15.9.2025 – 11.10.2025, Vin Gallery 35/8 Nguyễn Văn Đậu, phường 6, Bìnn Thạnh, TP HCM

 Trần Trọng Vũ

“Album trắng” (Lê Đạt,  NXB Hội Nhà văn, 2015) liệu có phải là những gì còn chưa kịp viết, không bao giờ được viết, chẳng hề được tổng kết đánh số gọi tên, cho nên giấy trắng vẫn còn giấy trắng? “Album trắng” có phải là những dòng mực đen, mực xanh, mực tím của một thời, đã được nhuộm lại toàn bộ bởi chỉ một màu trắng duy mỹ, bởi rất nhiều màu trắng không tên? Để giấy trắng lại quay về giấy trắng?

Trần Trọng Vũ

Minh Tran Hop: Ông Nguyễn Mạnh Tường (1909 – 1997) là luật sư nổi tiếng, nhà giáo dục, nhà nghiên cứu văn học Việt Nam. Năm 23 tuổi (1932) ông đỗ liên tiếp hai bằng Tiến sĩ tại Pháp. Năm 1954, ông về Hà Nội, được cử làm Giám đốc Đại học Luật, Phó Giám đốc Đại học Sư Phạm, và được bầu làm Chủ tịch Hội đồng Luật sư Hà Nội. Sau vụ Nhân văn Giai phẩm, ông chỉ làm nghiên cứu văn học nước ngoài.

- Hoạ sĩ Trần Trọng Vũ (1964), tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Việt Nam (1982–1987), École des Beaux-Arts, Paris (1989–1992). Trần Trọng Vũ là con trai út của cố nhà văn Trần Dần (1926-1997), được đánh giá là một trong những họa sỹ đương đại tài năng ở Châu Âu, được trao giải Pollock-Krasner 2011-2012, New York (Mỹ). Hiện đang sinh sống, làm việc tại Paris.

Trần Trọng Vũ

Hà Nội những năm 1980 thuộc về một thành phố đã không còn nữa. Hà Nội thuở ấy vắng người qua lại, xe đạp thưa thớt, xe máy chỉ đếm trên đầu một số ngón tay. Cảnh nghẽn đường còn hiếm hơn phim Mỹ ngoài rạp. Mọi ngã tư đều không được trang bị đèn xanh đèn đỏ, đèn vàng. Hà Nội ấy trong tôi là một thành phố nhiều uẩn khúc, với những tên người còn ở lại trong ký ức và giai thoại. Mỗi khi trở về Việt Nam và đối diện với một Hà Nội ồn ào khói bụi tôi không khỏi chạnh lòng mà nghĩ về một thành phố xa vời, với những con người đã đi qua và đi theo cuộc đời tôi. Họ, với Hà Nội, có thể nào chỉ là một? Để làm nên những bản hòa tấu không dứt của huyền thoại.

FB Trần Trọng Vũ

Có những cuốn sách giấu vào phía sau chúng những uẩn khúc và những tên người không mấy ai biết tới. Có những tác phẩm mà khi trang cuối cùng đóng lại những vĩ thanh cuộc đời lại mở ra, bên ngoài văn học. Những cuốn sách như thế bao giờ cũng mang số phận bất thường. Những người tham gia vào sự xuất hiện của chúng bao giờ cũng đứng ngoài cuộc sống thực dụng, của nhân loại thực dụng.

Tôi và anh trai tôi bắt đầu biên soạn một cuốn sách lấy từ di cảo của bố tôi, năm 2002. Công việc tiến triển hết sức chậm chạp, bởi vì chúng tôi sống cách nhau 10 nghìn cây số. Việc đọc di cảo và chuyển tài liệu từ Việt Nam sang Pháp gặp nhiều trở ngại. Chúng tôi có những chuyện cá nhân phải làm và hơn nữa, chưa biết sẽ tìm đến những nhà xuất bản nào ở Việt Nam.

(Rút từ facebook của Trần Trọng Vũ)

Mỗi khi nhắc về Hà Nội ngày hôm nay tôi lại nhớ tới một bài “thơ buột miệng” mà Trần Dần bất ngờ đọc cho Nguyễn Quang Lập, 20 năm trước, trên một vỉa hè phố Nguyễn Du. Bài thơ một câu ấy là thế này: “Tôi muốn nuốt Hà Nội vào lòng, trớ ra đô thành dởm”. 20 năm đã qua, 20 năm nữa sẽ tới. Nhưng thành phố băn khoăn của nhà thơ, có thể nguyên vẹn đi qua mọi cơn bàng hoàng của thời đại?

Những năm cuối thế kỷ 20, Hà Nội bắt đầu một cuộc xây cất khổng lồ và vô tận. Thành phố đầy thêm những phố không địa chỉ và những địa chỉ không số. Để sau đó tôi mỗi lần ra phố lại một lần không tìm được lối về. Cùng với năm tháng trôi Hà Nội lớn dần, khoảng cách con người cũng kéo dài hơn, để con đường tôi về quá khứ nhỏ hẹp lại, đến mức chỉ một người đi lọt.

Mỗi khi nhắc về Hà Nội ngày hôm nay tôi cũng nhớ tới một thành phố toàn bộ nhuộm vàng một màu vàng không thể định nghĩa, vỏ bọc cho những căn hộ xanh nhạt một màu xanh không thể gọi tên. Thành phố ấy mặc đồng phục trong những màu sắc không ổn định, theo thời tiết thay đổi mỗi ngày. Những khi mưa xuống màu vàng của mọi phố đậm đà hơn. Những khi ẩm ướt các căn hộ cũng sẫm tối hơn. Lỗi tại loại vôi pha thêm bột màu ấy vốn nhạy cảm quá mức với độ ẩm của không khí. Lỗi cũng bởi vì lòng ưa thích đồng phục của dân thành thị, bất kể loại đồng phục nào miễn là đồng phục.

Mùa hè, toàn bộ những tường vàng bắt nắng để lòng phố chảy nhựa để thành phố nóng nực làm sao. Mùa đông, chúng uống no hơi nước để thành phố vàng ảm đạm thế nào, với lá bàng đỏ rơi vãi khắp nơi. Đấy là Hà Nội những năm 70, 80 của thế kỷ trước. Tôi còn nhớ hồi ấy, mỗi khi bóng tối tràn vào thành phố tôi lại lấy xe đạp ra. Nhưng không biết đi đâu tôi lên hồ Hoàn Kiếm. Và chỉ về nhà sau khi đã làm nhiều vòng quanh hồ, trống rỗng và mệt mỏi. Tôi cũng nhớ bóng tối của Hà Nội dưới ánh đèn vàng đắm đuối, để thấy ở đấy muôn vàn màu sắc đắm đuối. Nhưng rất thường xuyên bóng tối biến mất, để lại nhiều cơn đắm đuối trong mắt tôi dang dở. Lỗi tại mất điện.

Thành phố mất điện, nhất là vào những khi mất điện, tuổi 20 của tôi lại thao thức làm sao, bởi lũ thanh niên tiểu khu. Bọn chúng cứ đêm đến lại rủ nhau ra ngồi giữa lòng phố, đệm ghi-ta và hát nhạc vàng. Khi thành phố đã ngủ yên những ca sĩ không chuyên ấy trở thành bọn ăn trộm chuyên nghiệp. Chúng bẻ khóa, bắt gà, lấy quần áo và vật dụng của hàng xóm. Cả phố khiếp sợ.

Hà Thủy Nguyên

(Tiểu thuyết Trần Trọng Vũ – NXB Văn hóa thông tin và Trung tâm ngôn ngữ và văn hóa Đông Tây 2014)