Hạt sương trong tranh

Tôi muốn là hạt sương

lăn nhẹ trong bức tranh Yves Klein

khi màu xanh

là khoảng thở mênh mông của bầu trời

 Nguyễn Hoàng Anh Thư

Phố hôm nay ngập sâu sau một cơn mưa kéo dài từ tối hôm qua đến trưa nay, cô đang nhìn thấy điều ấy trên tivi. Cô hơi tiếc, giá như cô ra đó muộn hơn, dù sao thì đi trong mưa hay bơi trong mưa vẫn thích hơn là chạy trên chảo lửa nóng. Hà Nội tuần trước hơn 50 độ, hai chân cô sắp cháy.

 (Cảm nhận tiểu thuyết Thuyền của nhà văn Nguyễn Đức Tùng)

Nguyễn Hoàng Anh Thư

Nếu hình dung Thuyền là một bức tranh thì tôi nghĩ là bức tranh này màu xanh là chủ đạo, màu xanh của đại dương vô tận với bao nhiêu nỗi đau của con người đã hoà tan vào đó.

Nguyễn Hoàng Anh Thư

“Tạo hoá gây chi cuộc hí trường”*

Để người đau đớn đoạn trường trăm năm

Giàu sang tựa áng phù vân

Cuộc đời như bóng trăng rằm khuyết mau

Nguyễn Hoàng Anh Thư

Ta thường nghe: kẻ làm thơ có thể chết bởi rượu, tử bởi trăng; có thể chết bởi thói ngông nghênh bạt mạng; xưa Lý Bạch khinh đời cùng tiên kiếm ngao du, lặn xuống vớt trăng rồi tiêu diêu tiên cảnh, phút thăng thiên ấy, mấy người trong thiên hạ từng trải qua. Hay là thi nhân họ Hàn từng nuốt trăng mỗi đêm để nguyền rủa nỗi đau mà trời xanh chẳng thấu? Từ xưa, các bậc thơ sĩ bỏ mình vì rượu vì trăng đời nào chả có? Ví thử các bậc tiền nhân ấy cứ bắt chước bọn tiểu nhân, hay thói nữ nhi ẻo lả thì làm sao có những áng thơ bất hủ lưu lại thiên cổ đến bây giờ?

Mưa

Một sợi tóc, một đám mây, một cuộn dây, những bàn tay
Đang xiết một bầu trời
Bầu trời đang bị vắt thành những giọt mưa

cầu thang tôi – chuyện chỉ thế

nàng nằm nghiêng quyến rũ. trườn qua căng thẳng này lại chạm một cang thảng (cang thảng – không phải căng thẳng, tất nhiên nó ở mức cao hơn căng thẳng một đốt). chiến tranh biển đang leo thang, cuộc chiến giữa chồng & người yêu đang rình rập nàng. nàng không muốn lìa chồng con, không muốn tách bờ cõi, không muốn chết. hiệp sĩ xót thương cảnh ngộ nàng, nàng giơ tay lên mong cứu vớt, chồng nàng ganh tị, trừng mắt... người yêu nàng lo lắng, lấm lét, đe doạ xuất chiêu thủ tiêu… bất luận là chim trời, cá nước. nàng khóc mắt không còn muối, thương!

Nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng, tác giả cuốn tiểu thuyết kỳ lạ Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian, chia sẻ những suy nghĩ về cuốn tiểu thuyết mới nhất của anh, quan niệm của riêng anh về văn chương và thế giới.

Nguyễn Hoàng Anh Thư (NHAT): Anh là người dịch một số tác phẩm rất quen thuộc với bạn đọc, vậy khi viết anh có chịu ảnh hưởng của văn phong một tác phẩm dịch nào đó không? Anh từng nói: "Tiểu thuyết của tôi không thuộc về số đông", nhưng cái nhan đề anh đặt cho tiểu thuyết “Người tình của cả thế gian” lại có vẻ rất "câu khách", anh thử lý giải cho người đọc về điều này được không?

Trần Tiễn Cao Đăng (TTCĐ): Tôi dịch khá nhiều tác phẩm văn chương nước ngoài, và đọc văn chương nước ngoài nhiều hơn văn chương trong nước, cho nên văn tôi viết nghe có vẻ “Tây” là điều dễ hiểu. Điều này diễn ra tự nhiên – không phải tôi chủ ý viết như vậy. Trong cách tư duy, trong tâm trí, tôi luôn cảm thấy mình phần lớn không bị ràng buộc trong khuôn khổ dân tộc Việt, không “thuộc về” người Việt. Đồng thời với ý thức mình là người Việt, tôi luôn có cảm giác rõ rệt mình thuộc về một nơi khác. Ngôn ngữ của tôi phản ánh điều đó. Nhan đề Người tình của cả thế gian, cũng như bản thân câu chuyện, đến với tôi một cách tự nhiên. Sự thật là, trong khi viết cuốn sách và trong khi nghĩ đến nhan đề ấy, tôi không nghĩ đến chuyện người đọc là ai. Cuốn sách được viết ra do nhu cầu tự thân nó. Một khi nó đã tượng hình đầy đủ và có đó giữa thế gian rồi, người đọc “lý tưởng” của nó sẽ xuất hiện.

1.     Hai sợi dây

Sự khác biệt hai sợi dây
Đứa trẻ ghiền bên máy tính
Và con chó bị xích
Khi cả hai cùng tìm cách phá vỡ đi

Con chó cần bàn tay gỡ những nút thắt
Nó sẽ tận hưởng làn gió tự do của khu vườn
Đứa trẻ cần sự phá vỡ bên trong
Có thể từ xa là một ngọn hải đăng
Đứa trẻ cần nhìn thấy nó
Hoặc con đường dài ngoằn ngoèo

Con chó bất lực vì không bàn tay giải thoát
Đứa trẻ bất lực vì không giải thoát đôi tay của mình.

Nguyễn Hoàng Anh Thư

Trong khung hình của những bức ảnh

Hàng loạt cái chết vẫn đang bơi

Trong sự ngộ độc của linh hồn

Tôi kéo lê

Bài thơ năm ngoái vẫn còn lại những vết bầm

Nằm trên bờ biển

Nguyễn Hoàng Anh Thư

1. Mắt lưới

Cuối dòng sông Như Ý, vào những buổi chiều, những người thợ săn ảnh thường chực chờ để chụp được cảnh tung chài. Một buổi hoàng hôn ráng vàng thật đẹp. Lão ngư đang tung lên từng tán lưới tròn vành vạnh. Những mắt lưới xếp lớp lên nhau, đan vào nhau những ý nguyện của lão… Nước. Bầu trời. Từng thanh âm yên ả. Những mắc lưới như tán váy xòe của cô gái đang nhảy múa giữa khoảng xanh. Cả hành tinh lọt vào mắc lưới.

2. Thi sỹ

Có thể lần nguyệt thực tới anh sẽ đi, chàng nói. Đêm trăng bứt những rìa máu, sóng lạnh hoang vu. Trong khu vườn bên bờ biển, từng bông nguyệt quế nở, thắm tươi màu máu.

Đêm ấy, biển và mây hoang thai, mọc lên từng bờ đá. Sóng vỗ Quy Hoà, rì rào kéo dài mãi cơn đau.

3. Chữ Braille

Trong giờ học, vang lên những tiếng gõ lóc cóc, từng tiếng gõ đều, rất nhanh. Một lần, cô giáo thử đưa tay sờ lên mặt giấy, em thử đọc cho cô biết em đang viết gì, cô nói. Trò cầm quyển tập đứng dậy, dùng bốn đầu ngón tay mò mẫm. Im lặng vài phút, em đọc: "Bình Ngô Đại Cáo... khẳng định nền văn hiến nước Nam, anh hùng hào kiệt, giang sơn lãnh thổ, biển đảo Hoàng Sa Trường Sa...".
- Em dừng lại, cô có nhắc Hoàng Sa Trường Sa trong bài này đâu.
- Dạ thưa cô, đó là những gì em hình dung qua những dấu chấm nhỏ, chúng nhấp nhô giữa đại dương, từ chữ Braille, em có thể nhìn thấy được những điều xa hơn.

Nguyễn Hoàng Anh Thư

1. Chúng ta đang rơi

Dường như rất chật
Những điều bận bịu cuối năm
Rất chật
Những cái quàng tay chưa đủ ấm
Mùa đông này lạnh lắm
Niềm tin lấm ướt mưa dầm
Chẳng biết bắt đầu từ đâu mà chúng ta đang rơi
Cùng với tiếng thở dài
Xám ngắt

Lê Vũ Trường Giang (tạp chí sông Hương) phỏng vấn Nguyễn Hoàng Anh Thư – Cho tiểu luận về năng lượng trẻ

1. Chị bén duyên với văn chương từ khi nào? Trong hoàn cảnh nào? Có sự thôi thúc nào chăng?

- Thật ra, gọi là “bén duyên” thì mình “bén” từ những năm học phổ thông, nhưng thời đó chỉ viết thơ, tản văn lưu lại trong sổ tay như một dạng ghi chép cá nhân, mình viết chỉ mình đọc. Năm 2013, mình mới bắt đầu chính thức sáng tác, mình viết miệt mài trong 3 năm liền, giống như một cuộc chơi càng viết càng đam mê, có lúc cảm chừng như mình không đủ thời gian còn lại để viết tất cả những gì mình muốn, song hành cả thơ và truyện ngắn

2. Quan niệm của chị về truyện ngắn?

- Truyện ngắn như là một lát cắt của đời sống, nhưng là “lát cắt” bén và sâu. Truyện ngắn đòi hỏi phải có ý tưởng mới lạ, khám phá. Nhiều người cho rằng, phải viết cái gì lớn mới thể hiện được cái tầm lớn, nên viết tiểu thuyết thì mới khẳng định được tầm của một nhà văn. Mình không nghĩ thế, thể loại không làm nên thành công của một tác phẩm. Với truyện ngắn, mình có thể thỏa mãn được sự sáng tạo trong lối dựng truyện, phá cách trong kết cấu, độc đáo trong việc thể hiện ý tưởng... Những nhà văn mà mình yêu thích đọc hầu hết họ chủ yếu viết truyện ngắn. Mình thích lối truyện ngắn có ngôn ngữ tinh lọc, ngôn ngữ nhẹ nhàng mà thấm, như thơ vậy. Những tình huống, lời thoại, chi tiết…đôi khi chỉ là những cú chạm rất nhẹ, cốt đủ lột tả được thần hồn của nhân vật. Những truyện ngắn có sức chưa lớn hơn khuôn khổ của nó, có sức nén càng lớn thì nó có thể mạnh rất nhiều lần so với tiểu thuyết.

Chúng tôi nhận được khoảng ba mươi bài thơ do một người bạn của Nguyễn Hoàng Anh Thư chuyển đến. Đây là những bài thơ mới viết của chị.

Nguyễn Hoàng Anh Thư hướng về sự chia sẻ và đối thoại trong thơ. Con người chỉ có thể sống sót và lớn lên trong quan hệ với người khác, chịu ảnh hưởng của xúc cảm của người khác và chiếu ngược trở lại ánh sáng của tâm hồn họ lên chúng. Trong một xã hội thiếu tự do, sự đồng cảm sẽ bị thương tổn nhiều nhất, sớm nhất, dẫn tới sự không khoan dung và lòng thù hận. Thơ Nguyễn Hoàng Anh Thư chống lại điều ấy, bằng cách kêu gọi trước hết sự hiểu biết chính mình, đi ngược những nguồn cội của xúc cảm, tìm ra tiếng nói chung. Thơ trữ tình của chị không phải chỉ là sự bày tỏ mà còn là hướng tới việc giải thích và lời kêu gọi, niềm vui tựa vào hạnh phúc của kẻ khác. Mặt khác, với cái nhìn điềm tĩnh, phong cách châm biếm, thơ chị là sự phê phán xã hội, sự phân tích sáng tỏ các tình huống. Lòng thương cảm là kết quả cuối cùng của sự chia sẻ và phê phán này. Đôi khi thấp thoáng bút pháp hậu hiện đại, thơ Nguyễn Hoàng Anh Thư vẫn đứng vững trên niềm tin về những mục đích mà thơ ca theo đuổi: cái đẹp, tự do, lòng nhân ái.

Sống và làm việc ở Huế, chị chú ý đến những chi tiết trong cuộc sống hàng ngày, sinh hoạt địa phương, nhưng cũng gợi ra những vấn đề rộng lớn của đất nước, sự hủy hoại văn hóa và môi trường, một thế hệ lạc phương hướng. Tuy không phải khi nào chị cũng có thể tránh được lối nói mòn cũ, Nguyễn Hoàng Anh Thư sở hữu một ngôn ngữ mới mẻ, tự nhiên, gần như không cần chuẩn bị, có thể chạm đến nhiều đề tài, hài hước trào lộng. Trong khi khai phá các thể nghiệm, thơ dung chứa khát vọng đương thời.

Văn Việt trân trọng giới thiệu.

Phần không tính cách tạo nên sự sáng tạo riêng của mỗi tác giả

Như Quỳnh de Prelle (từ Brussels):

Phần không tính cách trong các tác phẩm tạo nên cái Tôi của nhiều tác giả đương đại. Chị thấy sao từ cá nhân và những người bạn viết mà chị biết?

Tôi giải thích một chút về ý nghĩa của Phần không tính cách ở đây. Theo tôi, đó là cách đón nhận suy nghĩ, cảm xúc đến rất nhanh có khi vội vàng của tác giả. Cũng là cách nhìn thế giới trong một khoảnh khắc như là vô tận, hiện hữu và vụt biến ngay đi. Tác phẩm ra đời như thế, không dấu vết ngay cả khi lịch sử đang tồn tại trong đó. Người đọc được cảm nhận và sẻ chia lúc ấy, thậm chí không dấu ấn, không nhớ họ đọc gì nhưng tác phẩm nó đã tồn tại như cách nó ra đời. Người viết thể hiện cái Tôi một cách rõ ràng trong những đứa con tinh thần của mình bằng những khoảnh khắc rất hiện sinh. Câu chuyện ấy được kết thành như sự tồn tại vốn có của loài người và con người đang sống, hoặc đã chết.

Truyện

Nguyễn Hoàng Anh Thư

Khi những giọt mưa đầu tiên gội thẫm những lá cao su non thì mùa cạo cũng chính thức bắt đầu. Những giọt cao su trắng giọt giọt. Hắn chẳng kịp nhìn chúng giọt nhanh dần lên rồi đến khi khô hẳn trong đêm khuya. Chỉ biết sớm mai, chúng đông đặc. Và đêm qua, chúng chẳng dán lại nỗi mệt mỏi của sự chờ đợi. Từng hàng dài xa tít tắp, thẳng tưng như từng hàng chữ của rừng, của từng bàn tay, của từng cái điều mong muốn êm ấm của con người.
Cây càng cao, thân càng khẳng, và càng ngày cây rút dần nhựa trắng như đổ nỗi đau - niềm vui vốn hạn hữu với đời.
Tháng chạp là mùa cao su rụng lá. Những cơn mưa lá cứ ào ào suốt đêm. Lá ở trên cao rơi xuống, phía bên dưới cứ rạt rào rạt rào nghe như tiếng sóng lá của đại ngàn. Mùa đông này kéo dài lê thê, chúng như đang đợi từng lớp lá mục dần để ướp cái mặt đất vốn lạnh giá khi màn sương chùng xuống. Ban ngày, chúng lùa gió xào xạc ngỡ như rất nhiều tiếng bước chân người đang lướt qua khu rừng. Ban đêm, chúng đứng lại và gặm. Màu đêm đen đặc, lũ mối không nhận ra màu nâu của lá, của đất, của lớp vỏ cây, mặc, chúng gặm nghe rào rạo cả một vùng. Âm thanh của đêm ở rừng cao su là như vậy đấy. Chỉ còn những ánh đèn loa lóa và hơi thở hì hục của những công nhân làm nghề cạo mủ. Họ bắt đầu từ giữa đêm và lướt qua chúng cho đến khi trời vừa sáng. Tiến chim cú non kêu. Tiếng rào rạo từ những mũi dao. Những thân cao su đang chảy trắng, những đôi mắt trắng, và những điệp khúc trắng đã theo họ vào giấc ngủ ngày hôm sau.

1.     Thiêu hủy bài thơ

Tựa như bạn đánh rơi
từng con số thật nặng
như giá xăng
từng cây số được xếp chồng trong túi áo

Tựa như bạn đánh rơi phụ âm cuối
sự mát lạnh từ vầng trăng
và đêm chẳng thể viết thành lời
sau giấc mơ
trăn trối