Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Mai Quỳnh Nam

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Thơ Mai Quỳnh Nam

Bài số 7

Sự thất hứa của anh đã cứu sống em

sự thất hứa của em đã giết chết anh

Bài số 32

Hồn anh hoang vắng

sự hoang vắng của hồn anh rất khác sa mạc

nó rỗng

và không bát ngát

Thơ Mai Quỳnh Nam

Nhà thơ Mai Quỳnh Nam vừa cho ra mắt bạn đọc tập thơ thứ 9 của mình: Một phía (NXB Hội Nhà Văn/ 2024). Văn Việt trân trọng giới thiệu bài viết của nhà thơ Đặng Tiến (Thái Nguyên) và một chùm thơ được trích từ tập thơ mới này.

Thơ Mai Quỳnh Nam có thể gọi là thơ cực hạn, thơ tối giản. Nó gợi nhớ đến tuyệt cú/ tứ tuyệt, haiku hoặc những châm ngôn, triết lí trong cổ thư.

Nếu haiku gần như là sự tường trình cực hạn về một "sự kiện" (theo nghĩa rộng nhất) nào đó mà bất chợt thi sĩ phát hiện ra. Đôi ba chi tiết của sự kiện được tường trình gần như chính xác, chúng được sắp đặt gần như ngẫu nhiên và tạo ra những liên hệ, những tương tác. Nghĩa của bài haiku là do người đọc tìm ra, gọi ra những liên hệ, những tương tác ấy. Bạn cứ đọc một bài haiku bất kì sẽ được kiểm chứng.

Nếu tuyệt cú là sự phát hiện một khoảnh khắc nào đó của cuộc nhân sinh mà người làm thơ ngộ ra chân lí. Nó khiến ta nhớ đến khái niệm sát na trong Thiền học. Thơ tuyệt cú ở những bài hay nhất thấm đẫm hương vị Thiền. Bừng tỉnh. Giác ngộ...

Thì thơ Mai Quỳnh Nam khác. Khác rất xa. Mỗi bài thơ cực hạn của ông như khiến ta giật mình mà nhận ra trong cái dòng chảy đời thường tưởng như bằng phẳng, tưởng như nhạt nhẽo, tưởng như chẳng có gì phải để ý tất thảy đều hợp lí "như là", "vốn là" nhưng thực chất trong quan sát của Mai Quỳnh Nam nó không "như là", "vốn là" mà đầy bất an, đầy bất ổn, phi lí một cách... rất không phi lí! Mai Quỳnh Nam giúp ta nhận ra. Giúp ta giật mình. Không phải là để tỉnh thức, giác ngộ mà là đớn đau, tủi hổ vì bấy lâu nay, thậm chí cả một đời ta sống chung, chấp nhận như-không-hề-chi!

Đ. T.

Thơ Mai Quỳnh Nam

(Rút từ tập Không tỳ vết – NXB Hội Nhà văn, 2020)

Tôi đọc Mai Quỳnh Nam khá đầy đủ. Anh không viết nhanh, viết nhiều, nhưng đáng ngạc nhiên là anh viết đều đặn. Giống như một thứ nhật kí bằng thơ. Nhật kí lại thường là một thứ nhu cầu tự thân. Nhật kí cho ta nhìn rõ hành trình của kẻ viết ra nó. Ở đây, là hành trình của một thi sĩ. Trong cái hành trình đó của Mai Quỳnh Nam không có sự đột biến, không có những ngả rẽ của tư tưởng, sự thay đổi của bút pháp.

Thơ Mai Quỳnh Nam

Cảm nhận đầu tiên khi có những tập thơ của Mai Quỳnh Nam trong tay là sự tối giản.

Bắt đầu là sự tối giản của tên gọi: Bước trượt (NXB Văn học – 1995), Các sự việc rời rạc (NXB Hôi nhà văn – 2002), Phép thử thuật tư biện (NXB Hội nhà văn – 2007), Biến thể khác (NXB Hội nhà văn – 2012) và Không thiên vị (NXB Hội nhà văn – 2014). Tiếp sau là sự tối giản của cách trình bày các tập thơ: Các tập thơ của Mai Quỳnh Nam thường có màu nền nhạt, vài khối hình đơn giản và tên tập thơ viết rất nhỏ, bằng mẫu chữ thông thường. Và sự tối giản quan trọng nhất nằm trong chính các bài thơ. Thơ 2 câu, 3 câu, 5 câu chiếm phần lớn các bài thơ của anh, thậm chí, có đoạn thơ chỉ có một câu. Và, rất nhiều bài thơ không có tựa đề. Chúng được đánh số hoặc dấu hoa thị (*).

Sự tối giản là việc làm đầy ý thức của tác giả. Là một nhà nghiên cứu Xã hội học, thói quen khảo sát xã hội, đời sống rộng lớn để rút ra những kết luận sắc sảo, ngắn gọn, rõ ràng đã ảnh hưởng đến nhà thơ Mai Quỳnh Nam.

Người đọc dễ có cảm giác khô lạnh khi đọc thơ anh. Cảm xúc thơ được giấu rất kỹ. Hoàn toàn không dẫn giải, không chú thích. Thế nhưng, nếu bạn tìm ra cách đọc, bạn sẽ nhận được niềm xúc cảm mạnh mẽ được phong kín trong những con chữ.

Văn Việt trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc chùm thơ rút từ tập thơ mới xuất bản của Mai Quỳnh Nam: Không thiên vị.

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Thơ Mai Quỳnh Nam

Thơ Mai Quỳnh Nam

Thơ Mai Quỳnh Nam

Thơ Mai Quỳnh Nam

Thơ Mai Quỳnh Nam