Người phụ trách Văn Việt:

Trịnh Y Thư

Web:

vanviet.info

Blog:

vandoanviet.blogspot.com

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.

(Albert Camus, Caligula)

.

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

.

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

.

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Ban Biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Hiển thị các bài đăng có nhãn Sergio Bitar. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Sergio Bitar. Hiển thị tất cả bài đăng
Thứ Hai, 27 tháng 4, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 23)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Lời cảm ơn
Viện Quốc tế vì Dân chủ và Hỗ trợ Bầu cử (IDEA) và các giám đốc dự án này, Sergio Bitar và Abraham Lowenthal, đánh giá cao 13 nhà lãnh đạo chính trị đã đồng ý trả lời phỏng vấn. Chúng tôi cũng bày tỏ lòng biết ơn đối với các trợ lí và các đồng nghiệp khác, những người đã tạo điều kiện cho những cuộc gặp gỡ và những bài viết được đưa vào tác phẩm này.
Chúng tôi chân thành cám ơn những đóng góp của chín chuyên gia, những người đã chuẩn bị lời giới thiệu cho mỗi cuộc phỏng vấn, những người đã xem lại và hoàn thiện “Những cột mốc chính” và “tài liệu đọc thêm”, giúp các giám đốc dự án chuẩn bị cho các cuộc phỏng vấn, xem lại phần ghi từ máy ghi âm và đã có nhận xét về đoạn giới thiệu trong hầu như tất cả các truờng hợp và chương cuối cùng.
Thứ Bảy, 25 tháng 4, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 22)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Chương 11
Từ độc tài sang dân chủ
Học từ các nhà lãnh đạo chính trị để định hình tương lai
Abraham F. Lowenthal và Sergio Bitar
Các phong trào đối lập, thường kêu gọi xây dựng chế độ dân chủ, đã thách thức các chính phủ độc tài ở những nước khác nhau như Ai Cập, Tunisia, Yemen và Myanmar. Một số các chính phủ như thế đã sụp đổ, một số khác cuối cùng có thể sẽ đi theo, vì các chế độ phi dân chủ ở cả Đông và Tây Á, phía Bắc và phía nam sa mạc Sahara ở châu Phi, Mỹ Latin và vùng Caribbe đang đối mặt với đòi hỏi được tham gia và đại diện ngày càng gia tăng.
Thứ Ba, 21 tháng 4, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 20)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Vai trò của các lực lượng xã hội
Giáo hội Công giáo có vai trò gì?
Trong giai đoạn chuyển hóa ban đầu, Giáo hội không phải là vấn đề nghiêm trọng, mặc dù đã có căng thẳng nghiêm trọng trong nhà nước được coi là Công giáo. Hiến pháp công nhận Giáo hội Công giáo là tôn giáo của đa số. Trong thời khắc chuyển hóa dân chủ, Giáo hội Công giáo đã tiến hóa từ cơ cấu ủng hộ chế độ Fanco về tư tưởng và tôn giáo thành tầng lớp tinh hoa ủng hộ động cơ của thay đổi và dân chủ hóa. Vấn đề của Giáo hội đã được giải quyết một cách hợp lí nhưng không dứt khoát. Ban đầu nó có vai trò quan trọng trong việc tạo thuận lợi cho quá trình chuyển hóa. Tiếng kêu gào của phái cực hữu thỉnh thoảng lại vang lên, đó là câu Tarancón al paredón [“cho Tarancon dựa cột”, Hồng y Tarancon là Tổng giám mục Madrid, giai đoạn 1971-1983 và đã có vai trò trung gian trong quá trình chuyển hóa sang chế độ dân chủ]. Đó là tiếng kêu gào chiến tranh.
Chủ Nhật, 19 tháng 4, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 19)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Chương 9
Tây Ban Nha: Chuyển hóa bằng giao dịch
Charles Powell
Lịch sử chính trị đầy khó khăn của Tây Ban Nha đã tạo ra khái niệm “Biệt lệ Tây Ban Nha”, khái niệm thường được người ta gắn với sự bất lực về mặt cơ cấu, không thể xây dựng được các thiết chế dân chủ ổn định. Nhưng khái niệm này đã phủ bóng đen lên sự kiện là quá trình phát triển về chính trị của Tây Ban Nha không khác với quá trình phát triển của nhiều nước châu Âu khác. Phải thừa nhận rằng, thế kỉ XIX và đầu thế kỉ XX đã chứng kiến những vụ hỗn loạn rộng khắp, trong đó, có các tranh chấp triều đại gay gắt, những cuộc nổi dậy thường xuyên của giới quân nhân và sự phân cực quá mức về chính trị và xã hội. Chế độ quân chủ đại nghị, thành lập năm 1874, đã trải qua mấy thập niên ổn định và thịnh vượng, Mặc dù những cố gắng nhằm dân chủ hóa của nó cuối cùng đã bị cuộc đảo chính quân sự không đổ máu năm 1923 chặn đứng. Chế độ độc tài Primo de Rivera sau đó đã thất bại trong việc giải quyết những vấn lớn đã ăn sâu bén rễ và sụp đổ mà không hề kháng cự. Chế độ này được thay thế bằng nền Đệ nhị Cộng hòa (1931-1936), nỗ lực đầu tiên của Tây Ban Nha trên con đường tiến tới dân chủ, nhưng những bất ổn trong nội các, hệ thống đảng phái năm bè bảy mối và sự phân cực về ý thức hệ đã cản trở quá trình này. Chế độ này cũng hứa thực hiện những cải cách kinh tế-xã hội sâu rộng, nhưng không thành công. Tuy nhiên, nền Đệ nhị Cộng hòa đã tự sụp đổ, nó đã bị lật đổ bằng bạo lực, đấy là cuộc đảo chính quân sự chỉ thành công một phần, do tướng Francisco Franco lãnh đạo, đã đẩy Tây Ban Nha vào cuộc nội chiến đẫm máu, kéo dài ba năm (1936-1939) với khoảng 400.000 người thiệt mạng.
Thứ Sáu, 17 tháng 4, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 18)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Tiểu sử Thabo Mbeki, Tổng thống Nam Phi giai đoạn 1999–2008
Thabo Mbeki, đảng viên nổi tiếng của Đảng Cộng sản Nam Phi và là nhà lãnh đạo ANC, được huấn luyện về chính trị và quân sự ở Moskva và tiếp tục học tập ở Trường Kinh tế London và Đại học Manchester. Sau đó, ông có 28 năm hoạt động chính trị trong tình trạng lưu vong ở London và ở một số nước châu Phi, làm trợ lí chính cho chủ tịch ANC, Oliver Tambo. Mbeki trở thành nhà chiến lược hàng đầu của ANC trong chiến dịch rất thành công nhằm thắt chặt các biện pháp trừng phạt quốc tế đối với chế độ phân biệt chủng tộc, và lãnh đạo các cuộc đối thoại, ở bên ngoài lãnh thổ Nam Phi, giữa ANC và những nhà lãnh đạo da trắng của Nam Phi.
Thứ Tư, 15 tháng 4, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 17)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Chương 8
Chế độ dân chủ - sản phẩm phụ: Nam Phi chuyển hóa thông qua đàm phán
Steven Friedman
Hành trình của Nam Phi từ chế độ quả đầu mang tính phân biệt chủng tộc đến chế độ phổ thông đầu phiếu khác hẳn hầu hết (hay tất cả) những cuộc chuyển hóa sang chế độ dân chủ khác: Vấn đề không phải là liệu chế độ độc tài có nhường chỗ cho chế độ dân chủ hay không, mà là liệu toàn thể nhân dân có được hưởng những lợi ích từ quyền công dân mà thiểu số thuộc chủng tộc da trắng đã được hưởng hay không.
Thứ Hai, 13 tháng 4, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 16)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Ảnh hưởng quốc tế
Ông đã đưa Ba Lan trở thành viên của NATO và EU. Cách đó mấy năm, Felipe Gonzalez [1982-96] đã đưa Tây Ban Nha tham gia Cộng đồng Kinh tế Châu Âu [tiền thân của EU] và vẫn ở lại NATO. Kinh nghiệm của Tây Ban Nha có phải mô hình đối với ông?
Felipe Gonzalez là cố vấn rất hữu ích đối với tôi. Tôi với Rakowski gặp ông lần đầu tiên, trong những ngày cuối cùng của nước Cộng hòa Nhân dân Ba Lan. Chúng tôi tới thăm Gonzalez, tôi nghĩ là, năm 1988 và sau đó là năm 1989 khi ông là người đứng đầu chính phủ, và nói chuyện với ông mang lại cho tôi thật nhiều kiến thức. Sau đó, khi là Chủ tịch Đảng Dân chủ Xã hội và sau này là tổng thống Ba Lan, tôi còn gặp ông nhiều lần. Tây Ban Nha là tấm gương truyền cảm hứng vì có một số điểm tương đồng với chúng tôi. Cả hai nước chúng tôi đều có chế độ độc tài, sau đó là quá trình chuyển hóa hòa bình, và hiện nay là chế độ dân chủ, và chế độ dân chủ này đang phát triển một cách rất hòa bình, mà không có hiện tượng trả thù. Gonzalez đã giải thích cho chúng tôi cách thức để tiến trình đó trở thành khả thi ở Tây Ban Nha. Ví dụ, ông trình bày Hiệp ước Moncloa [thỏa thuận, năm 1978, giữa các đảng chính trị, công đoàn và các tổ chức kinh doanh nhằm giải quyết nạn lạm phát, thất nghiệp và việc tháo chạy vốn và do đó, tạo điều kiện cho quá trình chuyển hóa]. Tôi nhớ rằng chúng tôi cũng đã thảo luận với Gonzalez vấn đề, vì sao ông không quan tâm tới việc mở cái hộp Pandora của lịch sử, không xem xét lại các cuộc xung đột giữa những người Cộng hòa và những người khác.
Thứ Bảy, 11 tháng 4, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 15)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Tiểu sử Aleksander Kwaśniewski, Tổng thống Ba Lan giai đoạn 1995–2005
Aleksander Kwaśniewski, một chính trị gia chuyên nghiệp, thăng tiến trong Đảng Công nhân Thống nhất Ba Lan (Đảng Cộng sản) tới chức bộ trưởng trong chính phủ Cộng sản cuối cùng của Ba Lan. Ông là nhân tố chính trong quá trình chuyển hóa từ chế độ độc tài Cộng sản sang nền quản trị dân chủ và kinh tế thị trường và đã dẫn dắt những người Cộng sản cải cách đến thành công trong cuộc bầu cử, đã làm tổng thống hai nhiệm kì, trong chế độ tổng thống nắm nửa quyền.
Thứ Năm, 9 tháng 4, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 14)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Chương 7
Cuộc thử nghiệm vĩ đại của Ba Lan: Kiến tạo dân chủ thông qua biểu tình, đàn áp, đàm phán, bầu cử và nền chính trị đầy dích dắc
Jane L. Curry
Quá trình chuyển hóa của Ba Lan từ độc tài cộng sản sang chế độ dân chủ thị trường tự do diễn ra một cách chậm chạp, đầy phức tạp, và từng bước một. Nó bắt đầu trước năm 1989 khá lâu và sau gần 10 năm thì bản hiến pháp cuối cùng mới được thông qua. Đấy không chỉ là quá trình dịch chuyển quyền lực từ nhóm người này sang nhóm người khác. Nó bao gồm việc tách nền kinh tế ra khỏi hệ thống chính trị, loại bỏ Đảng Công nhân Thống nhất Ba Lan (Polish United Workers’ Party – Communist Party), vốn là thiết chế trung tâm trong hiến pháp của nước này; thành lập các đảng chính trị, các tổ chức xã hội dân sự độc lập và hợp pháp, và chuyển đổi từ chỗ là một vệ tinh của Liên Xô thành một phần của châu Âu. Khi quá trình này tiến triển sau Hội nghị Bàn tròn được tổ chức vào năm 1989, thế giới xung quanh Ba Lan cũng chuyển hóa: sự kiểm soát của Liên Xô đối với Trung và Đông Âu chấm dứt, các nước xung quanh Ba Lan phân chia thành bảy quốc gia độc lập mới, bức tường Berlin sụp đổ, Liên Xô tan rã, và Hiệp ước Warsaw bị giải thể. Với những khoản viện trợ của phương Tây, Ba Lan tự chuyển hóa và tham gia Liên minh châu Âu (EU), cũng như trở thành thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Thứ Ba, 7 tháng 4, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 13)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Tiểu sử Fidel V. Ramos, Tổng thống Philippines giai đoạn 1992–1998
Fidel Ramos là sĩ quan chuyên nghiệp, từng giữ những chức vụ cao trong quân đội và cảnh sát dưới chế độ độc tài kéo dài khá lâu của Ferdinand Marcos - một người họ hàng xa xôi của ông - đã cai trị đất nước bằng thiết quân luật từ năm 1972 tới năm 1986. Ông được đào tạo tại Học viện Quân sự Mỹ ở West Point, ngoài ra, ông còn bảo vệ thành công bằng thạc sĩ về xây dựng dân dụng tại trường Đại học Illinois (University of Illinois). Ramos phục vụ trong quân đội Philippines và đã tham gia hoạt động quân sự ở Triều Tiên và Việt Nam. Vai trò của ông trong quá trình chuyển hóa ở Philippines bắt nguồn từ địa vị cá nhân của ông trong quân đội Philippines; từ sự ủng hội kịp thời của ông đối với bà Corazon ( “Cory”) Aquino và phong trào quyền lực của nhân dân, tức là phong trào xuất hiện trong các cuộc biểu tình năm 1986 nhằm chống lại chế độ Marcos đang ngày càng trở thành áp bức hơn và tham nhũng hơn; từ những mối quan hệ chặt chẽ của ông với Mỹ, đặc biệt với Lầu Năm Góc, nơi ông được người ta gọi là “Eddie kiên định” và uy tín của ông trong cộng đồng doanh nghiệp Philippines.
Chủ Nhật, 5 tháng 4, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 12)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Chương 6
Philippines: “Quyền lực nhân dân”, Quá trình chuyển hóa đầy khó khăn và “Nền quản trị tốt”
Mark R. Thompson
Phong trào “Quyền lực nhân dân” đã lật đổ chế độ độc tài Ferdinand E. Marcos, cai trị Philippines suốt gần 30 năm, đưa đất nước Đông Nam Á này vào địa vị nổi bật trên trường quốc tế. Các cuộc biểu tình của hàng triệu người Philippines từ tất cả các giai tầng xã hội - đã ngăn chặn được cuộc tấn công của quân đội chính phủ - được phát sóng trực tiếp cho khán giả truyền hình trên khắp thế giới từ ngày 22 đến ngày 25 tháng 2 năm 1986. Cuộc nổi dậy mà ở Philippines người ta gọi là EDSA (viết tắt của Epifanio de los Santos Avenue – đại lộ lớn, nơi các đám đông quần chúng tụ tập) đã có ảnh hưởng đối với một số cuộc nổi dậy của quần chúng nhằm chống lại chế độ độc tài ở các nước khác ở châu Á, cũng như các châu lục khác. Những nhà hoạt động ở Hàn Quốc trong những năm 1987-1988, người biểu tình Miến Điện năm 1988 và các sinh viên Trung Quốc năm 1989, tất cả đều lấy cảm hứng từ tấm gương Philippines. Ngay cả Václav Havel, thần tượng mang tính cách mạng của cuộc khởi nghĩa Tiệp Khắc năm 1989 và sau đó là Tổng thống Cộng hòa Séc, cũng nói trong chuyến thăm Philippines năm 1995 rằng, quyền lực nhân dân là nguồn cảm hứng cho ông và những người bất đồng chính kiến, bạn bè của ông ở Đông Âu. Quyền lực nhân dân đã trở thành biểu tượng cho cuộc nổi dậy một cách hòa bình, tự phát của quần chúng, đã lật đổ được chế độ độc tài ngoan cố. Nó cũng là thách thức đối với sách báo viết về dân chủ hóa, ban đầu chỉ tập trung vào những trường hợp ở Nam Mỹ và Nam Âu, từng nhấn mạnh tầm quan trọng của quá trình chuyển hóa được thỏa thuận giữa những người theo đường lối mềm dẻo của chế độ và phe đối lập ôn hòa. Phong trào quyền lực nhân dân chứng tỏ nó có thể lật đổ nhà cai trị độc tài mất lòng dân mà không cần cách mạng bạo lực.

Thứ Sáu, 3 tháng 4, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 11)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Tiểu sử Ernesto Zedillo, tổng thống Mexico giai đoạn 1994–2000
Ernesto Zedillo học tiểu học và trung học ở Mexicali, nằm trên biên giới Mexico – Texas (Mỹ), và học đại học ở Trường đại học bách khoa quốc gia ở Mexico City, sau đó được học bổng ở Đại học Yale. Ông bảo vệ luận án tiến sĩ kinh tế ở Yale và lần đầu tiên liên kết với những người thuộc giới tinh hoa Mexico cũng đang làm nghiên cứu sinh ở trường này. Trở về Mexico, Zedillo làm việc trong lĩnh vực tài chính của nhà nước, nổi tiếng vì năng lực trong lĩnh vực kĩ thuật, chứ không phải hoạt động chính trị. Dưới thời tổng thống Carlos Salinas de Gotari (1988-1994), ông là bộ trưởng ngân sách và kế hoạch hóa, rồi sau đó là bộ trưởng giáo dục. Ông từ chức bộ trưởng đầu năm 1994 để trở thành người điều hành chiến dịch tranh cử của Luis Don aldo Colosio, đồng hương miền Bắc của ông. Colosio bị ám sát trong khi đang vận động tranh cử, Zedillo là đảng viên duy nhất của đảng cầm quyền – PRI - từng có chân trong nội các đủ điều kiện tranh cử tổng thống, vì luật pháp Mexico đòi các thành viên nội các phải từ chức mấy tháng trước khi tiến hành vận động tranh cử.

Thứ Tư, 1 tháng 4, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 10)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Chương 5
Công cuộc chuyển hóa từng bước sang dân chủ của Mexico: Từ trên xuống và từ dưới lên
Soledad Loaeza
Từ năm 1940 đến năm 1982, giữa lúc kinh tế phát triển nhanh chóng và xã hội thay đổi đến chóng mặt, Mexico vẫn giữ được ổn định chính trị dưới sự cai trị của một đảng duy nhất, giữ thế thượng phong, đấy là Đảng cách mạng thể chế (Partido Revolucionario Institucional- PRI). Đảng này kiểm soát tất cả các nhánh của chính phủ ở cả cấp quốc gia, cấp bang, lẫn cấp thành phố. Cuối những năm 1970, tổng thống nước này, tất cả các thống đốc bang, tất cả các thượng nghị sĩ và ít nhất là 80% đại biểu Hạ viện là đảng viên PRI. Mexico khác các nước độc tài khác ở chỗ nước này tổ chức các cuộc bầu cử theo định kì và có sự tách biệt về mặt hình thức giữa các ngành hành pháp, lập pháp và tư pháp, cũng như các quyền dân sự được quy định trong hiến pháp. Nhưng, trên thực tế, quyền hành pháp thường không bị kiểm soát, kết quả bầu cử được quyết định từ trước và các quyền thường không được thực thi.
Thứ Hai, 30 tháng 3, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 9)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Tiểu sử B. J. Habibie, Tổng thống Indonesia giai đoạn 1998– 1999
Khi còn trẻ, B. J. Habibie có mối quan hệ cá nhân gần gũi với Soeharto, người từng làm tổng thống độc tài trong suốt 32 năm. Habibie tới Đức hồi đầu những năm 1950 và đã sống ở đó trong 20 năm – làm kĩ sư trong lĩnh vực hàng không và điều hành doanh nghiệp. Năm 1974, Soeharto đưa ông về nước để điều hành công ty hàng không vũ trụ quốc doanh và làm tư vấn cho Chính phủ về lĩnh vực công nghệ tiên tiến. Từ năm 1978 đến năm 1998, Habibie là bộ trưởng về nghiên cứu và công nghệ. Càng ngày Soeharto càng giao cho Habibie nhiều trách nhiệm hơn, trong những lĩnh vực rộng hơn và nhạy cảm hơn; năm 1998 ông còn tạo điều kiện cho Habibie được bầu làm phó tổng thống. Habibie là đảng viên đảng cầm quyền Golkar và chủ tịch Hội trí thức Hồi giáo. Ông hiểu cách thức hoạt động của quyền lực trong nước Indonesia của Soeharto, nhưng ông không có cơ sở quyền lực ngoài bộ máy quản lí hành chính quan liêu liên kết với Hội trí thức và nói chung, không được lòng giới quân nhân và phe đối lập.

Thứ Bảy, 28 tháng 3, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 8)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Tiểu sử Jerry John Rawlings, tổng thống Ghana giai đoạn 1993–2001
Chương 4
Tiến trình dân chủ ở Indonesia: Vấn đề, viễn cảnh và thách thức
Bahtiar Effendy và Mutiara Pertiwi
Indonesia là quốc gia quần đảo, bao gồm hơn 13.000 hòn đảo, bị chia cắt bởi bởi địa lí cũng như sắc tộc, tôn giáo và giai tầng xã hội. Nước này có 366 dân tộc khác nhau. Hồi giáo là tôn giáo phổ biến nhất, chiếm tới 87% dân số Indonesia, ngoài ra còn có Công giáo, Tin lành, Ấn giáo, Phật giáo, và những người theo Khổng giáo nữa. Những sự chia rẽ về sắc tộc và tôn giáo như thế khiến rất khó đạt được sự đồng thuận quốc gia và quyền lực chính đáng ở Indonesia[1].
Thứ Năm, 26 tháng 3, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 7)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Tiểu sử Jerry John Rawlings, tổng thống Ghana giai đoạn 1993–2001
Năm 1979, Jerry Rawlings John, phi công, hàm đại úy, cùng với các sĩ quan trẻ khác, đã lật đổ chính phủ dân cử Ghana, dẫn đến những vụ hành hình một số sĩ quan quân sự cao cấp, trong đó có ba cựu lãnh đạo quốc gia. Rawlings tiến hành cuộc tổng tuyển cử mới vào năm 1979, ba tháng sau khi ông ta giành được quyền lực. Rawlings có thái độ thù địch với chính phủ dân cử do Hilla Limann đứng đầu và việc bảo vệ đặc quyền đặc lợi của giới ăn trên ngồi trốc mà người ta nghi là chính phủ này đang thực hiện, ngày 31 tháng 12 năm 1981, ông lật đổ chính phủ dân cử đương quyền. Ông cai trị như một nhà độc tài quân sự cho tới năm 1992, đấy cũng là lúc ông đồng ý tiến hành cải cách trước những áp lực từ các tổ chức xã hội dân sự Ghana cũng như cộng đồng quốc tế, và ủng hộ cuộc bầu cử đa đảng mang tính cạnh tranh.
Thứ Ba, 24 tháng 3, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 6)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Chương 3
Ghana: Con đường tới dân chủ thật quanh co
Kwame A. Ninsin
Ghana là nước đầu tiên ở phía Nam sa mạc Sahara, châu Phi giành được độc lập từ chính quyền thực dân Anh vào năm 1957. Tổng thống Kwame Nkrumah và Đảng Nhân dân Hội nghị lãnh đạo quá trình chuyển đổi từ chế độ thực dân sang nền độc lập và cuộc chuyển đổi của Ghana sang chế độ cộng hòa. Chính phủ Nkrumah đã thực hiện được những tiến bộ đáng kể về xã hội, chính trị và kinh tế, nhưng ngày càng trở nên độc đoán hơn. Tháng 2 năm 1966, quân đội đảo chính, lật đổ chế độ của ông này. Từ chính phủ quân sự đầu tiên (1966-1969) trở đi, Ghana chỉ có chính phủ dân sự trong một số giai đoạn ngắn, còn các chính phủ quân sự cai trị từ 1972 đến năm 1979, một thời gian ngắn trong năm 1979 (khoảng ba tháng), và trong giai đoạn từ năm 1981 đến năm 1992.
Chủ Nhật, 22 tháng 3, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 5)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Công lí và Hòa Giải
Tuy nhiên, những căng thẳng lớn nhất với Pinochet liên quan tới các vấn đề về nhân quyền. Khi chúng tôi triệu tập Ủy ban Sự thật và Hòa giải để điều tra những vụ mất tích dưới chế độ độc tài, Pinochet nói với tôi: “Tại sao ông lại làm việc này, thưa Ngài Tổng thống? Chả khác gì khi hòa bình đã giữ thế thượng phong trong một gia đình thì một người nào đó tới và đòi thừa kế và sau đó gia đình lại đánh nhau”. Tôi trả lời: “Chúng ta sắp làm như thế đấy”, và sau đó, khi báo cáo được đưa ra, đã xuất hiện những căng thẳng đáng kể. Họ đã triệu tập Hội đồng an ninh quốc gia, nhưng không làm được việc gì khác.
Thứ Sáu, 20 tháng 3, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 4)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Chương 2
Công cuộc chuyển hóa thành công của Chile:
Từ tình trạng phân cực gay gắt sang dân chủ ổn định
Genaro Arriagada
Năm 1970, Chile có khoảng chín triệu dân và đứng thứ ba về thu nhập bình quân đầu người ở Mỹ Latin. Đó là xã hội tiên tiến về chính trị và có hệ thống đảng phái khá phát triển, chia thành ba nhóm gần bằng nhau, thể hiện ảnh hưởng mạnh mẽ của châu Âu. Cánh tả có hai đảng theo đường lối Marxist-Lininist; đảng lớn hơn thân với Đảng Cộng sản Liên Xô, là đảng Cộng sản lớn thứ ba trong thế giới phương Tây, chỉ sau hai đảng ở Italy và Pháp. Lực lượng chiếm ưu thế trong phái trung dung là đảng Dân chủ Cơ đốc, ngả sang cánh tả hơn là những đối tác của họ ở châu Âu và có tầm quan trọng ngang với Đảng Dân chủ Cơ đốc ở Italy và Đức. Cánh hữu có truyền thống dân chủ, các đảng cánh hữu được tổ chức tốt hơn so với cánh hữu trong các nước Mỹ Latin khác. Từ lâu, các lực lượng vũ trang đã nằm dưới quyền kiểm soát của các quan chức dân sự.
Thứ Tư, 18 tháng 3, 2020

Chuyển hóa dân chủ: Đối thoại với các nhà lãnh đạo thế giới (kỳ 3)

Biên tập: Sergio BitarAbraham F. Lowenthal, Viện Quốc tế Hỗ trợ Bầu cử và Dân chủ (IDEA), Stockholm
Dịch: Phạm Nguyên Trường
Công lý và Hòa Giải
Giai đoạn đầu chính quyền của tôi, năm 1995, tôi có buổi ăn tối ở nhà của bộ trưởng Hải quân với tất cả các bộ trưởng quân sự khác và tướng Alberto Cardoso. Có năm viên tướng và tôi, chúng tôi chuẩn bị nâng cốc chúc mừng chế độ dân chủ. Tôi nói với họ rằng tôi đã bị tù một ngày trong Chiến dịch Bandeirantes (một thành phố của Brazil – ND), đây là chiến dịch bí mật của chế độ độc tài, trong đó những người bị giam giữ đã bị tra tấn. Tôi nói với họ rằng tôi đã nhìn thấy một số người bị tra tấn, và điều đó làm cho tôi nhận thức được rằng nhân quyền không chỉ đơn giản là vấn đề tu từ học. Tôi còn nói với họ rằng tôi sẽ thành lập một ủy ban để thay mặt chính phủ Brazil bồi thường và xin lỗi về những vụ bạo lực do nhà nước gây ra.