Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Trương Hồng Quang

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Bên ngoài là một màu trắng bất động…

(Lời giới thiệu tác phẩm sắp đặt “Monument of Round Trays” (Núi Mâm), Viện Bảo tàng Dân tộc học Dahlem, Berlin ngày 24.10.2004)

Ly Hoàng Ly

Dương Phúc An (*) ghi

Hơn mười lăm năm trước tôi đã có duyên được gặp gỡ Phạm Tú Anh (1975-2020). Lần đó anh cùng vợ, họa sỹ Ly Hoàng Ly, sang tham dự triển lãm mỹ thuật “Xung đột giữa bản sắc và toàn cầu hoá? Các quan niệm nghệ thuật đương đại từ Đông Nam Á“ ở Viện Bảo tàng Dân tộc học Berlin-Dahlem. Ly Hoàng Ly được mời tham gia triển lãm với tác phẩm sắp đặt “Monument of Round Trays“ (Núi Mâm) và tôi là người chuyển ngữ sang tiếng Đức bài đáp từ của chị tại lễ khai mạc triển lãm. Xin được giới thiệu lại ở đây bài phát biểu này của hoạ sỹ, trong đó Ly Hoàng Ly đã nói về vai trò của chồng trong sự nghiệp sáng tạo của chị – như một nén hương lòng gửi đến Phạm Tú Anh và lời chia buồn với Ly và toàn thể gia đình của nhà thơ Hoàng Hưng.

Trương Hồng Quang

(*) Bút hiệu của Trương Hồng Quang (Văn Việt).

Hoàng Ngọc Hiến – Cái nước mình nó thế

Phạm Thị Hoài và Trương Hồng Quang thực hiện

Sinh thời, nhà nghiên cứu và giảng dạy văn học Hoàng Ngọc Hiến là một trong những trí thức phê phán giàu ảnh hưởng tại Việt Nam. Ông nổi tiếng với khái niệm „văn học phải đạo“ để chỉ nền văn học chính thống xã hội chủ nghĩa. Ông cũng được coi là người phát hiện và ủng hộ Nguyễn Huy Thiệp, định hướng rõ rệt cho phong trào văn học thời Đổi Mới. Mười lăm năm trước, năm 2004, diễn đàn talawas mà tôi là người phụ trách chính có một cuộc phỏng vấn với Giáo sư Hoàng Ngọc Hiến nhân một lần ông ghé thăm Berlin. Tuy nhiên, ở phút cuối, ông đã đề nghị talawas hủy đăng bài, vì thời điểm chưa thích hợp. Ông qua đời đầu năm 2011. Trước đó không lâu, talawas cũng ngừng hoạt động. Nay tôi chính thức công bố toàn văn bài phỏng vấn dài gần một vạn chữ này trên trang lưu trữ cá nhân pro&contra của mình. Một số trích đoạn cũng đồng thời được đăng trên tuần báo Trẻ.

Phạm Thị Hoài

Trần Đình Hượu, Về đặc sắc văn hoá Việt Nam

Trương Hồng Quang

Giáo sư Trần Đình Hượu (1926-1995) và nhà văn Nguyễn Huy Thiệp trong lần gặp gỡ đầu tiên, tại nhà riêng của nhà giáo – nhà phê bình Văn Tâm, Hà Nội mùa Thu 1993 (Ảnh của Trương Hồng Hải)
Ðây không phải là một bài viết độc lập, mà được ghép từ nhiều chuyên luận khác nhau của Giáo sư Trần Ðình Hượu (1928-1995) đã viết từ năm 1986 trở về trước ở trong nước. Văn bản này là một tập hợp dưới dạng „collage“, lần đầu đăng trên Tạp chí „Ðối thoại“, số 4, 1992, Berlin và sau đó được in lại trên Tạp chí „Văn hoá – Nghệ thuật“, số 6/2001, Hà Nội. Hôm nay nhân TS. Nguyễn Đức Mậu vừa giới thiệu trên FB một bài viết mới về Thầy Hượu – tôi xin phép được dùng cách gọi này, vì mình may mắn cũng từng được là học trò dự thính của ông trong thời gian hai năm sống ở Hà Nội (1985-1986) – xin đăng lại văn bản này trên Blog của mình, trước hết như là một kỷ niệm cá nhân đặc biệt với Thầy. Ngày nay tác phẩm của Trần Đình Hượu đã được phổ biến rộng rãi trong giới nghiên cứu, nhưng đến mùa hè 1986, lúc tôi rời Việt Nam để trở lại châu Âu, phần lớn các bài viết của ông mới chỉ có dưới dạng bản thảo đánh máy. Tôi không thể nào quên lần cùng với Nguyễn Đức Mậu đạp xe sang thăm Thầy ở Gia Lâm, chỉ một vài ngày trước lúc lên đường, và được phép của Thầy, gần như đã thức thâu đêm chép tay nhiều đoạn, nhiều câu mà mình tâm đắc. Nhiều trích đoạn chép tay đó về sau đã được đưa vào văn bản collage này, với một cách bố cục và những điểm nhấn chủ quan từ giác độ của một người học trò không có may mắn được học một cách hệ thống với Thầy. Xin tặng lại cho các bạn đọc hôm nay, đặc biệt các bạn trẻ với những xuất phát điểm tương tự như tôi hơn hai mươi năm trước, tôi tin các bạn sẽ tìm thấy ở đây những suy tưởng vẫn còn nguyên tính gợi mở, được phát triển trên một vốn kiến văn sâu rộng và được diễn đạt với một sự lịch lãm hiếm có.
Trương Hồng Quang

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Bên ngoài là một màu trắng bất động…

Hoàng Ngọc Hiến – Cái nước mình nó thế

Khủng bố Hồi giáo hôm nay tại Paris và tiểu thuyết „Submission“ („Khuất phục“) của Michel Houellebecq

Trần Đình Hượu, Về đặc sắc văn hoá Việt Nam

Trương Hồng Quang