Pavel Basinsky, godliteratury.ru ngày 7 tháng 8 năm 2026

Ngân Xuyên dịch

Cách đây 105 năm, ngày 7/8/1921, nhà thơ chính của Thế kỷ Bạc trong văn học Nga, Alexander Alexandrovich Blok (1880-1921) đã qua đời tại căn hộ của ông ở Petrograd trên phố Sĩ Quan (nay là phố Những người tháng Chạp).

 Umberto Eco (1932 – 2016, nhà triết học, nhà văn Italia)

Ngân Xuyên dịch

Tôi rất thích thú câu chuyện về lũ ngốc trên mạng. Đối với những ai không theo dõi, tôi xin nhắc: Trên các tài nguyên mạng và trên một số tờ báo có thông tin rằng dường như khi đọc cái gọi là Lectio Magistralis, tức là bài giảng nhân dịp được trao bằng tiến sĩ danh dự ở Turin, tôi đã tuyên bố rằng Internet đầy rẫy lũ ngốc. Điều đó không đúng. Bài giảng của tôi nói về một chủ đề hoàn toàn khác; nhưng sự việc này cho chúng ta thấy cách tin tức được lan truyền và bóp méo trên mạng và trên báo chí.

 Giáo hoàng Leo XIV

Ngân Xuyên dịch từ tiếng Anh: vatican.va

Bài phát biểu của Đức Giáo Hoàng Leo XIV trước một nhóm nhà văn, nhân dịp kỷ niệm 100 năm thành lập “LIBRERIA EDITRICE VATICANA” (Nhà xuất bản Vatican), tại Phòng tiếp giáp Hội trường Tiếp kiến, Thứ Tư, ngày 24 tháng 6 năm 2026.

Giữa những ngày NÓNG này nên đọc bài này.

Ngân Xuyên

 Ngân Xuyên dịch từ The Economist, 21/3/2024

Để hiểu biết đầy đủ hơn về chiến tranh, hãy đọc tiểu thuyết cũng như lịch sử và báo chí.

 Ngân Xuyên

Cuốn này có tên là Truyện Kaho dự định phát hành tại Nhật Bản ngày 3/7/2026. Thông tin này được nhà xuất bản Shinchosha có trụ sở tại Tokyo, đơn vị thường xuyên xuất bản các tác phẩm của tác giả, công bố.

 Ngân Xuyên

Trong bài viết nhan đề “How Is American Poetry Reviewed in China?” (Thơ Mỹ được đánh giá ở Trung Quốc như thế nào) đăng trên tạp chí “World Literature Today” tháng 9/2025, tác giả Ming Di (Minh Địch 明迪), nhà thơ, dịch giả Mỹ gốc Trung, sau khi điểm qua một số nhà thơ Mỹ được dịch sang tiếng Trung và xuất bản tại Trung Quốc, đã viết ở cuối bài:

 Kumar Vikram, ‘Literary Criticism’ in the Times of Social Media: Some Notes, Medium ngày 9/7/2022).

Ngân Xuyên dịch

Khi mọi người viết thơ, phê bình văn học, phê bình xã hội hoặc chuẩn bị bài thuyết trình tại nơi làm việc, họ thường rất kỹ lưỡng và cẩn thận trong việc sử dụng ngôn từ đúng và chính xác – đảm bảo tạo được ấn tượng phù hợp. Tại sao một số người lại nghĩ rằng họ có thể viết bất cứ điều gì trên mạng xã hội, nhất là những bài phê bình văn học đáng tin cậy?

 Ngân Xuyên

Đây là cuốn sách dịch mới của tôi năm nay vừa ấn hành. Nói là sách mới nhưng thực ra là cũ vì bản dịch đã in sách từ 2007. Nhưng cũ mà vẫn mới vì “vấn đề Phạm Quỳnh” trong dòng lịch sử và văn hoá Việt Nam hiện đại chưa bao giờ cũ. Cuốn sách in lại cũ/mới này như nén hương cho học giả Phạm Quỳnh (1892/1945) nhân 80 năm ngày mất của ông. Xin mời đọc lời đầu sách để biết thêm lý do ra sách và nội dung sách.

 Emma Loffhagen, The Guardian, ngày 23.10.2025

Ngân Xuyên dịch

Frank Cottrell-Boyce. Ảnh: David Bebber

Quỹ giải thưởng Booker đã phát động một giải thưởng văn học mới, quan trọng, đó là giải thưởng Booker dành cho trẻ em, trao giải thưởng trị giá 50.000 bảng Anh cho tác phẩm hư cấu hay nhất dành cho độc giả từ 8 đến 12 tuổi.

 Ngân Xuyên (theo hlo.hu ngày 13. 10. 2025)

Nhân dịp nhà văn nước mình là László Krasznahorkai được giải Nobel Văn chương 2025, Hiệp hội Dịch giả Văn chương Hungary (MEGY) đã đăng trên Facebook lời chúc mừng gửi đến 64 dịch giả của ông trên toàn thế giới, trong đó có một dịch giả Việt Nam là Giáp Văn Chung. Toàn văn lời chúc mừng của MEGY và danh sách các dịch giả kèm theo như sau:

 Ngân Xuyên  (theo các báo Nga)

LÁSZLÓ KRASZNAHORKAI, ĐƯỜNG ĐẾN NOBEL VĂN CHƯƠNG 2025

Năm nay, Ủy ban Nobel đã quyết định trao giải thưởng cho nhà văn Hungary László Krasznahorkai (sinh 1954), như đã nêu trong thông cáo báo chí, “vì giữa sự kinh hoàng tận thế, văn chương đầy sức thuyết phục và có tầm nhìn xa của ông đã tái khẳng định sức mạnh của nghệ thuật”.

 Pavel Basynski, “Как стать миллиардером: автор романов о Гарри Поттере Джоан Роулинг отмечает юбилей”, Год литepatypы, 31.7.2025.

Ngân Xuyên dịch

Làm thế nào trở thành một tỷ phú? Bí quyết rất đơn giản. Bạn cần phải là một cô gái sinh ra vào giữa thế kỷ 20 ở vùng nông thôn nước Anh, có cha là một kỹ sư bình thường và mẹ là một bà nội trợ. Ở trường, hãy học tiếng Anh chăm chỉ, đừng nghĩ rằng thứ tiếng phức tạp với ngữ pháp rắc rối và vốn từ gần một triệu rưỡi từ đã là của bạn ngay từ lúc sinh ra. Bạn cần có một người bà đọc rất nhiều sách và tặng cho cô cháu gái yêu quý của mình. Lên năm tuổi, hãy sáng tác những câu chuyện cổ tích. Ví dụ, về một chú thỏ tên là Rabbit bị sởi và một con ong khổng lồ tên là Ong bay đến chỗ chú. Bạn cần kể những câu chuyện này cho ai đó, ví dụ như chị gái của bạn, để thử thách trí tưởng tượng của bạn với cô ấy.

 Kenzaburo Oe

Ngân Xuyên dịch từ tiếng Pháp

Hàng năm Uỷ ban Giải thưởng Nobel công bố người được giải trong các lĩnh vực vào đầu tháng 10. Đến đầu tháng 12 là lễ trao giải. Đầu tiên mỗi chủ nhân giải Nobel sẽ đọc một bài nói, thường gọi là diễn từ Nobel, tại Viện Hàn lâm Thuỵ Điển. Sau đó mấy ngày là bữa tiệc trao giải tại Hoàng cung. Trong bữa tiệc mỗi chủ nhân giải sẽ được một viện sĩ hàn lâm giới thiệu và mời nhận giải từ tay nhà vua Thuỵ Điển. Người nhận giải sẽ có một đáp từ cảm ơn ngắn. Dưới đây là hai phát biểu tại lễ trao giải Nobel văn học 2024 cho nhà văn Han Kang (Hàn Quốc). Bài diễn từ Nobel của Han Kang tôi đã đưa lên.

Ngân Xuyên

Alesandr Blok

(1880/1921, nhà thơ Nga)

Bài học đã dạy xong

Thầy ngồi yên bên cửa.

Lũ trò nhỏ hét vang

Lùa cừu đi khắp ngả.

Mặt trời gác sau đồi

Chiếu xiên từng tia nắng,

Ẩm nóng không khí trời,

Đầm lầy giăng sương trắng.

Thầy giáo già vẫn ngồi, -

Chắc mệt vì công việc

Còn bao việc ngày mai

Thầy phải lo thu xếp.

Thầy lại đến sớm mai

Dạy lũ trẻ hiếu động

Giữ vở sạch chép bài

Không nhay nhay cán bút.

Lũ trẻ toả khắp nơi

Theo đàn cừu tung bụi

Thầy giáo già vẫn ngồi

Cúi mái đầu tóc bạc.

(1906)

Madeleine Riffaud

Ngân Xuyên dịch

Jorge Amado

PRAHA, 1951 – SIBELIUS

Giữa đống tin tức, báo chí, tư liệu tưởng nhớ Alberto Moravia [1907-1990, nhà văn Italia – ND], một bậc thầy tiểu thuyết, một người bạn thân thiết vừa qua đời, tôi bỗng thấy có chỗ nhắc tới tên mình.

Jorge Amado

PARIS, 1948 – CON SỐ

Paris, tại nhà Picasso, ngồi quanh chiếc bàn ăn, chúng tôi gồm mấy người: Louis Aragon, Alexandr Korneichuk, Pierre Gamara, Emilio Seneri và nữ đạo diễn điện ảnh Ba Lan Wanda Jacubowska có bộ phim đầu tay đạt thành công lớn, đang tìm cách thuyết phục nhà hoạ sĩ tham dự Hội nghị trí thức thế giới vì hoà bình sẽ diễn ra tại Wroclaw (Ba Lan).

Anna Akhmatova (1889-1966)

Hai ta sẽ không uống từ cùng một cốc

Dẫu rượu ngọt hay là nước trong

Sẽ không hôn nhau buổi sáng mai thức giấc

Và chiều hôm không cùng bên cửa sổ vời trông

Anh thở mặt trời, em thở mặt trăng

Nhưng có một tình yêu ta cùng sống.

Em luôn có bên mình người bạn chung thuỷ, lành hiền

Anh có bên mình cô bạn vui vẻ hồn nhiên.

Nhưng nỗi sợ trong đôi mắt xám em hiểu.

Và anh đã gây ra cơn bệnh trong em.

Ta tránh không gặp nhau dù là ngắn ngủi.

Như thế mới giữ cho ta được bình yên.

Chỉ giọng nói anh vang trong thơ em

Và trong thơ anh có nhịp hơi em thở

Ôi có đống lửa mà nỗi sợ và sự lãng quên

Không thể nào chạm vào được đó.

Giá anh biết bây giờ em yêu đến độ

Muốn đôi môi hồng khô ráp của anh!

Thu 1913

(Cuộc phỏng vấn đầu tiên của Han Kang. Ngân Xuyên dịch từ https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2024/han/interview/)

Han Kang: Xin chào?

Jenny Rydén: Xin chào, đấy có phải là bà Han Kang không?