Joshua Rothman

Đoàn Huyền dịch

Thời điểm này, khi dùng từ “riêng tư” ta thường chỉ nghĩ đến nét nghĩa chính trị của nó. Ta nghĩ đến người khác, đến cách họ có thể ảnh hưởng đến ta, đến cách họ có thể dùng thông tin của mình cho mục đích riêng của họ, hoặc can thiệp đến những quyết định cá nhân của ta. Chúng ta bận tâm đến ranh giới phân chia cuộc sống cộng đồng và cuộc sống riêng tư. Những điều ta nghĩ đến ấy, có thể gọi là ý thức về cái riêng tư của một công dân.

Rõ ràng, đó là một cách hiểu đáng kể. Nhưng người ta vẫn có nhiều cách khác để hiểu từ “riêng tư”. Một trong những cách hiểu đó được diễn tả tuyệt đẹp trong cảnh nổi tiếng xuất hiện phần đầu cuốn Mrs.Dalloway. Đó là đoạn hồi tưởng về quãng thời gian khi nhân vật Clarissa còn là cô bé. Một tối, cô đi dạo với mấy người bạn: hai cậu chàng phiền hà, Peter Wash và Joseph Breitkopf cùng cô bạn gái Sally Seton. Sally gợi cảm, thông tuệ và “Bô-hê-miêng” – mang trong mình “một kiểu phóng túng như thể cô có thể nói và làm bất cứ điều gì.” Hai anh chàng, bỏ rơi các cô gái, lần dần đi trước, hoàn toàn đắm chìm vào cuộc bàn luận tẻ ngắt về Wagner. “Rồi nó đến – giây phút ngây ngất nhất trong cả cuộc đời Clarissa, khi hai người đi ngang qua một chậu hoa.” Sally ngắt một bông hoa từ chậu kiểng và hôn Clarissa:

Toàn bộ thế giới dường như đảo lộn! Những kẻ khác biến mất, còn mình cô với Sally. Và cô cảm thấy mình vừa được trao một món quà bọc kín, kèm lời dặn dò chỉ được giữ lấy mà không được soi ngắm; món quà ấy – một viên kim cương, cái gì đó chắc chắn là quý giá, được bọc kín, thứ mà đêm ấy khi mà họ cùng dạo loanh quanh Clarissa đã tháo mở, hay một tia hào quang xuyên không, một sự mặc khải, một cảm giác thánh thần!