khi Lạng Sơn sắp mất, họ thức trắng đêm với nhau trong thị xã.

Ngày 17-2-1979, ngay sau khi đài tiếng nói Việt Nam loan tin, "Trung Quốc đã nổ súng xâm lược nước ta trên toàn tuyến Biên giới", báo Văn Nghệ lập ngay một tổ "phóng viên chiến trường" gồm 5 người, cả 5 vốn xuất thân từ lính, kể cả lái xe Đào Ngọc Chi. Nguyễn Duy vừa cùng gia đình từ Thanh Hóa ra Hà Nội chờ máy bay về lại Sài Gòn được bổ sung vào tổ. Năm ấy, ông 32 tuổi, vừa từ cuộc chiến Campuchia trở về.

Nguyễn Duy nhớ lại: "Chiếc Command car Rumani tòng tọc của chúng tôi hòa vào đoàn xe chở lính lên phía Bắc. Tối 18-2, tới thị trấn Đồng Mỏ, nhà ga đặc kín thương binh và đồng bào chạy giặc. Đường số Một tắc nghẽn... Đêm ấy, chúng tôi ngủ ở chợ Đồng Mỏ cùng với đồng bào. Tôi và Phạm Tiến Duật nằm chung cái bạt võng, trước vỉa hè nhà bưu điện. Anh Hoài An ngủ trên xe với Đào Ngọc Chi. Anh Hồng Phi cùng với Đỗ Chu leo lên cái bàn bán thịt trong lều chợ không có mái. Tiếng đại pháo từ Lạng Sơn vọng về ùng ình suốt đêm..."

“Ôi ta yêu đến đau thương Tổ quốc của mình”

(Rút từ facebook của Phạm Xuân Nguyên)

Khi nhận lời viết bài cho Tuần VietnamNet về thơ viết về cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc tháng 2/1979, tôi không ngờ mình đã gặp phải một sự khó. Chắc chắn khi chiến cuộc nổ ra và trong thời gian chiến sự thơ đã có ngay, nhanh chóng và kịp thời, như những bài hát lập tức được viết ra và hát lên hồi ấy. Vì thơ nhạc là hai thể loại đáp ứng được nhanh nhất sự biểu lộ tình cảm, cảm xúc trước thời cuộc. Tôi vẫn nhớ vào đầu năm 1979 ấy, ngày nào trên các mặt báo cũng luôn có thơ đi cùng các tin chiến sự. Vậy mà bây giờ tìm thơ để viết bài thì tôi lại mất nhiều thời gian. Không thể vào thư viện lục lọi báo cũ, tôi tìm ở thư viện nhà mình với khá nhiều tập thơ của nhiều tác giả, khá nhiều tuyển thơ chung, lại cũng nhiều các tập thơ về người lính và chiến tranh. Vậy mà khó tìm được các bài thơ viết về cuộc chiến tháng 2/1979 ở biên giới phía Bắc. Do thơ viết theo thời sự nên các tác giả không đưa vào tập hay do tính thời sự của thơ đến bây giờ còn nguyên nên các tác giả đành bỏ ngoài tập? May sao, chịu khó lục lọi tôi cũng tìm được một số bài thơ viết từ ngày ấy và viết về ngày ấy. May nữa là trong tay tôi còn lại tập thơ Điểm tựa do Nhà xuất bản Tác Phẩm Mới của Hội Nhà văn Việt Nam in năm 1984. Lời nhà xuất bản để đầu sách nói rõ: “Bọn giặc bành trướng Trung Quốc từ tháng 2 năm 1979 đến nay, sau ngày ồ ạt đem quân sang xâm lược nước ta, bị thua đau, chúng vẫn cay cú tiến hành cuộc chiến tranh phá hoại nhiều mặt chống Việt Nam, đặc biệt là ở các vùng biên giới phía bắc và hải đảo… Thơ về biên giới đã thành một đề tài đặc biệt, liên tục xuất hiện trên báo chí và các tập thơ xuất bản gần đây. Thơ về biên giới sẽ còn được viết tiếp với các khía cạnh phong phú khác nhau.” Theo như lời này thì thơ về biên giới nói chung và về cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc tháng 2/1979 nói riêng đã từng nở rộ và được khuyến khích, trân trọng, ít nhất là trong vòng mười năm sau cuộc chiến. Còn sau đó nó lặng dần và gần như tắt hẳn thì có lẽ là do thời thế thay đổi.

Vài dòng về cuộc đi thắp nhang tưởng niệm chiến sĩ và đồng bào đã hy sinh trong cuộc chiến tranh biên giới chống quân Trung Quốc xâm lược

Tương Lai

Hôm nay, 17.2.2017, là ngày hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ nhiệm Câu Lạc Bộ Lê Hiếu Đằng đến thắp nhang tưởng nhớ và ghi ơn chiến sĩ và đồng bào ta đã ngã xuống trong cuộc chiến đấu kiên cường chống quân Trung Quốc xâm lược trong cuộc chiến tranh biên giới 17.2.1979.

Vừa bước xuống đường định mở cửa taxi đã đợi sẵn thì một chàng trai đến hỏi: “Chú đi đâu đấy ạ”. Tôi đáp: “Đi có việc”. Anh ta định chui vào taxi: “Cho cháu đi cùng với”. Tôi gạt ra không cho. Biết là lái xe đã bị khống chế, tôi bỏ xe đi bộ. Anh ta ra hiệu cho đồng bọn tìm cách phong tỏa mọi taxi trong khu vực. Khi tôi lên một chiếc xe khác, anh ta ập đến. Tôi đinh đến Phòng Nha khoa để soi lại cái răng vừa nhổ đang đau nhức rồi đi tiếp lên Tượng Trần Hưng Đạo ở bến Bạch Đằng nhưng anh ta cứ bám theo đòi cùng đi. Lại phải hủy việc đến Phòng Nha Khoa, định vào rủ NTN cùng xuống nhà ngồi uông cà phê vì đang còn sớm, khi có điều kiện sẽ đi thẳng ra bến Bạch Đằng, nhưng gọi điện không thấy N trả lời, đành ngồi một lúc rồi quay về tìm cách khác.

Suốt quãng đường chàng trai tỏ vẻ lễ phép và nhẫn nại, chứng tỏ anh ta đã được huấn luyện nghiệp vụ tốt để cố chịu đựng những câu hỏi dồn dập của tôi về lý do ngăn hành động yêu nước và ghi ơn đồng bào chiến sĩ bị Trung Quốc giết hại của một ông già tuổi ngoài tám mươi như tôi. Loanh quanh vẫn những luận điệu của các dư luận viên đã được tập huấn, tuy nhiên thái độ hiền lành và kiên nhẫn của anh ta, chỉ bằng tuổi cháu tôi, tôi thấy thật đáng thương hại. Gần một tiếng đồng hồ, mọi điều qua tiếng lại thật vô bổ, may ra có để lại chút ít dư âm nhục nhã trong tâm hồn tuổi trẻ vì miếng cơm manh áo mà phải bị buộc đi làm cái việc mà anh ta cũng biết là nhục, nhưng không thể cưỡng lệnh. Đành chia tay thôi. Tôi lên nhà, viết một khẩu hiệu, vừa để góp phần với đồng đội, vừa biểu thị thái độ và cũng để làm một phép thử đối với chàng trai tội nghiệp bị tôi mắng mỏ suốt cả tiếng đồng hồ: nhờ anh ta chụp hộ tôi tấm ảnh tôi giương khẩu hiệu: “QUÉT SẠCH LŨ BÁN NƯỚC VÀ LŨ CƯỚP NƯỚC”, câu của Cụ Hồ trong Báo cáo Chính trị tại Đại hội II, 1951 tại Việt Bắc.

Thriller Bờ Bên Kia (kỳ 12)

Lưu Thủy Hương

Chương 12: Phần diệt

Đó là phần diệt của Nils.

Phần diệt của Nils là Robert.

Phần diệt của Robert là Nils.

Phần diệt của Nils và Robert là tự ngã.

Phần diệt của tự ngã là tôi.

Tôi là Robert. Vi thường gọi tôi là Nils.

Nils nói:

"Robert. Chúng ta phải đi tìm nó."

"Ai?"

"Kẻ sát nhân."

Augustin, Kaddour, Meursault

KAMEL DAOUD

Hiếu Tân dịch

Kẻ xa lạ” của Camus luôn luôn và mãi mãi mê hoặc. Bằng chứng từ “Đi tìm Kẻ xa lạ” của Alice Kaplan.

Những chìa khóa quyến rũ: Meursault, nhân vật ám ảnh này, có phải anh ta có người cha là ông thánh Augustin dấu mặt, và nỗi đau kì lạ sau cái chết của Monique, mẹ anh? Những chữ đầu lúng búng của cuốn “Kẻ xa lạ” có tiếng vọng trong lời thú tội của vị thánh không thể khóc mẹ với nỗi đau đớn hoàn toàn và đích thực, rồi chọn sau đó đi tắm và đi ngủ. Đây là chiếc chìa khóa về những suy tưởng và cái ám ảnh của Albert Camus về nỗi không thánh thần không Thượng Đế, mà cái chết trẻ của ông đã làm nó hoàn toàn mất hút. Tất cả những điều trên được gợi ra khi đọc cuốn sách gần đây của Alice Kaplan, “Đi tìm Kẻ xa lạ” (Gallimard). Chính là vì cuốn tiểu thuyết kia vẫn còn hấp dẫn mê hồn. Đời cho nó êm đềm lên địa vị “thánh kinh,” không phải vì tác giả của nó là thần thánh, mà vì cái xu hướng giải thích nó như chú giải văn bản cổ. Tóm lại là, tiểu sử một cuốn sách. Alice Kaplan, giáo sư đại học Yale, đã viết về cuộc đời một cuốn sách, sự ra đời của nó, trong truyền thống phê bình thuần túy phả hệ học từ xưa. “Kẻ xa lạ” đột hiện như một điều huyền bí. Tính đồng đại tồi tệ, bệnh hoạn và nghiệt ngã của Meursault vẫn còn là điều kì dị lôi cuốn hàng triệu độc giả. Sự chính xác lạ lùng của một thứ ngôn ngữ rỗng, được điền đầy bằng nội dung duy nhất uy nghi của cái thế giới tản mát này, vẫn còn nguyên bí ẩn như thể tôn gíáo: người ta giải thích cái biểu tượng của “khí hậu” này, nhưng người ta không đi đến cùng. Ngay bản thân Camus trong những cuốn sổ tay cũng thừa nhận sự kì diệu của cuốn sách mà ông thấy trong ông, trước cả khi tin rằng đã viết nó trong một căn phòng tối tăm ở một khách sạn Paris.

SEMINAR: PHÂN TÂM HỌC – DIỆN MẠO VÀ ẢNH HƯỞNG

clip_image002

14:00, thứ Sáu, ngày 24/02/ 2017, Hội trường tầng 3, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA), 53 Nguyễn Du, Hai Bà Trưng, Hà Nội

Đơn vị tổ chức: NXB Tri Thức

Chủ trì: GS Chu Hảo

Diễn giả: PGS. TS Lê Công Sự, giảng viên triết học, Đại học Hà Nội

Nội dung seminar:

1. Sự ra đời của Phân tâm học

Người sáng lập phân tâm học là bác sỹ, nhà tâm lý học người Áo Sigmund Freud (1856 -1939), nên ban đầu giới khoa học thường gọi là Freudism. Về sau Freudism được đánh giá, mở rộng và phát triển theo nhiều hướng khác nhau nhờ công một số học trò của ông như Alfred Adler, Carl Gustav Jung, Erich Fromm, Jacques Lacan.

Đảng hồi đó đúng hay Đảng hôm nay đúng?

Đào Tiến Thi

 

Sáng ngày 17-2-1979, tất cả hệ thống báo chí Việt Nam đồng loạt đưa tin về cuộc xâm lược ồ ạt của quân Trung Quốc. Lòng người Việt Nam sôi lên sùng sục, gấp nhiều lần thời chiến tranh chống Mỹ.

Ngày 4-3-1979, Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam phát đi lời kêu gọi. Trong Lời kêu gọi có những đoạn vô cùng thống thiết:

“Từ ngày 17-2-1979 bọn cầm quyền phản động Trung Quốc đã huy động nhiều quân đoàn với 50 vạn quân, nhiều xe tăng và máy bay, ồ ạt đánh sang nước ta trên toàn tuyến tuyến biên giới, từ tỉnh Quảng Ninh đến tỉnh Lai Châu. Chúng đã bắn phá bừa bãi, cướp của, giết hại đồng bào ta, cả phụ nữ và trẻ em, gây nhiều tội ác rất dã man” 

“Hỡi đồng bào và chiến sỹ yêu quý!

Quân thù đang giày xéo non sông đất nước ta […] Dân tộc Việt Nam ta phải ra sức chiến đấu để tự vệ. Cuộc kháng chiến chống bọn phản động Trung Quốc xâm lược đã diễn ra.

Toàn thể đồng bào các dân tộc anh em trong cả nước, các tôn giáo, các đảng phái, già trẻ gái trai, hãy phát huy truyền thống Diên Hồng, triệu người như một, nhất tề đứng lên bảo vệ Tổ quốc!”

“Đảng viên và đoàn viên Thanh niên Cộng sản trách nhiệm và vinh dự đi hàng đầu trên mọi mặt trận sản xuất, chiến đấu, cả nước là một chiến trường. Bất cứ nơi nào trên đất nước ta cũng là những Chi Lăng, Đống Đa; sông biển ta đều là Bạch Đằng, Hàm Tử”.

Quốc khánh viếng nghĩa trang liệt sĩ Vị Xuyên

(Rút từ facebook của Phạm Ngọc Tiến)

(Kính viếng hương hồn các liệt sĩ và thân tặng những người bạn đã tạo cho tôi cảm xúc này – Bài thơ được làm ở nghĩa trang Vị Xuyên, Hà Giang. Một nghĩa trang tôi mới chỉ biết ít năm gần đây dù tôi là một nhà văn từng khoác áo lính và luôn quan tâm đến những gì liên quan đến chiến trận nhất là mảng sáng tác về những linh hồn. Thôi chẳng cần cặn kẽ lý do làm chi, chỉ biết là không thể không nhắc một điều gì ở ngày 17/2 này. Xin được đăng lại bài thơ như một nén hương tâm viếng hương hồn các liệt sĩ chống giặc Trung Quốc xâm lược.)

Trẻ quá các em ơi
Sinh sáu mốt, sáu hai, sáu tư, sáu nhăm…
Chết tám nhăm, tám bẩy, tám tư, tám tám…
Có tên và không tên
Tuổi đôi mươi tung cánh đại bàng
Làm lá xanh nằm nơi núi khuất.

Thời gian lùi mà nỗi đau càng đậm ...

(Rút từ facebook của Lưu Trọng Văn)

Ngày 17 tháng hai năm 1979 càng lùi xa, ấy vậy nỗi đau thương về ngày quốc hận ấy lại không phai nhòa đi mà ngược lại. Khác hẳn với những tháng ngày lịch sử quốc hận khác mà dân Việt từng chịu nhưng cái đựng nỗi đau vơi dần, rơi rụng dần theo thời gian.

Vì sao?

Vì sao ư?

Gã nhớ 17 tháng hai năm 2014 gã thắp nén nhang trên mộ của những trai, gái Việt ngã xuống ở Bát Xát, Lao Cai đúng ngày ấy năm 1979. Gã thổn thức đau vì các chị, các anh hy sinh cho biên cương tổ quốc lúc quá trẻ nhưng nỗi đau của gã tăng lên gấp bội vì thấy sự thờ ơ của ai đó trong cộng đồng của chính cái tổ quốc này đối với những người ngã xuống kia.

Vì sao ư?

Văn học miền Nam 54-75 (285): Nguyễn Thị Hoàng (8)

Vòng tay học trò

Chương 6

Những binh sĩ tí hon chiêu mộ từ Trạm Hành, Trại Mát, Cầu Đất và một vài thôn ấp khuất tịch xa xôi của Đà- Lạt kéo nhau về tụ tập trước cửa trường học, dưới chân đồi cỏ ngọc còn lấp lánh sương trinh. Mỗi người mang theo đầy đủ vật thực dụng cụ cho một ngày đường xa nắng gió. Bọn người vô trật tự chỉ gồm khoảng bốn năm chục đầu, dàn ra khắp đường, rùng rùng kéo tới bủa vây nhà cô giáo.

Tuân đứng trên lầu nhìn xuống quan sát tình hình rồi quay vào phòng reo ầm ĩ:

- Chúng nó đến rồi kìa cô.

Trâm tung chăn ngồi nhỏm dậy. Cơn mệt sau đêm không ngủ bải hoải cả thân hình. Nàng nhìn đồng hồ tay rồi uể oải buông mình xuống nệm, kéo mền lên tận cổ:

- Bọn nhóc con làm quái gì mà kéo đến sớm vậy. Bảo tám giờ khởi hành. Bây giờ mới bảy. Tuân ra cầm cự với chúng nó đi. Còn sớm quá, sương dầy đặc biết lối nào mà vượt qua thung lũng.

Chị Trúc choàng thêm áo, ra cửa nhìn xuống đường:

Ngăn kiện ở toà án quốc gia, ta kiện ra toà án quốc tế

Phạm Lê Vương Các

Sự kiện hàng ngàn hộ dân ở vùng biển Quỳnh Lưu (Nghệ An) thực hiện quyền khởi kiện Formosa ra tòa trong một hành trình đẫm máu và nước mắt, buộc những người có lương tri phải tự hỏi rằng: “pháp luật ở đâu, công lý ở đâu?”

Việc ngăn cản và đàn áp người đi khởi kiện của nhà cầm quyền Nghệ An vào ngày hôm qua có phải đã gửi đi thông điệp khuyến khích người dân tự tìm kiếm công lý bằng các hành động “tự xử” ngoài vòng pháp luật?

Tiếp cận dưới góc độ này, thật tình tôi lo cho số phận của nhà cầm quyền hơn là lo cho người dân khởi kiện.

Nhu cầu thể hiện quyền lực và bảo vệ quyền lực có vẻ đã làm cho nhà cầm quyền mất tỉnh táo trong cách nhìn nhận sự việc và giải quyết vấn đề.

Nhưng tiếp cận ở góc độ khác, đối với người dân khởi kiện, công lý môi trường vẫn chưa bế tắc trong vụ việc này, mà vẫn còn con đường pháp lý khác.

Ngăn chặn khởi kiện ở tòa án quốc gia, ta kiện ra tòa án quốc tế.

Thơ Nguyễn Thị Hải

 

Đường xuyên Á

 

Tôi là thằng nhỏ bán bánh mì bên vệ đường xuyên Á

Anh tài xế ơi

Anh mua mấy ổ

Bánh mới ra lò

Vừa thổi vừa ăn đây

Để tôi gói vào giấy báo

Anh đem theo lót dạ dọc đường

Chuyến xe anh chạy sang bên đất bạn

Giờ ở đây mà tối đã nơi nào

Tôi ước mong một ngày nào đó

Được như anh rong ruổi dặm trường

Hay đợi vài năm sau tôi lớn

Anh nhận tôi làm phụ xế cho anh

Anh là thầy còn tôi đệ tử

Chiếc vô lăng là bục giảng chúng mình

Hai anh em bên nhau bền bỉ

Chia sẻ nhau nỗi vất vả đường dài

Rồi chúng ta sẽ ngồi bên vệ cỏ

Nhai bánh mì của chú bé con con

Tôi sẽ hái một chùm bông hoa dại

Đem về tặng chú bé hệt tôi nay

Và bảo với chú rằng:

Chùm hoa này mọc ở viễn phương

Thriller Bờ Bên Kia (kỳ 11)

Lưu Thuỷ Hương

Chương 11: Đòn chân sát thủ

Năm mười sáu tuổi tôi thôi học judo, ghi danh vào võ đường karate, mặc cho mạ ca cẩm chuyện bếp núc và mặc cho ba chất vấn chuyện học hành. Tôi bước chân vào võ đường Yamaoka với cái quần jean lem luốc rách đầu gối và yêu anh Kiyoshi trong bộ áo gi trắng tinh thanh khiết. Yêu ngay từ buổi tập đầu tiên.

Rồi tôi trở thành một con người khác.

Không phải những cú đấm, cú đá ở võ đường chuyên nghiệp làm tôi giảm bớt sự hưng phấn, mà, bài học lễ nghĩa và sự dịu dàng của anh Kiyoshi làm tôi trở nên nhu mì. Kiyoshi hiện ra trong mắt tôi không giống như chàng hoàng tử mà tôi luôn mơ ước ở tuổi mười bốn. Sư huynh Kiyoshi, con trai võ sư Yamaoka, là một người đàn ông đã có vợ con và lớn hơn tôi mười lăm tuổi. Chưa bao giờ tôi cho phép mình nhìn thẳng vào mắt Kiyoshi hay bày tỏ thái độ lả lơi bất nhã. Trước mặt anh ấy, bao giờ tôi cũng cúi đầu giữ lễ và học cách ăn nói khiêm cung. Đứa trẻ tuổi lên năm với một quá khứ kinh hãi giờ đây tìm thấy sự bình an bên chiếc bóng lặng thênh của Kiyoshi. Ba mạ và những người đồng hương của họ sẽ chẳng bao giờ tin vào mối tình thánh thiện không nhục cảm của tôi. Mỗi khi nghĩ đến chuyện cả hội đồng hương người Việt lôi võ đường Yamaoka ra đàm tiếu là tôi nghẹn ngào chôn kín mối tình của mình xuống tận đáy lòng, nhưng chẳng vì vậy mà Kiyoshi biến mất khỏi giấc mơ thần thoại. Vì Kiyoshi mà tôi có mặt ở võ đường năm buổi chiều trong tuần, vì Kiyoshi mà tôi quyết tâm vào ngành pháp y tìm công lý, vì Kiyoshi mà tôi luôn bò dậy đi tiếp sau mỗi lần bị đánh gục.

Lược sử tính hiện đại

Jacques Attali

Hiếu Tân dịch

Truy tìm những nghĩa lắt léo khác nhau của tính hiện đại trong những nền văn minh khác nhau, trong những ngôn ngữ khác nhau, trong nhiều thời đại khác nhau, trong suốt chiều dài lịch sử, chính là truy đến cùng, ở những chỗ tốt nhất, những bí mật của thân phận con người. Đó là xác định cách suy nghĩ của mỗi nhóm người về điều mà nó mơ tưởng về tương lai, trong thời gian và trong không gian, chống lại những gì có thể có hại cho nó, đề cao những gì hợp với mơ ước không tưởng của nó envaloirisant ce qui est conforme à son utopie. Đó cũng là diễn dịch sự tiến triển của các giá trị, các tư tưởng, những gu thẩm mĩ, những chủ đề phẫn nộ, những quan niệm về tiến bộ, những tổ chức kinh tế, những công cuộc táo bạo, những hệ thống chính trị, những phong tục; và đời thường hơn, những cách ăn, mặc, ở, đi lại, làm việc, giải trí, yêu đương, ve vãn nhau, và cảm thấy hạnh phúc.

Những suy nghĩ này không hề vô ích, cũng không có gì bảo đảm rằng những giá trị mà chúng ta đang ôm ấp và chúng ta coi như đã thật sự đạt được kể cả dân chủ, tự do cá nhân và quyền con người sẽ vẫn là những giá trị của tương lai. Những giá trị khác, trong những hoàn cảnh nhất định, sẽ thay thế chúng, trong trí tưởng và trong thực tế.

Mỗi lần một nhóm mới lên nắm quyền, nó chỉ cho phép coi như “hiện đại” những thay đổi chuẩn bị cho tương lai mà nó mơ ước, củng cố quyền lực của nó và duy trì nó lâu dài. Khi đó nó xác định một “cái mới” được ưa thích hơn “cái cũ”.

Nghệ thuật của một thời đại, (từ hội họa đến văn chương rồi đến điện ảnh và các loại hình mới khác nữa) nói chung được bảo trợ bởi chính giới tinh hoa thống trị, là phản ảnh của sự táo bạo của giới này, của những dự phóng của giới này về tương lai. So với những chiều kích khác của xã hội, nghệ thuật thể hiện tốt hơn quan niệm ưu thắng về tính hiện đại.

Một xã hội mà “hiện đại hóa” là mục tiêu công khai của những kẻ lãnh đạo có cái nhìn sáng tỏ về tương lai của nó, thì ràng buộc mật thiết với cái mà nó gọi là “tiến bộ”.

Những xã hội tiền sử trong cả nghìn năm đều muốn những sự lặp lại, vì sợ mọi thay đổi sẽ mang đến cái chết. Con người hi vọng và không được bảo đảm sự trở lại của mặt trời mỗi buổi sáng, mưa mỗi mùa thu, những chồi non đầu tiên mỗi mùa xuân. Không có gì gây bất an hơn sự thay đổi. Khi đó đối với họ, tính hiện đại là sự trở lại của vẫn cái ấy. Hiện đại là ổn định. Vũ trụ học của họ, cũng đầy tài năng như nghệ thuật của họ, là biện hộ cho sự không tưởng này.

Rồi cái mới trong sự phục vụ cho cá nhân trở thành một giá trị tích cực, với những tiến bộ kỹ thuật đầu tiên: lửa, đá đẽo, rồi ròng rọc, đòn bẩy, bánh xe và chuyển từ du cư sang định cư, từ làng mạc sang phố thị.

Trước hết, chính trong xã hội của những dân du mục vùng Cận Đông và những dân đi biển Địa Trung Hải, những người phát minh ra nông nghiệp và thành thị, nó (cái mới) được coi như một cơ hội. Tương lai cho phép hi vọng giảm lao khổ cho con người, làm chậm lại thời khắc của cái chết, và sống tốt hơn. Con người gắn bó trong một nhóm. Con người tự mình trở nên đáng quý. Đó là tính hiện đại của Con người.

Đặc biệt xã hội của người Do Thái rồi xã hội của người Hy Lạp mỗi xã hội theo cách của mình, biện minh cho cái mới.

Trong xã hội của người Do Thái, dân tộc sống trong sa mạc, chắc chắn là một trong những dân tộc đầu tiên (dù sao cũng là đầu tiên trong số những dân tộc trở thành ‘Phương Tây’) cái mới được chào đón khi nó giúp cho mỗi người tham gia vào sự sửa chữa thế giới, sứ mệnh của con người trên Trần thế, điều kiện để chúa Cứu thế đến với thế giới này và để những người chết được phục sinh. Đối với họ, cái tốt nhất của tương lai là lao nhanh đến sự bất tử bằng cách sửa chữa thế giới.

Trong xã hội của người Hy Lạp, là những người sống bên biển, tiếp nhận và đồng hóa tốt hơn ai hết tất cả những gì từ nơi khác đến, cái mới cũng tốt như cái tự họ có, bởi vì nó đem lại cho mỗi người, hay đúng hơn cho mỗi công dân, những nguồn mới của cái đẹp, sự thích thú và thoải mái.

Trong xã hội của người La Mã, xã hội quân sự tập trung, sau những thất bại của họ, họ lấy lại cho mình một phần di sản của xã hội Do Thái và Hy Lạp. Đổi mới chủ yếu là quân đội và sức mạnh. Và công cuộc đô thị hoá tiến những bước ngoạn mục.

Trước tiên trong nội bộ và sau đó ở ngoài, một giáo phái Do Thái Hy Lạp hóa, Cơ Đốc giáo, áp một cái nhìn khác về phía tốt đẹp hơn: tương lai không phải ở đây, nó ở trong Cứu chuộc và Phục sinh. Trong khi ở xã hội Do Thái Hy Lạp sự giàu có vật chất được coi là một phúc lành thì [trong Cơ đốc giáo] nó trở thành một tai ách. Hiện đại là người biết từ bỏ tài sản của mình dâng cho Nhà Thờ. Đó là tính hiện đại của Tín ngưỡng.

Khi đó người Cơ Đốc lấy lại quyền uy của nhất thần giáo, sự mềm dẻo của đa thần giáo, sức mạnh của tập trung. Con người không còn là đáng kể nữa, nhóm/tập đoàn mới là đáng kể. Tự do và Lý trí của cá nhân không quan trọng nữa, quan trọng là Tự do và Lý lẽ của Nhà Thờ, nơi bao bọc, bảo hộ và trao đổi tín ngưỡng và sự phục vụ. Những ông chủ sắp đặt nô lệ theo lợi ích của mình và của Nhà Thờ.

Tính hiện đại này tồn tại ở châu Âu hơn một nghìn năm trăm năm.

Vào thế kỷ XII ở Ý và Bắc Âu bắt đầu một cuộc cách mạng nông nghiệp và công nghiệp. Nhà buôn, tư sản bắt đầu sản xuất cách khác. Tiền lương ra đời. Những nhà tư sản muốn có một nghệ thuật mới, họ tài trợ cho những tháp chuông là thứ cạnh tranh với những quả chuông. Kiến trúc, âm nhạc và văn chương quan tâm đến những vấn đề khác tôn giáo. Các hoạ sĩ vẽ những chân dung nhà tư sản, cực kỳ táo bạo, họ còn vẽ cả những tranh phong cảnh nữa.

Bắt đầu từ thế kỷ XV, phát kiến châu Mỹ, ngành in và kế toán, ở châu Âu cải cách và trong một số cảng của Ý ra đời cái mà sau này người ta gọi là “châu Âu thời hiện đại.” Nhà buôn và thợ thủ công vượt nông dân. Lục địa di chuyển trái tim của nó từ Venise sang Provinces-Unies[1].

Trong phần chủ yếu của châu Âu Cơ Đốc giáo, người ta gọi là “tân tiến/hiện đại” những ai tin vào tính hiện đại của Tín ngưỡng và nghĩ rằng tương lai chỉ có trong Cứu rỗi, và gọi là “cố lỗ/thủ cựu” những ai chỉ muốn quay lại lý trí của người Hy Lạp.

Dần dần ở Bắc Âu cũng như ở Ý, hình thành một ý niệm mới về tính hiện đại, không phải Cơ đốc cũng không phải Hy Lạp. Nó không phải là tính hiện đại của Con người, cũng không phải là tính hiện đại của Tín ngưỡng, mà là tính hiện đại của Lý trí. “Tính hiện đại Mới” này quan tâm đến những thay đổi kỹ thuật và khoa học, xa rời những giá trị Cơ Đốc và không coi tư tưởng Hy Lạp là nguổn cảm hứng duy nhất. “Tính hiện đại Mới” này tin vào tiến bộ, vào thị trường và vào tự do. Khi đó tương lai của tương lai là sự mở rộng tự do thương mại, tự do tư tưởng, tự do sở hữu, tự do trao đổi và tự do bầu cử.

Nó bắt đầu ở Hà Lan và Anh bằng cuộc cách mạng công nghiệp; ở Mỹ bằng một cuộc chiến tranh giành độc lập, và cuối cùng ở Pháp bằng một cuộc cách mạng chính trị.

Chính là ở Pháp, vào đầu thế kỷ tiếp theo, thế kỷ XIX, lần đầu tiên từ “hiện đại” xuất hiện, dưới ngòi bút Balzac[2]. Thuật ngữ này chỉ một thời đại, một nền văn minh, và một quan niệm về tương lai, hòa trộn tự do cá nhân, quyền con người, chủ nghĩa duy lý, chủ nghĩa thực chứng, niềm tin vào tiến bộ kỹ thuật và công nghiệp. Tính hiện đại bị chinh phục. Người ta đi tìm động cơ. Với Auguste Comte[3], đó là khoa học; với Saint Simon[4], công nghiệp; với Marx[5], đấu tranh giai cấp; với Tocqueville[6], bình đẳng hoá các mối quan hệ xã hội và nền dân chủ; với Max Weber[7], hợp lí hóa.

Cuối thế kỷ XIX những nghĩa mới của tính hiện đại này đến lượt chúng lại bị thách thức, trước hết bởi chủ nghĩa xã hội của Fourier[8], Proudhon[9] và Marx. Khi đó xuất hiện những hình thức mới của tính hiện đại Lý trí, hình dung và nhằm tạo ra một con người mới, thoát khỏi tha hóa và độc tài của sở hữu tư nhân.

Rồi một loại thách thức khác bắt đầu với Nietzsche[10], dưới cái tên “chủ nghĩa hư vô” mà sau đó người ta gọi một cách sai hơn là “chủ nghĩa hậu hiện đại.” Nó đi kèm với tiếng nghiến ken két trong âm nhạc và hội họa. Đây không phải là một tuyên bố về một sự thay đổi ý nghĩa của tương lai, mà là trực gíác rằng thế kỷ XX sẽ là thế kỷ của những thế kẹt của Con người, Tín ngưỡng và Lý trí.

Rồi, vào đầu những năm 1950, người ta hoan nghênh sự trở lại đắc thắng của dự án về lý trí. Sau khi đã cung cấp cho con người những phương tiện đi lại (tàu hỏa, ôtô, máy bay), bạo lực (vũ khí) cho phụ nữ những phương tiện để thực hiện với ít nhọc nhằn nhất những nhiệm vụ cổ xưa (giặt giũ, chăm sóc, nuôi dưỡng) nền dân chủ thương mại từ nay về sau có xu hướng thỏa mãn những nhu cầu của tré em giải trí, học hành bằng những hàng tiêu dùng. Và hơn nữa, nó nhằm cải biến người lớn và trẻ em bằng cách thỏa mãn tính thất thường của họ, không áp đặt những qui tắc lên họ nữa, mà phỉnh nịnh những ham muốn của họ bất kể chúng là gì, để cho họ mắc nợ vô giới hạn, và cho phép họ không tôn trọng những ước lệ của đời sống cộng đồng nữa.

Tính hiện đại đó trở thành súc tích, bạo chúa, thay đổi thất thường đến mức nó lẫn với ám ảnh về cái mới, và nó tự xóa bỏ trong tức khắc dưới tên gọi “đương đại.” Tương lai là tiếp tục của hiện tại, không có một ý nghĩa nào khác ngoài sự khác nhau của chúng, ngay cả bên lề, với cái trước nó. Không có ý nghĩa nào cả. Như thể sự tăng tốc thay đổi giúp tạo ra một ảo ảnh về sự kéo dài vô hạn độ dài cuộc sống.

Ngày nay hầu như tất cả trên thế giới, và mặc dầu những rắc rối, hiện đại là sử dụng đúng những phương tiện mà những cư dân hạnh phúc nhất và tự do nhất ở phương tây sử dụng, tức là những phương tiện vật chất cần thiết để làm việc, dạy học, ăn uống, tự chăm sóc, ở, học, giữ được sự riêng tư, những phương tiện chính trị cần thiết để giải phóng khỏi những trói buộc chính trị, những cấm kỵ, những thành kiến, những quy tắc cổ lỗ, vẫn đang ngăn cản sự phát triển của phụ nữ, đàn ông và trẻ em. Hiện đại hóa, đó là chấp nhận như dự phóng tương lai lý trí và những gì từ nó sinh ra: tiến bộ kỹ thuật, đổi mới, tự do cá nhân, quyền con người, tự do và nền dân chủ.

Ngày mai, cái gì sẽ là hiện đại. Cái gì sẽ là nghĩa của tương lai? Có nhiều Lý trí hơn không? Nhiều tự do cá nhân hơn không? Nhiều quyền con người hơn không? Hay trái lại, nhiều nghĩa vụ và trách nhiệm hơn? Nhiều thay đổi hơn hay ổn định nhiều hơn? Tăng tốc hơn hay chậm rãi hơn? Nhiều công nghiệp hơn hay nhiều dịch vụ hơn? Người ta muốn sống lâu hơn hay sống tốt hơn? Người ta muốn nhiều tự nhiên hơn hay nhiều nhân tạo hơn? Nhiều Tín ngưỡng hơn hay nhiều Bản thể hơn? Nghệ thuật của tính hiện đại trong tương lai sẽ là gì? Phong tục, thời trang, chiến đấu, yêu đương sẽ ra sao? Dự phóng tương lai của mỗi người, mỗi dân tộc, của nhân loại sẽ là gì? Người ta có thể đoán ra nó, bằng cách đọc các nguyện vọng và các nghệ thuật của hiện tại không?

Thực chất quan niệm phương tây ngày nay về tính hiện đại chắc chắn sẽ được áp dụng cho lâu dài: với những người hiện chiếm đại đa số ở phương tây và ngày càng nhiều người ở nơi khác, chủ nghĩa cá nhân vẫn là mục tiêu vì nó là giải phóng, đồng nhất với mô hình phát triển châu Âu và Mỹ hai thế kỷ qua, nó nhằm đến những phong tục ngày càng tự do và những thực tế ngày càng hợp lý. Hiện đại vẫn sẽ là làm giàu và hưởng thụ cuộc sống lâu dài hơn. Một cuộc sống kéo dài bằng mọi giá nhờ những thứ đồ giả, bên ngoài rồi bên trong – cơ học, hoá học, di truyền học, số học. Rất lâu về sau, bằng cách nhântạo hóa cuộc sống và hợp nhất những chức năng giới tính, con người dần dần biến thành vật nhân tạo và hàng hóa nhân tạo. Người ta gọi nó là tính siêu hiện đại dị dạng (hypermodernité) hay tính hiện đại của hiện tượng nhân tạo (modernité de l’artefact).

Trái lại có một cách nhìn khác rằng ngày nay tính hiện đại đã tạo ra thời đại của nó, rằng châu Âu đã cạn kiệt trong một thảm họa đạo đức, tài chính, sinh thái, công nghệ và thẩm mĩ, rằng lý trí đã thất bại. Một số người khẳng định rằng không thể đoán trước hay mong muốn điều gì về tương lai, cái tương lai có lẽ chỉ là tiếp nối của một hiện tại khó lường. Họ gọi nó là phi hiện đại (amoderne).

Với những người khác nữa, không tưởng tốt đẹp nhất cho tương lai sẽ là trở về với những giá trị nền tảng của văn hóa cổ, về với tính hiện đại của Con người và Tín ngưỡng. Những “tính hiện đại hoài cổ” (rétromoderne) này đi đến chỗ ca ngợi một chủ nghĩa chính thống tôn giáo, một chủ nghĩa toàn trị sinh thái hoặc một dân tộc học tinh túy. “Tính hiện đại thần quyền” (Théomodernité), “tính hiện đại sinh thái” (éomodernité), “tính hiện đại chủng tộc” (ethnomodernité).

Cuối cùng, với những người khác, tính hiện đại tây phương sẽ bị một đạo đức học mới vượt qua, một đạo đức học tôn giáo hay thế tục, dựa trên một chủ nghĩa vị tha, khước từ chủ nghĩa vị kỷ, trong những lựa chọn. Chúng ta có thể nêu tên, vẫn trong cùng một từ vựng đó, thuật ngữ “tính hiện đại cải biến.” (altermodernité). Từ đó sinh ra những hình thức mới của tổ chức doanh nghiệp, nền kinh tế, xã hội, hệ tư tưởng, phong tục, nghệ thuật, lối sống, cách làm việc, sáng tạo, giải trí, yêu đương, và làm chính trị.

Theo ý tôi “tính hiện đại cải biến” là lối thoát tích cực duy nhất khỏi cái bẫy mà loài người mắc vào từ khi nó quyết định nắm vận mệnh của nó trong tay và không còn tự hài lòng với một thế giới lặp lại nữa. Nó có thể xảy ra, và với xác suất thấp. Elle est possible, et peu probable.Nghệ thuật đóng một vai trò chủ yếu trong những thành tựu và những thất bại của nó.

Sự đối chiếu giữa những quan niệm khác nhau này về tính hiện đại, và những lực lượng phục vụ cho chúng, phụ thuộc bản chất của thế giới vào năm 2030, theo cách mà, vào thời điểm đó người ta suy nghĩ, chuẩn bị, sản xuất, chiến đấu cho thế giới của năm 2060. Và sau đó nữa.

Trích Jacques Attali “Histoire de la Modernité” (Champ essais 2015)


[1] Nước cộng hoà bảy tỉnh phía bắc Hà Lan (République des sept Provinces-Unies des Pays-Bas)

[2] Honoré de Balzac (1799-1850): Nhà văn Pháp

[3] Auguste Comte (1798-1857): nhà triết học và xã hội học Pháp, đề xướng thuyết thực chứng.

[4] Saint Simon (1760-1825): nhà triết học chính trị Pháp, nhà xã hội chủ nghĩa không tưởng.

[5] Karl Marx: nhà triết học, xã hội học và kinh tế chính trị Đức, khởi xướng chủ nghĩa cộng sản.

[6] Tocqueville (1805-1859) nhà khoa học chính trị, sử học và ngoại gaio Pháp, tác giả “Dân chủ ở Mỹ”

[7] Max Weber (1864-1920): nhà xã hội học, triết học, luật học, và kinh tế chính trị Đức.

[8] Charles Fourier (1772-1837): nhà tư tưởng của chủ nghĩa xã hội không tưởng Pháp.

[9] Pierre-Joseph Proudhon (1809-1865) chinh khách, triết gia Pháp, để xướng thuyết hỗ sinh (mutualism).

[10] Friedrich Nietzsche (1844-1900) Nhà triết học, ngữ học, phê bình văn hóa, nhà thơ Đức.

Hành trình công lý – hay là sứ mệnh của chúng ta

Trịnh Anh Tuấn

Vậy là những lá đơn khởi kiện Formosa của người dân vùng biển Quỳnh Lưu đã không thể gửi được. Thay vì gửi được đơn, họ đã nhận được những màn dùi cui, đấm đá, đòn thù tàn bạo từ phía chính quyền của những người cộng sản. Máu, nước mắt, những giọt mồ hôi mặt chát đã tuôn xuống. Thật khó thể kìm nén nỗi xót xa, căm giận cho sự kiện đẫm máu ngày hôm qua. Hành trình công lý (Justice March) đã không thể đi đến cuối, và đã trở thành hành trình máu. Quãng đường 180km đã dừng lại con số 20.

Đêm trước ngày đi kiện, tôi đã ngồi với người hướng dẫn gần 1000 người dân khởi kiện là linh mục Nguyễn Đình Thục. Khi nghe tin tất cả những nhà xe được thuê chở dân đi kiện đều bị đến nhà doạ dẫm, ngăn chặn và không thể thực hiện được hợp đồng, cha Thục đã nghĩ đến chuyện phải đi bộ nếu người dân quyết tâm đi kiện. Và tôi đã kể cho cha Thục nghe về Hành trình muối (Salt March) của Gandhi năm 1930 khi chống lại đạo luật về muối cho người Ấn Độ, về Hành trình Selma của Martin Luther King năm 1965 đòi quyền tự do bầu cử cho người da đen Mỹ, về hành trình đòi đất đai năm 2005 của người dân bị mất đất ở Philippines. Tôi nghĩ rằng nếu cuộc hành trình diễn ra với sự ôn hoà, đẹp đẽ thì dẫu vẫn gặp nhiều khó khăn, nhưng chính quyền của những người cộng sản không có lý do để sử dụng bạo lực với những người dân đang thực hiện cái quyền tối thiểu nhất mà những chế độ cổ xưa nhất cũng phải công nhận, đó là quyền thưa kiện khi bị người khác gây thiệt hại cho mình. Nhưng tôi đã lầm.

Viết cho những người không có đạo – như tôi

(Rút từ facebook của Phạm Đoan Trang)

Tôi không phải người Công giáo. Tôi cũng không phải Phật tử. Tóm lại, tôi không có đức tin tôn giáo nào, và tôi biết điều đó chẳng hay ho gì – con người luôn cần có một cõi nào đó trong tinh thần để hướng họ về cái thiện và ngăn họ làm điều xấu. Không có đức tin thật ra cũng là một sự bất hạnh, nhất là ở hoàn cảnh Việt Nam thời loạn như bây giờ.

Nhưng cũng là vì hoàn cảnh Việt Nam, mà việc thực hành một tôn giáo nào đó trở thành… phức tạp. Chùa nào lớn cũng có chi bộ, có an ninh “hướng dẫn” sinh hoạt. Nhà thờ nào lớn cũng vậy thôi: An ninh chìm nổi lảng vảng tối ngày, camera, thiết bị nghe trộm giăng khắp nơi.

Bên cạnh đó, không thể không kể đến sự hoạt động tích cực của tuyên giáo. Cho đến năm 2003, chính quyền vẫn nhất quán xem tôn giáo như kẻ thù; các sách giáo khoa dạy trong nhà trường đều gọi “tôn giáo là thuốc phiện của nhân dân”. Từ năm 2003, với Nghị quyết 25-NQ/TW ngày 12/3, đảng Cộng sản mới dịu giọng hơn một chút, bớt hằn thù một chút, chỉ nói “tôn giáo là vấn đề còn tồn tại lâu dài”. Ngay cả câu ấy vẫn hàm ý “tôn giáo là vấn đề đấy nhé, mà đã là vấn đề thì trước sau cũng phải xử lý. Chẳng qua là bọn tao buộc phải chấp nhận chúng mày thôi”.

Chế độ cai trị của cộng sản luôn có đóng góp to lớn của đội ngũ tuyên truyền viên, dư luận viên. Trong hàng chục năm qua, đội ngũ này đã lập thành tích đáng kể trong việc phá hoại về căn bản uy tín của tôn giáo và cách ly, cô lập các cộng đồng tôn giáo với xã hội, nhất là các “đạo của Tây”. Bộ máy tuyên truyền luôn tác động, nhào nặn để dân thường nghĩ về Công giáo, Tin Lành như những tôn giáo vọng ngoại, mất gốc, thời xưa là theo chân thực dân đế quốc bán nước, thời nay là cực đoan, ôm chân Vatican, gây rối…

Cho đến bây giờ, bên lương vẫn nhìn vào bên đạo với ánh mắt e dè, kỳ thị, cảnh giác, hoặc đầy ác cảm.

Ban Tu thư – Dịch thuật HSU kính mời quí anh chị và các bạn đến tham dự buổi tọa đàm triết học:

Chủ đề: Cộng đồng giải tác (la communauté désoeuvrée): viết, cơ thể, cách mạng

Diễn giả: Trương Trọng Hiếu (Master Philosophie tại Ruhr-Universität Bochum (CHLB Đức))

Thời gian: 9g đến 11g30, thứ Sáu, ngày 17/02/2017

Địa điểm: Phòng 201 (lầu 2), 8 Nguyễn Văn Tráng (Đại học Hoa Sen), Quận 1, TP. Hồ Chí Minh

Link đăng kí: https://forms.office.com/Pages/ResponsePage.aspx?id=ZHOSL2Eklk-Mar_-C9GBdWmsYgTbFHFDvDrvnoJxoWFUQ1hLOUxMVENIVlZPOFFVNVk3S0UwVUg2Uy4u

Nội dung:

1. Từ tác phẩm đến giải tác

2. Từ huyền thoại đến văn chương

3. Cộng đồng giải tác: viết, cơ thể, cách mạng.

Vài vấn đề liên đới:

Heidegger và Nancy, Romantik, Hegel và thuyết nguyên tử xã hội học, Marx  và Humanismus, triết học mới về cái chính trị (the political)...

“Liệu người ta còn có thể nói về cộng đồng, cái mà trong diễn ngôn của thời hiện đại và sự xã hội hoá dường như đã tan rã, mà không sa vào một diễn ngôn khác của hoài niệm về một cội nguồn đã mất? Jean-Luc Nancy nhìn thấy trong hai quan niệm trên cả sự bất lực trước trật tự thống trị hiện hành lẫn những ảo tưởng chính trị nguy hiểm. Ông tiếp cận cộng đồng như một dự án đầy nghịch lý và bất an: một trạng thái thường trực và một nơi bất khả. Tính cách "giải tác" của cộng đồng không xảy ra ở đâu rõ hơn ngoài văn chương, nơi của những cơ thể viết, sự biến của các huyền thoại bị gián đoạn. Cái cộng đồng được giải tác và đồng thời là một lực giải tác này mở ra một viễn tượng mới của sự hợp nhất cái chính trị và cảm năng.”

Vụ đàn áp đồng bào đi kiện Formosa ngày 14/2/2017 qua tường thuật của Facebooker Lê Văn Sơn

Thông báo kiện Formosa. Ngày 14.2.2017, Linh mục JB Nguyễn Đình Thục cùng 619 hộ nạn nhân thuộc khu vực 3 xã Sơn Hải, Quỳnh Ngọc, Quỳnh Thọ sẽ nộp đơn kiện Formosa tại Tòa án nhân dân Kỳ Anh.

Kính mong cộng đồng quan tâm và chia sẻ tinh thần công lý của cha Thục và các nạn nhân.

Cha Thục mong mọi người hiệp thông cầu nguyện và trợ lực cho nạn nhân khởi kiện Formosa.

clip_image002

Nguồn: FB Lê Văn Sơn

Tin cuối ngày về cuộc khởi kiện Formosa ngày mai, 14.02.2017.

Hơn 10 nhà xe vừa báo về với Linh mục JB Nguyễn Đình Thục là hiện tại họ đã bị chặn ngay tại thị trấn Cầu Giát.

Cha và bà con vừa thống nhất lại với nhau là ngày mai bà con sẽ đi bộ và mang theo dụng cụ để nấu ăn dọc đường.

Hà Tĩnh hôm nay, 14.2, ngày tình yêu...

Trung Dũng Kqd

 

Không biết trong đoàn người này có ai mang theo hoa, sô-cô-la hay không? Nhưng chắc chắn họ đang bày tỏ tình yêu mãnh liệt của mình với quê hương, đất nước.

Ước gì những anh an ninh, công an và chính quyền Hà Tĩnh quê tôi cùng nhập đoàn, cùng đồng hành với bà con khốn khổ trên con đường đòi công lý.

Ước gì chúng ta có thể đuổi cổ bọn Formosa, bọn giặc Tàu ra khỏi bờ cõi, trả lại biển trời, đồng ruộng, mái nhà, vườn tược... như xưa để những người yêu nhau thảnh thơi hò hẹn, bày tỏ...

Không đi, không bao giờ tới đích

Đặng Bích Phượng

Một số người tỏ ra sốt ruột khi vừa qua cộng đồng mạng có vẻ sa đà vào chuyện nội bộ nước Mỹ, hay chuyện nhảm nhí của Hoàng Kiều- Ngọc Trinh, v.v. mà quên đi chuyện cá chết, chuyện kẻ hủy hoại môi trường vẫn nhởn nhơ. Tôi chỉ nghĩ, chuyện ồn ào nào cũng sẽ qua, nhưng chuyện cá vẫn chết, người vẫn bị ngộ độc, và ngư dân mất nghề vẫn là chuyện trước mắt, chuyện hàng ngày, thậm chí là cả hậu họa mai sau thì không thể chìm xuồng được.

Tin bà con đi bộ 100km để tiếp tục nộp đơn kiện Formosa làm tôi xúc động quá. Nghe nói cha Thục động viên bà con: đi một ngày, hai ngày không tới thì đi một tuần khắc tới – xúc động gai cả người khi hình dung ra cảnh gần nghìn người đi bộ trên quốc lộ. Khác gì một cuộc cách mạng đâu?

Sự khốn nạn!

(Rút từ facebook của Tùng Dương Cola)

 

Đám đông kẻ đứng người ngồi lố nhố, những xấp tiền thi nhau thả xuống hai mặt chẵn lẻ...

Những tiếng chửi bới, la hét vang lên inh tai nhức óc, âm thanh không khác gì một cái chợ vỡ...

Những cái miệng nhai bánh rán nhồm nhoàm, những đôi mắt hồi hộp, hau háu nhìn xuống dưới...

Chị bán bánh rán co ro trong chiếc áo sơ mi sờn cũ màu xám giữa trời đông rét mướt, bên chiếc xe đạp rách nát, kiên nhẫn đứng chờ...

Tôi uống nốt chai nước rồi móc tiền ra trả. Từ đây tới điểm quay chỉ còn 12km mà gần một tiếng đồng hồ nữa mới phải có mặt, nhưng những "mỹ từ" văng ra từ cái đám nhốn nháo bên cạnh làm tôi không muốn ngồi thêm. Lấy lại tiền thừa, tôi chuẩn bị đứng lên bước ra...

Tiếng hai người đàn ông cãi chửi nhau, rồi ba người, bốn người... Rồi... choang!... Bát đĩa vỡ lăn lóc... Những bàn tay tranh nhau chộp xuống những đồng tiền còn vương lại dưới đất. Đám bạc giải tán một cách bất đắc dĩ, nhanh chóng tản vào quán nước và các nơi xung quanh...

Chị bán bánh rán ngơ ngác, luống cuống đôi dép rách gạt chân chống xe. Lúc này tôi mới để ý thấy bàn chân trái của chị bị cụt một nửa.

Nhà thơ Nguyễn Duy nhận "Giải Thưởng Làng"

(Rút từ facebook của Huy Đức)

Trong những ngày này, nhà thơ Nguyễn Duy không có mặt ở Văn Miếu thả thơ lên Giời. Ông về làng Quảng Xá, hương Bố Vệ, Thanh Hóa, ngồi với dân làng. Đêm nay, 16 tháng Giêng Đinh Dậu, nhân kỷ niệm đình làng 150 năm tuổi, dân làng Quảng Xá tổ chức riêng cho ông – người con của làng – một đêm thơ.

Buổi chiều, vào lúc 16:00, Chính quyền phường Đông Vệ đã tổ chức buổi lễ trang trọng đặt trong khuôn viên phường một phiến đá quý, lấy từ quê ngoại Hà Trung của nhà thơ, khắc bài thơ TRE VIỆT NAM – bài thơ ông bắt đầu viết vào năm 1971. Không chỉ có nhà thơ Nguyễn Duy, dân làng và bạn bè đều rất xúc động.

Chúng tôi gọi đây là "Giải Thưởng Làng", giải thưởng cao quý nhất mà nhà thơ Nguyễn Duy nhận được. Đó là giải thưởng của nhân dân cho một người canh cánh với quê hương đất nước, một người mà ngay cả khi say sưa nhấm ly rượu làng Quảng "Ngọt ngào một chút men quê", vẫn thấy "Cay tê cả lưỡi, đắng tê cả lòng".

Bữa tiệc ốc đêm mưa

Truyện

Lưu Thủy Hương

Bọn chúng có thể đến bất kỳ lúc nào từ những phần tối tăm gian trá của bóng đêm. Bọn chúng có thể đến bất kỳ lúc nào từ những phần nhầy nhụa thối rữa của mưa giông. Những đêm mưa. Đêm nay. Đêm mai. Đêm tháng tư. Đêm tháng tám. Hay bất kỳ một đêm mưa nào đấy trong tận cùng tội ác huỷ diệt.

Không đối kháng. Không chọn lựa. Cúi đầu đi vào cơn mưa đêm mù mịt.

***

Tôi không thể đi nhanh trên đôi chân không hình dạng. Tôi bị chúng kéo đi, thúc đi, đẩy đi mà không có sự lựa chọn nào. Những ngọn giáo nhọn dí sau lưng chỉ chờ đâm xuyên qua buồng phổi cướp đi hơi thở cuối cùng. Con đường đêm mờ mịt trong màn mưa dã man. Giọt mưa vỡ tung trên nền đá như những quả lựu đạn chớp nổ. Tôi dẫm bàn chân không hình thù lên nghìn mảnh thuỷ tinh vỡ nước, không thấy đau đớn, không có xúc giác, chỉ thấy mất mát. Nỗi mất mát nuốt trọn phần hình hài còn lại khi ánh đuốc hung hãn xuất hiện xé rách bóng đêm. Tôi mềm oặt chuồi tấm linh hồn loã lồ vào vực sáng cuồng nộ.

Trump và “Brave New World”

Andrew Postman

Hiếu Tân dịch

Cha tôi đã tiên đoán Trump vào năm 1985 – ông cảnh báo: đây không phải Orwell, đây là “Brave New World” (Thế giới Mới Tươi đẹp)

Sự nổi lên của Donald Trump đã chứng tỏ lập luận của Neil Postman trong “Vui chơi đến chết” là đúng. Đây là những gì chúng ta có thế làm.

clip_image002

Chúng ta đang chú mục vào 1984. Nhưng chính là nên sợ Brave New World.

Photograph: Flickr/Urban Integration

NHÂN NGÀY THƠ VN,

đưa lại một nhận định của Phan Khôi về chuyện vua Việt khen thơ Việt:

"...Gần nay người ta còn truyền tụng hai câu thơ phê bình thi văn bản triều: 文 如 超 适 無 前 漢 , 詩 到 從 緌 失 盛 唐 “Văn như Siêu, Quát vô Tiền Hán, thi đáo Tùng, Tuy thất Thịnh Đường” mà nói là của vua Thiệu Trị hay của vua Tự Đức. Của vua nào cũng thế, cái công hiệu thổi phỉnh lòng tự khoa của người nước cũng chẳng kém mẩu chuyện vừa kể của Lê Thánh Tôn.
[.......]

Văn học chữ Hán đến triều Nguyễn, đáng gọi là thịnh hơn các triều trước; nhưng nếu bảo vượt quá cả Hán, Đường thì lố quá. Nguyễn Văn Siêu còn có Phương Đình văn tập truyền lại, thức giả còn có thể đem đọ với văn Tiền Hán thử ra sao. Tùng Thiện Vương có tập thi Thương Sơn, Tuy Lý Vương có tập thi Vĩ Giã, muốn biết giá trị nó đối với Thịnh Đường thế nào, đọc qua thì biết.
Tôi thì tôi tin quyết rằng Hán Đường là kẻ sáng tạo, Siêu, Quát, Tùng, Tuy là kẻ học đòi; không bao giờ kẻ học đòi lại vượt qua kẻ sáng tạo cho được.
Nói cho công bằng ra thì trong ngần ấy tác giả, duy có Cao Bá Quát, là cả thi lẫn văn đều đáng sắp ngang hàng với đệ nhất lưu tác giả ở Trung Quốc mà không hổ mà thôi. Rủi cho ông, vì mang tội “đại nghịch” nên tập không được in, tên họ bị vùi dập đi hơn nửa thế kỷ đến gần nay mới có người nhắc đến!

Trung tâm Minh triết kính mời tham gia kỷ niệm 110 năm Đông Kinh Nghĩa Thục

TRUNG TÂM MINH TRIẾT

Thư Mời

Chúng tôi gởi lá thư này, tới các nhân sĩ trí thức trong và ngoài nước, tới các doanh nhân, tới các anh chị thanh niên, sinh viên, các nhà lãnh đạo ở trung ương và địa phương, tới các cơ quan và tổ chức khoa học, văn hóa, giáo dục của nhà nước và của xã hội ở nước ta, để mời gọi tham gia kỷ niệm “110 Năm Đông Kinh Nghĩa Thục (1907-2017)-Cuộc Quốc gia Khởi Nghiệp Đầu Thế kỷ XX”.

Tháng 3 năm 1907,Đông Kinh Nghĩa Thục (ĐKNT) khởi đầu ở Hà Nội, mở ra một phong trào văn hóa cứu nước, có ý nghĩa cách mạng to lớn, nhằm giành lại Độc lập, chấn hưng và phát triển Đất nước theo trào lưu của văn minh hiện đại của nhân loại. Thực dân Pháp đã đàn áp tàn bạo, đóng cửa Nghĩa Thục và đày những nhà ĐKNT ra Côn đảo.

Tuy chỉ hoạt động chưa đầy một năm, nhưng ĐKNT đã để lại những giá trị văn hóa và tư tưởng về khát vọng của dân tộc Việt Nam giành độc lập, hiện đại hóa và dân chủ hóa Đất nước và xã hội. Những quan niệm hình thành nên triết lý của ĐKNT về một nền chính trị dân chủ, dân quyền, một nền kinh tế có công, nông, thương, tín hiện đại để quốc dân có quyền làm chủ “sản nghiệp”, có luật pháp bảo vệ…, một nền văn hóa giáo dục tiên tiến, coi trọng thực học, thực nghiệp, để “mở trí khôn cho dân”, “học làm người , làm quốc dân”, với phương châm “Á Âu chung lại một lò. Đúc nên nhân cách mới cho là người” v…v, ngày nay xem lại càng thấy tính tiên tiến, nhân văn, dân tộc và dân chủ, rất hợp thời.

Văn học miền Nam 54-75 (284): Nguyễn Thị Hoàng (7)

Vòng tay học trò

Chương 5

Khi Trâm đến thì Thư đã ra phố. Ông bà cụ cũng đi vắng. Trâm theo thằng bé em Thư lên phòng khách, ngồi chờ bạn về. Ngôi nhà chìm trong bầu không khí yên lặng cổ kính. Không một tiếng hát. Không một tiếng cười. Không một âm thanh nào gợi lên chút huyên náo tưng bừng của một ngày chủ nhật. Trâm ngồi sâu vào lòng ghế bành rộng nhìn lên những giò lan đang ra hoa mắc quanh tường. Những lọ cổ đặt trên chiếc tủ thấp. Tấm khăn nhỏ phủ bàn cẩn thận thêu ren. Tất cả là những dấu hiệu của một cuộc sống ngăn nắp, đều đặn, chừng mực và khuôn khổ. Không khác gì đời một người con gái như Thư. Hết chương trình Trung-học, vào Sư-phạm ba năm. Rồi đỗ đạt. Đi dạy học. Lãnh lương. Dành dụm vốn liếng. Đầy đủ những điều kiện vật chất. Lúc nào cũng giữ gìn danh thơm tiếng tốt. Cho đến một ngày nào lên xe hoa. Người chồng phải có địa vị, chức tước, môn đăng hộ đối, cân đôi vừa lứa. Những đứa con ra đời rồi cũng sống như thế, trưởng thành cách ấy, và quan niệm cuộc đời như cha mẹ. Xây dựng trong những khuôn khổ, hệ thống cố định. Cuộc đời sẽ êm đềm lướt trôi đi. Không có những dày vò, những ưu tư quằn quại. Những vấn đề sinh tồn trở nên giản dị bình thường, vì chỉ giải quyết theo một qui luật đã phân định sẵn. Cho nên cách thế của người con gái như Trâm đối với cuộc đời, mẫu người khác thường gần như lập dị của Trâm xa lạ hẳn với Thư, với gia đình và nếp sống của Thư. Vì vậy, tuy chơi thân với Thư, Trâm không bao giờ tâm sự hay bày tỏ những ưu tư của mình với bạn. Sự liên lạc thắm thiết của đôi bạn gái chỉ là cái bề ngoài thiết yếu trong một hoàn cảnh hữu lý. Như Trâm đã giao du với Yến, với Loan. Chỉ khác là Yến, Loan lúc nào cũng bận rộn vì gia đình nên Trâm ít khi trò chuyện. Thư nhàn rỗi hơn, thư thả hơn, nên dù những cách biệt tâm hồn, những lúc cần trốn thoát một điều gì, cần xoá tan một ám ảnh, Trâm lại đến Thư, cùng bạn đi chơi, ra phố xem chiếu bóng. Hoặc ngồi im lìm nghe Thư hăng hái, vô tình kể liên miên những kỷ niệm riêng. Vẩn vơ. Nhạt nhẽo. Bởi chỉ quanh quẩn trong những ý niệm về học đường, thầy bạn, chương trình học. Có nhiều nữa cũng nói về lũ học trò tinh quái với những trò đùa của chúng ngày Thư mới nhận chức. Dù sao thì Thư cũng là người bạn tốt, rất tốt ở một vài phương diện nào đó đối với Trâm, và không khách sáo thái quá như phần đông những bạn bè Trâm vừa quen biết.

Cánh buồm: về chương trình và sách giâo khoa

NHÀ GIÁO PHẠM TOÀN

(GDVN) - Nhà giáo Phạm Toàn kể cho bạn đọc nghe câu chuyện một gia đình truyền thống làm thầy khiến ông luôn phải nghĩ và các việc ông đang làm cho giáo dục nước nhà...

LTS – Nhà giáo Phạm Toàn gửi đến Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam bài viết mới của ông, giới thiệu cách làm giáo dục của nhóm Cánh Buồm tiếp theo 5 bài trước đã được chúng tôi đăng tải.

Xin trân trọng giới thiệu đến quý bạn đọc. Văn phong và nội dung bài viết thể hiện quan điểm của tác giả và nhóm Cánh Buồm.

Vậy là từ 1 tháng 1 năm 2017 cho đến 30 tháng 1 năm 2017, Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam đã gửi bạn đọc 5 bài trong loạt bài giới thiệu Cách Suy nghĩ và Cách Hành động của Nhóm Cánh Buồm. 

Bài thứ nhất “Cải cách nhà cải cách …” giới thiệu chung về nhóm biên soạn sách giáo khoa xã hội hóa này. Ý tưởng của bài này là: Muốn đổi mới thực sự nền Giáo dục, trước hết cần thay đổi đầu óc nhà “cải cách”.

Ý tưởng này gợi ý cho nhiều hành động khác trong xã hội, chẳng hạn như: đầu óc tiểu nông không thể làm ra một nền nông nghiệp phát triển ở đồng bằng sông Cửu Long và sông Hồng.

clip_image002

Nhà giáo Phạm Toàn (bên trái) kể câu chuyện về làm giáo dục của mình. Ảnh Hồng Thủy

Tượng gỗ cà phê Jarai

Hôm trước Văn Việt có đăng bài “Trên ấy, vẫn còn” của tôi, kể về các nghệ sĩ người Jarai ở Bơ Ngong, Gia Lai sáng tác tượng gỗ trên thân cây cà phê. Sau đó qua một trang mạng đăng lại, có bạn tỏ ra rất thích thú nhưng lại lo những nghệ sĩ ấy đều đã già cả, “gần đất xa trời” rồi, lớp trẻ Jarai liệu có còn tha thiết gì với nền nghệ thuật đẹp đẽ này nữa không. Hôm nay, xin giới thiệu cùng các bạn một lớp tượng cà phê độc đáo của các nghệ sĩ Bơ Ngong, cả ‘’già’’ (thật ra cũng không già lắm đâu) lẫn trẻ, rất trẻ. Tháng 5 này, Bơ Ngong lại định làm một cuộc nữa. Có bạn nào muốn lên chơi cùng các nghệ sĩ Jarai luôn trẻ trung không?

Nguyên Ngọc

15289283_728092917343720_77405608872[2]

Chính trị và công cụ gieo rắc nỗi sợ

Mạnh Kim

 

Gieo rắc nỗi sợ là một trong những “kỹ thuật” phổ biến để thu hút ủng hộ đám đông. “Người ta phản ứng với nỗi sợ chứ không phải tình thương” – Richard Nixon từng nói. Nỗi sợ khi được đẩy lên đỉnh điểm có thể làm tê liệt lý trí và mang lại sự tuân phục. Khi sợ hãi, người ta có khuynh hướng xích lại gần nhau. Trong một đám đông sợ hãi, người ta có khuynh hướng tin vào người nào dám thách thức nỗi sợ và có thể mang lại sự bảo vệ trước nỗi sợ. Sự sợ hãi luôn là cảm xúc cực mạnh có thể lấn át mọi cảm xúc khác. Con người luôn có khuynh hướng chú ý dữ dội vào những gì gây sợ hãi. Sự sợ hãi có thể mang đến cảm giác suy sụp tức thời và mong muốn tức thời một sự cứu giúp.

Sử dụng nỗi sợ để cai trị là một trong những cách thức quen thuộc ở các chế độ độc tài. Trung Quốc là bậc thầy về sử dụng “vũ khí” nỗi sợ. “Thế lực thù địch” là cụm từ mà Trung Quốc luôn gieo rắc vào xã hội họ. Để tối ưu hóa “vũ khí” nỗi sợ, người ta sử dụng các công cụ gán ghép, quy chụp và bôi nhọ. Các cuộc biểu tình tại Trung Quốc luôn được cho là có sự kích động từ các “thế lực thù địch phương Tây”. Những người biểu tình được cho là nhận tiền từ các tổ chức nước ngoài. Những luật sư đứng lên vì người dân được cho là “thành phần nguy hiểm” chống đối chế độ.

Mượn tiểu thuyết “Hồ Quý Ly” để lạm bàn về thất bại mang tính hệ thống

Nguyễn Phương Mạnh

book-hunter-thành-nhà-Hồ

  1. Giới thiệu về tiểu thuyết “Hồ Quý Ly”

Tiểu thuyết lịch sử “Hồ Quý Ly” của nhà văn Nguyễn Xuân Khánh làm sống lại thời kì nhà Trần suy tàn – một thời kì sóng gió, đầy bi thương của dân tộc Việt Nam. Cuốn sách có nhiều điểm đặc sắc như hình ảnh danh lam thắng cảnh Đại Việt, chân dung trai tài gái sắc của đất nước, chất thơ trong ngôn từ… Trong những điểm trên, một điểm đã đưa tiểu thuyết “Hồ Quý Ly” vượt ra khỏi lối viết “cuộc chiến giữa người tốt – kẻ xấu” thông thường và vươn lên trở thành tác phẩm truyện lịch sử xuất sắc là sự thất bại mang tính hệ thống của vương triều Trần.

  1. Định nghĩa thất bại mang tính hệ thống

Để hiểu được vì sao sự thất bại của triều Trần trong tiểu thuyết “Hồ Quý Ly” lại là sự thất bại mang tính hệ thống, trước hết chúng ta phải hiểu được thất bại mang tính hệ thống (systemic failure) là gì. Thất bại là biểu hiện không quá hiếm gặp ở các thiết bị, cơ quan xung quanh ta, ví dụ như máy tính bị treo, điện thoại bị hỏng, dạ dày bị đau, mô bên trong mũi tiết dịch gây sổ mũi… Chúng ta thường không coi đây là thất bại mang tính hệ thống, mà chỉ là thất bại của một đơn vị. Thất bại mang tính hệ thống là một dạng thất bại đặc biệt: từng phần tử của một hệ thống vẫn hoạt động như theo thiết kế hoặc như theo kiểu mẫu trong quá khứ, nhưng sự tương tác giữa chúng lại khiến cho toàn bộ hệ thống thất bại. Dạng thất bại này hiếm gặp hơn, khó khắc phục hơn, và khi xảy ra lại tạo nên hậu quả khó lường hơn.

Thất bại mang tính hệ thống được thấy trong tiểu thuyết “Hồ Quý Ly” thuộc dạng thất bại do tích tụ áp lực ngầm lên hệ thống trong thời gian dài, làm yếu đi các mắt xích, tha hóa các phần tử, làm căng thẳng các mối liên kết. Khi áp lực ngầm được tích tụ đủ, chỉ cần một biến cố nhỏ cũng làm nên ảnh hưởng lớn, chấn động các quá trình diễn ra trong hệ thống đó, từ đó tạo nên thất bại mang tính hệ thống. Chi tiết về quá trình thất bại này có thể xem ở phần phụ lục.

Ông trời không thương thì người thương?

(Rút từ facebook của Vũ Kim Hạnh)

Hôm nay, ở thủ đô các nhà thơ đang tự treo-mình-lên, ngân nga các vần thơ đầy sương mù, mưa gió lãng mạn… thì ở đồng bằng sông Cửu Long, những người nông dân đang oằn-mình-xuống dưới những cơn mưa lớn trái mùa, có nơi sương mù sương muối giăng trắng trời. Lúa đổ gãy, ngả rạp, dầm mình dưới nước, có những vùng mất đến 40% diện tích chuẩn bị thu hoạch. Đông Xuân nhiều nơi mất trắng. Nông dân than, ba thứ bịnh ập tới hầu như cùng lúc: đạo ôn, muỗi hành và lem lép hạt. Nhìn những nhánh lúa đang trổ bị hủy hoại vì nấm bám thành những đốm đen lan ra đe dọa, người nông dân than trời: nấm, phải xịt thuốc, rồi sương mù sương muối, cũng phải xịt thuốc. “Sự nghiệp” làm nông kiểu mới, giảm tối đa thuốc sâu, hóa chất, nay gặp nạn trời hành là khó rồi. Cô bạn tôi nhà ở một ấp vùng sâu Cần Thơ kể chuyện nhà. Cuối tuần rồi, về thăm nhà, ba má cô than: xã huyện xuống ép phải làm ba vụ, ba má nóí tụi tôi già rồi, con cái thì đi thành phố hết, cho tụi tui làm hai vụ là vừa sức, nhưng “mấy chú” không chịu, ép phải làm cho đủ sản lượng huyện đã đăng ký. Vừa chạy sản lượng (đồng nghĩa phải doping phân thuốc) vừa bị tai trời phải dùng thuốc sâu đặc trị, mới vụ đầu tiên năm 2017 đã báo hiệu nhiều nỗi lo từ thời tiết. Ai hiểu nỗi khó của người nông dân, những ngày dầm mình trong sương, mưa, xịt thuốc mà nơm nớp, những đêm thức trắng vì lo âu vụ mùa mất trắng? Mà không chỉ chia sẻ, cần kịp thời giúp họ đối phó, điều chỉnh kế hoạch “trên giao” và tiếp sức cho họ. “Thiên thời, địa lợi” coi bộ báo hiệu những nguy cơ sớm ập đến từ biến đổi khí hậu vậy thì ứng biến của “nhân” liệu có đủ, có kịp “hòa”?

Bài Tưởng niệm anh Vũ Huy Quang

Hôm nay, Chủ nhật 12/2/2017 giờ Việt Nam tức Thứ Bảy 11 tháng 2/2017 giờ California Hoa Kỳ, Lễ cầu-siêu cho nhà văn Vũ Huy Quang cử hành lúc 11 giờ trưa tại Chùa Liên Hoa, 9561 Bixby Ave, Garden Grove, CA 92641.

Văn Việt xin đăng bài tưởng niệm của nhà thơ Thường Quán như một nén tâm hương thắp trước chân dung  nhà văn quá cố. Cầu chúc hương hồn nhà văn Vũ Huy Quang siêu thăng.

Văn Việt

 

Bài Tưởng niệm anh Vũ Huy Quang

Thường Quán

 

Đó là một căn nhà tiền chế thời 50 nằm sau những siêu thị và siêu xa lộ

anh dắt tôi về tay cầm một con cá mè

người mẹ đón anh hỏi, Con về rồi đó à!

anh nói, Con có bạn phương xa nên hôm nay con tính nấu ăn đây

Mẹ nói, Ngồi với bạn con đi

Anh nhấc chiếc phone màu đen quay ba bốn nơi

“anh Nhật Tiến, Khế Iêm, Nguyễn Hoàng Nam rồi sẽ cùng tới”

Thơ Rằm tháng Giêng

Trần Mộng Tú

 

Trái Tim Ngày Rằm

(Gửi chị tôi -Trần Mộng Điệp)

 

Em sẽ dắt chị về ngôi nhà cũ

Tháng Giêng xanh còn nguyên vẹn ngày rằm

Dưới hiên nhà mình tìm lại mùa xuân

Dấu giầy xưa chắc còn in trên gạch

 

Cứ mở nhẹ cánh thời gian quá khứ

Những chậu hoa sẽ ra đón chị vào

Bông cúc vàng như nở giữa chiêm bao

Tay trên ngực đừng để tim bật khóc