Người phụ trách Văn Việt:

Trịnh Y Thư

Web:

vanviet.info

Blog:

vandoanviet.blogspot.com

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.

(Albert Camus, Caligula)

.

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

.

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

.

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Ban Biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Hiển thị các bài đăng có nhãn Tô Văn Trường. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Tô Văn Trường. Hiển thị tất cả bài đăng
Thứ Bảy, 18 tháng 7, 2026

Đối thoại hay sức ép đám đông: Phép thử của giáo dục khai phóng

 Tô Văn Trường

Từ những tranh cãi quanh "Chuyện với Thanh" và hiện tượng Phan Trung Can – những vụ việc vừa qua đã gây chia rẽ sâu sắc trong dư luận về lăng kính lịch sử, văn hóa và phương pháp sư phạm – dẫn đến câu hỏi lớn hơn: một nền giáo dục có thể khai phóng nếu nỗi sợ thay thế lý lẽ, và sức ép dư luận thay thế tranh luận học thuật?

Chủ Nhật, 14 tháng 6, 2026

Thoát khỏi giáo điều: Đã đến lúc đối thoại trung thực về con đường phát triển

 Tô Văn Trường

Trở lại thời điểm cuối năm 2013 tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, nguyên Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh từng để lại một phát biểu đầy sức nặng và mang tính thức tỉnh:

"Chúng ta cứ nghiên cứu mô hình đó, mà mãi có tìm ra đâu. Làm gì có cái thứ đó mà đi tìm".

Thứ Ba, 28 tháng 4, 2026

Tiễn biệt một nhân cách hiếm có – Anh Vũ Ngọc Hoàng

 Tô Văn Trường

Anh Vũ Ngọc Hoàng

Chiều ngày 26 tháng 4 năm 2026, vào lúc 14 giờ, Anh Vũ Ngọc Hoàng đã rời cõi tạm, hưởng thọ 74 tuổi. Tin buồn đến với tôi trong một buổi chiều lặng, nhưng dư âm của nó thì không hề lặng. Nó gợi lên một khoảng trống – không chỉ trong ký ức cá nhân, mà còn trong một tầng sâu hơn của những mối quan hệ trí tuệ, của những cuộc đối thoại mà nay sẽ không còn được tiếp nối.

Thứ Ba, 21 tháng 4, 2026

Ánh đèn Trúc Chỉ và hơi thở Thiền trong thơ Nguyễn Duy

 Tô Văn Trường

 

Tuyển tập THƠ THIỀN LÝ-TRẦN là một tập sách mỹ thuật gồm 30 bài thơ thiền chọn lọc được minh họa bằng 30 bức ảnh nghệ thuật do nhà thơ Nguyễn Duy in trên giấy Dó truyền thống của Việt Nam, khuôn khổ 81x111 cm, cân nặng 30kg.

Nội dung cuốn sách là công trình hợp tác giữa nhà thơ Nguyễn Duy với hai nhà thơ Mỹ là Kevin Bowen và Nguyễn Bá Chung (gốc Việt), cộng với sự đóng góp của thiền sư Lê Mạnh Thát (viết lời bạt) và giáo sư Nguyễn Huệ Chi (hiệu đính Hán ngữ). Công trình này khởi sự từ 11.7.1995 (ngày bình thường hóa quan hệ Việt Mỹ) cho nên cuối năm 2004 hoàn thành bản thảo: tuyển chọn (dựa theo bộ sách Thơ văn Lý-Trần do giáo sư Huệ Chi chủ biên); dịch thơ Hán ngữ sang Việt ngữ (lục bát); dịch thơ Việt ngữ sang Anh ngữ.

Riêng thời gian in giấy Dó (từng tờ một) mất 6 tháng liên tục.

- 19.5.2005: Triển lãm lần đầu tiên tại Thư viện Quốc gia (cũ) tại Sài Gòn.

- 10.10.2005: Triển lãm tại Văn Miếu (Hà Nội) nhân dịp kỷ niệm 50 năm tiếp quản thủ đô Hà Nội và 995 năm Chiếu Dời đô của vua Lý Công Uẩn.

- 17-24.4.2007: Triển lãm tại Boston (Hoa Kỳ).

- 13.8.2013: Triển lãm trong chương trình Tuần lễ Văn hóa Việt Nam tại châu Âu ở Potsdam (Đức) (với phiên bản in ở Berlin).

Sau cuộc triển lãm ở Boston (17-24.4.2007), do không thể mang ngay các vật dụng trưng bày về Việt Nam được, tác giả phải gửi lại trường Đại học Massachusetts giữ giùm.

Vừa rồi, nhà thơ Nguyễn Bá Chung thay mặt tác giả đến xin lại và chuyển bằng đường hàng không về Việt Nam.

Ngày 17.4.2026 các bức ảnh-thơ in trên giấy Dó truyền thống của Việt Nam đã về Sài Gòn, được chở đến giao tận tay nhà thơ Nguyễn Duy.

Thế là, “châu về Hợp phố” sau đúng 19 năm “lưu lạc” nơi quê người.

(Theo tư liệu của nhà thơ Nguyễn Duy)


Thứ Năm, 19 tháng 3, 2026

Thủ Thiêm đòi hỏi một nền công lý trọn vẹn

 Tô Văn Trường

Hơn hai thập niên đã trôi qua kể từ khi dự án Khu đô thị mới Thủ Thiêm (TP.HCM) được phê duyệt. Từ một kỳ vọng về biểu tượng phát triển hiện đại, nơi đây đã trở thành một trong những phép thử khắc nghiệt nhất đối với năng lực quản trị công, tính thượng tôn pháp luật và mức độ tôn trọng quyền con người trong quá trình phát triển.

Thứ Tư, 4 tháng 3, 2026

Khi đình làng tắt đèn – Kinh Bắc và "Ngày ôm nhau" trước cả phương Tây

 Tô Văn Trường

Tôi sinh ra ở quê lúa Thái Bình, lớn lên giữa ruộng đồng mặn mòi phù sa, quen với chuyện hội làng rước kiệu, đánh trống, hát chèo, thi nấu cơm. Thế nhưng trong gia phả họ nhà tôi lại ghi rất rõ: cách đây 14 đời, ông tổ là cụ Tô Hiểu Thông, người Kinh Bắc. Từ nhỏ nghe kể chuyện “gốc Bắc Ninh”, tôi chỉ nghĩ đó là một dòng chữ cho vui trong gia phả, không ngờ có ngày đọc tư liệu xưa mà phải ngồi thừ ra tự hỏi: không biết cụ tổ năm ấy có từng… đi xem hát đêm đình hay không.

Thứ Hai, 2 tháng 3, 2026

Niềm tin công lý và trách nhiệm cải cách tư pháp qua vụ án Hồ Duy Hải

 Tô Văn Trường

Gần hai mươi năm đã trôi qua kể từ ngày vụ án Hồ Duy Hải được tuyên bản án tử hình đầu tiên. Hai thập kỷ không chỉ là một mốc thời gian; đó là một quãng đời của một con người và cũng là khoảng lặng đủ dài để một bản án trở thành nỗi day dứt trong tâm thức xã hội. Khi một vụ án không thể khép lại sau chừng ấy năm, vấn đề không còn dừng ở số phận của một cá nhân, mà đã trở thành câu hỏi về độ tin cậy và tính chính xác của hệ thống tư pháp.

Chủ Nhật, 1 tháng 3, 2026

Khi công lý cần được soi lại: Vụ án Hồ Duy Hải sau 18 năm

 Tô Văn Trường

Có những bản án khép lại một hồ sơ tố tụng, nhưng không khép lại những trăn trở trong lương tri xã hội. Mười tám năm đã trôi qua kể từ đêm xảy ra thảm án tại Bưu điện Cầu Voi, nơi hai nữ nhân viên trẻ bị sát hại dã man. Nỗi đau ấy là sự thật không gì bù đắp được. Công lý, trước hết, phải dành cho các nạn nhân và gia đình họ.

Thứ Tư, 25 tháng 2, 2026

Phan Thanh Giản – bi kịch của lương tri và hành trình minh oan trong ký ức dân tộc

 Tô Văn Trường

Năm 1975, khi tôi vào Nam thăm mẹ sau 21 năm xa cách, con phố nơi mẹ sống vẫn mang tên Phan Thanh Giản; sau đó không lâu được đổi thành Điện Biên Phủ. Có lần một người bạn trẻ hỏi tôi vì sao tên phố lại thay đổi, nhưng khi ấy tôi chưa có đủ tư liệu để giải thích. Câu hỏi tưởng chừng đơn giản ấy lại mở ra một hành trình suy ngẫm về lịch sử, về cách hậu thế nhìn nhận quá khứ và về số phận của những nhân vật từng gây nhiều tranh luận.

Thứ Ba, 20 tháng 1, 2026

Không có thịnh vượng nếu dân còn chật vật

 Tô Văn Trường

Những tháng cuối năm 2024 và bước sang 2025, bức tranh kinh tế vĩ mô của Việt Nam tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Tăng trưởng GDP ở mức cao, các tổ chức quốc tế đánh giá Việt Nam là điểm sáng trong khu vực, và niềm tin về triển vọng phục hồi ngày càng được củng cố. Đây là thành quả đáng trân trọng của sự điều hành kiên trì, ổn định nền tảng vĩ mô và nỗ lực không mệt mỏi của Nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Thứ Hai, 24 tháng 11, 2025

Ngập lụt diện rộng: Cần nhìn thẳng vào phần “nhân tai” để giảm thiệt hại

 Tô Văn Trường

Những đợt mưa lớn trong thời gian vừa qua gây ngập lụt trên diện rộng tiếp tục đặt ra câu hỏi lớn cho công tác phòng, tránh thiên tai và quản lý đô thị ở Việt Nam. Lượng mưa cực đoan, bão và áp thấp nhiệt đới xuất hiện với tần suất cao hơn dưới tác động của biến đổi khí hậu là điều không còn tranh cãi.

Thứ Tư, 12 tháng 11, 2025

Dân gian lên mạng – tiếng cười và triết lý của thời hiện đại

 Tô Văn Trường

Trong thời đại số, dân gian không còn chỉ sống trong lời ru, câu hát, hay những tập tục thôn quê. Nó đã bước vào không gian mạng, nơi từng status, bình luận, meme đều có thể trở thành “tục ngữ” mới. Người Việt vốn giàu trí tuệ ngôn ngữ, và mỗi khi xã hội đổi thay, họ lại sáng tạo ra cách nói mới để phản ánh tâm thế thời đại. Những “ca dao, tục ngữ mạng” như:

Khi ngôn từ bất lực thì bạo lực sẽ lên ngôi”, “Cái khó ló cái ngu”, “Nhanh như điện, tiện như quần chun”, “Ăn trông ‘mồi’, ngồi trông… phong bì” hay “Khôn ba năm, dại một giờ. Biết vậy dại sớm khỏi chờ ba năm” vừa gây cười, vừa khiến người ta phải nghĩ.

Thứ Bảy, 1 tháng 11, 2025

Thân phận người làm báo – giữ lửa giữa hai bờ dư luận

 Tô Văn Trường

Có những khoảnh khắc, con người đứng trước ranh giới sinh tử mới hiểu được ý nghĩa thật sự của sự sống. Tôi vừa đi qua một trận nhồi máu cơ tim cấp tính – một lần giáp mặt với cái chết trong gang tấc. May nhờ các bác sĩ ở Vinmec tận tâm cứu chữa, tôi được trở lại với đời. Cảm giác sau khi tỉnh dậy không phải là sợ hãi, mà là một thứ nợ đời chưa trả: còn bao điều chưa viết, bao sự thật chưa kịp nói.

Thứ Sáu, 10 tháng 10, 2025

Ô nhiễm asen trên sông Kok - sông Sai: Báo động sớm cho dòng Mê Công

 Tô Văn Trường

Tháng 3 năm 2025, dư luận khu vực sông Mê Công chấn động khi kết quả quan trắc môi trường ở miền Bắc Thái Lan cho thấy nồng độ Asen (thạch tín) trong nước sông Kok và sông Sai – hai phụ lưu xuyên biên giới chảy từ Myanmar qua Thái Lan rồi nhập vào dòng chính sông Mê Công đã vượt ngưỡng an toàn. Một phát hiện tưởng chừng chỉ mang tính kỹ thuật đã lập tức gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với toàn bộ hệ thống sông Mê Công – huyết mạch cung cấp sinh kế cho hơn 70 triệu người dân hạ lưu.

Thứ Hai, 6 tháng 10, 2025

Nông dân không thể chỉ là một “nghề”

 Tô Văn Trường

Ngày 24/9/2025, tại Trường Chính sách công và Phát triển nông thôn thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, một hội thảo khoa học được tổ chức với chủ đề “Chuyển biến từ người nông dân truyền thống sang người nông dân chuyên nghiệp và thông minh”.

Thứ Hai, 22 tháng 9, 2025

Đưa AI vào giảng dạy từ lớp 1: Tầm nhìn xa hay bước đi quá vội?

 Tô Văn Trường

Trong những ngày qua, dư luận xã hội đặc biệt quan tâm tới chỉ đạo của Thủ tướng về việc đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào giảng dạy cho học sinh ngay từ lớp 1. Đây là một quyết định gây tranh luận sôi nổi, với một bên ủng hộ coi đó là bước đi táo bạo nhằm trang bị công nghệ hiện đại cho thế hệ trẻ, không để Việt Nam tụt hậu. Ngược lại, phía phản đối lo ngại việc áp dụng quá sớm sẽ “lợi bất cập hại”, có nguy cơ triệt tiêu tư duy độc lập và gây hệ lụy lâu dài cho sự phát triển của trẻ em.

Thứ Ba, 16 tháng 9, 2025

Nghịch lý bằng cấp và thực lực khoa học ở Việt Nam

 Tô Văn Trường

Trong vài thập niên qua, Việt Nam chứng kiến sự gia tăng nhanh chóng về số lượng giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ. Hệ thống đào tạo sau đại học nở rộ, tạo ra một “lực lượng trí thức trên danh nghĩa” với hàng vạn học vị cao được công nhận. Thoạt nhìn, đây tưởng như là dấu hiệu của một quốc gia đang đầu tư mạnh mẽ vào tri thức và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Thứ Hai, 1 tháng 9, 2025

Đặt tên đường Nguyễn Hữu Đang – một món nợ tinh thần dân tộc

 Tô Văn Trường

Mỗi năm đến ngày kỷ niệm Quốc khánh 2/9, hàng triệu con tim Việt Nam lại bồi hồi nhớ về thời khắc lịch sử trên Quảng trường Ba Đình, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập bất hủ khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Trong dòng chảy ký ức ấy, nhiều người cũng không quên một nhân vật thầm lặng nhưng giữ vai trò quyết định cho sự trang nghiêm và khí thế của buổi lễ: ông Nguyễn Hữu Đang – Trưởng ban Tổ chức lễ đài, người đã huy động trí tuệ và tâm huyết để ngày lịch sử ấy diễn ra trọn vẹn, để tiếng nói độc lập của dân tộc vang xa trước toàn thế giới.