Vũ Thị Phương Anh

Trí thức trước hết là người được học hành tử tế và có một nghề chuyên môn sâu. Và vì là người được học hành tử tế nên họ có những hiểu biết đúng đắn về con người và xã hội.

Giới trí thức được nhiều người, nhiều xã hội mong đợi như một lực lượng để thay đổi xã hội theo chiều hướng tích cực hơn. Điều này có lẽ không ai phản đối, kể cả những người được cho là, hoặc tự nhận là, trí thức.

Nhưng thay đổi xã hội như thế nào, và bằng cách nào?

Nếu cả xã hội rơi vào cơn mê sảng, tụng ca một chế độ bạo quyền, mà người trí thức vì sự tự trọng, vì nhân cách, vì giá trị của mình, chọn thái độ im lặng chứ không hòa vào bản tụng ca ấy, dù bị ghét bỏ, thậm chí phải hy sinh rất nhiều quyền lợi của mình, thì họ có đang làm cho xã hội thay đổi không? Có đấy.

Lẫn lộn quá, bạn tôi ơi!

Vũ Thị Phương Anh, từ Sài Gòn

(NCTG) “Tóm lại, mục tiêu của việc học chữ Hán trong trường phổ thông là gì, biết chữ Hán để giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt (?), hay biết Hán tự để có thể đọc sách cổ, hoành phi, câu đối; hay là để biết tiếng Trung như một ngoại ngữ?”.

Học chữ Hán để đọc được hoành phi, câu đối, văn bản Nôm hoặc Hán là một việc mang tính hàn lâm hoặc chuyên ngành, không thể là việc đại trà - Minh họa: Internet

Một người bạn đồng môn của tôi, PGS. TS. Đoàn Lê Giang vừa được báo chí trích dẫn đề xuất dạy chữ Hán trong trường phổ thông với mục đích phát triển và giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt trong bối cảnh tiếng Việt đang trên đà “sụp đổ” và thanh niên Việt hiện “vong bản ngay trên đất nước mình” do không biết Hán - Nôm.
Với cách diễn đạt mạnh mẽ như thế, dễ hiểu là ý kiến của anh gặp phải nhiều chỉ trích gay gắt. Cá nhân tôi hiểu và ít nhiều ủng hộ ý kiến của Đoàn Lê Giang, nhưng quả thật nếu chỉ để giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt thì có lẽ không cần học chữ Hán.

Vũ Thị Phương Anh

Mấy ngày nay tôi cứ loay hoay đọc về cải cách ruộng đất ở miền Bắc và cải cách điền địa (cũng là cải cách ruộng đất, nhưng phải đặt tên khác để khỏi nhầm lẫn, chắc thế). Tôi muốn trả lời một thắc mắc, tại sao cũng cùng mục đích chia ruộng đất cho nông dân, mà hai miền lại làm quá khác nhau. Một bên thì “long trời lở đất”, sắt máu, tử khí ngút trời; bên kia thì êm ả, nhân văn, lại còn có cả sự “biết ơn tinh thần hy sinh của các điền chủ” nữa (à, miền Bắc gọi là địa chủ nhưng miền Nam gọi là điền chủ, và đây là một sự khác biệt rất có ý nghĩa các bạn nhé).

Vũ Thị Phương Anh

Bài viết này của tôi đã được trình bày tại Diễn đàn giáo dục đại học do LSQ Hoa Kỳ phối hợp với GS Ngô Bảo Châu tổ chức vào ngày 31/7/2014, và đã được đăng trên Tia Sáng dưới dạng rút gọn. Nay xin đăng lại bản đầy đủ tại đây.

Luật giáo dục đại học Việt Nam, ban hành năm 2012 và có hiệu lực từ đầu năm 2013, đã khẳng định quyền tự chủ của các trường đại học trong một điều luật riêng – Điều 32 về quyền tự chủ của cơ sở giáo dục đại học. Sự kiện này được xem là một bước tiến quan trọng trong quan điểm quản trị đại học của nhà nước Việt Nam nói chung và Bộ Giáo dục nói riêng, vì đây là lần đầu tiên quyền tự chủ của trường đại học được đưa vào văn bản pháp luật. Đồng thời, điều luật này cũng một lần nữa khẳng định quyết tâm thực hiện những cải cách theo hướng tăng quyền tự chủ cho các trường như đã được nêu tại Điều 14 của Luật Giáo dục 2005: “nhà nước … [sẽ] tăng cường quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cơ sở giáo dục.”[2]