Trần Thùy Mai

(Đọc tiểu thuyết của Nguyễn Đức Tùng, nhà xuất bản Phụ Nữ 2025)

Cách đây nhiều năm, khi đọc thơ Nguyễn Đức Tùng, tôi đã có dự cảm rằng một ngày kia Tùng sẽ viết tiểu thuyết.

 (Đọc tập truyện ngắn Hạt u minh của Trần Kiêm Trinh Tiên)

Trần Thùy Mai

Với những ai học Quốc học - Đồng Khánh vào những năm 70, Trần Kiêm Trinh Tiên là cái tên rất quen thuộc. Dù có quen thân hay không, thì hình ảnh Tiên vẫn gây ấn tượng với nhiều người: một thiếu nữ khuê các, dễ thương và nhu mì, một trong vài mỹ nhân của trường Đồng Khánh, cho đến tận bây giờ vẫn còn in bóng sâu đậm trong ký ức ngưỡng vọng của nhiều chàng trai Huế ngày ấy.

 Trần Thùy Mai

Prophet Song (Khúc hát tiên tri), là tiểu thuyết thứ năm của Paul Lynch nhà văn nổi tiếng của Ireland.

Khi được trao giải Booker năm 2023, đã có nhiều dư luận khen chê trái chiều về tác phẩm. Đến năm nay, tiểu thuyết đang một lần nữa được nhiều người đọc lại.

Trần Thùy Mai

(Time Shelter, tiểu thuyết nhận giải International Booker 2023. Tác giả: nhà văn người Bulgaria Georgi Gospodinov)

Tiểu thuyết bắt đầu từ một buổi sáng ở Vienna, nước Áo và chấm dứt ở một thư viện tại New York. Câu chuyện lướt qua rất nhiều thành phố, nhiều quốc gia, tại rất nhiều thời điểm trong quá khứ.

Trần Thùy Mai

Ngugi wa Thiong'o là một nhà văn Kenya nổi tiếng, đã nhiều lần lọt vào vòng trong của giải Nobel. Ông được xem là tên tuổi lớn nhất trong văn học châu Phi, trong các nhà văn hiện đang còn sống. Tác phẩm của ông đã được dịch ra hơn 30 thứ tiếng trên thế giới.

Kenya trước đây là thuộc địa của người Anh (1895-1963). Khi còn là một thiếu niên, Ngugi đã tham gia cuộc chiến đấu giành độc lập Mau Mau (1952-1962). Nhiều tiểu thuyết nổi tiếng của ông ra đời cuối thời kỳ này, thể hiện những kỳ vọng lớn lao cho đất nước. Sau đó từ 1977 trở đi, những kỳ vọng đã bị thay thế bằng cảm giác vỡ mộng. Những tác phẩm của ông về sau thường thể hiện sự đối kháng của người dân Kenya với giới cai trị mà ông xem là những “đặc vụ của thực dân mới”.

Pháp sư Quạ, xuất bản năm 2006, là tiểu thuyết thứ chín của Ngugi wa Thiong'o. Các nhà phê bình gọi nó là một tiểu thuyết “kiểu baroque”. Mạch truyện được triển khai dựa trên truyền thống kể chuyện truyền miệng.

Trần Thùy Mai

Giải Booker là giải thưởng văn học được chú ý nhất của nước Anh dành cho tiểu thuyết viết bằng tiếng Anh. Giải thưởng năm nay (2023) hiện còn đang được xét, danh sách vào chung kết sẽ sớm được công bố vào ngày 1 tháng 8 sắp tới. Cho đến thời điểm hiện tại, giải được trao cho Shehan Karunatilaka năm 2022 là mới nhất.

Đây là lần thứ 2 một nhà văn Sri Lanka được giải Booker (lần đầu là nhà văn Michael Ontaatje với tác phẩm The English Patient năm 1992, đã được dựng thành bộ phim Bệnh nhân người Anh rất nổi tiếng).

Trần Thùy Mai

Barbara Kingsolver là nhà văn nữ người Mỹ quê ở Kentucky. Hiện nay phần lớn thời gian bà cư ngụ tại Appalachia, một vùng núi ở Tây Nam Virginia. Đấy cũng là nơi bà viết tiểu thuyết Demon Copperhead (Thằng quỷ đầu đồng).

Một điều đáng chú ý: cái nhan đề Demon Copperhead làm người đọc bất giác nhớ tới tiểu thuyết David Copperfield của Charles Dickens, nhà văn Anh thế kỷ 19. Dickens đã viết về cuộc đời một chú bé mồ côi phải chống chọi với những bất công và lãnh đạm của xã hội để sống sót, vượt lên và trưởng thành. (Tác phẩm này đã được dịch ra tiếng Việt từ hơn bốn mươi năm trước, với tựa đề phiên âm là Đêvít Copơphin). Chính Barbara Kingsolver khẳng định cuốn sách của mình được phóng tác từ tác phẩm của Charles Dickens, từ cấu trúc đến nhân vật.

Trần Thùy Mai

Hernan Diaz

Hernan Diaz là nhà văn Argentina sống tại Mỹ. Trust (Tin) là tiểu thuyết thứ hai của ông, vừa đoạt giải Pulitzer văn học năm 2023.

Trust là tiểu thuyết hậu hiện đại viết theo bút pháp siêu hư cấu. Nghe những từ ngữ chuyên môn này chắc các bạn sẽ có cảm giác rất “khó đọc”. Nhưng không, tiểu thuyết của Hernan Diaz hấp dẫn từ đầu đến cuối. Trước khi giành giải thưởng, Trust đã được xếp vào danh sách bestseller của rất nhiều tờ báo: The New York Times, The Washington Post…