Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Đặng Thị Hảo

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Phạm Thái – tài hoa và bi kịch

Đặng Thị Hảo(*)

Ngoài Chiến tụng Tây Hồ (Phản Tây Hồ cảnh tụng) - một bài phú từng như một trái phá, làm sửng sốt giới trí thức - văn thi sĩ Hà Thành đương thời cả ở thái độ cực đoan của người cầm bút lẫn cái tài nghệ vô song của tác phẩm, Phạm Thái (1777-1813) còn để lại một số thơ văn (chủ yếu bằng chữ Nôm), trong số đó phải kể đến các bài: Tự trào, Đề tranh tố nữ, Đề chùa Tiêu Sơn, Đề núi con voi, Họa thơ mừng tiệc sinh nhật Thanh Xuyên hầu, Văn triệu linh (Tức Đề nhà nghĩa lư của Long Cơ), Diễn thơ Trương tứ lang, và một bài Văn bia mộ Thanh Xuyên hầu bằng chữ Hán (sau chính tác giả lại dịch ra lục bát), v. v… Đặc biệt, từ mối tình với Trương Quỳnh Như, Phạm Thái đã sáng tác một số thơ văn hết sức đặc sắc: các bài làm trong khi xướng họa với Quỳnh Như: Cầm tháo, Thuật hoài… Khi người yêu chết, ông có một bài Văn tế Trương Quỳnh Như, bài Văn Triệu linh Trương Quỳnh Như và một truyện thơ nhan đề Sơ kính tân trang⁽¹⁾ - mà thực tế, tác phẩm này cùng bài văn tế là những trang “tự bạch”, những “hàng tình lệ” - như ông đã gọi về mối tình vừa lãng mạn vừa cay đắng của bản thân. Sơ kính tân trang độc đáo và nổi tiếng đến mức về sau hễ cứ nhắc đến tên Phạm Thái, người ta không thể không hình dung về ông - một nhà thơ đầy phong cách và cá tính.

“Cảo thơm lần giở trước đèn”…

Đặng Thị Hảo

So với rất nhiều nhà thơ cổ điển dân tộc, sáng tác của Nguyễn Du hiện chỉ còn một khối lượng bản thảo vừa phải, với vài tên tác phẩm: Thanh Hiên thi tập, Nam Trung tạp ngâm, Bắc hành tạp lục, Sinh tế Trường Lưu nhị nữ, Văn tế thập loại chúng sinh, Thác lời trai phường nón, Đoạn trường tân thanh (còn gọi là Truyện Kiều), và một đôi bài thơ trong truyền thuyết. Nhưng ngược lại, với Truyện Kiều, Nguyễn Du là nhà thơ có khối lượng độc giả, “thính giả” nhiều bậc nhất, khó có tác gia nào sánh kịp. Truyện Kiều của Nguyễn Du là bạn của mọi tầng lớp độc giả trong xã hội. Nó vừa là tác phẩm kinh điển hàm chứa những ý vị triết lý cao thâm đối với những người đầy mình chữ nghĩa, luôn đau đáu những suy luận về con người, vũ trụ, ưu hoạn, sống chết, được mất, luân hồi, nhân quả, v.v. nhưng ngược lại, nó cũng là một người bạn bình dân, chân tình nhất của quảng đại công chúng cần lao. Ai cũng có thể tìm thấy trong những con chữ của Truyện Kiều những lời tri âm sâu sắc nhất. Truyện có thể để đọc, để chia sẻ, giải đáp, và cả để… chơi – trò chơi bói Kiều là thú vui, là niềm đam mê của biết bao thế hệ người Việt. Và rồi dân chúng đã cho nó một định danh là cuốn sách “thần”. Cách gọi đó cũng chẳng là ngoa ngữ chút nào.

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Phạm Thái – tài hoa và bi kịch

“Cảo thơm lần giở trước đèn”…