Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: V. Erofiev

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Lời ai điếu cho nền văn học Xô viết

V. Erofiev, báo Văn học (tiếng Nga), ngày 4 tháng 7 năm 1990, số 27, tr. 10

Đào Tuấn Ảnh dịch

Cũng lại lấy cảm hứng từ cái stt mới của nhà giáo La Khắc Hòa [xem: http://vanviet.info/nghien-cuu-phe-binh/nghe-thuat-thuoc-ve-nhn-dn-su-nho-nan-nguoi-doc/– Văn Việt], chúng tôi xin giới thiệu một bài viết nổi tiếng của nhà phê bình V. Erofiev về sự cáo chung của nền văn học Xô Viết. Bài được viết vào năm 1989, hai năm sau khi cố nhà văn Nguyễn Minh Châu cho đăng Lời ai điếu cho một nền văn học minh họa, năm 1987. Năm 2001 tôi dịch bài này, từ đó đến nay chưa đăng tải ở đâu. Hôm nay xin được đưa ra mắt bạn đọc trong dạng rút gọn, gọi là lời phi lộ cho bài viết về văn học hậu Xô Viết mà tôi sẽ giới thiệu sau.
Trong bài viết, tác giả nêu và phân tích những nguyên nhân dẫn tới sự suy sụp của từng bộ phận của nền văn học Xô Viết: văn học chính thống, văn học nông thôn, văn học liberal, trên cơ sở đó phác họa những nét chính yếu của nền văn học tương lai – văn học thời kì hậu Xô Viết.

Đào Tuấn Ảnh

Theo tôi, văn học Xô Viết đã kết thúc. Có thể, thậm chí đó là một cái xác đã nguội lạnh, một nhà tư tưởng đầu to lặng lẽ và như thể e thẹn, từ giã cõi đời. Không sao, tôi sẽ là người cuối cùng khóc trên lễ tang, nhưng tôi cũng sẽ vui lòng đọc lời ai điếu.
Evgeni Zamiatin, tác giả tuyệt vời của cuốn tiểu thuyết “Chúng ta” đã từng nhận xét vào năm 1920, rằng, nếu đất nước chúng ta không có tự do ngôn luận, thì nền văn học Nga chỉ có mỗi một tương lai – đó là quá khứ của nó. Gìơ đây, với niềm hi vọng thận trọng, có thể nói rằng văn học Nga, nếu như được hồi sinh, nó sẽ có tương lai của mình – trong tương lai.
Văn học Xô Viết là con đẻ của quan điểm hiện thực xã hội chủ nghĩa được nhân lên bởi sự yếu đuối của cá tính con người nhà văn lo bảo vệ miếng cơm manh áo của mình và mơ ước vinh quang cùng chỗ đứng bên cạnh quyền lực, cạnh những kẻ, nếu không bôi nhọ thánh thần, thì cũng bôi nhọ tư tưởng nhân loại. Toà tháp khổng lồ của văn học Xô Viết hiện thực xã hội chủ nghĩa mang phong cách barok, nhiều phòng, được tính xây cho muôn đời và mặc dù được xây cẩu thả (có quá nhiều bột nhão rẻ tiền), toà tháp này đã tồn tại qua hàng thập niên, được phiên bản ở những nền văn hoá hiện thực xã hội chủ nghĩa kề cận khác.

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Lời ai điếu cho nền văn học Xô viết