Văn Việt đã đăng tiểu thuyết “Nuôi sẹo” (http://vanviet.info/tag/trieu-son/) của nhà văn Triều Sơn.  Với “Con đường văn nghệ mới”, Triều Sơn cho ta thấy một khía cạnh khác của ông.

Xin chân thành cảm ơn nhà văn Ngô Thế Vinh có nhã ý chuyển cho Văn Việt công bố tài liệu quý hiếm này.

Văn Việt

Đường link của cuốn sách:

https://independent.academia.edu/HueChiNguyen/Books

Triều Sơn

CHƯƠNG XII (*)

Nuôi Sẹo nghe lõm biết rằng người làng đã đưa anh tuần bị đâm hôm qua đi nhà thương tỉnh và cụ Tuần buổi sáng đã vào huyện gặp quan Huyện. Nuôi Sẹo nghĩ: “Ra Đốc Tít không sợ cả cụ lớn. Làm giặc như thế mới là giặc chứ.”

Triều Sơn

Khi cỗ cúng làm xong, Ba Đèn mặc cái áo lương cũ đã vàng như ám khói và rách cả ở hai khủy tay để cúng vái. Nuôi Sẹo đứng cạnh nhìn hết Ba Đèn quỳ gối chắp tay trước ngực miệng lẩm bẩm nghe không rõ, Nuôi Sẹo chỉ nghe như người suýt soa phải bỏng. Gã nhìn mâm cơm, cút rượu mở nút để bên cạnh. Gã nhìn khói hương nhẹ tỏa xuống bay trên cái bàn thờ thấp lè tè này. Đột nhiên, gã chắp tay trước bụng.

Triều Sơn

CHƯƠNG XI

Tết, Tết sắp đến.

Nuôi Sẹo quanh quẩn ở đâu cũng thấy Tết sắp đến. Tết đến ngấm ngầm rồi xôn xao trong cảnh làng, những nhà giàu đã rủ nhau đánh đụng lợn và giành Nuôi Sẹo trước, trong cảnh nhộn nhịp của những hiệu khách ngoài phố người mua bán ra vào tấp nập suốt ngày trong cảnh chợ huyện đã đông hơn thường ngày, đây đó bày ra ít hàng Tết: quần áo mới, mứt kẹo, pháo… trong cảnh ồn ào, lộn xộn ở phía ga. Khi tàu đến ga, những đoàn tàu đầy nghẹt người, có khi chậm đến nửa giờ, trên vẻ mặt những người nghèo than vãn, bàn tán, lo lắng trả hết nợ cuối năm để được yên thân ăn Tết. Đám ăn mày hoạt động ở ga, ở chợ, cố xin được nhiều để ít nhất được no đủ ngay mồng một Tết.

Triều Sơn

CHƯƠNG X

Nuôi Sẹo đi xóm đình về phía giếng xây. Đường làng không lầy lội như thường ngày, phơi ra nhiều khoang khô ra, đất cứng và lạnh. Nuôi Sẹo nhìn thấy ở phía bên trái một người đàn bà đang lom khom vo gạo ở cái ao cạn gần hết nước. Gã đi qua giếng xây, bước lên đường cái làng. Vài tiếng chó sủa thưa thớt tan ngay ra trong tiếng gió ù ù qua bờ tre. Một con chó vàng cụp cái đuôi đóm sát hai chân sau chạy ngược lại phía Nuôi Sẹo, chẳng buồn nhìn gã. Rồi Nuôi Sẹo thấy cái võng điều cờ bay, phủ nhiễu điều viền xanh đỏ hai người tuần khiêng đi về phía gã, Nuôi Sẹo biết ngay là cái võng của cụ Tuần Đan. Gã né sang một bên đường. Khi võng đi qua trước mặt gã, gã cúi đầu, chắp tay: “la, la, la lậy cụ cụ cụ lơ lớn”. Ngay sau võng, Nuôi Sẹo thấy quản Mâu, quản lý ấp Tái của cụ lớn, người đứng tuổi, cao lớn, tay cầm tay thuốc khảm, ba Bồi, người ở nhà cụ lớn cầm điếu ống và đội Hưởng áo lính vải vàng, súng hai nòng nện giầy xăng đá cồm cộp đi sau cùng. Võng cụ Tuần vừa qua khỏi thì Nuôi Sẹo thấy hai người đàn bà ở một ngõ nhỏ đi lên đường. Nuôi Sẹo thoáng nghe, thấy một người nói: “Cụ lớn sang ấp Tái để hiểu dụ”. “Chắc bên ấp có chuyện gì”. Người thứ hai trả lời. Hai người đàn bà, như chẳng nhìn thấy Nuôi Sẹo rảo cẳng đi vượt gã rồi cứ bước theo hướng gã đang đi. Theo sau hai người đàn bà độ hơn chục thước là một con bé con mặc quần cộc, môi thâm tím, đầu đội cái chảo gang đã nứt; một thằng bé cởi truồng hai tay ôm lấy hai vạt trước cái áo cột cụt ngủn lẽo đẽo chạy theo con bé đội chảo. Đi ngang tới cái bụi ruối cạnh cổng nhà ông Bá Tĩnh, Nuôi Sẹo thấy đi ngược lại phía gã người đàn bà ngoài phố thường mua lông vịt tóc rối trong làng, đầu quấn chặt khăn vuông, vừa gánh đôi bồ nhỏ, bước nhanh vừa rao: “Ai lông vịt tóc rối bán không?”. Người đàn bà rẽ vào cái ngõ cạnh nhà hai Tý làm dân phu. Nuôi Sẹo nhìn sang phía bên trái nơi đám đất thấp thoai thoải ra tới mãi bờ sông Ngò. Gã thấy vợ cả Tụn ở một căn nhà lụp xụp cạnh đường đi ra nhìn ngang ngửa. Người mụ xanh lướt mụ đưa hai tay lên đè chặt hai tay và gọi: “Cám ơi ới Cám ơi”. Không có tiếng trả lời. Một con chó đen ở trong nhà chầm chậm bước ra nhìn Nuôi Sẹo sủa gâu gâu hai ba tiếng rồi lại chầm chậm đi vào trong nhà. Mẹ cả Tụn này mới đẻ mà đã ra gió. Nuôi Sẹo nghĩ. Người đàn bà đi vội vào trong nhà. Trên đường cái làng đi lại phía gã, Nuôi Sẹo nhìn thấy Phó Lý Tươi bận cái áo ba-đơ-suy của lão Khán Hợp vẫn mặc mấy hôm trước. Nuôi Sẹo thấy y bước vội vã. Đến trước mặt y, Nuôi Sẹo cúi đầu chào: “lạ, lạ lạ lạy ô ô ô ông”. Phó Lý bước đều như chẳng nghe và nhìn thấy gã. Gã cứ đi thẳng về phía trước mặt một ngõ nhỏ bên phải đi lên đường làng, nhớ ra mẹ hai vẫn làm nghề cho thuê lợn nhảy đực. Người mụ đã già, Nuôi Sẹo thấy tự bao giờ đến giờ mụ vẫn già như thế, không thấy già hơn. Mụ này chắc chẳng chết được đâu, gã nghĩ. Mụ là mẹ hai anh em Bêu lớn, Bêu con ở ngoài phố ga. Bây giờ cũng như bao nhiêu năm nay, Nuôi Sẹo vẫn thấy mụ gánh một bên đầu đòn gánh một con lợn nhỏ, gầy nằm gọn lỏn trong một cái rỏ tre, và ở đầu kia mấy hòn gạch. Mụ đi về phía đường sắt cũng như Nuôi Sẹo. Theo sau mẹ Hai Vấn là một người đàn ông ăn mày. Nuôi Sẹo trông thấy lạ mặt, tay cầm cái gậy tre, sù sụ trong một cái áo tơi lá rách để hở trông thấy rõ những mảnh vải chằng đụp bên trong. Nuôi Sẹo nghĩ: Hai đứa con đi ăn cắp ở ngoài phố ga và trên tàu còn không đủ nuôi mẹ à? Con bất hiếu. Đi ăn mày còn hơn đi ăn cắp nhỡ lại bắt thì lại tù, là cứ tù.

Triều Sơn

CHƯƠNG VIII

Công việc của Nuôi Sẹo chẳng còn bao lâu nữa: chỉ còn hai cái sân đình phải quét dọn cho sạch sẽ. Bên trong đình mờ mờ, tôi tối như một buổi chiều hè lúc sắp có cơn mưa lớn. Tất cả mọi đồ vật ở đây, Nuôi Sẹo đều quen thuộc như bạn thân: cái hương án sơn son thiếp vàng đặt ở giữa đình, bên trên nào đỉnh đồng, nào bát hương, nào độc bình, song bình, nào mâm bồng lủng củng, những cột lim cao lớn sừng sững lên tận mái nhà, cái trống cái lớn nằm ngang trên giá gỗ, cái lộng trước hương án, vàng khè và đã lỗ chỗ rách tự bao năm nay. Cũng quen thuộc cái lớp ánh sáng, phơn phớt tự bên trên tỏa xuống ở phía sau hương án, đằng trước hậu cung, giữa khe hở của hai mái ngói, cái mùi âm ẩm, mốc meo lẫn mùi bụi, mùi của những đồ vật cũ thiếu bàn tay người sờ mó, săn sóc. Gió lạnh ở bên ngoài theo lớp ánh sáng tuôn vào trong đình. Nuôi Sẹo vừa quét vừa run run. Gã muốn chui vào phía sau hậu cung để làm một giấc nhưng gã sợ Lý Phát hay Trương Nghê ra đình, bắt chợt gã bỏ việc.

Triều Sơn

CHƯƠNG V

Từ sáng sớm, ăn mày già trẻ lớn nhỏ đã ngồi đầy trước cổng nhà nhiêu Tởi.

Trời hôm nay mưa phùn rả rích. Tuy vậy, khách khứa đến nhà đám hết người này đến người khác. Người ta tưởng tượng như sinh hoạt của làng Ngò dồn về tập trung cả nơi đây.

Vào khoảng mười giờ, trời tạnh mưa, khách ăn cổ lục tục kéo đến đông hơn, phần nhiều áo the thâm, quần vải nâu hay trắng cháo lòng, khăn lượt, giày da láng. Có những ông chuyên đi ăn cỗ ra vẻ ung dung, thư thả. Có những ông nghỉ buổi làm đồng đi ăn cỗ, ra vẻ nặng nề, ngượng nghịu trong bộ quần áo còn giữ nguyên nếp gập. Tất cả đều cầm giày trên tay, đi chân đất lội bùn tới nhà đám. Người nào cũng có đồ mừng; người này bao trà Tàu, người khác dăm ba hào.

Triều Sơn

CHƯƠNG III

Lần này cũng như mọi lần, tự bao giờ đến bây giờ, Nuôi Sẹo không rõ, buổi sáng dậy, khi gã vừa ra tới ngõ, con chó mực nhà Cả Bỉ thoáng thấy gã liền sủa gâu gâu mấy tiếng. Cũng như mọi lần, hai ba con chó khác ở các nhà lân cận không thấy mặt Nuôi Sẹo, chỉ nghe thấy tiếng chó sủa, cũng gâu gâu sủa theo. Con chó mực được hưởng ứng liền nhảy xổ ra ngõ sủa gâu gâu lớn tiếng. Những con chó khác trong xóm cũng lớn tiếng gâu gâu theo. Thế là tiếng gâu gâugâââââu vang dậy cả xóm.

Triều Sơn

CHƯƠNG II

NUÔI SẸO đến làm mõ làng Ngò từ năm nào, ít người biết và nhớ rõ. Chỉ còn một số người biết rằng gã đến làng “từ hồi còn mồ-ma ông lý Thinh”. Những trai trẻ trong làng, ngoài phố cũng như những người mới đến đây, xưa nay vẫn thấy đình Ngò, chùa Ngò, con đường sắt, cây đa Mâm Xôi, Nuôi Sẹo, văn-miếu hàng huyện, cái cầu sắt ở đầu phố v.v... Nuôi Sẹo từ lâu đã thuộc vào phong cảnh làng Ngò, phố huyện. Đối với mọi người ở đây, Nuôi Sẹo là một sự đã rồi. Tuy vậy, không phải là người ta không biết đến Nuôi Sẹo. Trái lại, khi cần hỏi đến mặt gã, dáng đi, công-việc, cách- thức sinh-sống, bạn-bè của gã, ai cũng có một vài câu để góp chuyện. Nhất là những người mới đến đây lần đầu, không ai tránh được cái tật tò-mò muốn nhìn mặt, muốn biết mặt Nuôi Sẹo. Về điểm này, mấy người lái lợn ở Hà- Nội tới mua lợn, các cô gái ở xa đến buôn gạo, buôn mạ, cũng như mấy người nghèo đói ở vùng Thái-Bình đến xin ở mướn, làm tá điền cho cụ tuần Đan, hay ông giáo Dậu mới đổi ở tỉnh về. Thành ra người mới cũng như người cũ không thèm chú ý đến Nuôi Sẹo, coi gã thuộc vào phong cảnh phố, làng, thì họ đã nhập-tâm từ đáng đi, quần áo, nét mặt, cách sinh sống của Nuôi Sẹo.

Chúng tôi xin đăng lại Nuôi Sẹo của Triều Sơn một tác phẩm đăng dang dở trên nguyệt san Tình Thương của Sinh viên Y Khoa Sài Gòn, qua 29 số báo, khởi từ số 1 năm 1964, để hiến cho người đọc một tư liệu quý về một tác giả cho đến nay vẫn ít được biết đến.

Xin cảm ơn nhà văn Trần Hoài Thư đã có nhã ý gửi tặng cho Văn Việt bản đánh máy lại tiểu thuyết Nuôi Sẹo của Triều Sơn.

Văn Việt

triều sơn

(trích từ nguyệt san Tình Thương)

nuôi sẹo

THƯ QUÁN BẢN THẢO SƯU TẬP

từ các số báo TÌNH THƯƠNG – Nguyệt san của Sinh viên Y Khoa Sài Gòn (1964-1967)