Nhà thơ Nguyễn Duy trò chuyện với nhà báo Nguyễn Linh Giang

Nhà thơ Nguyễn Duy

Cuối năm, gặp nhà thơ Nguyễn Duy không dễ. Anh bận công việc túi bụi: nào lo bài vở cho báo xuân trên tờ Văn Nghệ mà anh là trưởng văn phòng phía Nam, nào là lo phát hành lịch thơ. Mấy năm trở lại đây, nhà thơ Nguyễn Duy, sau cuộc “triển lãm… thơ” rất lạ và ấn tượng, lại “nhảy” sang làm lịch thơ. Lịch thơ xuân của anh ra đều đều hàng năm, một thứ lịch sang trọng, bên cạnh hình ảnh đẹp, độc đáo, còn có những vần thơ đề từ lao xao, được viết tay bằng nét chữ bay bướm của anh. Hẹn hò mãi, cuối cùng tôi cũng “chộp” được nhà thơ ở văn phòng phía Nam báo Văn Nghệ.

Nhà văn Trần Kim Trắc trò chuyện với nhà báo Nguyễn Linh Giang

Nhà văn Trần Kim Trắc

Gặp ông ở hàng lang đại sảnh của Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh, tôi không ngờ ông già bình dân, người gầy nhỏ, mái tóc bạc trắng như một ông già quê chân chất đó lại là nhà văn Trần Kim Trắc – cây bút bước vào tuổi già lại “sung sức” như tình yêu vào tuổi hồi xuân. Tôi xin ông một cái hẹn. Và rồi, một chiều Sài Gòn nắng gió, tại nhà riêng của ông ở đường Nguyễn Thị Minh Khai, ông đã dành cho tôi một cuộc mạn đàm, chuyện trò lan man về chuyện văn, chuyện đời. Như đã nghiền ngẫm, nung nấu từ lâu, ông vào chuyện…

-Nhà văn Trần Kim Trắc: Thường người viết văn hay mắc phải một cái là vì mục đích tự thân của nhà văn mà viết văn. Đặt yêu cầu đó lên trước nên nhà văn đi đến viết theo chủ quan. Muốn viết cho khách quan, phải đảo ngược lại, đi từ độc giả rồi trở lại với nhà văn, chứ không phải đi từ nhà văn ra độc giả. Khi nghĩ như vậy thì đặt lại vấn đề: viết văn để làm gì?

Nhà văn Dương Thu Hương trò chuyện với nhà báo Nguyễn Linh Giang

Nhà văn Dương Thu Hương

+Nhà báo Nguyễn Linh Giang: Chị đánh giá tình hình văn học gần đây như thế nào?

-Nhà văn Dương Thu Hương: Kể từ ngày đồng chí Nguyễn Văn Linh kêu gọi văn nghệ sỹ hãy tự cứu mình trước khi trời cứu, đừng bẻ cong ngòi bút, đừng sợ những bóng ma lơ lửng trên đầu… Vâng, từ ngày ấy quả là văn học đã khởi sắc, đã phần nào áp sát tới hiện thực, đã phần nào chiếm được lòng tin của quần chúng, không còn hứng chịu một một thái độ thờ ơ, chán ngán như xưa… Tuy nhiên, cùng với việc “chuyển công tác” tổng biên tập Báo Văn Nghệ, nhiều bài phê bình, nhiều bài triết luận xuất hiện có tính răn đe, có tính cảnh cáo: “Coi chừng quá đà”, “đề phòng kẻ địch phá hoại”, v.v. và v.v., giống như một cơn gió thổi ngược chiều ngọn gió mới của nền văn học vừa được giải phóng.

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn trò chuyện với nhà báo Nguyễn Linh Giang

*TRỊNH CÔNG SƠN: “Tôi chỉ là một hành giả đi qua cuộc đời này…”.

+Nhà báo Nguyễn Linh Giang: Đến bây giờ, cuối thế kỷ nhìn lại, với những gì mà Trịnh Công Sơn đã cống hiến cho nền tân nhạc Việt Nam, có thể cho rằng đã có một dòng âm nhạc Trịnh Công Sơn, một phong cách âm nhạc Trịnh Công Sơn?

Nhà văn Nguyễn Huy Thiệp trò chuyện với nhà báo Nguyễn Linh Giang

Nguyễn Linh Giang

Có lẽ, trong ký ức người yêu thơ đều “nằm lòng” những bài thơ nổi tiếng của nhà thơ Phạm Thiên Thư: Ngày xưa Hoàng Thị, Động Hoa Vàng… Giai điệu quyến rũ từ những vần thơ của Phạm Thiên Thư càng bay bổng, lan toả, từng làm ngẩn ngơ, xao xuyến bao trái tim khi những bài thơ đó được nhạc sỹ tài hoa Phạm Duy phổ nhạc. Tuy nhiên, đời thơ của Phạm Thiên Thư còn có hàng chục tác phẩm khác, là những viên ngọc lung linh kỳ lạ; ông đã từng được trao hai Kỷ lục Việt Nam về thơ và còn nhiều kỷ lục về thơ khác chưa được ghi nhận. Một chiều cuối năm Canh Dần, trong tiết trời se lạnh hiếm hoi ở đất Sài Gòn, chúng tôi tìm đến quán cà phê Hoa Vàng để gặp nhà thơ Phạm Thiên Thư. Trước cổng cà phê Hoa Vàng (tên quán đặt theo tên một bài thơ của Phạm Thiên Thư), mặc cho dòng đời xuôi ngược, ồn ã, một ông già trên 70 tuổi như ngồi thiền, trầm tư nhả những vần thơ minh triết.