Ngô Hương Giang

Cần phải nói ngay, Tưởng tượng & Dấu vết là cuốn tiểu thuyết khó đọc. Nó khó đọc vì hai lẽ: thứ nhất, nền tảng logic văn bản không nằm trong phương pháp tạo dựng hay trong tri thức thực hành của tác giả, mà nó nằm sâu trong yếu tính[2] thời gian. Có thể nói sử tính tinh thần trong văn bản không còn dừng lại ở giá trị nghệ thuật tạo dựng tác phẩm, tác giả của nó đã nâng lên thành bản thể triết học về nhân sinh. Vì vậy, đọc văn bản cần đọc từ sử tính tinh thần trong văn bản thông qua kí hiệu giúp độc giả thông diễn. Thứ hai, đây là văn bản được tạo dựng từ một tâm thể bất tín về lý tính, về khoa học, kéo theo những cú sốc tiềm thức bật lên thành hình ảnh đứt quãng trong dòng ý thức. Do đó, giải mã văn bản, diễn giả phải là một nhân thể kép, đặt mình trong thời tính của tinh thần hiện đại - hậu hiện đại, qua đó, hiểu, diễn giải sự thật về điều đã hiểu đối với những xác tín tâm thức nhà văn qua nhân vật và qua không gian nhân vật tồn tại, đưa đến tổng kết diễn ngôn cho văn bản.

Văn bản và trò chơi nhân tính

Tưởng tượng & Dấu vết là bản tường trình về nhân tính trong thời hiện đại, mà mối quan hệ giữa người với người được xác quyết bằng một cuộc chơi vô cảm. Chàng ngồi trên xe lăn. Đọc những cuốn sách vô vị. Đọc mà như không đọc, vì nơi chứa đựng giá trị sống của tri thức bị thay thế bởi giấc mơ về chốn xưa của ám ảnh, hoài niệm. Đôi mắt chàng như cánh cửa hoang sơ mở ra trong Tưởng tượng & Dấu vết về tình người, ngắm nghĩa những gương mặt biến dạng vì sức ì bản năng, vì những phóng chiếu lí tính, mà đời sống vật hoá đang hoành hành đâu đó trong suy tư họ. Đôi mắt mở mà như không mở, vì sự phóng chiếu hiện tại của thời gian không ngăn nổi hoài niệm quá khứ đánh cắp những hình ảnh đương thời, thay vào đó là khoảng không man dại của ám ảnh mở dần ra theo các cuộc truy hoan tình ái vô cảm, một món ăn nhanh, qua đường. Trái tim chàng mở mà như không mở. Nó khép lại trong hiện thực u ám con người, đồng thời mở ra theo những gương mặt vừa quen vừa lạ, ùa đến như muốn lôi kéo, gạ gẫm nhân tính đi vào hố thẳm xói mòn từ các cuộc tình tưởng tượng. Để rồi, kết thúc văn bản chỉ còn lại những dãy số như thánh thức, khiêu khích độc giả kiếm tìm mã giải ý nghĩa từ những “chân trời” sự hiểu. Văn bản kết thúc như thế - một kết thúc lạnh lẽo như phản ứng của tác giả với lối sống hiện đại, tiên liệu cho tương lai nhân tính bị phá sản.