Hiển thị các bài đăng có nhãn Phạm Viết Đào. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Phạm Viết Đào. Hiển thị tất cả bài đăng
Thứ Năm, 3 tháng 3, 2022
Vị Xuyên & thế sự Việt Trung (Trích, kỳ 8)
THÂN PHẬN CỦA NHỮNG NGƯỜI LÍNH GIỮ BIÊN CƯƠNG PHÍA BẮC
ĐẠI TÁ NGUYỄN ĐỨC HẢI: NĂM 1984, “ĐẦU” MỘT SĨ QUAN CẤP ÚY VN ĐƯỢC TRUNG QUỐC ĐẶT GIÁ 4000 TỆ
Đại tá Nguyễn Đức Hải (Đoàn trưởng Đoàn kinh tế 313):
Để tấn công địch, chúng tôi đã bố trận địa giả: Lấy cái lu to chỉa ra cửa hang, ngụy trang như họng pháo để nghi binh; Sau đó cho nổ mìn xung quanh để dụ địch. Còn pháo thật thì đặt ở cái hang bên cạnh. Trung Quốc đã nã khoảng 4000 viên đạn vào trận địa giả của ta. Sau đó pháo binh chúng ta phản công và đẩy quân Trung Quốc ra được khỏi 1250; Đó là trận 30/4/1984… Đây là cao điểm mà hai bên giằng co nhau nhiều trận.
Thứ Ba, 1 tháng 3, 2022
Vị Xuyên & thế sự Việt Trung (Trích, kỳ 7)
EM TÔI, LIỆT SĨ PHẠM VIẾT TẠO HY SINH TRẬN 12/7/1984 QUA HỒI ỨC CỦA ĐỒNG ĐỘI
Phạm Viết Đào
MỘT VÀI THÔNG TIN VỀ “CHIẾN DỊCH MB 84”
“Chiến dịch MB 84” là chiến dịch bộ đội ta đánh phản kích để chiếm lại một số cao điểm bị Trung Quốc xâm chiếm trên địa bàn huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Tuyên, nay là tỉnh Hà Giang. Đó là các Cao điểm 772, 685, 233, 300-400 và 1030. Địa bàn tác chiến của Chiến dịch là ở khu vực ngã ba Thanh Thủy, chiều sâu cách đường biên giới chỗ sâu nhất 5 km, chiều dài 10 km tính từ Nậm Tà, tây Thanh Thủy đến Pa Hán, Xi Cà Lá Đông Sông Lô…
Chủ Nhật, 27 tháng 2, 2022
Vị Xuyên & thế sự Việt Trung (Trích, kỳ 6)
TÌM 2000 BỘ ĐỘI NGHI MẤT TÍCH TRONG CÁC TRẬN ĐÁNH LUỒN SANG ĐẤT TRUNG QUỐC
Điều tra của Phạm Viết Đào
Để có cái nhìn toàn cảnh thì gặp gỡ khai thác những sĩ quan cao cấp là rất khó. Có một điều may mắn: Các sĩ quan bình thường, họ lại có quan hệ với nhiều bạn bè những người từng ở các vị trí trong các cơ quan trọng yếu, vì thế nên ít nhiều họ nắm được những thông tin cơ mật, quan trọng… Họ không yên lòng nếu thông tin này bị khóa chết trong các tủ sắt...
Thứ Sáu, 25 tháng 2, 2022
Vị Xuyên & thế sự Việt Trung (Trích, kỳ 5)
NGÀY 28/4/1984 – CAO ĐIỂM 1509 THẤT THỦ, BÙNG NỔ CUỘC CHIẾN VỊ XUYÊN
Phạm Viết Đào
Ngày 28/4/1984, cách đây gần 40 năm, sau gần một tháng trời dùng pháo binh bắn phá ác liệt, bừa bãi trên toàn tuyến biên giới, trọng điểm là khu vực Thanh Thủy, Vị Xuyên; 5 giờ sáng ngày 28/4/1984, Trung Quốc đã huy động, có nguồn tin cho hay, 4 tiểu đoàn tấn công ồ ạt lên cao điểm 1509 nằm tại khu vực ngã ba Thanh Thủy. Cao điểm này do Đại đội 22, E122, F313 chốt giữ. Sự thất thủ của cao điểm 1509 chiều 28/4 đã mở đầu cho một cuộc chiến tàn khốc, đẫm máu tại Vị Xuyên, cuộc chiến kéo dài tới đầu nhưng năm 90 gây tổn thất cho cả đôi bên.
Thứ Tư, 23 tháng 2, 2022
Vị Xuyên & thế sự Việt Trung (Trích, kỳ 4)
NHỮNG TẤM GƯƠNG HY SINH ANH HÙNG BẢO VỆ BIÊN CƯƠNG TỔ QUỐC TRONG NGÀY 17/2/1979
ANH HÙNG-LIỆT SĨ TRẦN NGỌC SƠN: 1 QUẢ LỰU ĐẠN + 25 VIỆN AK DIỆT 78 LÍNH TÀU NGÀY 17/2/1979
Phạm Viết Đào
Đồng chí Trần Ngọc Sơn sinh năm 1958, dân tộc Kinh, quê phường Trương Định, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Nhập ngũ tháng 5-1978. Khi hy sinh đồng chí là binh nhất, tiểu đội phó C16 công binh, E12, F3, QĐ14, QK1, đoàn viên TNCS HCM.
Thứ Hai, 21 tháng 2, 2022
Vị Xuyên & thế sự Việt Trung (Trích, kỳ 3)
NGÀY 15/2/1979, VÌ SAO TỔNG THAM MƯU TRƯỞNG VĂN TIẾN DŨNG HẠ BÁO ĐỘNG XUỐNG CẤP 2?
Phạm Viết Đào
Đại tá Quách Hải Lượng tham gia quân đội năm 13 tuổi, đã qua nhiều trường lớp quân sự; Từng là Tiểu đoàn trưởng Bộ đội tên lửa; Từng là Tùy viên quân sự Đại sứ quán Việt Nam tại Bắc Kinh (1981-1986, thời điểm Tướng Nguyễn Trọng Vĩnh làm Đại sứ…).
Những năm cuối cùng trong quân ngũ, Đại tá Quách Hải Lượng về Viện chiến lược, trở thành một chuyên gia về Trung Quốc... Sau đây xin đưa cuộc trò chuyện với ông được ghi lại vào thời điểm tháng 6/2012; Một năm sau thì ông qua đời vì bạo bệnh…
Thứ Bảy, 19 tháng 2, 2022
Vị Xuyên & thế sự Việt Trung (Trích, kỳ 2)
Phạm Viết Đào
NGƯỜI CẮM CỜ TRÊN CỘT MỐC SỐ 0 ĐỒNG ĐĂNG LẠNG SƠN 18/3/1979
Lưu Quang Vũ
Năm ngày sau khi tuyên bố rút quân, bọn giặc Trung Quốc vẫn bắn pháo dữ dội vào thị xã Lạng Sơn và khu vực chung quanh. Lính quan sát của chúng vẫn chốt trên mỏm núi cao nhất phía Tây Bắc thị xã. Buổi chiều, trên đường 1A cách thị xã 1 cây số, bị một trận pháo giặc kéo dài hơn nửa tiếng, tổ phóng viên chúng tôi bị lạc đâu mất một anh. Tối hôm đó, tôi và một đồng chí nữa phải đi về phía thị xã tìm anh bạn lạc.
Thứ Năm, 17 tháng 2, 2022
Vị Xuyên & thế sự Việt Trung (Trích, kỳ 1)
Phạm Viết Đào
KHÓC EM HY SINH TRONG CƠN MƯA TẦM TÃ VỊ XUYÊN
Thay lời tựa của Phạm Viết Đào
“KHÓC EM HY SINH TRONG CƠN MƯA TẦM TÃ VỊ XUYÊN”, là tiêu đề Phạm Viết Đào mượn từ một câu chuyện được CCB Nguyễn Thái Long, E 567 ghi trong ký sự: "Trở lại Trung đoàn" để làm đề tựa sách…
Thứ Năm, 21 tháng 9, 2017
Cục xuất bản đòi đình chỉ phát hành „Mối chúa“ của Tạ Duy Anh[i]
Phạm Viết Đào
CỤC XUẤT BẢN: “HÌNH SỰ HÓA, THÙ ĐỊCH HÓA”… QUAN HỆ GIỮA NHÀ NƯỚC VỚI NHÀ VĂN TRONG VỤ TIỂU THUYẾT "MỐI CHÚA"
Phạm Viết Đào.
Là người đã đọc kỹ tiểu thuyết “Mối chúa” ( MC) của Đãng Khấu-Tạ Duy Anh- NXB Hội Nhà văn VN xuất bản 2017; từng là Trưởng Phòng Thanh tra Báo chí-Xuất bản của Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch, (trong năm 2007, tôi đã để xuất, tham gia ban hành quyết định xử phạt các TBT báo và NXB số tiền xấp xỷ 2 tỷ VNĐ, được Thanh tra Chính phủ tặng Bằng khen), tôi cho rằng: tiểu thuyết Mối chúa không vi phạm các điều cấm kỵ được quy định tại Điều 10 Luật Xuất bản 2012 (Điều 10-LXB) …
Thứ Hai, 27 tháng 4, 2015
Hậu quả của cuồng tín
và cuồng chiến
Blogger Phạm
Viết ĐàoGửi cho BBC từ Hà Nội
·
6 giờ trước
Cả Hoa Kỳ và
hai miền Việt Nam đã tổn thất và trả giá đắt vì cuộc chiến vì những tín điều
tranh cãi và các giá trị ảo, theo tác giả.
Cuộc chiến Việt - Mỹ kết thúc cách đây 40 năm là một cuộc chiến
tranh hao người tốn của lớn nhất nổ ra sau Đại chiến Thế giới II đối với cả 2
dân tộc Việt Nam và Hoa Kỳ.
Hơn 58.000 quân nhân Mỹ đã chết và mất tích tại chiến trường
Việt Nam. Điều này đồng nghĩa với việc 58.000 gia đình người dân Mỹ đã gánh
chịu nỗi đau mất mát trong nửa thế kỷ qua cùng với hàng trăm tỷ USD tiền thuế
của dân Mỹ bị ném vào cuộc chiến và giải quyết các vấn đề hậu chiến.
Còn về phía Việt Nam thì con số thương vong, thiệt hại lớn gấp
nhiều lần nếu gộp của cả hai phía.
Không ai thay đổi được quá khứ, tôi không muốn nhắc lại những
câu chuyện bi thương này để chê trách, bới móc ai, mà chỉ muốn nhắc nhở chính
giới có trách nhiệm, tỉnh táo tránh cho người dân Việt Nam trong tương lai
không tiếp tục bị xô đẩy vào những bi kịch tương tự.
Rất nhiều người của cả 3 phía
(Mỹ, Việt Nam Cộng hoà và Việt Nam Dân chủ Cộng hoà), sau 40 năm bắt đầu ngộ ra
rằng trong cuộc chiến vừa qua, chính mình bị áp, bị lôi, bị ném vào cuộc chiến
bởi những chính kiến chính trị cuồng tín của kẻ khácNhà văn Phạm Viết Đào
Theo tôi, cuộc chiến tranh Việt - Mỹ kết thúc cách đây 40 năm là
hậu quả của những chính kiến chính trị cuồng tín của các chính trị gia của cả 2
phía Việt-Mỹ.
Rất nhiều người của cả 3 phía (Mỹ, Việt Nam Cộng hoà và Việt Nam
Dân chủ Cộng hoà), sau 40 năm bắt đầu ngộ ra rằng trong cuộc chiến vừa qua,
chính mình bị áp, bị lôi, bị ném vào cuộc chiến bởi những chính kiến chính trị
cuồng tín của kẻ khác.
Sự cuồng tín chính trị được thể hiện qua việc quá tin vào những
điều vu vơ, không có thật hoặc tin vào những sự thật bị phóng đại, kích động
bởi những động cơ chính trị vụ lợi, đen tối.
Từ sự cuồng tín về chính trị đã xô đẩy hàng triệu người vào
những hành vi bất chấp mạng sống của mình, của đồng loại, của đồng bào mình,
thậm chí người thân của mình.
Trong cuộc chiến Việt-Mỹ vừa qua, có rất nhiều gia đình Việt Nam
anh em họ hàng ruột thịt trong một gia đình đã bị đẩy vào các chiến tuyến đối
địch nhau, thậm chí bắn, giết trực diện nhau chỉ vì những chính kiến chính trị
chẳng liên quan gì tới mình...
Mổ xẻ cuồng tín
Những 'cuồng
tín' mà tác giả đề cập xuất phát từ những phức cảm tâm lý, ý hệ chính trị mà có
thể vẫn còn tồn tại tới tận ngày nay.
Về bản chất, cuộc chiến Việt –Mỹ cách đây 40 năm khác với các
cuộc chiến tranh Pháp-Việt (1946-1954) và lại càng khác xa với các cuộc chiến
tranh Việt-Trung cố-trung và cận đại.
Vậy thì những tư tưởng chính trị cuồng tín nào của các chính
giới Việt Nam - Hoa Kỳ và các quốc gia khác của hai hệ thống đã “giây máu”
trong cuộc chiến khốc liệt này?
Đây là một đề tài khoa học lớn, đòi hỏi phải được tiếp cận nhiều
nguồn tư liệu, có sự tổng hợp khái quát cao, khách quan lẫn sự tỉnh táo và mẫn
cảm của người tham gia thì mới tìm ra những kiến giải hữu ích…
Trong một bài viết nhỏ này, người viết xin chỉ nêu lên một vài
kiến giải.
Trước hết, về phía chính giới Mỹ,
sự cuồng tín thứ nhất bắt nguồn từ tín điều rằng làn sóng cộng sản từ miền bắc
Việt Nam đang lan tràn xuống miền nam, sẽ tràn sang khu vực Đông Nam Á, như đã
tràn vào Đông ÂuNhà văn Phạm Viết Đào
Trước hết, về phía chính giới Mỹ, sự cuồng tín thứ nhất bắt
nguồn từ tín điều rằng làn sóng cộng sản từ miền bắc Việt Nam đang lan tràn
xuống miền nam, sẽ tràn sang khu vực Đông Nam Á, như đã tràn vào Đông Âu.
Nếu Mỹ không trực tiếp ra tay ngăn chặn được, theo tín điều này,
thì an ninh của chính nước Mỹ sẽ bị đe doạ và sẽ có một cuộc “cách mạng đỏ” lan
sang tận Mỹ và Tây Âu; thách thức cơ nghiệp của giới tài phiệt Mỹ...
Đây là một ý tưởng chính trị cuồng tín mà vì nó mà căn cứ vào
dó, chính giới Mỹ đã phát động một cuộc chiến tổng lực; nước Mỹ đã huy động
toàn bộ sức người, sức của cao nhất; có thời điểm Chính phủ Mỹ đưa vào Việt Nam
cả triệu quân để nhằm mục đích ngăn chặn, đẩy lùi cộng sản tại Việt Nam.
Chính kiến chính trị cuồng tín này là nguyên nhân dẫn tới nhiều
hành vi cuồng chiến của quân đội Mỹ: ném bom rải thảm B52 vào một số thành phố
đông dân ở miền bắc, ném bom rải thảm chất độc da cam vào rừng, ở mức độ được
cho là lạm dụng khi nhiều khu vực dân sự và đối tượng tấn công không liên quan
tới các lực lượng cộng sản.
Đối sách mù quáng
Cuộc chiến dưới
những giáo điều và cuồng tín tranh cãi cần được cảnh tỉnh sau 40 năm, theo tác
giả.
Tư tưởng chính trị chống cộng bằng sức mạnh quân sự Mỹ qua thực
tế lịch sử đã kiểm chứng rằng đó là tư tưởng, đối sách chính trị mù quáng,
cuồng tín, sai lầm, bởi vì chính qua thực tế và lý luận đã khẳng định rằng
không một thế lực quân sự nào đánh bại được cộng sản, trừ chính nội bộ của cộng
sản tự phân rã;
Đó là điều thế giới nhận thấy vào những năm cuối thập kỷ 80 đầu
90 ở Liên Xô và Đông Âu đã chứng minh.
Sự cuồng tín vào sức mạnh tổng hợp của Mỹ đã đổ vào cuộc chiến
Việt Nam kết cục giống như việc đổ thêm dầu vào lửa; hành động này đã làm cho
cộng sản Việt Nam quật cường thêm lên và đã kết thúc cuộc chiến vào năm 1975.
Cuồng tín hai của Hoa Kỳ là quá tin và ỷ vào sự giàu mạnh về cơ
sở vật chất - kỹ thuật, công nghệ, quân sự, kinh tế Mỹ.
Chính do bị ám bởi sự cuồng tín
này mà một vài chính khách Việt Nam Cộng hoà đã từng thốt ra những tuyên bố sai
lầm nào là "Biên giới nước Mỹ kéo dài tới Vĩ tuyến 17 của Việt Nam"
hay "miền Nam Việt Nam là bang thứ 51 của Hoa KỳNhà văn Phạm Viết Đào
Chính do bị ám bởi sự cuồng tín này mà một vài chính khách Việt
Nam Cộng hoà đã từng thốt ra những tuyên bố sai lầm nào là "Biên giới nước
Mỹ kéo dài tới Vĩ tuyến 17 của Việt Nam" hay "miền Nam Việt Nam là
bang thứ 51 của Hoa Kỳ."
Còn phía Hoa Kỳ thì đã có những tuyên bố và hành động không kém
phần quá khích như: đưa (Bắc) Việt Nam về "thời kỳ đồ đá", rồi xây
dựng hàng rào điện tử Mac chặn đứng sự tiếp tế, xâm nhập của cộng sản vào chiến
trường miền Nam; đem bom rải thảm miền Bắc; đưa chất độc màu da cam rải thảm
tại nhiều vùng rừng núi của Việt Nam…
Đó là những tuyên bố chính trị cuồng tín, hành vi cuồng chiến
mang tính thách thức sự sống, sức sống, lòng tự trọng, tự tôn cả một dân tộc,
quốc gia có vốn sống hàng ngàn năm trong lịch sử.
Do những tuyên bố và các hành vi trên của phía Mỹ và quân đội,
chính giới Sài Gòn mà đã kích hoạt, làm ra đời kiểu cuồng tín tương thích, đáp
trả của phía chính giới cộng sản.
Kết cục thì cuối cùng sự cuồng tín nào cũng đều phải chịu lùi
bước và trả giá, như thực tế lịch sử đã chứng minh; tất nhiên người phải trả
giá cao nhất, người cuối cùng phải quyết toán, tất toán toàn bộ chi phí của
cuộc chiến này, đó là nhân dân hai nước Việt - Mỹ;
Bởi bất cứ cuộc chiến tranh nào, ở đâu, thì rồi nhân dân vẫn là
người thua cuộc ?
Phía Cộng sản Bắc Việt
Cộng sản Bắc
Việt lo sợ người Mỹ sẽ là kẻ xâm lược như Trung Hoa trong một nghìn năm Bắc
thuộc, hay người Pháp với 100 năm thực dân, theo tác giả.
Cho tới thời điểm xảy ra chiến tranh Việt-Mỹ, miền bắc vừa trải
qua những thảm cảnh như nạn đói làm 2 triệu người chết do phát-xít Nhật gây ra
năm 1945; Sự rắc rối do nhóm Quốc dân Đảng Nguyễn Hải Thần nấp sau Tàu Tưởng
gây ra đối với chính phủ Việt Minh non trẻ giai đoạn 1945-1946.
Rồi cuộc chiến tranh 9 năm với quân viễn chinh Pháp làm đổ biết
bao xương máu…, do vậy mà trong tâm trí của người dân miền bắc, quân đội ngoại
quốc đặt chân đến Việt Nam đều bị bị coi là kẻ thù xâm lược xấu xa, nguy hiểm,
tàn ác và phải bị đánh đuổi.
Do xuất phát từ hoàn cảnh lịch sử đó mà những tư tưởng chính trị
sau đây đã bị kích hoạt, bị bộ máy tuyên truyền khổng lồ phóng đại thêm và tạo
thành những tín điều cuồng tín của miền Cộng sản Bắc Việt.
Niềm tin thứ nhất của Bắc Việt
cho rằng Mỹ là kẻ xâm lược xấu xa, nguy hiểm như giặc Tàu phương Bắc (Trung
Hoa), như Pháp, như Nhật… Sự nô lệ ngoại bang với đất nước bị quân đội nước
ngoài chiếm đóng, chia cắt là sự mất mát, sỉ nhục đau thương nhấtNhà văn Phạm
Viết Đào
Niềm tin thứ nhất của Bắc Việt cho rằng Mỹ là kẻ xâm lược xấu
xa, nguy hiểm như giặc Tàu phương Bắc (Trung Hoa), như Pháp, như Nhật… Sự nô lệ
ngoại bang với đất nước bị quân đội nước ngoài chiếm đóng, chia cắt là sự mất
mát, sỉ nhục đau thương nhất.
Niềm tin này là đúng đối với trường hợp khi các đội quân của
thiên triều Trung Hoa từ cổ chí kim, của Thành Cát Tư Hãn, của thực dân Pháp,
của phát xít Nhật từng đe dọa, xâm lăng Việt Nam.
Thế nhưng qua thực tế được kiểm chứng tại Việt Nam và nhiều quốc
gia trên thế giới cho thấy Mỹ là quốc gia không đưa quân đội đi chiếm đất nước
khác; Mỹ thường đưa quân viễn chinh ra nước ngoài để triển khai bảo vệ một hệ ý
hệ chính trị nào đó; mô hình quản trị Mỹ; mô hình dân chủ Mỹ; trong cuộc chiến
tại Việt Nam, Mỹ đưa quân nào với mục đích để đẩy lùi cộng sản, chứ không để
xâm lăng, thống trị.
Thực vậy, kiểm lại những quốc gia Tây Âu và trong khu vực Đông
Nam Á, đa số những quốc gia triển khai các chính sách ngoại giao, kinh tế,
chính trị chịu ảnh hưởng của mô hình Mỹ đều thành công và khá lên, khắc phục,
hạn chế được nhiều vấn nạn xã hội.
Còn các quốc gia chịu ảnh hưởng, xây dựng đất nước xã hội theo
mô hình của Liên Xô, Trung Quốc đều phải gánh chịu nhiều hệ luỵ không lối
thoát, bế tắc, luẩn quẩn, khủng hoảng triền miên, lâu dài...
Hậu quả tín điều
Chính quyền
Việt Nam sẽ tổ chức long trọng đại lễ kỷ niệm bốn mươi năm 'Đại thắng mùa xuân'
và 'Giải phóng miền Nam' vào năm nay.
Do những niềm tin sai lạc, chưa chuẩn xác lại thêm sự phóng đại,
tô màu về quân đội Mỹ, chính quyền Mỹ như thế, nên đã xô đẩy hàng triệu người
dân Việt Nam theo chủ thuyết cộng sản và tín điều Bắc Việt cộng sản, đã quyết
sống mái, bất chấp hy sinh, gian khổ để đánh Mỹ, không để quân đội Mỹ chia cắt,
chiếm một phần đất đất đai, lãnh thổ của đất nước do cha ông để lại…
Người Việt Nam đã phải đổ ra bao xương máu, mồ hôi nước mắt mới
xác định được cương vực lãnh thổ của mình từ Mục Nam Quan tới mũi Cà Mau, nay
được đưa vào một cuộc chiến mới.
Cả hai bên rút cuộc đã ném vào
ván bài tất cả: một bên thẳng tay chống, một bên thì đem tất cả xương máu ra để
bảo vệ… những giá trị ảo?!Nhà văn Phạm Viết Đào
Hàng triệu thanh niên Việt Nam được mặc định một đức tin rằng:
chống lại quân viễn chinh Mỹ là chiến đấu chính nghĩa; bảo vệ sự độc lập, tự do
cho dân tộc, vì thế nên dù phải đốt cháy cả Trường Sơn cũng phải giành cho được
độc lập; những khẩu hiệu sặc mùi cuồng tín: "Tiếng hát át tiếng bom; Nhà
tan cửa nát cũng ừ; Đánh thắng giặc Mỹ cực chừ (giờ) sướng sau!"
Khi đánh đuổi được quân đội Mỹ, có được sự hậu thuẫn của cả phe
xã hội chủ nghĩa đứng đầu là hai 'ông anh' Liên Xô, Trung Quốc mẫu mực, thì
nhất định Việt Nam sẽ tiến lên chủ nghĩa cộng sản để hưởng ấm no, hạnh phúc!
Tóm lại, cuộc chiến Việt-Mỹ cách đây 40 năm là cuộc chiến giữa
một bên thì đem bom đạn, chất độc ra huỷ diệt bất cứ chỗ nào vì nỗi sợ ý hệ về
làn sóng đỏ; một bên thì tuyên bố “sẵn sàng đốt cháy cả Trường Sơn” nếu không
đuổi được Mỹ ra vì sự nhầm lẫn bị xâm lược vĩnh viễn như một nghìn năm Bắc
thuộc, hai một trăm năm thực dân bóc lột của người Pháp v.v...
Cả hai bên rút cuộc đã ném vào ván bài tất cả: một bên thẳng tay
chống, một bên thì đem tất cả xương máu ra để bảo vệ… những giá trị ảo?!
Bài viết thể hiện văn phong và
quan điểm riêng của tác giả, nhà báo, blogger đang sinh sống ở Hà Nội. Bài được
gửi tới cho BBC sau khi BBC mời các độc giả gửi bài viết, thông tin, tư liệu, chia sẻ cảm xúc nhân tròn bốn
mươi năm ngày 03/4.
Nguồn: http://www.bbc.co.uk/vietnamese/forum/2015/04/150426_phamvietdao_vietnamwar
Thứ Hai, 13 tháng 4, 2015
VTV xây Tháp truyền hình cao nhất thế giới khi người dân đang “bội thực" và "ngộ độc" bởi truyền hình ?
Phạm Viết Đào
Thông thường tất cả
các quốc gia trên thế giới khi tính đến bài đi vay vốn trong và ngoài nước đều
xuất phát từ 2 nhu cầu:
-1/ Đầu tư cho những
dự án quốc kế dân sinh cấp thiết như đường sá, cầu cống, hạ tầng giao thông,
bệnh viện trường học vô cùng thiết yếu đối với dịch vụ công; Nếu để thiếu, yếu
sẽ gây ra các hội chứng xấu cho kinh tế xã hội, nhiều hệ luỵ phát sinh khi mà ngân
sách nhà nước hiện không cáng đáng được;
-2/ Đầu tư cho những
dự án có khả năng sinh lời nhanh, cần vay để đầu tư ngay, cấp tập để tạo nên
những đầu tàu kinh tế, kích hoạt kinh tế phát triển; Những khoản vay này thường
do các tập đoàn, các doanh nghiệp cổ phần đứng ra vay…
Nếu đối với 2 tiêu chí
này thì Tháp truyền hình do VTV dự định xây không giống ai: vay vốn xây tháp
truyền hình để mục đích tạo dựng một biểu tượng kiến trúc-truyền hình-văn hoá
cho Hà Nội? Phải xây cao vì không thể thấp hơn những tháp của các nước khác đã
xây trước đó ? ( Xây theo tâm lý con gà tức nhau tiếng gáy…)
Chính phủ Việt Nam đã
bật đèn xanh cho việc đầu tư 1 công trình không giống ai, theo khái toán lên
tới 600 triệu USD; dự án sẽ tự huy động vốn trong và ngoài nước, không dùng
nguồn ngân sách?
Dù không sử dụng vốn
ngân sách, Chính phủ không chịu trách nhiệm trả nguồn vốn xây Tháp truyền hình
nhưng VTV là một cơ quan trực thuộc Chính phủ, các khoản thu chi của Đài chính
phủ vẫn phải chịu trách nhiệm kiểm soát, điều tiết và cái công ty được thành
lập để xây tháp truyền hình vẫn núp bóng “con cưng” chính phủ. Hàng
năm Chính phủ vẫn phải cấp thêm, ngoài khoản thu dịch vụ quảng cáo, cho thuê
sóng của Đài; năm 2014 cấp thêm cho VTV 45 tỷ 970 triệu VND…
Việc VTV lập đề án xây
dựng một cái tháp truyền hình vào loại cao nhất thế giới: 636 m, trong tình
cảnh: Hệ thống bệnh viện, trường học, cầu cống, cây xanh, công viên các công
trình phúc lợi công cộng đang quá tải, teo tóp và người dân đang được hưởng rất
ít; Hễ đụng đến gì cũng phải chi tiền và chi tiền rất nhiều mặc dù lĩnh vực ý
tế ngay những người bỏ tiền ra mua bảo hiểm sự hưởng thụ, đền bù khi gặp rủi ro
cùng chưa được là bao…
Theo thông tin báo chí
thì tới năm 2020: các dịch vụ giáo dục, y tế sẽ theo cơ chế thị trường chứ không
còn một xu phúc lợi từ nguồn ngân sách cấp?
Thế nhưng hiện Đài
truyền hình TW có 9 kênh phát liên tục 24 h/ngày; ngoài ra còn truyền hinh khu
vực; Bên cạnh đó còn có 20 kênh truyền hình người Việt Nam ở nước ngoài…
Bên cạnh Đài truyền
hình TW trực thuộc Chính phủ còn có VTC trực thuộc Bộ Thông tin-Truyền thông,
VOV-Đài tiếng nói Việt Nam, Thông tin có hình ảnh thực chất là Đài truyền hình,
Truyền hình thông tấn, Truyền hình Quốc hội…
Ngoài hệ thống truyền
hình TW, 60 tỉnh thành còn có Đài truyền hình riêng và tai phần lớn các huyện
trong cả nước còn có truyền hình huyện có khả năng thu phát, tiếp sóng…
Người dân mở truyền
hình ra là thấy chương trình nhảy múa vui chơi, phim truyện nhiều tập mà chủ
yếu là phim nước ngoài; trong khi phim Việt Nam sản xuất không đủ nên người xem
bị phim Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan, Hàn Quốc… nhồi nhét dẫn tới hậu quả:
lớp trẻ thuộc sử Trung Quốc hơn là sử Việt; ăn mặc, sử dụng mỹ phẩm rặt giống
cái ngôi sao Hàn Quốc, Hồng Kông.
Mới đây báo chí đưa
tin: một số bạn trẻ đã khóc ngất khi tiếp cận với các ngôi sao nghe nhìn Hàn
Quốc; trong khi đó thử nhớ một nhân vật lịch sử có công lớn của Việt Nam nào
đó các em lại không nhớ. Hiện lớp trẻ Việt có vẻ thông thạo và cập nhật với hết
thảy các thứ mỹ phẩm thời trang của Hàn Quốc, Hồng Kông, Đài Loan, Trung
Quốc…mà truyền hình là đầu mối tiếp thị biến giới trẻ thành thị trường tiêu thụ
cho các quốc gia đó những thứ hàng xa xỉ.
Người viết bài này có
người bạn có con mở cửa hàng kinh doanh cửa hàng mỹ phẩm thời trang ở một phố
cổ của Hà Nội. Anh bạn cho biết: con anh thuê 1 cửa hàng 35 m2 ở phố này mỗi
tháng phải trả 100.000.000 VNĐ tương đương 5000 USD chỉ để kinh doanh thời
trang, ăn theo mode thời trang, mỹ phẩm của các ngôi sao truyền hình… Để có lãi
100.000.000 VNĐ/tháng, một cửa hàng thôi cũng đã tung ra thị trường bao nhiêu
quần áo, mỹ phẩm ?
Mặc dù bội thực về
chương trình thông tin truyền hình nhưng không rõ chất lượng thông tin thế nào
mà mới đây ông Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, sắp hết nhiệm kỳ Thủ tướng thứ 2 mới
ngớ ra là Việt Nam đang đội sổ về phát triển trong khối nước ASEAN về nhiều
lĩnh vực?
Đài truyền hình VTV
chắc chắn là một trong những nơi cung cấp thông tin chính thống cho Chính phủ
mà làm sao để Thủ tướng không nắm được tình hình, vậy thì hoạch định chính sách
như thế nào, quản lý xã hội dựa vào đâu?
Mới đây Thủ tướng
Nguyễn Tấn Dũng đã công khai nhận trách nhiệm về mình về các yếu kém của Chính
phủ…Truyền hình là đội quân chủ lực cung cấp thông tin cho Chính phủ có chịu
trách nhiệm gì không trước những yếu kém của Chỉnh phủ, như Thủ tướng đã công
khai thừa nhận trên các phương tiện truyền thông ?
Bên cạnh những mặt
tích cực thì mặt trái của phương tiện nghe nhìn hiện đại mà Truyền hình là kẻ
đầu têu đó là: Dẫn tới sự vô cảm, liệt cảm, sự manh động, kích động bản năng, bản
ngã, làm thui chột văn hoá ngẫm suy do thói quen đọc sách, văn hoá đọc tạo lập,
lập trình trong tiềm thức cho con người. Văn hoá đọc chính là thứ có khả năng
kích hoạt xới xáo những rung cảm của tiềm thức, tâm thức để làm cho con người
ta trở nên cân bằng thế giới hành vi và thế giới cảm thức, tiềm thức, tâm thức
đáng tiếc đang bị các phương tiện nghe nhìn như truyền hình lấn át…
Mặt trái của văn hoá nghe
nhìn thường gây ra các hệ lụỵ: huỷ diệt, làm tan vỡ thế giới nội tâm vốn được
định hình rất khó nhọc mong manh. Vấn đề này được đề cập trong nhiều diễn đàn
có trách nhiệm về văn hoá của thế giới.
Hôm 9/6/2014 người
viết bài này được áp giải ra toà để xử chung cùng buổi với 2 tội phạm giết
người, 2 cậu này một sinh năm 1993, một sinh năm 1994 quê ở Chương Mỹ, Hà Nội.
Người viết bài này được xử trước, sau đó ngồi lại chứng kiến vụ xử 2 cậu này:
chỉ một va chạm nhỏ trên đường mà 2 cậu này dùng dao, gạch đập, giết chết một
thanh niên thôn khác không quen biết, không thù oán gì…Toà tuyên 1 cậu chung
thân, một cậu 20 năm…
Trên đường về, cùng
ngồi xe và cùng cùm chân cùm tay với 2 cậu này, người viết bài này có hỏi: Thế
các cháu gây án giết người khác như vậy, họ có thù oán gì các cháu đâu, bây giờ
bị án nặng, các cháu có ân hận gì không?
Một cậu trả lời ráo
hoảnh: Không, tại vì nó chửi chúng cháu…Tôi hỏi tiếp: Thế bây giờ các cháu phải
chịu cảnh 20 năm trong tù, người thân phải chăm nuôi, cháu không thấy khổ,
không thấy ân hận về cái giá phải trả sao? Cháu nghĩ nếu cháu không vào tù mà ở
ngoài thì không biết bây giờ thế nào? Chưa chắc còn mạng sống…
Nếu xây dựng tháp làm
điểm nhấn kiến trúc thì người nước ngoài không tìm đến Hà Nội vì Hà Nội không
phải là thủ đô của cường quốc có truyền thống kiến trúc hiện đại; người ta đến
Việt Nam để tìm tới những kiến trúc cổ như Huế, Hội An, tháp Chàm, đình
chùa…chứ không ai tìm đến Tháp cao…
Bộ mặt quy hoạch kiến
trúc của Hà Nội nhìn tổng thể thì lem nhem, nhếch nhác, muốn chứng kiến qua
Internet sẽ thấy ngay; Quy hoạch kiến trúc tổng thể của Hà Nội chẳng có bàn tay
nghệ thuật nào cả mà chỉ là dự án tự phát, khác thủ đô một số nước phương tây:
Quy hoạch đô thị tổng thể bao giờ cũng có đường nét, ý tưởng nghệ thuật độc
đáo.
Hà Nội làm gì có ai
đứng ra quy hoạch tổng thế, chỉ có trên giấy tờ và mang nặng tính hành chính
hơn là nghệ thuật. Vậy thì leo lên tháp để xem cái gì ?
Người ta đến phố cổ là
để được cái hoang sơ còn sót lại để thương hại nó chứ không phải để trầm trồ
ngưỡng mộ hay khi về nhập khẩu xây một tiểu khu đô thị như phố cố Hà Nội.
“Chỉ cần một số vốn
sau đó sẽ vay nước ngoài” như 1 quan chức chính phủ giải trình?! Sao dễ và ngon
ăn thế ?
Vay tiền về xây tháp
truyền hình để rồi lại “kéo cày trả nợ” bằng tìm các chương trình quảng
cáo thông qua phim ảnh, thời trang, game shaun để bù vào; Với cơ chế này sẽ
biến Việt Nam thành thị trường tiêu thụ rẻ tiền, biến lớp trẻ trở nên thụ động,
hưởng thụ, vọng ngoại cả về vật chất lẫn tinh thần, rất dễ biến thành lớp người
dị quái, ác tâm, sùng bái bản năng…
P.V.Đ.
Nguồn: http://nvphamvietdao1.blogspot.com/2015/04/vtv-xay-thap-truyen-hinh-cao-nhat-gioi.html
Thứ Ba, 17 tháng 3, 2015
ANA BLANDIANA - NHÀ THƠ ROMANIA
Phạm Viết Đào dịch
Ana Blandiana, tên thật là Otilia Valeria Coman, (sinh 15/3/1942, tại thành phố Timișoara của Romania)…
Ana là một nhà văn đấu tranh cho tự do sáng tạo và tự do cuộc sống dân sự của giới cấm bút Romania.
Trước năm 1989 bà là người giương ngọn cờ chiến đấu chống lại chế độ độc tài gia đình trị Nicolae Ceausescu ở Romania thông qua các bài trả lời phỏng vấn các hãng thông tấn nước ngoài.
Ana Blandiana là Viện sĩ Viện Hàn lâm Âu châu về Thơ; Viện sĩ Viện Thơ
"Stephane Mallarme" và Viện Thơ thế giới (UNESCO).
Ana Bladiana là Chủ tịch Hiệp hội văn bút Romania - PEN Clup năm 1990…
Ana Bladiana là người có chân và là người tham gia sáng lập phong trào Liên minh dân tuý ở Romania; Hiện nay bà đang là người lãnh đạo “Nhà tưởng niệm Sighet”, một viện nghiên cứu tội ác của cộng sản ở Romania. Đây là Nhà tưởng niệm hàng năm tổ chức các cuộc hội thảo, hội nghị khoa học, triển lãm về các chủ đề liên quan tới hiện tượng độc tài toàn trị tại Romania.
Ana Blandiana, tên thật là Otilia Valeria Coman, (sinh 15/3/1942, tại thành phố Timișoara của Romania)… Ana là một nhà văn đấu tranh cho tự do sáng tạo và tự do cuộc sống dân sự của giới cấm bút Romania.
Trước năm 1989 bà là người giương ngọn cờ chiến đấu chống lại chế độ độc tài gia đình trị Nicolae Ceausescu ở Romania thông qua các bài trả lời phỏng vấn các hãng thông tấn nước ngoài.
Ana Blandiana là Viện sĩ Viện Hàn lâm Âu châu về Thơ; Viện sĩ Viện Thơ
"Stephane Mallarme" và Viện Thơ thế giới (UNESCO).
Ana Bladiana là Chủ tịch Hiệp hội văn bút Romania - PEN Clup năm 1990…
Ana Bladiana là người có chân và là người tham gia sáng lập phong trào Liên minh dân tuý ở Romania; Hiện nay bà đang là người lãnh đạo “Nhà tưởng niệm Sighet”, một viện nghiên cứu tội ác của cộng sản ở Romania. Đây là Nhà tưởng niệm hàng năm tổ chức các cuộc hội thảo, hội nghị khoa học, triển lãm về các chủ đề liên quan tới hiện tượng độc tài toàn trị tại Romania.
Thứ Tư, 25 tháng 2, 2015
Châm ngôn văn học của VALERIU BUTULESCU (nhà văn ROMANIA)
Phạm Viết Đào dịch
Sau đây là một số châm ngôn của Valeriu Butulescu:
- Những kẻ đi lạc đường thường tìm ra những con đường mới, lạ;
- Đôi khi sống đồng nghĩa với việc chấp nhận cả những việc làm ngu, dại…
- Làm sao con người ta có thể đi đứng ngay thẳng trên những con đường ngoằn ngoèo;
Thứ Tư, 11 tháng 2, 2015
Tết trong tù
(Trích tự truyện: “Vòng kim cô”… vô hình…)
Phạm Viết Đào
28/10/ 2013 mình nhận được Kết luận Điều tra do Cơ quan Anh ninh Điều tra Hà Nội đưa vào trại giao cho mình và yêu cầu ký nhận; bản Kết luận Điều tra hoàn thành trước chục ngày khi hết hạn tạm giam của mình, 2 lệnh tạm giam tổng cộng 5 tháng.
Về buồng giam, một bạn tù ở cùng buồng đã có “thâm niên”gần 3 năm mà chưa thành án, xem xong bản kết luận điều tra của mình hắn liền bảo: Thế này là nhẹ nhàng rồi; đợi thêm khoảng 1 tháng sẽ có cáo trạng theo thông lệ như các vụ án khác. Hắn ta nhẩm tính cho mình: Cuối tháng 11 chắc sẽ có cáo trạng, với loại “án mì tôm” này, xong cáo trạng vào cuối tháng 1/2014 toà sẽ xử và đọc kết luận điều tra thấy có khả năng mình sẽ được xử bằng án mà ra trước tết ta… Tù nhân vẫn gọi loại án dăm ba năm là loại “án mì tôm”…
Bạn tù ở cùng buồng với mình đã bị tạm giam ở đây 3 năm, hắn từng chứng kiến hàng chục bạn tù vào ra cái phòng số 12 khu C này, hắn nói; hắn đã lê la khắp các xó xỉnh ở khu C. này, buồng 12 này là buồng hắn trụ lại lâu nhất. Quản giáo đã nhẵn mặt hắn; nhắc đến hắn ai cũng biết. Ở lâu, thậm chí hắn còn quen thuộc tiếng bước chân quản giáo, chỉ nghe tiếng dép loẹt quẹt ngoài hành lang là hắn biết quản giáo nào sắp vào.
Ba năm tạm giam mà chưa thành án, môi trường đã tạo thêm cho hắn những phản xạ có điều kiện. Hắn có kinh nghiệm: hễ quạt đang chạy mà tự dưng tắt là có chuyện: đó là lúc quản giáo đi rình, bắt lỗi tù nhân vì tắt quạt để nghe rõ tù trong buồng nói với nhau những chuyện gì. Buồng giam khu C là hai dãy buồng đấu lưng với nhau, phía giữa hai dãy là khoảng hành lang trống để quản giáo đi phía sau 2 dãy buồng giam quan sát, nghe ngóng xem trong buồng tù nói với nhau những điều gì, có động tĩnh gì. Những chiếc quạt như những cái cối xay lúa, đặt ngoài hành lang, ba buồng mới được bố trí một cái quạt thổi thốc vào để có tí gió đẩy không khí oi nồng trong buồng giam ra ngoài.
Hắn còn nghe và phân biệt được tiếng lạch cạch mở cửa sắt ở hè buồng giam là hắn nhận ra ai mở; đâu là cú mở để đưa tù đi cung; đâu là cú mở khoá để quản giáo đi rình tù xem có hành vi vi phạm; đâu là cú mở khoá đưa tù nhân mới vào…
Mỗi lần nghe tiếng mở khoá biết có quản giáo đi rình, bắt lỗi tù vi phạm, hắn nháy mình và mình cùng hắn leo tót lên “mà” (bục bê tông làm giường cho tù nhân) ngồi thu lu nhìn ra cửa gió để xem quản giáo vào giở trò gì với tù…
Đặc biệt, tài nhất là việc hắn còn nhận ra, phân biệt ra được tiếc mở khoá của buồng đặt máy bơm nước; mỗi khi nghe tiếng lạch cạch của buồng đặt máy bơm nước, hắn bảo sắp có nước thì quả nhiên vài phút sau vòi nước buồng giam chảy. Còn mình mới vào thì nghe tiếng mở khoá nào cũng giống tiếng mở khoá nào, tiếng sắt va lạch cạch, lạnh, sắc như nhau…
Hắn cho biết, ở ngoài xã hội hắn nặng 90 kg, vào đây ba năm hắn còn 75 kg, hao mất 15 kg nhưng hắn bảo hắn có thể chịu được cơm tù, canh trại lâu dài mà không cần gia đình tiếp tế. Hàng ngày, quan sát nết ăn nết ngủ của hắn mà mình thèm; cái gì hắn cũng ăn được ngon lành, kể cả thịt đã ôi chua ra rồi hắn ăn vào cũng không bị làm sao. Hắn kể: Có lần có người nhà bạn cùng buồng gửi vào cho khoảng 5 kg thịt chó, có 4 thằng chén bay cả 4 kg vì lâu ngày không được ăn thịt chó. Thịt đưa vào từ sáng, tối quản giáo mới xách vào cho, thịt đã có phần ôi. Ăn xong cả 3 thằng thay nhau ôm buồng vệ sinh, cả 3 thằng đều đi té re bằng hết, riêng hắn thì không bị làm sao. Ở tù lâu, mọi chi tiết trên người hắn bị “nhiễm tù” và nhuyễn sinh hoạt tù như một thứ đồng hồ sinh học. Hàng ngày hắn không những ăn ngủ đúng giờ mà đi vệ sinh nặng nhẹ cũng rất đúng giờ. Hắn quy định: Trong buồng này khi hắn dậy rồi thì mọi sinh hoạt mọi tù khác đều phải sau hắn: từ vệ sinh, tắm giặt, đánh răng, rửa mặt, đứa nào qua mặt hắn, làm trước hắn lập tức hắn gầm lên. Mới đầu mình không biết nên đã“phạm quy” bị hắn mắng cho té tát; mình lớn tuổi nên hắn không nỡ vả mình, những tù khác không biết ý hắn thường bị hắn cho ăn vả…
Ở với hắn mình khiếp nhất là chuyện ngày hắn xuất tinh hai lần; hắn khoe hắn đã “cắm phích” 13-14 bạn tù. Có bạn tù do ăn uống không hợp phải dăm ngày mới vệ sinh nặng được một lần, về buồng này ở với hắn tự nhiên “thông đái, ngon cơm”; khi chuyển sang buồng giam khác còn tranh thủ chiêu đãi hắn thêm một phát và rối rít cảm ơn hắn. Nghe hắn kể mình thấy gai hết cả người, không biết thực hay hư… Về chuyện của hắn sẽ có dịp kể sau…
Còn nhớ ngày đầu tiên vào buồng, hắn đã phủ đầu mình: “Đệ” vào buồng 12 này là là đệ gặp may đấy, “chuột sa chĩnh gạo”; tại buồng này ba năm “huynh” ở đây thường chứng kiến ở cái phòng này mỗi khi ra toà thường ra đôi, và cũng thường chịu mức án nhẹ… Rất có khả năng huynh cũng sắp đi xử và cả hai cùng bằng án và về trước tết.
Hắn sinh năm 1970, kém mình gần 20 chục tuổi nhưng ngày đầu tiên vào buống hắn đã quán triệt với mình: Ở trong tù khác ngoài xã hội; ngoài xã hội theo luật xã hội còn vào tù phải theo “luật tù”. Trong tù có 2 loại luật: Luật do trại, quản giáo quy định và luật do tù quy ước với nhau; trong tù ai phạm luật thì hãy coi chừng vì xã hội tù không giống xã hội bên ngoài… Châm chước cho “đệ” lớn tuổi rồi, ngày đầu vào không phải “học luật”. Ngoài đời ông là gì, chức phận gì là chuyện của ông, tôi không cần biết, còn vào đây ông cũng chỉ là thằng tù với nhau; những thằng tù vào sau phải gọi những thằng vào trước là “huynh” hoặc “đại ca” và xưng “đệ” rõ chưa…
Hắn bị bắt, bị giam do xác nhận vào một bộ hồ sơ địa chính khống và giả về mua bán đất đai tại một huyện ngoại thành Hà Nội. Bị bắt, hắn chỉ nhận tội: Thiếu tinh thần trách nhiệm nhưng chưa gây hậu quả gì cho nhà nước, xã hội; cái phi vụ mua bán đất chưa hoàn thành, sổ đỏ cấp sai đã thu về, do đó hắn chỉ nhận mức xử kỷ luật hành chính vì hắn chỉ là một khâu xác nhận ban đầu, hắn không phải là pháp nhân có quyền ký tên, đóng dấu. Cơ quan điều tra, viện kiểm sát không nghe vẫn kết cho hắn tội làm hồ sơ giả với mức án từ 3 tới 7 năm về cái hành vi của hắn.
Vào tù mình mới ngộ ra được nhiều thuật ngữ, khái niệm pháp lý: Có những người tù bị án phạt bởi hành vi của anh ta gây ra hậu quả xấu, thiệt hại cho xã hội và có những người tù bị xử phạt vì tính chất nghiêm trọng của hành vi, tuy hành vi đó chưa gây ra hậu quả gì nhưng người ta cần răn đe, cần ngăn cấm loại hành vi này nên người ta xử phạt nặng: tù nhầm hơn bỏ sót…
Sau này, mình chứng kiến vụ một cậu bé lớp 12 ở cùng buồng giam với mình, quê ở Chương Mỹ, chỉ vì mượn xe đạp điện của chị họ đem đi cắm, chiếc xe đạp điện trị giá 6 triệu, cậu cắm được 2 triệu. Chị họ làm đơn tố cáo với công an, mặc dù bố mẹ cậu ta đã đem tiền chuộc cái xe đạp điện ấy về, coi như hậu quả đã được khắc phục, người chị họ đã xin rút đơn, xin miễn tố, bãi nại, nhưng cậu vẫn bị kết án 9 tháng tù về “hành vi” chiếm dụng tín nhiệm để chiếm đoạt tài sản người khác.
Một cậu làm phiên dịch cho một công ty du lịch; đi chơi với người yêu, mượn của bạn ở cùng phòng trọ chiếc máy ảnh lúc cậu này không có nhà. Khi cậu bạn về thấy không còn máy ảnh gọi điện hỏi, cậu trả lời đùa là không cầm, cậu này liền đi báo công an, chiếc máy ảnh trị giá 2,6 triệu đồng. Khi cậu này về trả lại máy ảnh cho bạn cùng phòng, coi như không hề có chuyện trộm cắp; thế nhưng vụ việc khi đã vào tay công an này rồi thì phải thụ lý và phải ra toà. Kết cục cậu phải chịu mức án 9 tháng tù, bị xử về hành vi lạm dụng tín nhiệm…
Còn cậu bạn hiện tại ở cùng buồng với mình đã 3 lần ra toà nhưng hắn không nhận tội, hắn thuê tới 4 luật sư để cãi, chứng minh hắn không phạm tội làm hồ sơ giả. Hắn cãi có lý, luật sư đưa ra bằng chứng hiển nhiên nên Thẩm phán phải hoãn phiên xử, trả hồ sơ cho cơ quan điều tra, yêu cầu cơ quan điều tra điều tra bổ sung…
Hắn cho biết do hắn không nhận tội và hắn cũng không chịu chạy tiền các cơ quan pháp luật, luật sư của hắn cũng chống án quyết liệt, nên hắn cứ phải nằm trại tạm giam, vào thời điểm mình đến đã gần 3 năm. Hắn cho biết: Có thời gian gần năm trời hắn nằm trong buồng giam mà không ai vào hỏi hắn một câu… Chống cơ quan pháp luật quyết liệt thì nằm đấy. Tù là thế đấy!
Đối với tù, giai đoạn tạm giam là giai đoạn khủng khiếp nhất, cực hình nhất vì phải ngồi bó gối trong buồng quanh năm suốt tháng. Do vậy mà mỗi lần tù được đi cung thì giống như ngoài xã hội được đi du lịch, được đi phép, được đi nghỉ mát; bởi vì đó là cơ hội được ra ngoài hít thở một ít không khí xã hội. Còn nếu không đi cung thì chỉ còn việc nằm, ngồi chết dí trong buồng giam khoảng 7 m2, thường nhốt 5-6 tù nhân, mọi sinh hoạt từ ăn ngủ, tắm giặt, vệ sinh nặng, nhẹ đều tại chỗ trong cái buồng giam lở loét và u ám vì ẩm mốc. Mỗi khi có cơ hội ra khỏi buồn giam, đươc gặp người này, người khác, được thay đổi không khí, được nhìn trời, nhìn đất, nhìn cây cỏ, được thấy mặt đàn bà thì thằng tù giống như chim sổ lồng. Mùa hè hầu như hết thảy tù nam chỉ mặc mỗi cái quần đùi còn nữ thì mặc bikini…
Tù thường chỉ có 2 lý do, cơ hội để được ra khỏi buồng giam: Đi cung, hoặc gặp người nhà. Tù chưa xử, chưa thành án chưa được ra gặp người nhà. Tù hình sự, án nhẹ khi có kết luận điều tra rồi có thể được bố trí cho người nhà vào trực tiếp thăm gặp nhưng phải có “cơ chế” với quản giáo. Mới vào, mình không hiểu cơ chế là gì, những tù ở lâu giải thích: muốn gặp người nhà, muốn gọi điện cho người nhà nhắn gửi cho thuốc men, tiếp tế thức ăn, đồ ăn xã hội, những thứ thiết yếu mà tù khao khát thì phải thiết lập “cơ chế” với quản giáo chứ không phải nhờ vả suông. Trong tù: thị trường thấm vào từng chân tơ kẽ tóc. Trong tù mình mới thấm cái thuật ngữ “cơ chế” được tù nhân sử dụng khá là sáng tạo.
Kết luận điều tra của mình được xếp khoản 1, với loại tội danh như 258 thì mức phạt từ 6 tháng tới 36 tháng, tù gọi khung này là 6-36, lúc đầu mình không hiểu gì. Trong phần cuối bản kết luận điều tra, cơ quan điều tra đề nghị giảm nhẹ hình phạt do thái độ thành khẩn của bị can…
Một hôm mình đề nghị với quản giáo cho mình đi khám trạm xá, sau 3 tháng bụng mình bắt đầu có biểu hiện đau lâm râm về đêm. Mình muốn nhân cơ hội xuống trạm xá của trại, để “bí mật” tỷ tê, thương lượng kín với quản giáo dàn xếp cho mình một cái “cơ chế” để có thể thông tin, nhắn vợ gửi cho ít thuốc, một số đồ dùng thiết yếu bởi cứ ngày 2 bữa cơm tù, canh trại thì gay quá. Mình không dám đặt vấn đề với quản giáo ngay tại buồng giam, mình sợ quản giáo không dám công khai chuyện của mình trước mặt tù nhân khác vì ngay từ đầu mình thấy quản giáo đã có cách ứng xử với mình khác với tù tạm giam khác.
Vào được hơn 3 tháng, nhất là sau khi nhận cái quyết định gia hạn tạm giam thứ 2 thêm 2 tháng, mình bắt đầu suy sụp về mặt tinh thần, suy sụp về sức khoẻ. Bụng mình bắt đầu nảy sinh vấn đề: không ăn được mỡ, ăn thịt mỡ vào là đau, không ăn được bánh chưng là thứ có chất gạo có thể mua được ở căngtin nhà tù và nhiều loại thức ăn. Rau muống, quanh năm chỉ có rau muống mình không dám đụng đũa. Vì rau muống không nhặt, người ta dùng liềm cắt cả gốc rễ, rửa qua quýt, cho vào nồi ninh dừ và mang vào cho tù ăn. Rau thì ố vàng, còn nước thì quánh như nước cống. Những bữa ăn tù mình chỉ dám ăn cơm, cơm là loại gạo lấy từ kho dự trữ quốc gia thải loại ra, ăn nhạt thếch, rời rã ra và không còn nghe mùi gạo, mùi cơm, như ăn mùn cưa. Mỗi lần ăn phải thức ăn lạ, bụng phản ứng lại nhờ quản giáo xin thuốc trại. Mà thuốc trong trại quanh đi quẩn lại cũng chỉ có “cloxit” (clorocid); đau bụng cloxit, đau đầu cloxit, đau răng: cloxit…
Những tù nhân khác xin thuốc, xin gọi điện về nhà có vẻ dễ dàng vì họ đã thiết lập được “cơ chế” với quản giáo. Còn mình mới vào, bạn tù cùng buồng thúc mình: muốn sống, bằng mọi cách, đệ phải xin“thầy” (quản giáo) cái “cơ chế”, nếu không được quản giáo ban cho cái “cơ chế” thì gay go, không trụ được đâu vì đệ lớn tuổi rồi.
Trên đường xuống trạm xá, mình nhẹ nhàng: Cán bộ dàn xếp cho tôi cái cơ chế để tôi nhắn vợ mang cho tôi ít thuốc và dặn vợ tuần vào mua thức ăn đúng những thứ tôi ăn được, còn thứ mua vào cho tôi mất tiền mà không ăn được thì gay quá. Cả thuốc nữa: tôi muốn vợ gửi cho tôi ít tiền, cán bộ cầm hộ, khi nào cần mua hay ốm đau gì, tôi nhờ quản giáo mua hộ thuốc…
Tù được trại cho phép người nhà mỗi tháng gửi cho 1,5 triệu đồng và chỉ được mua từng ấy tại căng tin của trại; mà căng tin của trại quanh đi quẩn lại cũng chỉ có mấy thứ: thịt lợn luộc, thịt lợn rang, thịt lợn quay và phần lớn đều là mỡ, tù gọi là “mều”…
Quản giáo phụ trách buồng mình là một tay thượng uý mới ngoài 30 tuổi, khi nghe mình đặt vấn đề xin cái cơ chế thì anh ta giẫy nẩy: Với anh không có “cơ chế” gì hết; cầm tiền của anh, mua cho anh khi anh ra trại anh lại lên mạng tố chúng tôi “ở trong tù bị quản giáo tống tiền” à?
Vào tù, giai đoạn tạm giam, nếu không đi cung thì suốt ngày, suốt tháng, suốt năm tù ngồi bó gối ở trong buồng, tranh nhau ra cửa gió rộng khoảng 60 cm cao khoảng 80 để nhìn ra ngoài sân tù xem có tù nữ nào ra sân phơi quần áo, hay tù mới vào hay tù đi cung… để tẩm bổ con mắt. Ngồi tù, nhịp sống tù nó đơn điệu, bó cứng con người ta đến ngột thở và lâu rồi thành quen, thành nếp; mình nhận ra điều này qua các hành vi cử chỉ của bạn tù ở cùng buồng… Vào hoàn cảnh này, người tù giống như bị dồn vào chân tường và lúc đó chỉ nằm giữa làn ranh: tồn tại hay gục xuống; muốn tồn tại thì phải tự vận công lực, nội lực để mà chai lỳ ra trước những thử thách nghiệt ngã về tinh thần, thể chất, thể xác do hoàn cảnh, xã hội tù đưa đến.
Đi tù nói là để cải tạo để hoàn lương nhưng những gì mình chứng kiến, trải nghiệm thấy những kẻ đi tù về thường trở nên lỳ lợm, bất chấp hơn và do đó mà rất dễ tái phạm; có tù buổi sáng thả, chiều lại bị bắt lại…
Mùa đông năm 2013 đến khá sớm, vào giữa tháng 9 gió mùa đông bắc đã tràn vào kéo nhiệt độ xuống 15-16 độ. Mình là người chịu rét kém, rất sợ rét, sợ mùa đông Hà Nội…
Bị bắt ngày 13/6/2013 và lệnh tam giam đầu tiên 3 tháng được gia hạn tới 13/9/2013. Vào cuối tháng 8, mình đi cung liên tục, thấy tổ chuyên án gấp rút hoàn thiện hồ sơ theo hướng sẽ thả mình trong dịp 2/9 vì thấy những bài viết của mình cũng chỉ đến thế… Nhưng rồi suốt những ngày gần kề 2/9 không thấy động tĩnh gì. Hết lệnh tạm giam 3 tháng, mình nhận tiếp lệnh tạm giam thêm 2 tháng và lại tiếp tục đi cung, lại đưa các bài viết trên blog ra điền vào biên bản hỏi cung; bài nói điều gì, tại sao lại viết thế, động cơ, có quen biết tác giả, biết ai ở cái trang mạng mà mình dẫn bài ấy về blog của mình không? Có nhận tiền của ai không?
Cơ quan điều tra đã đếm trên 2 trang blog của mình: Phạm Viết Đào 4 và Chiến tranh Trung Việt cận đại mình đã đưa lên mạng 1117 bài, trong đó mình trực tiếp 42 bài với các bút danh: Phạm Viết Đào, Hai Xe Ôm và Phúc Lộc Thọ…
Trong các bài đưa lên mạng, cơ quan điều tra xác định trong kết luận điều tra có 68 bài được đưa vào diện xâm phạm lợi ích của một số cá nhân trong đó có 5 bài đụng chạm tới Tống Bí thư Nguyễn Phú Trọng, 10 bài đụng chạm tới Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng; những bài mình lấy từ mấy trang mạng BBC, RFA, RFI, Đàn Chim Việt, Cầu Nhật Tân và một số trang mạng khác…
Bài trực tiếp do mình viết kết luận điều tra quy kết có 7 bài, thực chất là 1 bài mình viết về vụ án Đoàn Văn Vươn và chùm 6 bài góp ý sửa đổi một số điều trong Hiến pháp 2013. Về những bài lấy từ các trang mạng khác chỉ trích, đụng chạm tới một số quan chức Đảng và Chính phủ mình nhận lỗi là kẻ “tòng phạm”; thủ phạm chính phải chịu trách nhiệm pháp lý là nhà cung cấp FPT, chính họ chở tải những thông tin này về, mình là người giống như kẻ mua vé vào “cửa”, lập “cái lều” ( blog ) và cóp nhặt một số hàng hoá từ cái “siêu thị” thông tin FPT… FPT kinh doanh và thu tiền còn mình thì chỉ là kẻ thu gom chơi…
Mình cãi: Việc lấy bài từ các trang mạng khác về blog cá nhân không giống với thời xưa, tôi đi nước ngoài về mang theo va ly tài liệu rồi đem về in, nhân bản, phát tán. Còn hiện nay, đơn vị nhập khẩu những thông tin này về là Giám đốc công ty FPT, họ nhập về và bán lại cho người tiêu dùng theo hình thức bán vé vào cửa siêu thị. Ai có vé vào được cửa rồi thì muốn làm gì thì làm trong khuôn viên siêu thị của họ. Nếu không có FPT thì không có những thông tin đó, còn không có những blogger như tôi thì thông tin vẫn chình ình trên mạng.
Trong khi Giám đốc FPT giàu do kinh doanh thông tin mạng thì không bị làm sao, tôi chỉ là kẻ a dua, tòng phạm mà bị tù là bất công, là không nghiêm minh, khách quan.
Còn chùm bài mà tôi viết góp ý sửa đổi Hiến pháp 2013 là theo lời kêu gọi của Ban soạn thảo, đề nghị người dân thoải mái góp ý kể cả Điều 4; những góp ý của tôi đã trực tiếp gửi cho ban soạn thảo qua tổ dân phố. Tổ dân phố, chi bộ phường đã mời tôi đến nghe phổ biến chủ trương và đề nghị tham gia góp ý tôi mới tham gia.
Về bài “Vụ án Đoàn Văn Vươn, quan toà tiếp tay cho cướp ngày”, khi làm việc với cơ quan điều tra tôi đã nhận lỗi: Đặt tít bài có phần xúc phạm toà án hành chính Hải Phòng; Đúng ra nên viết: Toà hành chính Hải Phòng tiếp tay cho Chủ tịch huyện vi phạm pháp luật… Vụ án này do Đoàn Văn Vươn khởi kiện Chủ tịch huyện Tiên Lãng, Toà hành chính phán xử cho Chủ tịch huyện Tiên Lãng thắng mới dẫn tới vụ cưỡng chế trái pháp luật. Những phân tích trong bài của tôi theo hướng đó là không sai, duy cách đặt tít bài có phần xúc phạm Toà hành chính; hành vi này giống với hành vi hành chính: chửi bới, thoá mạ người khác nơi công cộng thì đáng được Bộ công an đưa vào khung xử phạt hành chính…
Còn chùm 6 bài viết góp ý Hiến pháp thì mình đề nghị miễn truy cứu trách nhiệm hình sự, vì tôi góp ý cho Ban soạn thảo theo đề nghị của Ban này, góp ý không tiếp thu được thì thôi, sao lại bỏ tù tôi…
Sau này ra tù, đọc Hiến pháp 2013 thấy một số điều sửa đổi như góp ý của mình. Đáng chú ý là góp ý: Đề nghị không đưa Chủ nghĩa Marx-Lenin vào trong Lời nói đầu của Hiến pháp. Góp ý này đã được tiếp thu. Trong quá trình điều tra mắc nhất là bài: “Thể chế Cộng hoà xã hội chủ nghĩa là thể chế tạo hệ điều hành nhà nước giống như nhà máy lọc dầu Dung Quất”, đây là bài được đưa vào chùm 9 bài để làm căn cứ bắt khẩn cấp mình chiều ngày 13/6/2013… Bài viết này được cơ quan điều tra nâng lên đặt xuồng nhiều để chứng minh, quy kết mình muốn cổ suý cho tư tưởng đa nguyên, đa dảng nhằm mục đich loại bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản…
Mình đã “cãi” lại: Bài viết của tôi không đặt ra vấn đề như cơ quan điều tra suy diễn, tôi chỉ đặt vấn đề cần thiết phải cài đặt trong Điều 4 một cái thiết chế pháp lý để hạn chế, lọc, không để những cặn bã từ bộ máy Đảng lan sang bộ máy nhà nước, làm tha hoá bộ máy nhà nước; vấn đề này xuất phát từ thực tiễn là một bộ phận không nhỏ của Đảng đang bị thoái hoá biến chất như Nghị quyết TW 4 đã chỉ rõ…
Có trên ngàn người ký kiến nghị loại bỏ Điều 4 hiến pháp nhưng cơ quan pháp luật có xử lý, bỏ tù ai đâu. Bài viết của tôi lập luận: Thế chế Nhà nước cộng hoà là thể chế có hệ điều hành vận hành bởi nguyên liệu đầu vào: đó là luật pháp; nhưng bộ máy nhà nước lại đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, toàn diện của Đảng, mà hệ điều hành của Đảng được vận hành bởi nguyên liệu là các nghị quyết. Nghị quyết đề ra các chủ trương, chính sách; nghị quyết quyết định cắt cử người của Đảng tham gia vào bộ máy nhà nước; mà những nghị quyết này được sản sinh bởi nguyên tắc tập trung dân chủ, thiểu số theo đa số, cấp dưới phục tùng cấp trên, cá nhân phục tùng tổ chức…
Hiện nay thực tế cho thấy: Những nguyên tắc hoạt động này của Đảng trong rất nhiều trường hợp trái với nguyên tắc, nguyên lý vận hành của luật pháp của bộ máy nhà nước cộng hoà. Những tiêu cực, thoái hoá biến chất của bộ máy nhà nước hiện hành rất nhiều trường hợp do bởi sự trái khoáy của 2 hệ điều hành trái cựa: giữa hệ điều hành nhà nước với hệ điều hành đảng trị mà ra. Do Nghị quyết được sản xuất, ban hành bởi ý chí của số đông, của đa số của một tổ chức Đảng nên ở đâu các nhóm lợi ích cá nhân chiếm số đông thì kết quả sẽ ban hành những nghị quyết sai, những chủ trương sai, cắt cử những phần tử thoái hoá biến chất của đảng vào trong bộ máy nhà nước. Những trục trặc này gần giống với nhà máy lọc dầu Dung Quất, nhà máy này chế tạo ra để lọc dầu ngọt Bạch Hổ nhưng khi vận hành lại pha trộn dầu chua, mặn nhập từ Trung Đông về, dẫn tới phát sinh cặn bã, phá hỏng máy, gây trục trặc trong giai đoạn đầu…
Cơ quan điều tra có yêu cầu mình trình phương án thiết kế lại Điều 4 Hiến pháp, mình đã từ chối với lý do: Tôi mới lập luận, đưa các cơ sở khoa học đề bàn việc thiết kế, sửa lại Điều 4, chưa viết ra cụ thể mà đã bị bắt, bị tù; giờ nếu tôi viết ra, khai ra với cơ quan điều tra, nhỡ thành tình tiết tăng nặng thì sao?
Tôi chỉ trình ra phương án sửa Điều 4, tôi đã có 3 phương án, với điều kiện: Nếu phương án của tôi đúng, phù hợp, được ghi nhận thì phải công nhận tác quyền cho tôi; nếu không phù hợp, không chấp nhận được thì không biến nó thành tình tiết tăng nặng trong việc xét xử tôi…
Rất nhiều ý kiến góp ý sửa đổi Hiến pháp sau này được tự do mình thấy Hiến pháp 2013 đã tiếp thu và tìm cách chỉnh sửa; tôi sẽ kể lại chuyện này vào dịp khác…
Thực ra mình biết mình có cãi, có thuyết phục thì cũng chỉ đến vậy. Cứ trông gương anh bạn tù cùng buồng giam với mình, do cãi nhiều, cãi đến nơi đến chốn có lý lẽ, mà việc của anh ta chỉ là vụ án hành chính giản đơn, nhưng vị thẩm phán trực tiếp xét xử anh ta thấy hắn cãi đúng, không nỡ phán quyết theo kết luận điều tra, trả lại hồ sơ cho cơ quan điều tra điều tra lại – lý ra người này có quyền tuyên là vô tội nhưng không tuyên. Sau này mình được biết, khi Thẩm phán trả lại tới lần thứ năm, không chịu xử theo kết luận điều tra oan sai của cơ quan điều tra, toà đã thay thẩm phán và thẩm phán mới đã xử theo kết luận điều tra ban đầu. Nếu như lúc đầu hắn không cãi, mềm mỏng nhận ngay thì hắn không phải ăn ở trong điều kiện tạm giam hà khắc tới 3 năm. Hắn cũng nhận ra điều đó, hắn bảo: Nếu hắn nhận từ đầu thì nhiều hơn 1 năm, mất ít tiền là hắn sẽ ra tù; vì sĩ diện vì danh dự nên hắn cãi, hắn chống quyết liệt để rồi kết quả kết quả cuối cùng hắn bị phạt giam tới 3 năm sáu tháng… Ra tù mình có hỏi thăm hắn, nghe hắn nói vợ hắn, mẹ hắn cuối cùng vẫn phải mất tiền hắn mới bị xử cho mức án 3 năm 6 tháng mặc dù hắn không nhận tội…
Chỉ sau hai tuần, ngày 11/12/2013 mình nhận được Cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội. Kiểm sát viên là một phụ nữ gặp mình nhẹ nhàng: Sẽ sớm trả anh về với gia đình, chúng tôi cũng không muốn xử lý hình sự trường hợp của anh nhưng do còn có người này người kia. Mình ký nhận và cầm văn bản Cáo trạng về buồng giam. Đi về buồng giam, dọc dãy hàng lang nhiều tù hình sự nhô ra hỏi: Chú tội gì, khung hình phạt bao nhiêu? Mình trả lời: 6/36. Một cậu tù trẻ cười bảo: 6 tháng thì chú để cháu đi hộ nốt cho, chú sớm ra ngoài viết bài lấy tiền gửi lưu ký vào cho chúng cháu…
Về buồng giam, bạn tù ở cùng buồng nhẩm tính: Hôm nay là ngày 9/11 âm lịch, bây giờ đến Tết còn 1 tháng 20 ngày nữa, chắc họ kết luận nhanh để xử cho về trước tết. Tội của đệ có gì đâu? Họ đã bắt rồi thì họ phải xử, hợp thức cái việc bắt mình; đừng bao giờ ảo tưởng là họ sẽ nhận sai về họ.
Tối ngày 18/12/2014 ăn tối xong thấy quản giáo vào lạch cạch mở cửa: hai anh chuyển buồng: Anh T, buống số 8, còn anh chuyển qua buồng số…
Vào buồng số … mình nhận ra đây là buồng giam được coi là VIP nhất của Khu C. Tù bố trí ở buồng này thường là những tù có án kinh tế nên phải thiết lập cơ chế mạnh mới vào được. Khi mình vào buồng, mọi người đã nhận ra mình, ở buồng này, hàng ngày anh em có được nghe đài. Là buồng tạm giam nhưng những tù ở đây đều thuộc diện tù VIP nên họ có thiết lập được cơ chế mạnh với quản giáo. Do có cơ chế mạnh nên tù được người nhà gửi cho radio để nghe tin tức.
Trong tù, tù thường khao khát nghe thông tin ngoài xã hội, tù thường tìm cách thiết lập cơ chế để thỉnh thoảng người nhà gửi vào cho vài tờ báo đọc. Còn tù có máu mặt thì được quản giáo cho nghe radio. Những thứ này trong tù đều bị coi là đồ vi phạm, chiều quản giáo cho tối mang vào và sáng mai lại phải mang ra… Báo chí thì khi đi xử thường dặn người nhà mua báo cho mang vào, còn trại thỉnh thoảng có mang đến báo và chỉ có 2 loại: báo Nhân Dân và báo Hà Nội mới.
Do có radio nên đêm đêm anh em trong buồng vẫn tìm nghe đài RFA, RFI và Đáp lời sông núi nên họ biết mình bị giam ở khu C này. Vào buồng: K. giám đốc một công ty chứng khoán làm thất thoát, vay mất khả năng trả tiền của ngân hàng mấy chục tỷ bị bắt vào đây, nhận xét: Được bố trí vào đây là ông đã chuyển sang cái giai đoạn nới lỏng sự bao vây, cấm vận rồi đấy; ông sang đây là dễ thở rồi. Có điều kiện giao tiếp nhiều hơn, cởi mở hơn và chắc sắp xử và sắp được thả nên ông được đưa vào cái buồng này. Bố trí ông ở đây để cải thiện điều kiện ăn ở để khi ra toà đỡ hom hem. Trông ông thần sắc, người ngợm hơi xuống đấy, bên ngoài xã hội tôi có đọc ông, có thấy ảnh ông, thấy ông hơi bị sút nhiều đấy, dễ phải trên chục kg.
Mình ngắm buồng giam, buồng này hợp thành bởi 2 buồng thông nhau, mỗi buồng cũng chỉ khoảng 7 m2. Một bên làm phòng ngủ và một bên là khu vệ sinh. Phòng hiện có 6 người, một người nằm ở khu vệ sinh, còn mình được bố trí nằm ở giữa, ưu tiên người già, đỡ lạnh. H. một bạn tù trẻ mắc màn cho mình nói: Ưu tiên chú nằm chỗ này lấy may, đây là chỗ của anh bạn tù vừa mới được thả chiều nay, anh này là cháu của một quan chức cao cấp Bộ Công an, anh ta bị công an Hà Nội bắt vào 20 ngày, nhờ ông chú trên Bộ can thiệp nên được thả…
Sang buồng này, việc ăn uống tươi hơn vì đông người, ai cũng có sổ lưu ký cả. Trại phát cho mỗi người tù một cuốn sổ lưu ký, hàng tháng người nhà gửi tiền vào được ghi vào sổ, hàng tuần ăn gì thì tù tự giác phát cho tờ giấy ghi vào, tù tự giác sẽ mang thứ mình cần mua vào cho. Thời gian đầu mỗi tuần tù chỉ được “đi chợ” một lần, đi chợ trong tù là cái ngày được kê khai các thứ mình định mua vào tờ giấy rồi tù tự giác nộp cho quản giáo mua hàng ở căng tin trại.
Từ tháng 9/2013 trại giam Sala mở rộng chế độ cho tù được đi chợ mỗi tuần 2 lần, được mua nước mắm, bột canh, những thứ thời gian trước tù không được mua mà chỉ có nhờ mua hàng xách tay, ai có xách tay vào mới có dùng. Trong tù những tù thiết lập được cơ chế với quản giáo, thường được quản giáo nhận đưa hàng do người nhà chuyển vào cho, những thứ của độc đó, thường là thức ăn, chè, thuốc lá, thuốc lào hay đồ dùng thiết yếu như thuốc men, tù gọi là hàng xách tay… Vì những thứ trại nội quy do Bộ công an ban hành cấm tù sử dụng.
Ở trong tù cơm gạo thì không có chất gì, ăn cho qua bữa nên thường mình phải ăn thêm mì tôm, bánh mì để có thêm chất bột. Một hôm ngồi trong buồng giam, quản giáo đưa vào cho tờ báo Nhân Dân, đọc mục quảng cáo thấy quảng cáo Tràng phục linh Plus có thể chữa được đại tràng, nhưng mình chưa biết làm cách nào để mua, nằn nì với quản giáo đề nghị anh ta nhắn cho vợ gửi tiền vào để mua hộ nhưng anh ta không dám.
Tóm lại mọi thông tin về cho gia đình, cán bộ quản giáo phụ trách mình đều không dám thiết lập cơ chế cho mình, mình là loại tù đặc biệt, mọi thông tin với gia đình quản giáo không dám tự tiện thiết lập như các tù tạm giam khác…
Khi được chuyển qua buồng mới, chế độ thông tin được cởi mở hơn, muốn nhắn gì, mình viết ra giấy để quản giáo gọi điện cho. Chỉ có điều, các tù tạm giam khác được gọi điện trực tiếp với người nhà trước mặt quản giáo, còn riêng mình thì không, có nhu cầu gì thì viết ra giấy… Dù sao cũng đỡ hơn so với thời gian trước đó vì đã được khơi thông tin với vợ con…
Khoảng đầu tháng 1/2014 thì mình nhận được giấy báo xử, lịch báo xử vào ngày 15/1/2014, đúng vào ngày rằm tháng chạp. Mọi người trong phòng chúc mừng mình, thế là được về ăn tết với vợ con rồi. Mình nhận được giấy báo xử vài ngay sau thì thấy quản giáo bố trí thêm 1 tù nữa vào buồng mình; mọi người nói: chẳng phải mình sắp về nên người ta bổ sung vào để thế chỗ?
Đến ngày 13/1/2014 tức 13 tháng chạp thì mình lại nhận được giấy báo hoãn, phiên toà sẽ mở vào ngày 23/1/2013, đúng ngày ông Táo về trời. Mọi người trong buồng cười: Người ta tiễn ông Táo về trời và chắc chúng mình cũng tiễn ông Đào ra trại…
Sáng 23/1/2014 mình dậy sớm ăn mặc chỉnh chu chuẩn bị ra toà, đợi tới 9 giờ sáng mà vẫn chưa thấy cảnh sát vào áp giải đi ra xe. Mình và mọi người đều ngó ra sân, xem có cái xe nào không, thấy sân vắng tanh. Gần đến 10 giờ, một quản giáo vào thông báo: Hôm nay xe của trại chở tù đi trại xa không còn xe nào ở nhà để đưa anh đi xử. Chắc vụ của anh sau tết mới xử…
Mình biết đây chỉ là cái cớ, đây là thao tác dằn dứ để giữ mình, họ chưa muốn thả mình, để mình ở thêm một cái tết trong tù cho ngấm, sau này về xã hội đừng viết lách linh tinh, rách việc. Ở tù, theo những anh em đã có thâm niên tù thì những ngày tết là những ngày buồn thảm nhất. Bình thường ở tù đã là bị biệt lập, cô lập với thế giới bên ngoài, với xã hội, với gia đình vợ con; những ngày tết cảm giác về sự biệt lập tăng lên gấp nhiều lần vì về mặt tâm lý ngày tết là ngày đoàn tụ, người thân trong gia đình.
Những ngày tết, quản giáo cũng nghỉ tết, chỉ có lèo tèo một vài người trực ca ở lại. Sân nhà tù là nơi người tù còn có chỗ mà ngửi hít không khí xã hội, những ngày tết thường vắng tay, không bóng người qua lại, như một bãi đất hoang. Mấy anh em trong buồng quay lại động viên mình: Thôi ông ở lại ăn một cái tết tù với chúng tôi cũng tốt, sau về còn có cái mà viết, mà chiêm nghiệm sự đời. Ông về vui cho ông nhưng chúng tôi lại buồn. Có ông ở cùng chúng tôi có người nói chuyện. Trong buồng của mình, có 2 cậu đã nếm 2,3 cái tết tù, số còn lại thì họ cũng không còn lạ tết tù nữa, riêng mình thì đây là tết trong tù đầu tiên. Cậu bạn tù trẻ nhất cho biết: Tết tù đầu tiên cháu cũng buồn và não người lắm, chỉ muốn húc đầu vào tường nhưng rồi sau đấy cũng quen dần; con người ta kể cũng lạ…
Từ sau ông Công ông Táo, hy vọng được về trước tết coi như tắt ngấm trong mình; mặc dù quản giáo vẫn qua lại động viên mình: Toà còn làm việc đến ngày sát tết, biết đâu đùng một cái người ta đưa anh đi xử thì sao. Riêng mình mình không tin.
Săp tới tết ai còn nghĩ để xử để thả tù, người ta còn lo việc gia đình người ta. Chỉ có điều, sau ngày ông Công, ông Táo, mình thấy số tù bổ sung vào lại nhiều thêm; hỏi ra toàn loại tù cờ bạc, dân Hà Tây cũ. Bạn tù cùng phòng cho biết: Năm nay ít đấy vì quận Hoàng Mai có nhà tù riêng nên đã san sẻ bớt. Năm ngoái dịp này tù bị bắt về tội cơ bạc cứ nườm nượp vào đây; cơ quan chức năng tích cực bắt tóm loại này vì vụ án có tiền tươi, thóc thật, mà đánh bắt loại này lại không nguy hiểm như tù hình sự khác. Bị bắt muốn giam dăm ba ngày để rồi thả ra mà về ăn tết đều phải biết “chạy cơ chế”. Nghe một cậu bạn cùng buồng cho biết: Giáp tết năm ngoái, có một cậu ghi số đề bị bắt vào giam tại buồng này sau tết ông Công, ông Táo; cậu này sau đó được thả vào chiều ba mươi tết; nghe cậu này bảo “chạy cơ chế” mất 300 triệu mới được về ăn tết, nếu không nhẹ cũng 6 tới 9 tháng trong tù.
“Thôi bác ở lại yên tâm công tác”, mấy tay bạn cùng phòng động viên mình, năm nay có bác ở đây ta bàn mua sắm tết cho nó rôm rả. Mọi người tập trung sổ lưu ký lại để cùng mua. Quản giáo cho biết: năm nay nghỉ tết 9 ngày, 9 ngày đó sẽ không có chợ búa gì hết, do vậy chúng ta sẽ phải mua các thứ trước tết. Ai có người nhà ở Hà Nội có điều kiện thì điện về phân công nhau, bảo người nhà xách tay rải ra, đừng trùng nhau, thêm sau tết để có ăn tươi. Năm nay, tết cũng không nóng nên có thể mua thức ăn dự trữ được. Căng tin của tù quanh đi quẩn lại cũng chỉ từng thức ấy. Mua một ít thịt nạc, về xé ra , “tàu” mặn lên. Trong tù ninh kho lại thức ăn tù gọi là “tàu”, bởi trong tù không có nồi niêu xong chảo mà tù nấu bằng việc sử dụng chai nước Lavie loại 1,5 lít về làm nồi nấu thức ăn.
Lúc mới vào mình cũng chưa hình dung được tù “tàu” thức ăn kiểu gì và vì sao lại gọi là tàu. Số là thế này: tù thường có sáng kiến đập vỡ xô chậu làm nhiên liệu đốt, loại này tù được phép mua, một cái xô 28.000 đ khéo đun có thể đun được 3 ngày. Chủ yếu là đun thức ăn như thịt mua về đun lại có thể ăn được vài ngày.
Để thành nồi đun được, tù lấy chai nước loại 1,5 lít cho nước lã vào gần đầy, treo lên và đốt dưới đáy chai; tù thường lấy thuốc đánh răng bôi vào đáy chai cho khỏi thủng. Đun một chốc, chai nhựa nó thun lại trông hình thù đít chai tròn giống như loại tàu Kilo vừa nhập của Nga về để đối phó với Trung Quốc. Thuật ngữ “tàu” bắt nguồn từ đó.
Để biến một cái chai nhựa thành một cái “tàu” đun được thức ăn đòi hỏi cả một nghệ thuật, sự khéo tay, sự tỉ mẩn. Không biết cách, không có kinh nghiệm nhóm lửa đốt, chai nhựa sẽ thủng. Ngay những tù thành thạo đôi khi phải đốt mất hai ba cái chai mới được một cái tàu để tàu thức ăn. Chai đốt lên thành tàu, muốn không thủng thì cho nước lã vào trong, lửa nhóm đều, chai cố định không rung lắc thì chai mới không bị thủng. Khi đã thành “tàu” rồi thì có thể kho được dăm nồi thịt tàu mới bị thủng… Nấu lại thịt, kho dưa cá đều phải sử dụng loại “tàu Kilo” đã qua chế tạo của tù.
Cả phòng xúm lại bàn chuyện sắm tết rôm ra. Thống nhất ngày 30, mồng 1, mồng 2 thức ăn trại cung cấp tạm ổn vì những ngày này là Tết nên thường có thịt, cá, giò, chả… Qua ngày thứ 3 thì trở lại cơm tù, canh trại. Để chắc chắn mua thêm lương khô, hoa quả, bánh trái đề phòng cơ nhỡ do 9 ngày không được đi chợ; mua mấy bịc xúc xích Đức đem về nhồi vảo “tủ lạnh”; tủ lạnh tù là cái thùng nước đầy, dìm xúc xích vào dưới, hàng ngày thay nước, xúc xích cũng để được 1 tuần; khi ăn đem ra thái nhỏ rồi tàu lên.
3 ngày tết, trại cấp cho mỗi tù 1 cái bánh chưng, khoảng 0,5 kg thực phẩm tươi khi thì giò chả, khi thì thịt, khi thì cá, đủ cho 3 ngày tết ăn uống không đến nỗi so với những ngày thường, và 1 hộp mứt.
Trại cho người nhà vào mua thức ăn tiếp tế cho tù vào ngày cuối cùng là ngày 28 tết; sân tù đông nghìn nghịt người nhà của tù vào mua thức ăn; buồng của mình ở có thể nhìn ra được cái sân nơi người nhà vào mua thức ăn cho tù. Mấy cậu tù trẻ, mắt tinh, trèo lên cửa gió tìm xem có người nhà vào thì gọi… Mình mắt kém đành chịu.
Sáng 30 tết, quản giáo đến buồng nhắc nhở tù dọn dẹp phòng ăn tết và cho biết chiều nay, Ban giám thị sẽ đến từng phòng chúc tết tù. Bọn mình bàn nhau, nếu Ban giám thị vào chúc tết thì cử một người chúc tết lại chủ yếu là chúc sức khoẻ và gửi lời chúc tết gia đình giám thị, quản giáo và nhớ không nói lời cảm ơn; đã bị đi tù rồi thì không cảm ơn ai hết…
Đêm 30, chúng mình ngồi thu lu trong phòng, không ai nói với nhau câu nào, người nào cũng miên man theo những suy nghĩ riêng tư của mình ngồi chờ đón giao thừa. Mình hỏi: Mọi năm, giao thừa ai thường đến phòng này chúc tết. Bạn có thâm niên 3 tết tù cho biết: Năm ngoái Giám thị trưởng có vào chúc tết và đưa cho mỗi tù một điếu thuốc. Còn năm nay, đợi đến giao thừa không thấy Ban giám thị vào, chỉ thấy quản giáo trực vào chúc tết.
Thời khắc giao thừa đến, cả trại như bầy ong vỡ tổ nhao lên những tiếng hô chúc tết nhau bằng tiếng Anh, tiếng Việt. Hàng ngày tù không được nói to, trao đổi chuyện trò với nhau chỉ đủ trong phòng nghe, buồng nào to tiếng, lọt ra ngoài, quản giáo đến nhắc ngay. Giao thừa là thời điểm độc nhất mà tù được hô hét thoải mái với nhau trong khoảng thời gian 10 phút.
Sau khoảnh khắc giao thừa, cả trại lại chìm trở lại trong sự im lặng, não nề…
P.V.Đ.
Đăng ký:
Bài đăng
(
Atom
)