Mềnh đi “xem”… giao hưởng
Kỳ Duyên
Thú thật, nhiều năm nay, mình rất ít tham dự trực tiếp các sự kiện văn hóa của Hà Nội, sau cái đận năm 2000 đi bộ quanh Bờ Hồ để “chiêm ngưỡng” Đại Lễ hội 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, đành bỏ về giữa chừng. Bởi quá thất vọng vì một quang cảnh quanh Hà Nội rác rưởi tràn ngập, các tranh cổ động cổ vũ cho Hà Nội một cách ồn ào và nhiều đến… rác mắt, làm xấu đi rất nhiều một Hồ Gươm vốn cần thanh bình, thơ mộng
Thế nhưng lần này, lại quyết đi xem đêm Hà Nội có buổi biểu diễn hòa nhạc ngoài trời của Dàn Nhạc giao hưởng London, một trong năm dàn nhạc giao hưởng huyền thoại thế giới do nhạc trưởng trẻ tuổi và tài năng Niklas Benjamin Hoffman, người vừa chiến thắng cuộc thi Donatella Flick dành cho nhạc trưởng của Dàn nhạc Giao hưởng London. Theo các chuyên gia, Niklas còn là một nhà soạn nhạc với những sáng tác hướng tới sự tương tác giữa khán giả và nhạc công. Một Hà Nội đáng được có những sự kiện văn hóa đông-tây, để nâng tầm văn hóa Hà Nội trong con mắt bạn bè quốc tế, và trong chính người ở Hà Nội, dù họ đang sống hay chỉ tình cờ đến thăm một lần cho biết, dù họ là dân gốc hay chỉ ngụ cư, dù là mấy đời hay chỉ là khách vãng lai…
Nhưng đến tận nơi, thú thật, mình và các bạn đồng nghiệp có phần thất vọng. Cả hai con phố hai bên vườn hoa Lý Thái Tổ rào chắn “nghiêm trọng” vắng tanh vắng ngắt, chỉ thấy cảnh sát bảo vệ, và các cảnh sát cơ động, trông đã… hết hồn, chả thấy tâm thế đâu của buổi hòa nhạc sang trọng mang chất nghệ thuật đẳng cấp. Mon men đến bên hàng rào, mình hỏi các chú cảnh sát:
– Các chú cảnh sát ơi, chúng tôi muốn được vào nghe giao hưởng!
– Cô ơi, vào đây phải có giấy mời, hôm nay toàn khách VIP thôi cô ạ.
– Cho chúng tôi vào xem ghé cũng được. Chúng tôi dân báo chí mà!
– Nhưng phải có giấy mời mới được vào. Các cô chịu khó đi vòng qua phía trước có màn hình rộng để xem. Các chú cảnh sát trẻ cười rất tươi, và niềm nở.
Đành vậy. Bọn mình kéo nhau đi bộ phía trước vườn hoa. Người đông nghịt như đêm 30 Tết. Bên phố Sách Nguyễn Xí, có những cửa hàng tô vẽ tượng cho trẻ em, các ông bố bà mẹ trẻ đưa con đến đây tô tô vẽ vẽ, những quán café vỉa hè buổi tối trông khá tao nhã. Cũng cảm thấy vui vui. Một Hà Nội những ngày nghỉ cuối tuần. Giá đường phố được trang hoàng đèn cho lộng lẫy hơn thì đẹp biết bao.
Nhưng vòng ra phía trước vườn hoa Lý Thái Tổ, thú thật thất vọng quá. Mình không biết nên gọi là cái gì. Một nhà biểu diễn dựng tạm kín mít như bưng. Cứ tưởng là Dàn nhạc Giao hưởng London sang “hòa nhạc ngoài trời”, thì phải biểu diễn ở giữa đất trời của vườn hoa trung tâm thành phố, giữa thanh thiên bạch nhật cho dân ở Hà Nội thưởng thức, thì khung cảnh phải hài hòa với thiên nhiên, đâu phải một cái nhà bạt kín mít, bịt bùng, chả ra nghệ thuật. Cảnh sát cơ động ngồi giăng đầy. Nhà bạt đó chỉ có “các VIP” có giấy mời vào xem. Hóa ra, đến thưởng thức nghệ thuật ngoài trời cũng phân biệt đẳng cấp. Không biết các Vip nghe giao hưởng say sưa thế nào. Chỉ thấy tiếng vỗ tay thì ghê lắm. Ồn ào…
May mình nhìn thấy hai màn cũng hình cỡ VIP được mắc ở hai đầu… đường phố
Và đứng “xem”. Xem khán giả, Xem màn hình. Xem và nghe dàn nhạc giao thưởng biểu diễn.
Thú thật, bỗng thấy thương những người dân ở Hà Nội quá. Khán giả đông nghịt, hầu hết là những gia đình trẻ, các bạn trẻ, họ ngồi xệp xuống lòng đường nhưng rất văn hóa, yên lặng lắng nghe, chăm chú, thích thú. Bên Bờ Hồ, người vẫn qua lại như nêm. Những chiếc điện thoại di động đưa lên chụp liên tục. Thỉnh thoảng nghe tiếng thì thào của một cô gái trẻ, hoặc của một chị phụ nữ trung niên, chắc người tứ xứ:
– Đây là biểu diễn gì thế cô. Mình lại quay sang thì thào diễn giải, trả lời.
– Hay quá cô nhỉ. Ông nhạc trưởng trẻ ghê…
Mình cũng lấy máy ảnh chụp một vài kiểu. Nhưng thích nhất là chụp khán giả – những khán giả trẻ của Hà Nội – họ cũng say sưa lắng nghe những âm thanh hùng tráng, bi tráng của âm nhạc. Hẳn tâm hồn họ đang ngập tràn những cung bậc Overture của nhà soạn nhạc người Nga D. Shostakovich, Giao hưởng số 2 của S. Rachmaninoff, và trước đó là trình diễn Quốc ca Việt Nam với một bản phối đặc biệt…
Buổi biểu diễn phải nói là thành công ngoài mong đợi. Khán giả ngoài trời hoan hô nhiệt liệt, hào hứng với các bản nhạc được trình diễn. Chính quyền Thủ đô Hà Nội đang có những cố gắng để đem lại những sinh hoạt văn hóa xứng tầm. Đó là điều đáng ghi nhận.
Nhưng điều gì khó có thể gọi là thành công?
Một buổi biểu diễn nghệ thuật tiếng là ngoài trời, cho nhân dân Thủ đô mà cách tổ chức thành “trong nhà bạt kín mít”, dường như chỉ giành riêng cho số ít những người có “đẳng cấp”. Mình tin rằng, trong số hàng ngàn khán giả của thành phố, những người khách ngồi xệp dưới lòng đường chăm chú và say mê thưởng thức kia họ có quyền thưởng thức trực tiếp dàn nhạc giao hưởng với những bản phối khí và tiếng đàn điêu luyện, với sự chỉ huy của vị nhạc trưởng như một ngọn lửa trẻ trung đang truyền cảm hứng sống cho mọi khán thính giả, bất kể giàu nghèo bất kể quan chức hay thường dân.
Đã là văn hóa không nên có sự phân biệt. Đã là hòa nhạc ngoài trời, xin hãy là ngoài trời đúng nghĩa. Để rồi đây, Hà Nội còn diễn ra những sự kiện văn hóa đông – tây, và mỗi người dân ở Hà Nội được thưởng thức với niềm cảm kích, và ý thức sống – dựng xây một Hà Nội văn hóa hiện đại và tinh tế trong phép ứng xử.
Nguồn: https://kimdunghn.wordpress.com/2017/03/07/menh-di-xem-giao-huong/
“Cái lý người Kinh” và thế giới phẳng
Kỳ Duyên
Xưa nay, trong dân gian, người ta thường nghe thành ngữ “Cái lý người Mèo”, ám chỉ một cách tư duy hồn nhiên nhưng độc đáo, đầy lý sự, khiến người nghe bật cười vì sự ngụy biện dễ thương.
Còn giờ, có khi người ta sẽ dần phải quen với thành ngữ mới: “Cái lý người Kinh”. Có điều, nó ám chỉ một cách tư duy đầy ngụy biện, đánh tráo khái niệm, lắt léo và chả… dễ thương tý nào.
Cũng phải nói rằng, nó thực ra chỉ là “năng khiếu” của một số người, nhưng lại trở thành nỗi ám ảnh xã hội bởi biệt tài đánh tráo khái niệm của những người có “năng khiếu” ấy.
Dù không phải lúc nào, trước những vụ việc sai lè lè, xã hội cũng phải nghe. Mà có những vụ việc, ở đó, sự vật đã được gọi đích danh.
Tỉ như vụ việc xảy ra gần đây: Tối 29.9, trên các trang mạng xã hội xuất hiện đoạn video clip một cảnh sát túm lấy và giằng co, lôi kéo một người bán hàng rong ở hồ Con Rùa, P.6, Q.3, TP.HCM. Khỏi phải nói “phản ứng” của cư dân mạng trước những hình ảnh phản cảm đó ra sao.
Sự phản ứng của dư luận xã hội chỉ hạ nhiệt khi trung tướng Lê Đông Phong - Giám đốc Công an TP.HCM, sau khi xem đã thẳng thắn: “Hình ảnh phản cảm quá. Công an phải bảo vệ dân, làm như vậy là sai”. Ông chỉ đạo đình chỉ ngay công tác của sĩ quan kia để kiểm điểm làm rõ, đúng - sai, hạ hồi phân giải (TT, ngày 2.10).
Ngay lập tức, sự phản ứng trên các trang mạng xã hội cũng “giảm tông”, bớt đi những nghi ngờ ác í, thậm chí cực đoan, trước cách gọi đúng tên vụ việc của vị tướng công an. Một cách xử lý vừa trung thực vừa khôn ngoan, mang tính thuyết phục.
Nhưng không phải lúc nào “cái lý người Kinh” cũng chịu nằm im. Mà nó luôn xuất hiện đúng chỗ ở những lúc cần… đánh tráo khái niệm. Nó biết cách lập luận quanh co, dựa vào những chỗ giống nhau bề ngoài, hay hình thức sự vật, mà dùng thủ thuật để làm người khác hiểu sai sự thật bản chất vấn đề. Giả dối nhưng lại có lý có lẽ.
Và tiếc thay, cái lý sự kiểu ấy trong đời sống xã hội này không hiếm. Nó xuất hiện ở bất cứ tầng lớp người nào, và kể cả quan chức- những người phải chịu trách nhiệm trước mỗi vụ việc, sự cố xảy ra.
“CẦU QUAN”, TƯỢNG ĐÀI VÀ SỰ VÔ TRÁCH NHIỆM
