Mary Walsh

Tôi đã học được từ trên lòng mẹ tôi (đúng hơn, từ trên chiếc chân gỗ của bà cô tôi với đầu gối gắn khớp xương kim loại) nỗi oán giận lớn lao đối với Canada và mọi thứ của người Canada.

Năm 1949, gần 50 phần trăm dân Newfoundland – và tôi đánh cuộc là tất cả mọi người dân ở St. John's – đều bỏ phiếu chống lại việc sát nhập vào liên bang với Canada. Cử tri tỉnh lẻ đã bỏ một số phiếu áp đảo để ủng hộ việc tái lập một chính phủ có trách nhiệm. Thế nhưng thay vì thế, chúng tôi đã đi từ chế độ bảo hộ của Anh Quốc dưới một Ủy ban của Chính phủ để trở thành tỉnh bang trẻ nhất và nghèo nhất của Liên bang. Đang là cái thảm chùi chân trước cửa của Anh quốc, chúng tôi trở thành một kho truyện cười của Canada.

Tôi sinh năm 1952; ít nhất là ở St. John's và các vùng phụ cận, tình cảm chống lại liên bang lên rất cao. Không thể nào kể hết những chuyện phàn nàn về hàng hóa tồi tệ sản xuất ở Canada cùng bản chất khắc khổ và tấm lòng hẹp hòi của dân Canada.

Tôi thực sự chưa hề đụng độ với một dân Canada nào cho đến tận năm lớp 5, khi Janet, một cô gái đến từ Toronto, bước vào lớp học của chúng tôi. Cô có năm chị em, cha là công chức lớn của chính phủ liên bang, mẹ đi làm và một người giúp việc nhà – hầu như toàn những thứ đẹp đẽ đủ khiến cho bọn Newfoundland 10 tuổi như tôi phải chóng mặt.

Nguyễn Đức Tường

Lời tác giả:

Tôi sống ở Canada hơn nửa thế kỷ, qua hai kỷ niệm sinh nhật quan trọng: Sinh nhật 100 và 150 năm của Canada, đủ lâu để cảm nhận một cách sâu sắc và hiểu được những gì xảy ra ở chung quanh. Nhân dịp kỷ niệm Canada 150, tôi muốn viết ít dòng để ghi lại vài cảm tưởng.

Tình cờ đọc bài viết của Mary Walsh có tựa đề Điều có thể làm bạn đau lòng, cũng có tựa đề nữa là “Bài ca tụng một quốc gia, từ một người dân Canada bất đắc dĩ ” tôi được gợi ý về tựa đề “Bài mừng sinh nhật một quốc gia, từ một người dân Canada tự nguyện ”cho bài viết đã xong trước của tôi.

Newfoundland là tỉnh bang trẻ nhất của Canada, chỉ được (hay bị) sát nhập vào Canada năm 1949 bởi một đa số rất khít khao, do đấy, một tình cảm cay đắng, chua xót, vẫn còn tồn đọng dai dẳng trong lòng nhiều người dân ở đây. Có lẽ chính vì lý do này mà một mảng dân Canada phản ứng lại, coi thường dân tỉnh lẻ, gọi chung họ bằng thuật ngữ thông tục Newfie. Newfie jokes, truyện khôi hài Newfie, ám chỉ truyện khôi hài nhạt nhẽo, ngớ ngẩn; còn dân Newfie, giản dị chỉ là truyện khôi hài!

Mary Walsh là một nữ diễn viên kịch nghệ, sinh trưởng ở Saint-John's, Newfoundland. Nhân dịp Canada 150, với nụ cười Newfie, Mary Walsh viết, diễu nhẹ nhàng, không từ cả chuyện bẻ cong một tí lịch sử, cho mấy người ngồi ngất ngưởng trên ngựa xuống thấp một tí, ngang với mình để dễ bề nói chuyện.

Việt Nam và Newfoundland cùng có chút sự kiện lịch sử tương tự, bài viết của tôi có thể khiến một mảng không nhỏ người Việt trong đó có bạn bè, thân thuộc, cau mày khó chịu, còn bài của Mary Walsh cũng khiến không ít Newfoundlanders thấy lòng nhói đau. Dẫu vậy, là dân Canada “tự nguyện” hay “bất đắc dĩ,” Mary Walsh vẫn thoải mái là công dân Canada tuy cùng một lúc, niềm kiêu hãnh là một Newfoundlander cứ mãi là ngọn lửa âm ỉ cháy trong tâm hồn, không bao giờ nguội tắt.

Riêng tác giả, được đọc một bài viết đắc ý, lợi dụng tựa đề “bất đắc dĩ, ” thay đổi một tí để gửi gắm một chút suy nghĩ của chính mình... Sau cùng, hỏi Mary Walsh để cho hai bài viết cùng được xuất hiện. - NĐT