Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Dũng Vũ

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Người Ðức và cuộc cách mạng

Klaus Wiegerefe, Florian Altenhöner, Georg Bönisch, Heiko Buschke, Qladimir Pyljow, Anika Zeller

Dũng Vũ dịch

Trước Cách mạng Tháng 10, người Ðức đã đóng một vai trò quan trọng ở Nga. Cuộc đảo chính của Cộng Sản đã không thể caó nếu không có một liên minh bí mật của hai kẻ tử thù ý thức hệ: Ðế chế Đức của Hoàng đế Wilhelm và chủ nghĩa Bolschewik của Lenin.

Lenin và Hoàng đế

Hai kẻ tử thù ý thức hệ đã liên kết với nhau từ năm 1914 vì một mối quan tâm chung: chấm dứt thế chiến ở phía Ðông.

Có những tài liệu trước nay chưa được biết tới, bây giờ đã phơi bày mức độ hợp tác bí mật: Nhiều năm trời, đế chế Ðức đã giúp Bolschewik tiền bạc, vũ khí và tiếp vận.

Thủ lĩnh Bolschewik – từ Bucharin tới Trotzki

Reiner Traub

Dũng Vũ dịch

Bucharin

Nikolai Iwanowitsch Bucharin

* 09.08.1888 tại Mạc Tư Khoa

+ 15.03.1938 tại Mạc Tư Khoa

Người con trai một nhà giáo ở Mạc Tư Khoa đã bước vào hàng lãnh đạo Bolschewik như một nhân vật với chân trời tinh thần bao la nhất và đa tài nhất.

Ðược xem là lý thuyết gia kinh tế quan trọng nhất của đảng, Bucharin đã cùng Jewgenij Preobraschenski soạn chung cuốn "Chủ nghĩa cộng sản – ABC" (1920) được dịch sang nhiều thứ tiếng. Cuốn sách đầy ảo vọng có tác dụng rất lớn đến quần chúng trong buổi ban đầu sau cách mạng.

Bucharin còn sưu tầm bươm bướm, từng là họa viên và nhà báo có tài, biết rõ sự phát triển của giới xã hội học Tây phương, quan tâm tới khoa học, đọc nhiều sách văn chương mọi thời.

Nhờ tính bằng hữu tự nhiên, ông đã trở thành "con cưng của Đảng" (Lenin). Không phải ngẫu nhiên mà nhiều nhà báo bị theo dõi trong thời tiền-Lenin đã tìm đến ông nhờ giúp đỡ.

Năm 1906, Bucharin gia nhập tổ chức Bolschewik, đã nếm mùi nhà tù Sa Hoàng, những chốn lưu đày, và tranh cãi nhiều lần với Lenin về những câu hỏi lý thuyết lẫn chính trị, thế nhưng vẫn làm việc chung.

Ðầu năm 1917, Bucharin cùng Trotzki cho ra đời một nhật báo xã hội tại New York. Sau Cách mạng tháng 2, ông trở về Nga qua đường Nhật Bản – Siberia.

Biên niên: Chiều hôm trước cách mạng

Dũng Vũ dịch

1860: Một hiện tượng mới ở Nga: Giới trẻ có cảm tình với nông dân đã luôn mạnh dạn đòi hỏi công bằng xã hội. Họ là những người có học thuộc nhiều giai cấp khác nhau.

1861: Sa hoàng Alexander bãi bỏ chế độ đầy tớ của nông dân Nga. Tuy nhiên, sự thực hiện một bước tiến kinh tế quá muộn chỉ khiến cho những vấn đề xã hội thêm trầm trọng.

1863/1864: Sa hoàng Alexander II (biệt danh là Sa hoàng "giải phóng") ra lệnh dẹp tan cuộc nổi dậy của Ba Lan chống người Nga.

1872: Bản dịch tiếng Nga đầu tiên của bộ "Tư bản" (das Kapital) thứ nhất được xuất bản. Khâu kiểm duyệt đánh giá không nguy hiểm, vì "rất khoa học", và cho thông qua.

1874: Hàng ngàn thanh niên từ thành phố Nga (mệnh danh là "Narodniki" ("bạn nhân dân")) đã kéo về nông thôn làm công tác giáo dục và khai sáng nông dân. Nhưng nông dân không hiểu ý tưởng xã hội chủ nghĩa của những người "bạn nhân dân" này là gì cả.

1876: Nhóm Narodniki cực đoan thành lập tổ chức "Semlja i Wolja" (Ruộng đất và Tự do).

Khủng hoảng và lật đổ

Orlando Figes

Dũng Vũ dịch

Vị Sa hoàng Nga cuối cùng vẫn ươn ngạnh chối từ mọi cải cách. Khối đông nhà nông đang thèm muốn làm chủ ruộng đất. Ở thị thành, nhóm vận động của phe xã hội đang đuợc chú ý – song chỉ đến khi cuộc tàn sát của thế chiến xảy ra, nước Nga mới đủ chín mùi cho một cuộc nổi dậy của nông dân và Cách mạng Tháng 10.


	Xe bọc thép quân Bolschewik trước tổng hành dinh Ðảng tại Petrograd (1917). Nguồn: Süddeutscher Verlag

Cuộc cách mạng Nga đã định hình thế giới hôm nay – mà mãi tới giờ này chúng ta mới thoát ra khỏi cái bóng của nó. Hơn cả Thế chiến thứ nhất, cuộc Cách mạng Tháng 10 đã quyết định quá trình thế kỷ 20.

Có thể đồng ý rằng, giả như sau thế chiến không có trận lở đất của cuộc Cách mạng Tháng 10, Âu Châu đã tìm thấy lại cuộc sống bình thường. Thế nhưng chiến thắng của chủ nghĩa Bolschewik ở Nga và cái hiểm họa nó sẽ tràn lan khắp lục địa trong tình hình bất ổn sau chiến tranh đã khiến giới trung lưu hoảng sợ. Nó đã dọn đường thăng tiến cho chủ nghĩa phát xít và quốc xã với những món nợ khổng lồ từ phương pháp làm cách mạng của người Bolschewik. Và giả như không có chủ nghĩa quốc xã, thì đã không có Thế chiến thứ Hai.

Một ví dụ dịch thuật: Blog, blogger

Dũng Vũ

"Blog", một hình thức sinh hoạt ngôn ngữ dưới dạng trang mạng cá nhân ra đời từ cuối thập niên 90 càng ngày càng trở nên phổ biến.

Người chủ trang "blog", còn gọi là "blogger", giới thiệu bạn đọc những ghi chép, ký sự mang tính cá nhân. Ví dụ những mẩu nhật ký, hoặc kể truyện về chuyến đi du lịch mùa hè vừa qua, hoặc chia sẻ kinh nghiệm làm một món ăn.

Người Việt cũng có "blog" riêng và thường dùng nguyên từ tiếng Anh "blog/blogger" để tự gọi mình, chẳng hạn như Blog X, Blogger Y, vì chưa có từ tiếng Việt tương ứng.

Vậy "blog/blogger", tiếng Việt nên gọi là gì?

Bài viết này xin mời các bạn cùng đi khám phá nguồn gốc của từ "blog/blogger" và thử tìm tên gọi tương ứng cho tiếng Việt chúng ta.

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Người Ðức và cuộc cách mạng

Thủ lĩnh Bolschewik – từ Bucharin tới Trotzki

Biên niên: Chiều hôm trước cách mạng

Khủng hoảng và lật đổ

Một ví dụ dịch thuật: Blog, blogger

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

﻿Người Ðức và cuộc cách mạng

Thủ lĩnh Bolschewik – từ Bucharin tới Trotzki

Biên niên: Chiều hôm trước cách mạng

Khủng hoảng và lật đổ

Một ví dụ dịch thuật: Blog, blogger

Người Ðức và cuộc cách mạng