Thơ “Tức khí” Nguyễn Duy viết (và đặt tên thế) đã lâu. Ổng dặn, khi nào vụ Việt Á chính thức được đưa ra xử, thì mới đăng nó lên mạng. Phiên tòa bắt đầu mở hôm qua, nay đưa lên, muộn một chút. Nhưng nhìn thấy Phan Quốc Việt cười toe toét, còn thằng Thượng tá gì đó vác bản mặt vênh lên tự bào chữa giữa tòa, biết tức khí cũng chẳng ăn thua gì, nên ổng lại ngửa mặt lên trời mà than rằng: "Êm đềm như xử kín/ Nhiều người không biết gì/ Tội to như trời bể/ Cho nó thành tí ti"! Hu hu...

La Khắc Hòa

Dmitri Mamleev, Phó Tổng biên tập tạp chí “Tin tức”, http://izvestia.ru/news/315401

La Khắc Hòa lược dịch

(Thư giãn, đỡ căng thẳng trong ngày giãn cách)

“THẤU CẢM”?
TÔI KHÔNG PHẢN ĐỐI, NHƯNG MÀ...

FB Khac Hoa La

1.Tôi không phản đối việc sử dụng chữ “thấu cảm”. Mà có muốn phản đối cũng không được! Ai cũng có quyền sáng tạo từ ngữ. Nhưng cũng như mọi loại kí hiệu khác, từ ngữ có bình diện qui ước của nó. Một từ được sáng tạo ra, nếu vượt qua những qui ước chung của cộng đồng sử dụng và được sử dụng rộng rãi, nó sẽ sống, bằng không, nó sẽ bị vùi xác trong nghĩa địa ngôn từ. Cho nên, xin nhắc lại, “thấu cảm”, “siêu cảm”, “liên cảm”, “xuyên cảm”, hay “thủng cảm” gì đó, muốn nói thế nào, dùng chữ nào cũng được, tôi không phản đối.
Nhưng tôi xin can “hội những người yêu chữ mới” chớ vội biến “thấu cảm” thành một thuật ngữ khoa học! Bởi vì, lắng nghe những người sử dụng thuật ngữ này giải thích, tôi thấy họ chưa có quan niệm gì mới, thuật ngữ ấy chẳng có nội dung gì lạ ngoài nội dung và quan niệm đã được khái quát trong một thuật ngữ khác, quen thuộc hơn: “đồng cảm” (xin đọc “stt” trên fb của GS Trần Đình Sử và nhà thơ Hoang Hung). Một thuật ngữ khoa học bao giờ cũng có hàm nghĩa chặt chẽ. Đưa ra một thuật mới mà không có nội dung mới, tôi e dễ làm rối loạn ngôn ngữ khoa học.

(Rút từ facebook của La Khắc Hòa)

Có phải thế là già rồi không? Trong kho lưu trữ của mình có cuốn “Nghiên cứu văn học Nga thế kỉ XX – tên tuổi, trường phái, quan niệm”. Đó là tập kỉ yếu Hội thảo quốc tế diễn ra trong hai ngày, 26 & 27/10/2010, tại Moskva. kỉ yếu in năm 2012, do O.A. Kling và A.A. Kholikov Chủ biên. Sau “Lời mở đầu” là bài Đề dẫn của O.A. Kling với tiêu đề “Nghiên cứu văn học Nga thế kỉ XX như một hiện tượng văn hóa xã hội” (tr. 8 – 20). Đọc trang nào mình cũng thấy cảm động, xúc động nhất là đoạn “kết”:

“Sau cải tổ, bỗng chốc tất cả đều thay đổi. Cái thượng hạng, đang thống trị thành cái dở hơi; nền nghiên cứu văn học có sứ mệnh biến quan điểm tư tưởng của đảng thành văn hóa và luôn giữ vị thế chủ đạo bỗng bị xếp xó, tựa như không tồn tại. Trong khi đó, những gì từng bị oan uổng, do hoàn cảnh, chỉ giữ vị thế của cái ngoại biên, nay trở thành thượng hạng. Tương tự như trong thơ ca, có thể nói như thế về nền nghiên cứu văn học của những người gác cổng và đốt lò (vị thế trong đời sống từng được ý thức như thế): một trong những bằng chứng sáng chói là V.N. Shikin – người từng tốt nghiệp Khoa Báo chí, Đại học Tổng hợp Lômônôxôp, đồng tác giả với nhà lí luận văn học V.E. Khalizev, đến cuối đời đành làm một thầy tu.

(Rút từ facebook của La Khắc Hòa)

Trên một "Stt" của Nguyen Ba, bác Ân [Lại Nguyên Ân – Văn Việt] viết đoạn bình luận thế này về bài báo của Ngô Tự Lập đăng trên "An Ninh thế giới"*:

"Cái Y2K có thể là vụ về sự ấu trĩ ở thời hiện đại. Nhưng vụ Bakhtin thì rất có thể chỉ là sự hạ bệ của vài học giả kia đối với một học giả có những tư tưởng kiệt xuất. Tư tưởng đối thoại của Bakhtin đã đi từ nghiên cứu văn chương sang đời sống chính trị. Còn nói về tâm lý thời đại thì quả là có chuyện mỗi thời người ta, kể cả trí thức, có một loại tâm trạng. Nhưng ở thời độc đoán toàn trị hồi còn đang chiến tranh lạnh thì đúng là trí thức Tây phương không thể xem trọng ý thức hệ chính thống của phe XHCN, nên đã tập trung đề cao những luồng phi chính thống, ví dụ Bakhtin. Cái ý nhân thể đây ngờ vực tất cả, cả cái việc người ta phân rõ đâu là Marxism, đâu là Stalinism (mang danh Marx-Leninism) thì rõ là "phục vụ chính trị" hiện thời quá đi! Người tỉnh táo đâu có lầm sự truy cầu chân lý với sự tuyên truyền cổ vũ các ý hệ chính thống hiện tại? Tóm lại đây chỉ là một diễn ngôn cũ, đã được các anh Trần Đình Sử, La Khắc Hòa nói lại ít nhiều. Cái mới chỉ là ý định nhân đây "chiêu tuyết" cho Stalinism dưới tên Marx-Leninism mà thôi. Mà cái đó thì không tán thành được"