Hoảng Hãn

“Từ lâu tôi đã ao ước được tham gia vào một nhóm người như thế, lấy mồ hôi và đèn sách thay cho cái thiên tài mà chúng tôi không có được như các bậc thầy và các bạn đồng nghiệp may mắn hơn. Vì tôi tin chắc rằng chỉ có con đường quan sát và thực nghiệm kiên trì mới có thể đưa đến tri thức khoa học chân chính.

Những con người đã đi qua con đường ấy, đến khi giảng dạy và viết sách, sẽ biết vạch lại một cách hiển ngôn con đường mình đã đi qua cho người học hiểu rõ những điều họ học từ đâu mà có, và làm cách nào để có được, để họ có thể kiểm nghiệm lại tính chân xác của từng luận đề và đến lượt họ, có thể mở những con đường mới đưa đến những tri thức sâu hơn và chính xác hơn, hay xa hơn nữa, bác bỏ cái luận đề đã học khi phát hiện ra những sự kiện mới mà trước đây không lọt vào tầm mắt của thế hệ đàn anh.” (trang 10-11, CAO XUÂN HẠO, Tiếng Việt – Mấy vấn đề ngữ âm, ngữ pháp, ngữ nghĩa, NXB Khoa học xã hội, 2017)

*Người viết xưng ‘mình’ theo hướng tự chỉ bản thân (“cái mình”) mà không theo hướng ngang hàng phải lứa ‘mình - bạn’, cũng bởi tiếng ‘tôi’ người viết thấy nó lạnh lùng, không thiện chí bằng.

Sở dĩ phải xin hô là vì mình chưa từng được diện kiến người thầy ngữ học ấy để xin theo làm học trò, mà vậy thì cũng chỉ có thể hô ‘thầy’; song, bởi vì hầu như nền tảng ngữ học – nhất là Việt ngữ học – của mình là thủ đắc từ văn thư của thầy, cho nên hai tiếng ‘thầy mình’ lấy làm lời kính chứng cho sự truyền thụ ấy. Những suy nghĩ với tư cách một sinh viên ngữ học viết ra dưới đây, trước là để tri ân cho rõ ràng những bước đi mà mình đã được thầy dẫn dắt, để nhân đó nhắc nhớ một hình mẫu bậc thầy về tư tưởng ngữ học; sau là để suy tư về con đường tiếp theo tự bước đi khi người thầy đã yên nghỉ.