Kịch bản "Vụ án hai ngàn ngày"
Thái Kế Toại (Lê Hoài Nguyên)
Tôi viết kịch bản Vụ án hai ngàn ngày năm 2002. Biết Điện ảnh Công an khó làm, tôi chuyển sang Hãng phim Tài liệu Khoa học Trung ương. Nhiều anh em bạn bè bên này rất thích kịch bản này nhưng chính Hội đồng duyệt kịch bản phim ngắn Cục Điện ảnh không đồng ý thông qua. Xin nói thêm chính tôi lúc đó đang là Ủy viên hội đồng nhưng buổi duyệt đó rất tiếc tôi không dự được. Hơn hai chục năm qua kịch bản tâm huyết này vẫn nằm trong ngăn kéo. Nay nhân mấy vụ án tử hình đang làm dư luận xã hội quan tâm xin đưa lên để anh chị em đọc.
********
Nhìn lại một nền văn học
Lê Hoài Nguyên
| Vừa rồi, nhân sự kiện năm cuốn tiểu thuyết, trong đó có Vòng tay học trò, của nhà văn Nguyễn Thị Hoàng được NXB Hội Nhà văn và Công ty Nhã Nam tái bản, trên một số báo và trang mạng chính thống có mấy bài ca ngợi hơi ồn ào cái gọi là đưa văn học miền Nam 1954-1975 trở lại Việt Nam – có lẽ trở lại với miền Bắc, Hà Nội thì đúng hơn. Thực ra Văn học miền Nam 1954-1975 không chết khi nó bị thiêu hủy trong ngọn lửa hung hãn của Phong trào bài trừ Văn hóa phản động đồi trụy. Nó vẫn sống và được bảo quản ở những người dân Việt thực lòng yêu quý văn hóa dân tộc Việt Nam, ở cộng đồng người Việt hải ngoại. Nó cũng đã được nhiều nhà nghiên cứu hải ngoại tổng kết như Võ Phiến, Thụy Khuê, Nguyễn Vy Khanh, Trần Hoài Thư, Nguyễn Mộng Giác, Mai Thảo, Đặng Tiến… Chỉ có điều rất đáng tiếc rằng những thông tin đó rất nhiều người nghiên cứu, lý luận phê bình miền Bắc, Hà Nội hầu như không biết hoặc cố tình không biết. Từ tháng 7-2014 khi trang web Văn Việt của Ban Vận động Văn đoàn Độc lập Việt Nam ra đời, Ban Biên tập đã quyết định lập chuyên mục Văn học Miền Nam 54-75 do hai nhà văn Hoàng Hưng và Lê Hoài Nguyên phụ trách. Trong gần tám năm, đến nay chuyên mục đã đăng đến kỳ 717, giới thiệu được phần cơ bản nhất gồm vài chục bài nghiên cứu tổng quan và gần 100 nhà văn, nhà thơ, nhà nghiên cứu văn học, triết học có tên tuổi ở miền Nam từ 1954 đến 1975. Về danh mục tác phẩm, hầu hết các tác phẩm nổi tiếng trên đủ mọi lĩnh vực đã được giới thiệu phần khảo cứu và phần trích nội dung chính. Vì các báo giấy và mạng chính thống, lề phải không dám đăng thông tin của chúng tôi nên hôm nay chúng tôi xin nhắc lại bài Nhìn lại một nền văn học của nhà văn Lê Hoài Nguyên đăng trên chuyên mục Văn học Miền Nam 54-75 (kỳ 12), ngày 3- 8-2014. Văn Việt |
Thụy An – cũng một số phận bi thảm
Lê Hoài Nguyên
Nhà văn, nhà báo Thụy An tên thật là Lưu Thị Yến (1916-1989), sinh tại Hà Nội, nhưng quê gốc ở làng Hòa Xá, quận Vân Đình, tỉnh Hà Đông, là con ông Lưu Tiến Ích và bà Phùng Thị Tôn. Đây là người phụ nữ duy nhất bị kết án tù do bị tố cáo là gián điệp, phản động trong vụ án Nhân Văn - Giai Phẩm.
Tử Phác – một số phận bi thảm
Lê Hoài Nguyên
Nhạc sĩ Tử Phác là một trong những số phận bi thảm nhất trong các nhân vật chủ chốt của Phong trào Nhân Văn Giai Phẩm.
Cần phải giải thích thêm là tại sao tôi dùng chữ Phong trào Nhân Văn Giai Phẩm bởi vì ngay gần đây vẫn có người muốn phân biệt rạch ròi là ông này, ông kia chỉ viết ở báo này, báo nọ không dính dáng gì đến báo Nhân Văn hoặc tạp chí Giai Phẩm cả. Đúng là như thế, có những người như thế, như ông Phan Ngọc vừa mới mất chẳng hạn. Tất nhiên ở thời kỳ đó cách dùng thuật ngữ chưa được chuẩn lắm nhưng căn cứ vào tầm vóc của sự kiện, ảnh hưởng sâu rộng toàn xã hội của nó, biện pháp đối phó xử lý các đối tượng của chính quyền, Nhân Văn Giai Phẩm không phải chỉ là một nhóm mà là cả một trào lưu dân chủ rộng lớn ở miền Bắc được sự hưởng ứng trong khắp các tầng lớp nhân dân, trí thức, văn nghệ sĩ, học sinh, giáo viên, sinh viên. Chưa có sự hình thành tổ chức cụ thể nhưng Nhân Văn và Giai Phẩm là trung tâm, là nơi phát đi những làn sóng xung động mạnh mẽ. Thế mới biết rằng trong buổi đầu của xã hội toàn trị chính quyền luôn luôn lo ngại ảnh hưởng của văn học nghệ thuật là vì thế.
Đi tìm nền văn hóa thời Mạc
Biết tôi đang chờ hạ cánh, Ban liên lạc họ Mạc Việt Nam giao cho tôi tổ chức thực hiện bộ phim tài liệu về Vương triều Mạc và dòng họ Mạc. Báo cáo anh
Lê Hoài Nguyên
Bài này viết cách đây 4 năm, Nay tìm lại được thấy vẫn mới. Vậy mang ra tặng anh bạn họ Tập và các bạn FB.
Báo cáo anh
Em đã cho đục bỏ xong dòng chữ chiến thắng quân xâm lược...ở cầu Khánh Khê
Báo cáo anh
Em đã cho sửa câu thơ của Bác Hồ kính yêu... ở bia Phượng hoàng trung đô
Báo cáo anh
NGỰA BIỂN THƯƠNG ƠI!
Lê Hoài Nguyên
 | |
| Bìa tập thơ Ngựa biển (Hoàng Ngọc Biên) |
Các anh bảo chúng tôi
đi chiến đấu cho ngày mai tươi đẹp
Chúng tôi đi
vì không sợ chết
Chúng tôi chết
vì sợ sống hèn
Nhưng sẽ ra sao cái ngày mai ấy?
...........
Chúng tôi đấy
Đều ngoan ngoãn cả
Anh vừa lòng chứ ạ?
Nhìn lại một nền văn học
Lê Hoài Nguyên
Hôm nay đã sắp 40 năm ngày chấm dứt của nền văn học ấy. Từ thập niên 80, 90 giới nghiên cứu phê bình quen gọi là nền Văn học thực dân mới hoặc Văn học đô thị miền Nam 1954-1975. Những nhà văn đã sinh ra nền văn học đó thì gọi nó là Văn học Sài Gòn hoặc Văn học Việt Nam Cộng hòa.
Từ sau 1975 còn có một nền văn học nối dài do nhiều chủ nhân của nó định cư ở nước ngoài làm lại đã phát triển 40 năm nay với tên gọi lúc đầu là Văn học lưu vong, sau là Văn học hải ngoại hay như từ năm 1993 tôi đã gọi một cách ấm cúng trong bối cảnh đương thời là nền Văn học Người Việt ngoài nước*.
Hôm nay nhiều người Việt đã không còn nhìn nhận sự kiện 30-4-1975 như là một sự kiện thuần túy sắt máu, cũng như không còn nhìn nhận toàn bộ nền văn minh vật chất và tinh thần của xã hội miền Nam chỉ là sản phẩm của chủ nghĩa thực dân mới do đế quốc Mỹ để lại.
Thơ Lê Hoài Nguyên
Thơ Lê Hoài Nguyên
| |
| Nhà thơ Lê Hoài Nguyên |
Viết tặng anh Nguyễn Dậu
Vắt cuộc đời nhàu nát của anh
Từng giọt nước mắt
Những giọt nước mắt hiếm hoi trong cõi đời
Cho một loài rùa.
Cũng như cho những sinh linh khốn nạn
Những ma cô, gái đĩ, gã buôn mật rắn giả…
Chỉ mong sao họ giữ lại chút người.