Yên Ba thực hiện

Hồ Anh Thái là người nghiên cứu sâu về văn hóa Đông phương, viết khỏe, sách được dịch ra tiếng nước ngoài khá nhiều, cũng từng là một công chức mẫn cán của Bộ Ngoại giao và còn là một Tổng thư ký và Chủ tịch năng nổ của Hội Nhà văn Hà Nội. Bài đối thoại với nhà văn có xu hướng im lặng và viết này được thực hiện ở thời điểm 20 năm trước, nay lần đầu tiên xuất hiện trên Viết & Đọc.

Có những điểm, những sự kiện Hồ Anh Thái nói từ 20 năm trước, nay đã đổi thay. Nhưng những nỗi khốn khó của kẻ cầm bút mà Hồ Anh Thái đề cập trong bài đối thoại này thì dường như vẫn vẹn nguyên tính thời sự của nó…

Từ năm 2003, nghệ sĩ nhiếp ảnh Dương Minh Long đứng ra tổ chức một công trình lớn “Phỏng vấn nhân vật Việt Nam ba miền”. Nhưng vì nhiều lý do, sách chưa ấn hành. Những bài phỏng vấn như thế này gần đây đã được người thực hiện phỏng vấn là nhà báo Yên Ba công bố trên báo chí.

Nhà văn Hồ Anh Thái trả lời phỏng vấn trực tiếp tại Đài CBC Canada. Toronto 1998.

Trung Trung Đỉnh – Người lạc ở phố

Yên Ba (thực hiện)

Trong ấn tượng của tôi, Trung Trung Đỉnh lúc nào cũng có cái vẻ ngơ ngác. Dường như sau bao năm chiến tranh ở vùng rừng núi Tây Nguyên về, nhà văn gốc Hải Phòng này vẫn còn bị ám ảnh bởi những lần chui rúc trong rừng…

Yên Ba

Không nghi ngờ gì nữa, Dế mèn phiêu lưu ký, một cuốn truyện viết cho thiếu nhi, là một trong những tác phẩm lớn trong đời viết văn của Tô Hoài. Bắt đầu từ cuốn sách mỏng Con dế mèn do nhà Tân Dân ấn hành, ông phát triển thành Dế mèn phiêu lưu ký (hồi đó tôi phải viết dần dần, in làm nhiều lần như thế để có nhiều nhuận bút! – ông cười tinh quái nói với tôi).

Yên Ba

Chú dế của ông đã từng đạp tanh tách trong những giấc mơ tuổi thơ tôi. Mà chẳng phải chỉ mình tôi. Bao đứa trẻ khác cũng đã từng bị ám ảnh bởi những con dế ấy. Chú dế mèn và bạn bè chú, thông minh, nghịch ngợm, có những suy nghĩ rất người mà cũng rất mộng (mơ một thế giới đại đồng!) đã làm cuộc phiêu lưu kỳ diệu qua tâm trí đầy những mộng tưởng của thế hệ tôi, để lại một dư vị ngọt ngào khó tả. Tác giả của những giấc mơ ấy là ông, nhà văn Tô Hoài...

100 năm ngày sinh ông, 27-9, tôi giở những trang viết ghi lại những lần gặp gỡ ông, khi thì ở nhà ông trên phố Đoàn Nhữ Hài, khi thì trên Nhật Tân ở Hà Nội... Chúng là những ký ức vụn về một nhà văn lớn mà tôi đã có may mắn nhiều lần gặp trong đời...

Yên Ba

PHẦN 1: TÊN NGƯỜI NHƯ CUỘC ĐỜI

Đã có rất nhiều cuốn sách viết về các điệp viên huyền thoại nước ngoài, những người trong một số trường hợp, đã làm thay đổi dòng chảy của lịch sử. Sự thay đổi đó tốt hay xấu, tùy thuộc vào góc nhìn của mỗi người, vào lợi ích cốt lõi mà các điệp viên đó phụng sự. Một điệp viên có thể là người hùng đối với một bên này, đồng thời lại là kẻ phản bội đối với một phía khác. Đó là điều bình thường trong những hoàn cảnh bất bình thường: chiến tranh lạnh hoặc chiến tranh nóng.