Elegy
  
Tưởng niệm anh Lê Đạt
 
Anh đếm những đầu bò, đóng lại một ngày
trải mùa đông trên những thửa đồi trọc cằn có nghĩa một cách ly, chừng đấy, và sự viết
cực khó khăn, không ngừng mọc tủa từ đầu anh
như cỏ sau mùa lửa rẫy

Thường Quán

Khi không thể thấy những chữ cuộn khum thân như những vòng khói tròn quanh tôi,
tôi chìm trong tối tăm – tôi không là gì cả.
[When I cannot see words curling like rings of smoke around me,
I am in darkness – I am nothing.]
Virginia Woolf, The Waves

VIRGINIA WOOLF mất trước khi điện ảnh thực sự trưởng thành. Ngày nay có lẽ giới mê điện ảnh cũng không hề nghĩ tới Virginia Woolf khi thưởng thức những Jean-Luc Godard, Robert Bresson, hay những người làm phim Ý, Pháp, Bỉ thuộc thế hệ "hậu Đợt Sóng Mới" những Jean Eustache, Jacques Rozier, hay Philippe Garrel, Chantal Akerman. Dòng ý thức, khoảnh khắc hữu thể, độ nhám của đời, thời gian nội tại, song trùng ý thức,… những món này bây giờ đã nằm gọn trong không khí, tinh thần và ngôn ngữ điện ảnh hiện đại quen thuộc như khi một nhà làm phim nói tới phép segues, tới tan mờ và cắt nhanh và rực hiện /dissolves & jumpcuts. Chuyện Virginia Woolf giờ đây được biết tới qua cuốn phim The Hours của Stephen Daldry lại là một chuyện cũng có tính irony, một nghĩa oái oăm. Giữa The River của Jean Renoir (1951) và The River của Tsai Ming-liang (1997), bao nhiêu chữ nghĩa đã trôi ra biển. Dòng sông Ouse, khúc Rodwell, có một người ngồi áo đỏ thả câu, rồi viên sỏi lòng tay lần vào túi áo, áo choàng và gậy đặt lại trên bờ, cảnh ấy thuần một thôn dã êm đềm, như chẳng có chi gay cấn hiện đại. Dù sao muộn còn hơn không, ít ra là với đại chúng, để cái tên Virgina Woolf lại được nghe, sau những bặt tăm và úy hãi ["Who’s afraid of Virginia Woolf?" – như một tựa kịch]. Nói cho đúng Stephen Daldry đã làm một cuốn phim ít ai chê, cộng cả nhạc nền minimalist tối giản của Philip Glass phù hợp với austere & ascetic khắc kỷ, đạm thanh một cách của Woolf [như người ta tưởng tượng], và như vậy là một homage đáng kể cho nhà văn, bước vào tân thế kỷ. Michael Cunningham đã viết một adaptation khéo léo hiếm thấy, lắp ghép ba khung thời gian, ba không gian, mà những nhân vật kết thêm vào: Clarrisa Vaughan, Richard, Laura Brown, cũng là những mặt và góc cạnh làm nên một kẻ đi mua hoa về mở tiệc. Một bó hoa, một bàn tay trong găng, một hàng rào sắt cast-iron, một bóng phi cơ rù vang âm vọng nền trời nhắc nhở thời chiến vừa đi qua, sắp trở lại, một váng nước xanh. Một ngày một người bước ra, cuộc đời trần thiết, hiện sinh mở tiệc.

Thường Quán

Ảnh: Espace 2000 (Phan Nguyên)

Cradle Mountain, Tasmania

Thường Quán

*

Băng giá kỷ trước tính năm bằng độ cắt

qua những sườn núi trầy

cánh chim làm như đoán non

lao đầu hụt vào cỏ dại

Trở ra xù áo lông

rũ bỏ xơ xác

Sơn Trà, 23 tháng Ba, 2017

Thường Quán - Australia

Phải lấy con mắt của thời gian mà nhìn Sông, Núi.

Chúng tôi ngồi trong đám cây Trăn nhìn ra Núi, rồi xuống thuyền, ra đi.

Những chấn động lùi, tính bằng kỷ đá, hàng triệu năm.

Bây giờ là chấn thương. Không đúng, bạn nói: Một ung thư đã loét.

Nó chảy mủ vàng.

Trên da

Núi

Người

Ngợm

Những bữa đại tiệc gái và rượu cồn

Ở thời kỳ cuối.

Hôm nay, Chủ nhật 12/2/2017 giờ Việt Nam tức Thứ Bảy 11 tháng 2/2017 giờ California Hoa Kỳ, Lễ cầu-siêu cho nhà văn Vũ Huy Quang cử hành lúc 11 giờ trưa tại Chùa Liên Hoa, 9561 Bixby Ave, Garden Grove, CA 92641.

Văn Việt xin đăng bài tưởng niệm của nhà thơ Thường Quán như một nén tâm hương thắp trước chân dung  nhà văn quá cố. Cầu chúc hương hồn nhà văn Vũ Huy Quang siêu thăng.

Văn Việt

Bài Tưởng niệm anh Vũ Huy Quang

Thường Quán

Đó là một căn nhà tiền chế thời 50 nằm sau những siêu thị và siêu xa lộ

anh dắt tôi về tay cầm một con cá mè

người mẹ đón anh hỏi, Con về rồi đó à!

anh nói, Con có bạn phương xa nên hôm nay con tính nấu ăn đây

Mẹ nói, Ngồi với bạn con đi

Anh nhấc chiếc phone màu đen quay ba bốn nơi

“anh Nhật Tiến, Khế Iêm, Nguyễn Hoàng Nam rồi sẽ cùng tới”

Southbank Melbourne, 15-5- 2016

 for Q.

Cây xáo động và chim gỡ rối

những lát đá đường đằm tĩnh chảy xuôi

nắng chưa lên, người chưa hiện

tay trần mùa hè, tượng tạc mùa thu

ngày xa khuất đó mây dường kín dày hơn, áo dạ kéo cao hơn

chiếc cổ ở khung cửa hải cảng cực Nam

một cột khói hải dương tìm tới

một tiếng dội cột buồm

những thủy thủ đốt lửa

nước réo cà phê trên bếp xanh lì lầm

ngày xa khuất đó Á Châu là một viền cong

sự trôi dạt và đắm, kéo dài hơn một cự ly

không nằm ngoài một đuôi mắt

nhưng chỉ có kẻ tín thành nhất may mắn thấu đạt

Cimetière Montparnasse, một trưa với Quỳnh

tặng chị Thụy Khuê, anh Lê Tất Luyện

tưởng nhớ anh Lê Đạt

Tiếng phong cầm từ giữa trưa quang sau cửa sổ

một thang lầu đổ sợi gió ban công

nghiêng đầu mái nâu phù điêu trắc bá

cây trăm năm người ngủ giấc vừa.

Tay khoanh ngực trần sỏi lăn nắng và chuông gió

trẻ thơ tay dắt người mẹ áo đầm

người vú bầu sơ cho em ngày sữa

vườn bóng ca rô