(Để kỷ niệm 25 năm thành lập)

Nguyễn Viện

Mặc dù là người gốc Bắc nhưng tôi không mấy khi đi Hà Nội.

Di cư vào Nam từ lúc 5 tuổi năm 1954, đến mãi 1998 hay 1999 gì đó, tôi mới có dịp ra Bắc. Ngay lần đầu ấy, tôi đã được gặp và quen hoạ sĩ Thành Chương qua giới thiệu của nhà thơ Nguyễn Việt Chiến. Năm 2001, tôi đi Hà Nội lần thứ hai, lúc này Thành Chương đang cho xây dựng một mô hình mang tính bảo tàng cho cả nền văn minh, văn hoá Bắc bộ, dựa vào một vách núi trên Sóc Sơn. Thành Chương rủ tôi lên chơi.

 Giáng Vân (thực hiện)

GIÁNG VÂN:

Thưa nhà văn Nguyễn Viện, dường như có ba tư chất tồn tại trong một Nguyễn Viện: một nhà thơ, một nhà tiểu thuyết và một nhà quan sát và bình luận chính trị, mà nhà nào cũng thứ thiệt, và có tầm vóc. Anh yêu thích con người nào trong bản thân mình? Anh phân xử thế nào giữa chúng?

 PHẨM GIÁ CỦA THƠ

Sáng sớm nay, tôi đã thấy cánh hoa nhài nở trắng muốt như cách em trần truồng đợi tôi trong phòng ngủ

Tôi cũng đã thấy một bình minh trần truồng toả sáng như em trong đêm tối

Và ngay giờ này, tôi thấy tôi trần truồng khi nhớ em…

Tôi trần truồng mọi lúc

Bởi vì tôi là một bài thơ bộc bạch của một tình yêu nín lặng như cách tôi ở bên em mỗi ngày.

                                                                                                                          (25/3/2026)

 Nguyễn Viện

 Ảnh Nhật Quang

Nhà thơ Phạm Thiên Thư (1940 – 2026) vừa qua đời vào chiều 7/5 tại Sài Gòn. "Những phương trời viễn mộng", nói theo cách của Tuệ Sỹ không chỉ cho Tô Đông Pha mà còn là một Phạm Thiên Thư của những "động hoa vàng", đã khép lại.

 Phần 1: Thơ

CÓ ĐƯỢC NGỌN NÚI KIA

LÀ ĐỦ

  *

đàn cừu một trăm triệu con

nhìn lên mây trắng

tìm dấu vân tay y đúc

dấu cỏ khô

từ thế kỷ trước.

   *

Một tháng sau

ngày (1) trái đất quay chậm hơn

1,34 giây. 

Tôi mới tự hỏi:

Thiên đường nào mụ mị trên cao?

 YÊU EM CHO THẾ GIỚI HOÀ BÌNH

Tôi níu tuổi tôi vào thanh xuân em

tôi níu đời tôi vào nụ cười và nước mắt em

và tôi trói tôi trong vòng tay em.

                                       3/3/2026

 CÓ NHỮNG KẺ ĐI MÃI KHÔNG VỀ

Tiểu thuyết NGUYỄN VIỆN

Bạt của Trịnh Y Thư và Nguyễn Đức Tùng

                        Tác giả Nguyễn Viện

 (Đọc Gió @ – thơ Đoàn Huy Giao)

Nguyễn Viện

Một câu hỏi vu vơ, tưởng như không thể trả lời. Nhưng là một câu hỏi ngỡ ngàng, sâu thẳm… vọng lên từ hố thẳm thực tại. “Cái chết có màu gì?”, câu hỏi xuyên suốt từ những dòng đầu tiên đến cuối tập thơ dài hơn năm ngàn chữ của Đoàn Huy Giao, nhức nhối và ai oán của một thời cuộc nhiễu nhương. Một lịch sử trớ trêu và khóc cười thành tiếng của cái chết.

 THƠ GỞI CÁC VĨ NHÂN

Bởi vì rồi ai cũng mỏi

Thưa các vĩ nhân, hãy ngồi xuống

Uống với tôi một ly sữa đậu nanh nóng

Hay một ly nước mía mát lạnh

Niềm vui của chúng ta không phải là bắt nạt người khác

Ước mơ của chúng ta không phải là ngồi lên đầu thiên hạ

Hạnh phúc của chúng ta không phải là nỗi đau của những người yếu thế

 MỘT CHƯƠNG CỦA TIỂU THUYẾT

Nàng và tôi, đôi khi xa lạ

trên con đường không dẫn tới chung một địa chỉ

Chúng tôi lạc nhau ở một ngã rẽ

mà chưa hề buông tay

nụ hôn vẫn còn đó

mùi lữ thoa vẫn nồng đượm

nhưng không còn tiếng nói

con đường không trở về nhà

GIÓ @, VĨNH QUYẾT

Trần Tuấn

Tôi chợt nhận ra, cơn gió ấy đã thổi qua khỏi địa cầu hoảng loạn này rồi. Qua hẳn rồi. Qua thật rồi. Như một thời đại, đã qua.

 Nguyễn Viện

TÔI LÀ AI? Dường như mãi mãi là một câu hỏi cho cuộc sống của con người tại thế. Và câu trả lời của nó, hẳn nhiên, không thể và không chỉ là một cụm từ, cho dù có thể sâu xa đến đâu.

                                                     THƠ NGŨ BÁT

 NẺO LINH HỒN VỀ

Là tôi giữa hình hài

trời cao đất thấp canh bài tử sinh

Là tôi nỗi một mình

cơn mưa ướt đẫm nẻo linh hồn về

Là tôi lỡ hôn mê

khát khao thèm chết giữa lê thê ngày

Là tôi lúc mảy may

đã mong nhớ đến bàn tay em… cầm

                                             15/7/2025

 Nguyễn Viện

Thuyền. Không chỉ là một phương tiện di chuyển trên sông biển, mà "thuyền" còn là một ám thị về sự lênh đênh hay một bến bờ. Xưa đã thế, bây giờ vẫn thế. Trong thời đại chúng ta, cả thế giới đã chứng kiến một bi kịch nhân loại gọi là "thuyền nhân", để chỉ những người đi tìm tự do bằng thuyền trong giai đoạn từ sau 1975 đến 1990.

 Nguyễn Viện

Vốn là một người làm thơ nổi tiếng, can cớ chi Giáng Vân lại nhảy qua hội hoạ? Đấy là một câu hỏi không thể không đặt ra khi tôi đối diện với những tác phẩm tạo hình của chị. Phật giáo hay nói tới chữ “duyên”, mà duyên với nhân gian này thì hữu duyên hay vô duyên cũng là bất khả tư nghị. Bởi thế, tôi chọn thứ duyên là “duyên dáng” và “duyên nợ” để bày tỏ những cảm nhận của mình về những bức tranh mà tôi đã từng được xem của Giáng Vân.

 Nguyễn Viện

Với danh xưng Cư sĩ Minh Đạt, ý nghĩ đầu tiên của tôi về hội hoạ của ông sẽ tràn đầy phong vị của thiền định hay thuỷ mặc, trầm lắng cả về màu sắc và nhịp điệu. Nhưng không, đập vào mắt chúng ta lại là những màu sắc rực rỡ và sự chuyển động mạnh mẽ như những mảnh vỡ của một vụ nổ trong thiên hà. Và tôi cảm nhận được đó là những mảnh vỡ của ý thức tìm kiếm cả trong nghệ thuật lẫn chân lý.

 Nguyễn Viện

Nhà văn Nguyễn Thị Thuỵ Vũ 9/2/2025 tại Lộc Ninh

Chị Thuỵ Vũ là một trong những nhà văn nữ nổi tiếng nhất của miền Nam trước 1975. Và cũng là người gốc miền Nam hiếm hoi có một giọng văn dữ dội và sắc như lưỡi liềm.

 Nguyễn Viện

“Bác Hồ nói với bác Tôn

Việt Nam chỉ có Sài Gòn là vui.”

Những ngày cuối năm ở Sài Gòn, dù có những bất bình vì cái Nghị định 168 về luật giao thông ra đời, gây khó khăn cho người dân nhưng cuộc sống, trên bình diện chung vẫn sôi động. Vẫn có những hy vọng ở phía trước, bởi xã hội đã đi đến cái ngưỡng buộc phải thay đổi.