Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Trang Thế Hy

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Nhà văn Trang Thế Hy “đi chỗ khác chơi”

Trang Thế Hy – tranh Nguyễn Trung

Anh Tư Sâm, nhà văn Trang Thế Hy, đã rời bỏ chúng ta, lúc 0g50 ngày 8-12-2015 tại nhà riêng ở Bến Tre, để nói như anh “đi chỗ khác chơi”. Dẫu biết không có gì là quá bất ngờ, anh thọ 91 tuổi, và càng về cuối càng yếu, tuy vẫn minh mẫn, vẫn sắc sảo, nhưng cuộc chia tay này vẫn khiến chúng ta hụt hẫng và bùi ngùi.

Ông tên thật là Võ Trọng Cảnh, ký nhiều bút hiệu như Văn Phụng Mỹ, Phạm Võ, Triều Phong, Vũ Ái Văn, Minh Phẩm,…, chủ yếu viết truyện ngắn, nhưng còn viết tiểu thuyết và làm cả thơ và dịch thơ; bài Quán bên đường của Phạm Duy rất phổ biến trước năm 1975 là phổ nhạc bài thơ Đắng và ngọt của ông, mà Bình Nguyên Lộc khi cho in trên báo Vui sống đổi tên thành Cuộc đời.

Viết đối với Trang Thế Hy là phải dựa vào “cái điểm tựa đáng tin cậy của mình là nỗi đau khổ lớn của số đông thầm lặng” và nhà văn “phải lắng nghe cho được ngôn ngữ lặng thầm của những người đau khổ biết nói mà làm thinh không nói”. Trong số đông thầm lặng đó có người nông dân, mà như Trang Thế Hy nói: “Phải thay đổi cách nhìn về người nông dân Việt Nam, không thể hồn nhiên coi họ là người bạn, mà phải xác định cho đúng, họ là người ơn, vì điều đó có nguồn đạo lý sâu xa hơn tình bạn. Phải khẳng định như thế để khỏi trở thành những kẻ bội bạc, vong ân, miệng nhai cơm mà lòng hờ hững với người làm ra hạt gạo.”

Chân thật, dám nói thẳng, đó là Trang Thế Hy, cho dẫu ông tự nhận mình hèn, chứ không chỉ là nhát, như trong bài thơ Bứt đứt sợi chỉ hồng của ông:

Hồi mình mới yêu nhau, cây kéo kiểm duyệt tạm trú trong đầu anh như khách không mời mà đến.

Chỉ thỉnh thoảng nó mới e dè cắt bỏ một vài bông hoa tư duy nhỏ nở ra trên trang viết của anh.

Nó ái ngại thấy anh ứa lệ nhìn những giọt nhựa tươi rỉ ra từ những cuống hoa bị cắt xén.

Từ ái ngại nó chuyển qua thương anh rồi tội nghiệp anh như một nhà thơ nhát gan.

Bây giờ cây kéo kiểm duyệt không phải là khách, nó có hộ khẩu thường trú trong trái tim anh.

Trước sự dửng dưng vô cảm của anh, nó cắt xén không thương tiếc những bông hoa cảm nghĩ của anh, kể cả những búp chưa kịp nở.

Nó lạnh lùng nhưng đôi khi cũng nói. Nó không nói anh nhát gan, nó nói anh hèn…

Nguyễn Duy gọi Trang Thế Hy là “con khủng long cuối cùng của văn đàn Nam Bộ”, còn theo Nguyên Ngọc thì đó là “người hiền của văn chương Nam Bộ”. Nhưng Trang Thế Hy còn là của chung của mọi vùng đất vì ông “đã chạm đến những gì sâu kín nhất của cõi người” (Huỳnh Như Phương).

Trang Thế Hy sống lặng lẽ, không đua tranh. Trước mọi sự thua thiệt, ông chỉ cười hiền: “Không có chi”. Trước văn nghiệp Trang Thế Hy, có người “lòng cứ vặn lòng rằng tại cái gì, vì cái gì mà một tác giả cỡ ông không được vinh danh bằng ít nhất là Giải thưởng Nhà nước về văn học và nghệ thuật?”. Thì trong một truyện ngắn, chính Trang Thế Hy đã nói nhẹ bâng: “Trong văn học, sự hẩm hiu chưa chắc là một điều bất hạnh”.

Vĩnh biệt nhà văn Trang Thế Hy.

Văn Việt

Vết thương thứ mười ba

Truyện ngắn Trang Thế Hy

Trang Thế Hy tên thật là Võ Trọng Cảnh, sinh năm 1926 tại Châu Thành – Bến Tre (nay là thị xã Bến Tre)
Các bút danh: Trang Thế Hy, Phạm Võ, Văn Phụng Mỹ, Triều Phong, Vũ Ái, Văn Minh Phẩm.
Tác phẩm:
-Nắng đẹp miền quê ngoại (in tại Sài Gòn, 1964)
-Anh thơm râu rồng (in chung với các nhà văn cùng được giải văn học Nguyễn Đình Chiểu của Hội Văn nghệ Giải Phóng miền Nam Việt Nam, 1965)
-Mưa ấm (1981)
-Người yêu và mùa thu (1981)
-Vết thương thứ 13 (1989)
-Tiếng khóc và tiếng hát (1993, tặng thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam, NXB Kim Đồng in lại năm 2002 trong Tủ sách vàng)
-Nợ nước mắt và những truyện ngắn khác (2001, Giải A của Ủy ban Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, 2002)
***
Trong lời bạt của tác phẩm Vết thương thứ 13 (Tuyển truyện ngắn Trang Thế Hy, NXB Trẻ, 2011) nhà văn Nguyên Ngọc gọi Trang Thế Hy là “Người hiền của văn chương Nam Bộ”.
Theo Nguyên Ngọc: “Cái độc đáo đặc sắc của Trang Thế Hy là cái đẹp anh chắt chiu tìm ra được và vô cùng trân trọng nhặt lên từ bùn nhơ, bỗng sáng lên long lanh như ngọc, như kim cương. Trang Thế Hy là người đi tìm ngọc, tìm kim cương, không phải giữa chốn phồn hoa đô hội, cũng không phải trong tỉ mẩn trà dư tửu hậu mà giữa cuộc đời nhọc nhằn, trần tục, ở nơi tận đáy cùng của xã hội.” Và, với: “Một cái nền rất sâu, rất rộng, để mà viết về những cái rất nhỏ, rất âm thầm, rất địa phương, rất bản địa”.
Nguyên Ngọc cũng cho rằng, mặc dù có nhiều khác biệt, Trang Thế Hy và Nguyễn Tuân gần nhau trong sự tìm kiếm cái Đẹp, trong cách “chơi” với ngôn từ.
Trang Thế Hy viết không nhiều nhưng mỗi truyện ngắn của ông đều mang chứa sức nặng của suy nghĩ, dằn vặt, day dứt về thân phận con người, về những giá trị thực sự của đời sống.
Được sự đồng ý của nhà văn Trang Thế Hy, Văn Việt trân trọng giới thiệu truyện ngắn Vết thương thứ 13, một trong những truyện ngắn đặc sắc của văn chương Việt.

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Nhà văn Trang Thế Hy “đi chỗ khác chơi”

Vết thương thứ mười ba

Truyện ngắn Trang Thế Hy