Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Văn học miền Nam 54-75 (295): Quách Thoại (4)

Thơ Quách Thoại (tiếp theo)

Hương Trăng

Lung linh trời sáng tuyết

Ôi đêm về đêm về

Ta thả hồn tê mê lên hái nguyệt

Uống trăng sao lẫn ánh sáng rạng ngời

Ta muốn hồn ta tan rã thành hơi

Mờ như thể sương đêm mờ ảo bạc

Ôi ta có thể nào lên tiếng hát

Để âm thanh làm rung động cành hoa

Mà hương thơm với hồn ta chan hòa

Kết tinh lại thành sắc màu hỗn hợp

Thành nhạc điệu của ánh trăng sáng ngớp

Dâng cao xa bờ bể bến hư vô

Lang thang bay bàng bạc cõi mơ hồ

Hợp tấu bản nhạc ái tình trường cửu

Hát bài ca thể nhiệm mầu hằng hữu

Nói lời thơ đời nhân loại đau thương

Mà đêm nay ta khóc một đêm trường

Rồi bay lạc trong hồn thơ mộng ảo

Và say sưa ta chèo thuyền lảo đảo

Trôi phiêu lưu trên sóng bạc giòng trăng

(Khởi Hành số 60, tháng 10.2001)

Văn học miền Nam 54-75 (294): Quách Thoại (3)

Thơ Quách Thoại

Sáng tạo

Chung tặng các văn thi hữu
Riêng tặng Thanh Tâm Tuyền và Mai Thảo

Tôi đổ lệ khóc đêm nay
Nào các anh có biết
Khi tôi đọc những bài văn anh,
bài thơ anh thắm thiết:
Những mối tình yêu đời bất diệt
của lòng anh, của hồn anh trinh khiết
hiện nguyên hình trên chữ mực vừa in.
Tư tưởng – giòng câu – chứa đựng vạn niềm tin
Bao tâm huyết đổ dồn trên ý nghĩ
Thơm tho thay những ý tình tế nhị
Nói không cùng những cảm động ẩn trong lời

Văn học miền Nam 54-75 (293): Quách Thoại (2)

Quách Thoại, nhà thơ thời dựng nước Cộng Hòa

Viên Linh

Nhà thơ Quách Thoại chỉ sống ở đời có 27 năm. Nhiều cuốn sách về Thơ Miền Nam từ sau 1954 xuất bản ở Sài Gòn đều viết ông ra đời năm 1929, song trong tác phẩm duy nhất là thi phẩm Giữa Lòng Cuộc Ðời do anh ruột ông là nhà văn Lý Hoàng Phong xuất bản năm 1963, ghi rõ: “Quách Thoại tên thật Ðoàn Thoại, sinh năm 1930 ở Huế,...”

Như thế đúng như một lời bạn hữu vẫn nói hồi đó: Thoại nó chết lúc 27 tuổi, ngày 7 tháng 11, 1957.

Cái chết của thi sĩ gây ồn ào trong sinh hoạt văn nghệ, và làm đau lòng thân nhân người thơ non yểu, chắc chắn là thế, tuy rằng khi chuyển linh cữu nhà thơ từ giường bệnh tới nhà xác, chỉ có 2 người lặng lẽ đi theo: trong có một người anh ruột. Người viết bài này thấy ông đôi lần khi cùng tới tòa soạn tuần báo Văn Nghệ Tiền Phong, tọa lạc bên ga xe lửa Sài Gòn, hình như là 126 đường Lê Lai, cách nhà ga trung ương một bức tường thấp. Quách Thoại là một thanh niên có nước da trắng xanh, gầy gò, mũi dọc dừa, đẹp trai, bước đi chậm rãi, đầu đội chiếc mũ phớt dạ màu xám, chiếc áo veston bạc mờ, không rõ màu gì, có vẻ như bằng dạ, nâu nhạt đà đà. Lúc ấy khoảng cuối 56, hoặc đầu 57, Quách Thoại đối với một nhà văn mới vào nghề là người viết bài này, đương nhiên là một thi sĩ nổi tiếng, từng viết cho cả chục tờ báo, và viết từ 1949 trên Nguồn Sống, Ðoàn Kết, Làm Dân, Sáng Tạo. Báo chí văn nghệ viết nhiều về cái chết của anh, đích xác là ngày 7 tháng 11, 1957; nhưng không rõ có đích xác hay không là anh đã chết đúng như một câu thơ của mình:

Văn học miền Nam 54-75 (292): Quách Thoại (1)

Quách Thoại tên thật là Đoàn Thoại, sinh năm 1930 tại Huế, từ nhỏ đã đọc thơ và say mê thơ của thi hào Ấn Độ Tagore. Năm 1948, khi mới 18 tuổi, ông vào Sàigòn cộng tác với các báo Đoàn Kết, Làm Dân. Trong hai năm 1949-1950, ông làm Tổng thư ký tuần báo Nguồn Sống và từ năm 1955 viết cho các báo Việt Chính, Người Việt, Sáng Tạo, Thế kỷ Hai Mươi. Ông có tâm hồn lãng mạn, tính tình phóng khoáng, sống mãnh liệt, nghiện thuốc phiện rồi bị bệnh lao, phải vào bệnh viện lao Hồng Bàng (bệnh viện Phạm Ngọc Thạch bây giờ) không người chăm sóc. Trong thời gian nằm viện, quá khao khát sống, không thể nằm một chỗ chờ chết, ông thường trốn bệnh viện ra ngoài lang thang đây đó. Ngày 7 tháng 11 năm 1957, ông mất trong cảnh cô đơn, nhưng nhà thơ Thanh Tâm Tuyền đã viết trên tạp chí Sáng Tạo vào tháng giêng năm 1958 rằng “cái chết của Quách Thoại là một cái tang lớn cho văn học 10 năm trở lại đây.”

Tập thơ “Giữa Lòng Cuộc Đời” của Quách Thoại được in năm 1963 và được in lại năm 2004 ở hải ngoại với những bài viết về ông của Uyên Thao, Nhã Ca, Huy Phương, Thanh Tâm Tuyền, Lý Hoàng Phong (anh ruột của ông) và hai người em gái của ông là Ngọc Cầm và Thanh Hương.

Quách Thoại sở trường về thơ tự do, có những bài thơ nổi tiếng như: "Sáng tạo", "Như Băng trường tình", "Trăng thiếu phụ"...

Theo Fb Huỳnh Duy Lộc

THANH TÂM TUYỀN