Milan Kundera từng nói
Nguyên Ngọc dịch
Báo Le Figaro (Pháp) (http://evene.lefigaro.fr/citations/milan-kundera) đã chọn trích một số câu đáng nhớ từ các tác phẩm hoặc các cuộc trò chuyện của nhà văn Pháp gốc Tiệp nổi tiếng Milan Kundera. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.
Điều răn thứ mười một
Milan Kundera
Ngân Xuyên (Phạm Xuân Nguyên) dịch
Phạm Xuân Nguyên: Nhân ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6) tôi xin gửi lời chúc mừng đến các nhà báo, người viết báo, người làm báo và người đọc báo. Chúc cho báo chí cách mạng của ta ngày càng đúng bản chất và tính chất của báo chí hơn.
Mời mọi người đọc đoạn văn viết về nhà báo và nghề báo của nhà văn Milan Kundera (sinh 1929, gốc Czech, định cư tại Pháp) trong tiểu thuyết “Sự bất tử”. Tiểu thuyết này ông xuất bản năm 1990, tôi dịch ra tiếng Việt (bút danh Ngân Xuyên) năm 1996 đăng tạp chí, năm 1999 in thành sách, năm 2019 sách tái bản.
***
Có một thời, tên tuổi vĩ đại của Ernest Hemingway có thể tượng trưng cho vinh quang nhà báo. Toàn bộ các tác phẩm của ông, phong cách viết ngắn gọn, thiết thực của ông, là bắt nguồn từ những thiên phóng sự mà hồi trẻ ông đã gửi về cho tờ báo ở Kansas City. Làm nhà báo hồi đó nghĩa là ở sát gần với hiện thực hơn những người khác, là sục vào mọi ngóc ngách khuất nẻo của nó, là chịu bẩn tay vì nó. Hemingway tự hào rằng những cuốn sách của ông vừa cúi xuống tận mặt đất vừa bay lên đến vòm trời nghệ thuật.
Một phương Tây bị bắt cóc, hay bi kịch của Trung Âu
Milan Kundera
Chiêu Dương dịch
Bài đã được rút xuống do người dịch không đồng ý đăng, tuy chúng tôi đã cẩn thận ghi nguồn từ https://zzzreview.com
Văn Việt
Tập sách cái cười & sự lãng quên (17 - hết)
Milan Kundera
PHẦN VII
Biên thùy
KỲ 2
9.
Mười năm trước, Jan hò hẹn với một người đàn bà có chồng. Họ quen nhau đã lâu nhưng họa hoằn mới gặp nhau vì người đàn bà bận nhiều công việc. Tìm được chút thời gian gặp nhau, họ không bỏ phí giây phút nào. Cô ngồi xuống ghế bành nói vài ba câu thăm hỏi, nhưng chỉ hai ba phút thôi, rồi Jan đứng dậy lại gần nâng cô đứng dậy ôm vào lòng và hôn cô.
Tập sách cái cười & sự lãng quên (16)
Milan Kundera
PHẦN VII
Biên thùy
KỲ 1
1.
Anh luôn luôn thấy gương mặt người đàn bà trong lúc đang làm tình là cái gì thú vị nhất. Cử động của hai thân hình như hình ảnh một cuốn phim chiếu lên mặt người đàn bà, như trên màn ảnh TV, một cuốn phim mê say đầy cảm xúc rung động, đầy chờ đợi, và không thiếu những cơn nổ bùng, đớn đau, những tiếng kêu la, và thậm chí cả sự ác độc. Nhưng mặt Edwige trống trơn như màn ảnh không hình và Jan không thể nào đặt mắt lên mặt cô được, anh thấy khổ sở với những câu hỏi không có trả lời: Cô chán anh rồi chăng? Hay cô mệt? Hay cô chỉ làm tình một cách miễn cưỡng? Hay anh không bằng những người tình cũ của cô trước anh? Hay đằng sau bộ mặt bất động vô cảm ấy, cô che giấu một cảm xúc gì đó mà anh chẳng mảy may nhận ra?
Tập sách cái cười & sự lãng quên (15)
Milan Kundera
13.
Tại sao Tamina lạc loài trên hòn đảo nhỏ toàn trẻ con? Tại sao tôi tưởng tượng cô như thế?
Tôi không biết.
Có thể do hôm cha tôi chết, tôi nghe vang vang tiếng trẻ con hát những bài hát hùng mạnh, vui tươi.
Tại tất cả những vùng đất phía đông sông Elbe, thanh thiếu niên đều phải tham gia những tổ chức có tên gọi là Thiếu niên Tiền phong. Chúng đeo khăn quàng đỏ, họp hành y như người lớn, và thi thoảng đồng ca bài “Quốc Tế Ca.” Chúng có tục lệ thắt khăn quàng đỏ vào cổ một nhân vật người lớn quan trọng nào, và trao tặng người đó tước hiệu Tiền phong danh dự. Người lớn thích trò này lắm, và người tuổi càng cao càng thích nhận khăn quàng đỏ từ trẻ con để bài trí, tô điểm quan tài của mình.
Tập sách cái cười & sự lãng quên (14)
Milan Kundera
PHẦN VI
Thiên thần
KỲ I
1.
Tháng Hai năm 1948, lãnh tụ cộng sản Klement Gottwald bước ra bao lơn tòa dinh thự xây từ thời Baroque thủ đô Praha để hiệu triệu hàng trăm nghìn công dân đứng chật ních dưới quảng trường Phố Cổ. Đó là khúc quành trọng đại của lịch sử xứ Bohemia. Tuyết rơi tầm tã, trời se sắt lạnh, và Gottwald để đầu trần. Cảm thấy trống trải, Clementis ân cần lấy mũ mình đội lên đầu Gottwald.
Cả Gottwald lẫn Clementis đều không biết trong suốt tám năm trời Franz Kafka mỗi ngày trèo lên chính những bậc cấp họ vừa lên để bước ra cái bao lơn lịch sử, bởi dưới thời đế quốc Áo-Hung tòa dinh thự là một trường học Đức. Họ cũng không biết ở ngay tầng dưới chính tòa nhà ấy, cha của Franz, Hermann Kafka, có mở một cái tiệm và trên bảng hiệu vẽ hình con quạ bên cạnh tên ông, kafka tiếng Tiệp có nghĩa là quạ.
Tập sách cái cười & sự lãng quên (13)
Milan Kundera
PHẦN V
Petrarch lên án cái cười của Boccaccio
Chiếc tắc-xi chở đầy nhóc các thi sĩ biến mất vào trời đêm. Anh sinh viên bỗng nhớ ra đã đến lúc phải về nhà với Kristyna.
“Thưa thi sĩ, em phải về nhà”. Anh bảo Petrarch.
Tập sách cái cười & sự lãng quên (12)
Milan Kundera
PHẦN V
Các ngài thi sĩ
Anh đứng đợi ông Voltaire trước cửa Câu lạc bộ Nhà văn rồi cùng ông bước lên tầng hai. Hai người đi ngang phòng gửi áo choàng rồi bước vào một gian tiền sảnh. Họ nghe tiếng người nói ồn ào như chợ vỡ từ phòng trong vẳng ra. Lúc ông Voltaire đẩy cánh cửa bước vào, anh sinh viên thấy tất cả thi ca của đất nước xung quanh một cái bàn lớn, ngồi cả ở đấy, chẳng thiếu một ai.
Tôi quan sát họ từ khoảng cách thật xa, hai nghìn kí-lô-mét. Đó là mùa Thu năm 1977, chín năm trời quê hương tôi mơ màng trong giấc ngủ ngọt ngào từ khi bị đế quốc Nga siết chặt, Voltaire bị đuổi khỏi trường đại học, và tất cả sách của tôi bị hốt sạch từ thư viện đem về vứt đống trong gian hầm tối nào đó của nhà nước. Đợi thêm vài năm, một hôm tôi leo lên xe và cứ thế lái càng xa càng tốt về hướng đông, đến Rennes của Breton thì tôi dừng lại và ngay hôm đầu tôi thuê một căn hộ ở tầng trên cùng một khu chung cư cao nhất thành phố. Khi mặt trời đánh thức tôi dậy sáng hôm sau, tôi nhận ra cái cửa sổ lớn trong phòng hướng về phía đông, phía Praha.
Tập sách cái cười & sự lãng quên (11)
Milan Kundera
PHẦN V
Litost
Kristyna là ai?
Kristyna là người đàn bà trạc ba mươi tuổi, có một đứa con với anh chồng làm chủ một cửa hàng bán thịt mà cô cảm thấy không tệ lắm sinh sống dưới cùng mái nhà. Cô có áp-phe với anh thợ sửa xe trong tỉnh, nhưng hai người họa hoằn lắm mới gặp nhau một lần sau giờ làm việc, và mỗi lần như thế anh thợ đè ngửa cô ra làm tình ngay trong xưởng sửa xe bề bộn kinh khiếp của anh ta. Cái tỉnh lẻ ấy không phải nơi thuận tiện cho những mối tình vụng trộm, hay đúng hơn, để có những trò phiêu lưu tình ái, người ta phải có óc sáng kiến và tính bạo dạn, cả hai Kristyna đều không có.
Tập sách cái cười & sự lãng quên (10)
Milan Kundera
PHẦN IV
Những cánh thư thất lạc
Tập sách cái cười & sự lãng quên (9)
Milan Kundera
PHẦN IV
Những cánh thư thất lạc
Tập sách cái cười & sự lãng quên (8)
Milan Kundera
PHẦN IV
Những cánh thư thất lạc
Tập sách cái cười & sự lãng quên (7)
Milan Kundera
PHẦN III.
Thiên sứ
Tập sách cái cười & sự lãng quên (6)
Milan Kundera
PHẦN II.
Mama
KỲ II.
8.
Buổi tối không bị phá hỏng. Marketa cầm một chai rượu đem ra đưa tận tay Karel. Mặt anh tươi tỉnh hẳn lên, anh mở chai rượu với động tác trịnh trọng như người bắn súng làm hiệu cho cuộc chạy đua Olympic vòng chung kết. Rượu rót ra ba ly, Eva vừa đi vừa nhún nhảy về phía cái máy hát. Cô chọn một đĩa nhạc rồi tiếp tục uốn éo nhún nhảy theo tiếng nhạc khắp phòng (lần này không phải Bach mà là Duke Ellington).
Tập sách cái cười & sự lãng quên (5)
Milan Kundera
PHẦN III.
Thiên sứ
Tập sách cái cười & sự lãng quên (4)
Milan Kundera
PHẦN II.
Mama
KỲ II.
8.
Buổi tối không bị phá hỏng. Marketa cầm một chai rượu đem ra đưa tận tay Karel. Mặt anh tươi tỉnh hẳn lên, anh mở chai rượu với động tác trịnh trọng như người bắn súng làm hiệu cho cuộc chạy đua Olympic vòng chung kết. Rượu rót ra ba ly, Eva vừa đi vừa nhún nhảy về phía cái máy hát. Cô chọn một đĩa nhạc rồi tiếp tục uốn éo nhún nhảy theo tiếng nhạc khắp phòng (lần này không phải Bach mà là Duke Ellington).
Tập sách cái cười & sự lãng quên (2)
Milan Kundera
PHẦN I.
Những cánh thư thất lạc
Tập sách cái cười & sự lãng quên (1)
Milan Kundera
Từ số này, Văn Việt xin trân trọng giới thiệu tới các bạn tiểu thuyết Tập sách cái cười & sự lãng quên của Milan Kundera qua bản chuyển ngữ của Dịch giả- Nhà văn Trịnh Y Thư.
Độc giả Việt Nam hẳn chưa quên tiểu thuyết Đời nhẹ khôn kham của Milan Kundera đã được Trịnh Y Thư chuyển ngữ và xuất bản lần đầu năm 2002 ở nước ngoài, nhưng mãi đến năm 2018, bản in mới có cơ hội xuất hiện tại Việt Nam.
Lần này, với bản dịch tiểu thuyết Tập sách cái cười & sự lãng quên vừa mới hoàn tất, dịch giả Trịnh Y Thư đã có nhã ý cho công bố trên trang Văn Việt, để độc giả Việt Nam có cơ hội tới-gần-hơn với một nhà văn được đánh giá: “Kundera hiện nay được xem là một trong những nhà văn hàng đầu của văn học Hậu Hiện đại Tây phương. Có người đi xa hơn, không ngần ngại gọi ông là một trong ba hoặc bốn nhà văn lớn nhất của văn học thế giới đương đại”.
VĂN VIỆT
Milan Kundera từng nói
Nguyên Ngọc dịch từ http://evene.lefigaro.fr/citations/milan-kundera
Báo Le Figaro (Pháp) đã chọn trích một số câu đáng nhớ từ các tác phẩm hoặc các cuộc trò chuyện của nhà văn Pháp gốc Tiệp nổi tiếng Milan Kundera. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.
Văn Việt