100 năm sinh Giáo sư Nguyễn Tài Cẩn (1926-2026): Mấy mẩu ký ức về Giáo sư Nguyễn Tài Cẩn
Hoàng Dũng
Thầy Nguyễn Tài Cẩn đọc thơ. Sài Gòn ngày 19/12/2008
Lịch sử không thuộc về một phía, mà thuộc về nỗi đau của cả dân tộc
"Nếu chỉ giữ lại niềm tự hào chiến thắng, lịch sử sẽ trở nên một chiều. Nếu chỉ giữ lại nỗi đau mất mát, xã hội sẽ bị mắc kẹt trong quá khứ. Điều cần thiết là một cách nhìn bao dung hơn, nơi cả hai phía đều được thừa nhận như một phần của câu chuyện chung."
Ai có lợi từ dự án này?
Hoàng Dũng
Một anh bạn kể với tôi chuyện anh vừa đi dịch cho một chuyên gia Hoa Kỳ “có số má” về quy hoạch đô thị cho quan chức người Việt.
Mỹ học của sự nổi loạn
Hoàng Dũng
Câu tuyên bố của Trương Định có phải là sản phẩm do đời sau chế tác?
Hoàng Dũng
(1) Ở đền thờ Trương Định (Gò Công), có một câu ghi trên vách nguyên văn như sau:
“Triều đình Huế không nhìn nhận chúng ta. Nhưng chúng ta cứ bảo vệ Tổ quốc chúng ta...”
Bên dưới ghi: “Tuyên bố của Trương Định trả lời thư dụ hàng của Bô.Na một tháng cuối năm 1882.”
Bầy diệc ở Trường Sa – Bất tri vong quốc hận
BẦY DIỆC Ở TRƯỜNG SA[*]
Ngô Mai Phong
Họ đứng như bầy diệc
Bị chôn chân giữa dải đá ngầm
Bốn mặt sóng đen rầm chiến hạm
Những con diệc không thể bay
Không có chỗ ẩn nấp
Những con diệc lặng băng như ngọn cờ tuẫn tiết
Buổi sáng ấy chỉ mẹ tôi nhìn thấy
Có đàn chim đẫm máu về trời
Hai mươi năm Hoàng Sa thành Tây Sa
Hà Nội chiều nay thanh bình thế
Triệu Vi hát trên truyền hình
“Thu thủy vô ngân * –
Nước mùa thu không vết dấu”
Ghi chú: * Lời một bài hát trong phim “Kinh hoa yên vân” do Triệu Vi – diễn viên và ca sĩ nổi tiếng của Trung Quốc thể hiện.
“BẤT TRI VONG QUỐC HẬN”
Hoàng Dũng
“Hà Nội chiều nay thanh bình” như xưa quân Tuỳ Văn Đế đánh vào tới kinh đô, mà vua quan không ai biết nước đang mất. Trần Hậu Chủ vẫn còn say tuý luý với mỹ nhân và quần thần trên lầu Ỷ Kết, vẫn ca hát, đắm đuối với khúc “Hậu đình hoa” tình tứ. Đỗ Mục cảm thán trong bài “Bạc Tần Hoài”:
“Thương nữ bất tri vong quốc hận, / Cách giang do xướng Hậu đình hoa”
Các chiến sĩ ngã xuống dưới làn đạn giặc xâm lược, mà chẳng ai hay, trừ người mẹ: “Buổi sáng ấy, chỉ mẹ tôi nhìn thấy / Có đàn chim đẫm máu về trời”. Xưa tiếng hát “bất tri vong quốc hận” cất lên từ con dân của nước bị chiếm đóng đã nhói tim thì nay, qua lời bài hát trong phim “Kinh hoa yên vân”, một ý nghĩ xót xa làm buốt óc: sự hy sinh của các chiến sĩ chỉ là “thu thủy vô ngân”, không để lại vết dấu gì trong nước thu; còn đau đớn hơn lời thơ Đỗ Mục vì đó là bài hát trong bộ phim Trung Quốc, do diễn viên và ca sĩ của Trung Quốc trình bày, tức của bọn xâm lược, véo von ngay trên đài truyền hình Việt Nam. “Hai mươi năm Hoàng Sa thành Tây Sa” – Đã xong rồi ư?!
[*] Nguồn: FB Võ Mai Nhung.
Nhan đề bài thơ trên FB của chị Võ Mai Nhung ban đầu là BẦY DIỆC Ở HOÀNG SA nhưng chị Võ Mai Nhung đã hỏi lại tác giả và cho biết nhan đề đúng của bài thơ là Trường Sa, chứ không phải Hoàng Sa. Bài thơ viết năm 2011.
Tranh trẻ con họp
Hoàng Dũng
Tranh trẻ con họp của Việt Nam
Một thế giới trẻ con bày ra: đồ chơi lăn lóc và ba nhân vật – là ba đứa trẻ. Lãnh tụ trẻ con, mà nhân dân cũng trẻ con. Nhưng có hai “nhân dân”: một, số nhiều, rất nghiêm chỉnh tung hô và một, số ít, cởi truồng, bày cả dái, chõ vào mặt người xem!
Giải Nobel và chuyện chăn gà
Hoàng Dũng
Hình dưới đây chụp ngày 21.1. 2017, cho thấy quan chức Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang xin lỗi văn nghệ sĩ – tất nhiên là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hàn Quốc và văn nghệ sĩ xứ kim chi, chứ không phải là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và văn nghệ sĩ xứ ta.
Tổng thống Nga Vladimir Putin qua biệt danh (nickname) trong các tiếng Nga, Anh và Việt
Hoàng Dũng
1. Tổng thống Nga Putin là một tên tuổi “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, nhất là sau khi xâm lược Ukraine.
Ngay từ năm 2007, nhiều biệt danh chỉ Putin đã được đưa vào Đại từ điển biệt danh tiếng Nga[1]. Trong đó, một số biệt danh như Putyonok (nhại tiếng kêu của vịt con, trong tiếng Nga) chỉ là biệt danh thời bé hay thời đi học của Putin, còn Toilet Putyonok có thể khiến chúng ta cho là mang màu sắc nhục mạ, thực ra theo Svetlana Bezus[2], chỉ là xuất phát từ tuyên bố của Putin: Hãy theo bọn khủng bố ngay cả khi chúng vào toilet và giết chúng; và biệt danh Toilet Putyonok được cấu tạo: “toilet duckling”[3] + Putyonok. Tác giả của cuốn từ điển này cho rằng biệt danh chỉ Putin thường dùng nhất là VVP (viết tắt của Vladimir Vladimirovich Putin), về mặt phong cách là trung hòa. Điều này dễ hiểu: năm 2007, Putin vẫn còn là niềm hy vọng của nhiều người Nga và cuộc xâm lăng Ukraine chưa xảy ra, nhưng lý do chính có lẽ là vì ngữ liệu của thu thập từ báo chí công khai của Nga.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm Trung Quốc, Trí thức trước thách thức nội trị, bang giao của Việt Nam
Các khách mời Bàn tròn Chuyên đề thảo luận, phân tích một diễn biến đáng chú ý trong quan hệ Việt – Trung, cùng vai trò, kỳ vọng đối với trí thức, văn nghệ sĩ ở Việt Nam trước những thách thức mà đất nước này đang đối diện.
Văn Việt, Văn đoàn Độc lập và hành trình 10 năm trong bối cảnh xã hội dân sự ở Việt Nam
Các nhà văn, nhà báo chủ trương và cộng tác với Văn Việt, cùng nhà quan sát xã hội dân sự ở Việt Nam nhìn lại chặng đường một thập niên của Tạp chí văn nghệ mạng này cùng tiến trình vận động thành lập cho Văn đoàn Độc lập trong bối cảnh xã hội dân sự ở Việt Nam.
Nhận xét bản thảo cuốn X của Y
Hoàng Dũng
|
Chín năm trước, một nhà xuất bản đề nghị tôi cho ý kiến về một bản thảo để quyết định có cấp giấy phép hay không. Tác giả sau khi đọc nhận xét của tôi đã tự rút bản thảo về và tự thấy không cần phải gặp tôi để thảo luận tuy nhà xuất bản sẵn lòng tổ chức cuộc gặp ấy. Thật lòng, tôi thấy mình rất may mắn gặp được một tác giả có cách ứng xử như thế. Nay tôi cho công bố bản nhận xét này, chỉ mong giảm bớt lòng hăng hái của những ai còn nhiệt thành muốn đề xuất sáng kiến cải cách chữ Quốc ngữ. |
Ai là tác giả câu “Hữu Nghệ Tĩnh bất phú, vô Nghệ Tĩnh bất bần”?
Hoàng Dũng
Lâu nay báo chí chính thống, và từ báo chí chính thống thẩm thấu vào người dân, thường khẳng định chính cụ Tôn Thất Đàn là tác giả câu “Hữu Nghệ Tĩnh bất phú, vô Nghệ Tĩnh bất bần” để biện minh cho những hành động của chính quyền thời đó đàn áp phong trào xô viết Nghệ Tĩnh.
Đọc Pravda
Hoàng Dũng
Có một anh buồn đời, không biết vì cái gì, nghe đồn là do bị bồ đá, bèn tìm cách tự tử.
Sống mới khó, chứ chết thì quá dễ. Anh ra trạm xá, mua thuốc ngủ, loại mạnh nhất, về tọng vào họng cả vốc, rồi nằm vật ra, chờ chết. Chỉ vài phút sau, anh chìm vào cõi mê.
Nguyễn Văn Lưu nhất quyết “dĩ bất biến ứng vạn biến” đối với Nguyễn Quang Lập
Hoàng Dũng
1. Tình cờ đọc bài “Về nhà văn Nguyễn Quang Lập” của Chu Giang (Nguyễn Văn Lưu) đăng trên trang mạng Lê Thiếu Nhơn ngày 13/8/2014[1], thấy có mấy đoạn nguyên văn như sau:
“2. Lạy ông con ở bụi này!
Cũng blog trên, NQL khoe: “Thầy ba tôi, một người vĩ đại nhưng không hề nổi tiếng, vẫn dạy ông: để ứng xử tốt với đời cần phải tôn trọng mọi nguyên tắc và khinh bỉ chúng hết thảy. Đó là lời dạy của người cuồng nhưng nếu dịch thoát ra thì thật hay: Dĩ bất biến, ứng vạn biến”.
Gần bảy mươi năm qua, ai cũng biết đó là câu nói mà quyền Chủ tịch nước Huỳnh Thúc Kháng đã được dặn dò để lo việc nước trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn.
Ai lại “thế chấp” như thế, thưa ông!
Hoàng Dũng
Chủ đầu tư ở Lộ Diêu là Công ty CP Gang thép Long Sơn Phù Mỹ. Đây là công ty thành lập ngày 5/7/2021 để thực hiện dự án Khu liên hợp gang thép Long Sơn và chỉ vài tháng sau, được UBND tỉnh Bình Định quyết định chấp thuận chủ trương cho đầu tư dự án.
Với số vốn điều lệ là 100 tỉ đồng, Công ty CP Gang thép Long Sơn Phù Mỹ dự định triển khai dự án Khu liên hợp gang thép Long Sơn (ban đầu dự định xây dựng ở Phù Mỹ, vì thế mới có địa danh Phù Mỹ trong tên của công ty) bao gồm cả cảng quốc tế có tổng vốn đầu tư lên đến 62.470 tỉ đồng; còn theo thông tin mới nhất, là 66.757 tỉ đồng – Khu liên hợp Gang thép: 56.257 tỉ đồng; Cảng: 10.500 tỉ đồng) (xem: https://binhdinh.gov.vn/.../ubnd-tinh-binh-dinh-thong-tin...). Người đại diện pháp luật kiêm Chủ tịch HĐQT của Công ty CP Gang thép Long Sơn Phù Mỹ là ông Trịnh Quang Hải, đang là Giám đốc và là người đại diện pháp luật của Công ty TNHH Long Sơn – công ty góp đến 96% vốn điều lệ cho Công ty CP Gang thép Long Sơn Phù Mỹ. Mà chính Công ty TNHH Long Sơn đến đầu tháng 11/2022, vốn điều lệ cũng chỉ 2.213 tỷ đồng. (Xem: https://danviet.vn/lo-dien-ong-chu-thuc-su-cua-khu-lien...). Toàn bộ số vốn điều lệ của Công ty TNHH Long Sơn cộng với Công ty CP Gang thép Long Sơn Phù Mỹ còn nhỏ hơn nhiều so với số lẻ của tổng vốn đầu tư (66.757 tỉ đồng) cho Khu liên hợp gang thép Long Sơn và Cảng biển.
Ngày nào Văn đoàn Độc lập vẫn chỉ là Ban vận động thì vẫn chưa có tự do lập hội
Giáo sư Hoàng Dũng – một thành viên của Ban vận động thành lập Văn đoàn Độc lập Việt Nam – trả lời phỏng vấn Luật Khoa tạp chí ngày 17/11/2022 qua điện thoại.
Phóng viên: Văn đoàn Độc lập Việt Nam thành lập Ban vận động thành lập hội vào năm 2014. Từ đó đến nay, Ban vận động đã làm những công việc gì để đăng ký lập hội ở Việt Nam?
Giáo sư Hoàng Dũng: Chúng tôi không hề làm cái gì tiếp theo.
GS Hoàng Dũng: “Đàn áp càng nhiều, tác phẩm lớn càng có cơ hội ra đời”
GS Hoàng Dũng, thành viên ban tổ chức Văn Việt
Sự kiện một nhà thơ, một trí thức Việt Nam trên đường đi sinh hoạt văn nghệ với đồng nghiệp trong nước, lại bị công an Việt Nam ngang nhiên chận đánh giữa thanh thiên bạch nhật đang tiếp tục là đề tài bàn tán mọi nơi. Đã có nhiều bài viết, bày tỏ sự ủng hộ đối với nhà thơ Thái Hạo trên nhiều diễn đàn, trang mạng.
Xin được nhắc lại, ông Thái Hạo đi nhận giải thơ của năm, do Văn Việt trao – một tổ chức văn học nghệ thuật độc lập không liên quan đến nhà nước – đã bị công an sách nhiễu từ nhà đến đường phố, và cuối cùng cho tay sai thường phục đánh đập ông để răn đe chuyện sinh hoạt ngoài hệ thống.
Cần đặt lại lư hương trước tượng đài Đức Thánh Trần
NHÂN GIỖ ĐỨC THÁNH TRẦN: CẦN ĐẶT LẠI LƯ HƯƠNG VÀ TÔN TẠO TƯỢNG ĐÀI TRẦN HƯNG ĐẠO
Phúc Tiến
Ngày Giỗ Đức Thánh Trần sắp đến - Chủ nhật 26.9 là “cơ hội vàng” sớm nhất để làm ngay nghi lễ tái an vị lư hương kết hợp dâng hương kính lễ Trần Hưng Đạo và cầu nguyện cho Quốc thái Dân an.
Tục ngữ có câu “Tháng tám giỗ Cha” để nhắc nhớ ngày giỗ Anh hùng Trần Hưng Đạo (20.8 Âm lịch), người được coi không những là Cha mà còn là Đức Thánh được nhân dân thờ phụng từ nhiều thế kỷ.
Tại Sài Gòn, từ lâu đã có Đền Trần Hưng Đạo trên đường Võ Thị Sáu (quận 1) và tượng đài Trần Hưng Đạo ở quảng trường Mê Linh dọc Bến Bạch Đằng. Hai tuần trước ngày giỗ Đức Thánh Trần, khi đến viếng địa điểm tượng đài, chúng tôi không khỏi bùi ngùi khi thấy quang cảnh tại đây vắng lặng, không lư hương, không hương khói. Chân và thân tượng bên trên cùng các bức phù điêu bên dưới loang lổ, bong tróc. Nền gạch chung quanh nhiều chỗ sụp lún, xuống cấp…
Cơ sở ký hiệu học (Éléments de sémiologie) của Roland Barthes – Lời giới thiệu bản dịch tiếng Việt
Hoàng Dũng
Cơ sở ký hiệu học (Éléments de sémiologie) của Roland Barthes (1915-1980) vốn là một bài báo 45 trang, đăng trên tạp chí Communications (1964, 4, tr. 91-135). Đúng như nhan đề, cuốn sách chỉ bàn đến những vấn đề thiết yếu nhất của ký hiệu học. Ở đây ta bắt gặp những khái niệm “truyền thống” quen thuộc của cấu trúc luận, khởi đi từ F. de Saussure, như ngôn ngữ và lời nói, cái biểu đạt và cái được biểu đạt, ngữ đoạn và hệ thống, hình thức và chất liệu, …