Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Trần Dần

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Năm mới

Trần Dần

Năm mới ơi

mày sẽ mới như thế nào?

mày đừng mới đãi bôi trên diễn từ và chúc tụng

đừng mới điêu toa bôi bác

lấy dăm ngày

xong lại cũ -

cũ nhăn nheo -

như cái cũ.

Cũ hơn cái đồ bỏ

mèo tha lại

chó tha đi.

Hỡi năm mới!

hãy mới được ra sao thì mới thành thật.

Nguồn: TRẦN DẦN THƠ, Nhã Nam/Nxb Đà Nẵng, 2008)

Góp ý về bản dịch An die Nachgeborenen của Trần Dần

Diễn Đàn: Sau khi đăng bản dịch bài thơ bất hủ này của Bertolt Brecht, chúng tôi nhận được bản góp ý của nhà toán học và dịch giả Nguyễn Xuân Xanh trên một số câu chữ.

Nguyễn Xuân Xanh đã đối chiếu lại với nguyên bản tiếng Đức và có một số đề nghị chỉnh sửa. Chúng tôi thấy đây là việc làm đáng quý, xin đăng nguyên văn đề nghị của anh, trong đó những chỗ khác biệt được tô màu xanh. Chúng tôi cũng đăng lại nguyên bản và bản dịch Trần Dần để bạn đọc tiện tham khảo và nắm rõ hơn nguyên ý của bài thơ trên một số điểm.

Nhà thơ Trần Dần đã dịch Brecht từ bản tiếng Pháp, do đó có chỗ bị nhiễu xạ là hiện tượng bình thường, và không làm giảm sút sự mẫn cảm sâu xa giữa hai hai nhà thơ lớn, kịp thời gửi đến bạn đọc Việt Nam những suy tư mà, than ôi, từ thời François Villon (nguồn cảm hứng cho bài thơ này của Brecht) tới nay vẫn còn nguyên tính thời sự.

Những câu thơ đáng trích dẫn của Trần Dần

Trần Dần là nhà văn phản kháng trong Phong trào Nhân văn Giai phẩm tại Miền Bắc giữa những năm 1950. Những câu sau đây phản ánh ý thức về sứ mệnh văn nghệ và vai trò chứng nhân của nhà văn. Văn Việt xin phỏng dịch ra tiếng Anh để chia sẻ với bạn đọc nước ngoài.

...

Chúng ta đi – như quả đất khổng lồ

Hiền hậu lắm – nhưng mà quả quyết...

(Nhất định thắng)

We shall move like Giant Earth

In a gentle and yet determined manner.

Đêm núm sen – Trần Dần

FB Nguyễn Hoàng Diệu Thúy

Nếu chọn một trong những "bom tấn" của văn học Việt Nam trong năm nay, thì tôi nhất định chọn Đêm núm sen của Trần Dần. Tôi nói vậy không phải vì đó là cuốn sách do Nhã Nam xuất bản, không phải vì tôi là một người trong ê kíp biên tập, mà bởi vì giá trị của cuốn sách, bởi vì nó được viết ra bởi người khổng lồ Trần Dần, và bởi vì số phận long đong của nó trước khi nó được bước ra ánh sáng.

Đêm núm sen, viết xong năm 1961, nhưng vì những éo le của hoàn cảnh, nó được cất kỹ vào ngăn kéo. Gần ba mươi năm sau Trần Dần ngồi soạn lại và thấy mất một số chương. Ông không khỏi xót xa:

"Người ta có thể trách tôi đủ thứ! Kém trách nhiệm? Vô ý thức bảo quản tác phẩm? Cẩu thả? Buông lung? Không dạy được vợ con ý thức bảo tàng? Những điều kể ra cũng có cơ sở? Cũng đáng trách đấy? Lại những người khác có thể nghĩ tới những văn cảnh xã-sử? Những biểu hiện ăn - ở - ngủ - đụ - ỉa Việtnamit? Tư Mã ắt cũng không thoát những vòng cảm nghĩ xót xa ý? Song chậc? Tư Mã thở dài... "Mất rồi thì thôi…".

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Tư liệu thảo luận 1955 về tập thơ “Việt Bắc” (23)

Năm mới

Góp ý về bản dịch An die Nachgeborenen của Trần Dần

Những câu thơ đáng trích dẫn của Trần Dần

Đêm núm sen – Trần Dần