MÙI MƯA HAY BÀI THƠ CỦA M.

Hoàng Hưng

Tất cả nước mắt loài người bao vây nhà ta

Nằm bên anh em kể câu chuyện buồn

Chôn sâu trong lòng giờ mới nói ra

Gợi ý của trận mưa chưa từng thấy

 

Đã một nghìn đêm mưa trắng đêm

Điên cuồng nhớ mùi anh như con bò cái nhớ mùi phân rác

Anh đánh mất mùi anh trên những sàn đá lạ

Chỉ còn mưa mùi nước mắt đêm

 

Em còn yêu anh không yêu đến đâu giận ghét đến đâu

Mười lăm năm lòng mình chưa hiểu hết

 

Mưa mưa ngập tầng trệt

Đưa nhau lên gác xép nằm nghe mưa sập mái tôn

Ước nằm nghe mưa rồi chết

 

Đêm 25/6/1992

Paul Hoover

Hoàng Hưng dịch và giới thiệu

Paul Hoover sinh năm 1946, đã xuất bản chín tập thơ. Khởi sự với ảnh hưởng của thơ siêu thực, đặc biệt là hai nhà thơ PhápHenri Michaux và Robert Desnos, cuối cùng ông đi tới một quan niệm thơ chống lại "sự cố ý tạo dáng nghiêm túc", thích âm nhạc, trừu tượng, cấu trúc, hài hước, lẫn lộn giữa cái thật và cái không thật, và cái mà ông gọi là "sự bao dung của hình thức không hữu cơ". Paul Hoover tự coi thơ mình ở giữa thơ triết học và thơ trữ tình. Từ 1974 ông là nhà-thơ-cư-trú (poete-in-residence) tại trường Columbia College Chicago và hiện nay là Giáo sư Thỉnh giảng Ðặc biệt tại trường Ðại học Quốc gia California ở San Francisco. Ông cùng với vợ là nhà văn, nhà thơ Maxine Chernoff, chủ trương tạp chí văn học "Viết Mới" (New American Writing). Tuyển tập "Thơ hậu hiện đại Mỹ" (Postmodern American Poetry - 1994) do ông tuyển chọn và giới thiệu là tuyển tập có uy tín ở Mỹ, cập nhật được tình hình thơ Mỹ đương đại. Tháng 3/2003, trong chuyến đi thăm Việt Nam, Paul Hoover đã gặp gỡ, trao đổi về thơ hậu hiện đại Mỹ với các cộng tác viên của Trung tâm Ðông Tây và Hội Văn học Nghệ thuật Hà Nội. Ông đồng ý để nhà thơ Hoàng Hưng dịch và công bố thơ cùng với bài giới thiệu thơ hậu hiện đại Mỹ của mình ở Việt Nam, và cũng đã giúp dịch giả hiểu rõ hơn bài viết của mình. Sau đây là bản dịch của nhà thơ Hoàng Hưng. Tất cả các chú thích là của người dịch.

(trích trong tập The Book of Unamed Things, MADHAT Press, North Carolina, 2018)

Hoàng Hưng chuyển tiếng Việt

Paul Hoover, nhà thơ Mỹ, tác giả nhiều tập thơ và cuốn sách khảo cứu – tuyển tập Postmodern American Poetry được sử dụng trong nhiều Đại học Mỹ, đồng chủ biên tạp chí New American Writing, GS Khoa Viết Văn (Creative Writing) trường San Francisco State University. Ông là người bạn của Thơ Việt Nam (đồng dịch giả tuyển tập Black Dog, Black Night: Contemporary Vietnamese Poetry (2008) và Beyond the Court Gate: Selected Poems of Nguyen Trai (2010), người bạn của Văn Việt từ những buổi đầu.

Tôi rất ấn tượng với giọng điệu mới của Paul Hoover trong tập thơ mới này. Có gì đó gần với triết lý phương Đông, ở tinh thần Cái Không, cái Khiếm Danh, cái Nghịch lý… như trong mấy bài thơ mà tôi chuyển tiếng Việt dưới đây, và được ông đồng ý cho đăng trên Văn Việt. 

Paul Hoover

Phổ Linh dịch

Vào tháng 3 và tháng Tư năm 2003, tôi đi du lịch Hà Nội, Huế, Hội An, Sài Gòn trong hai tuần lễ. Nhờ những cố gắng của nhà tiểu thuyết Larry Heinemann và nhà văn Tom Nawrocki ở Chicago, tôi đã gặp được cả Hội Nhà văn đầy quyền lực do Hữu Thỉnh lãnh đạo lẫn nhóm “bên ngoài” (outsiders) do Hoàng Hưng tổ chức. Sự kình địch của hai nhóm lập tức rõ mồn một và ở một mức độ nào đó tìm thấy hình bóng của nó trong đường lối văn chương “inside” (bên trong) và “outside” (bên ngoài) ở Mỹ. Nhưng ở Việt Nam thì hậu quả của sự khác biệt này gay gắt hơn nhiều. Vào thập kỷ 1980, Hoàng Hưng bị giam trong “Hanoi Hilton” và các trại cải tạo chỉ vì bị nghi là sở hữu một bản thảo bị cấm của nhà thơ Hoàng Cầm[2]. Được thả trong thời glasnot[3], ông trở lại nghề viết báo và hiện nay là một trong số các nhà thơ và dịch giả hàng đầu của đất nước. Nhưng ông không được hưởng những lợi lộc của một hội viên Hội Nhà văn - những thứ mang đến địa vị, lương bổng và các món lợi khác.