Vũ Hoàng Thư

Nắng vạm vỡ leo bám lưng trưa, Ci sei tu… Em ở đó… Mùa hè nào đã đi qua. Đi qua như một tích tắc đời. Connie Francis Al di là cao vút giữa ngày, gọi nắng xuống cho đầy chiều chưa tới. Khi môi mấp máy điệu hờ tháng 9. Khi màu hoàng hổ trườn trên chiếc lá thu còn sót chút lục xanh. Như môi người còn đọng thanh xuân. Như mọi điều đã đi qua rớt lại mối diên trì.

 Vũ Hoàng Thư

Tháng 7 trời xanh cao, mùa lên hâm nóng. Mặt đất nung nhiệt ngấm ngầm địa chấn, như muốn cùng người rung vang lời ngân quá khứ. Tháng 7 gọi về hàng phượng đỏ thắm rung rinh chùm nở, thứ lung linh ảo mờ, gần gụi mà xa thẳm, “mù không lối vào...”  (Trịnh Công Sơn). Vang vang trong gió, lời trẻ thơ láng giềng vọng lại đùa vui tiếng nước. Nghe mát rượi chạy quanh lưng trần từng gáo múc, từng gàu treo giếng lặng và nước mưa lũ tràn máng xối. Nước ơi, nước gọi sông, gọi suối, gọi nguồn, nước hát ngàn xanh của biển lộng trào mùa thơ ấu cũ. Nơi xa mờ cơn nắng, hải đảo hiện thành ốc xanh cuối chân trời, đùa cợt gọi mời kẻ lạc đường đang chết khát sa mạc. Mờ ảo phía ấy, những chấm xanh li ti trong mùa nắng vỡ xuống soi dáng đăm chiêu mắt ngây. Như hoa đom đóm nhòe lên mắt, thị giác vẽ nên hình dung người đi về xa thẳm. Bấy giờ, lớp trường đã đóng cửa, hàng cây cúi xuống cù rủ mùa hè đi rong hoang lãng mạn. Áo người bung xòe chiều chờ đợi một thời. Những tà vạt mong manh phất phới như loài ma không chân trên mặt lộ ngày hè chứa chan. Sót lại chăng, vẽ vời như buổi sáng hôm nay, có mây trắng rất cao, cao ngất trên mọi triền ký ức.

 Vũ Hoàng Thư

tản mạn

Cơn mưa cuối mùa đổ xuống, hiếm hoi như tự bao giờ. Có thể gọi mưa xuân, thức dậy những mầm khô đang đợi? Những lọn trắng, lọn xám và đen bay mãi xuống cuối chân trời. Và người đợi, khô thèm từng giọt nước. Phía dưới chân trời là cõi đợi. Mây dâng mù lượng nước hay em vời lộng cõi nhớ hư hao? Quê hương. Thần linh. Hay chốn về đã mất. Ngóng là hành động ngước lên và trông đợi. Có khi là em, có khi là huyễn tượng. Mà cần chi, chỉ cánh tay với mới là điều đáng nói với thi sĩ. Với được hay không là chuyện sống chết của người đời, kệ họ, không quan trọng gì với bọn làm thơ. Chớ sợ hãi kiểu “Đừng cho không gian đụng thời gian”  (Phạm Duy). Phạm Duy lúc đang yêu băn khoăn về hai chiều của vũ trụ nhập làm một. Một thoáng ý chia ly mở ra viễn tượng tận thế, một chút xa rời liền len lỏi dự kiến phôi pha. Không gian và thời gian là hai thông số độc lập trong vũ trụ vật lý Newton, qua đến thuyết tương đối của Einstein thì hai điều này là một, bất khả phân. Vậy thì hãy dang tay với, cho dù hai cột mốc có chạm vào nhau. Cách ngăn sẽ tan biến khi ta cùng em… Tình yêu và thi ca có lẽ tay trong tay tự muôn đời, từ lúc Adam cắn vào trái cấm. Không gian với thời gian chung hòa khi hai kẻ yêu nhau ngồi kề, mặc cho ông Newton hay ông Einstein gán ghép một định nghĩa nào khác.

  Vũ Hoàng Thư

Hương tháng ba khua xuân dậy, nhộn nhịp mầm xanh hy vọng. Mùa Phục Sinh. Từ thập giá của sự chết, của nước mắt và máu. Của giọt dấm tân toan làm chất dưỡng sinh nuôi hoa khổ trên môi khô. Những giọt máu đen bầm ứa từ hông bóp nghẹt dần sự sống, cũng từ đó trường sinh hứa hẹn đâm chồi, Ego sum resurrectio et vita… (*)

Vũ Hoàng Thư

mùa xuân nơi đất khách

ấm mấy cũng nao người

(Thi Vũ – Mùa Xuân Xa)

 Vũ Hoàng Thư

Mùa Siêu Thực. Photo: Vũ Hoàng Thư

Những nếp gấp mở phơi cho thơ phôi dạng hình hài, dàn trang phong thái, nội dung phía sau là lung linh trùng phức của một mùa đang hiện hình trước mặt mà đồng thời cũng hiện tiền mông lung đương hủy. Những đốm sáng pháo bông, rực ngời quá khứ, thế giới của giấc mơ không thể chia phân với thực tại trước mặt. Tôi nhận ra chiều thu đã trầm hương quá đỗi, và mơ hồ kết tụ của sương khói phôi pha giọng vút nức nở Nicoletta không dưng vọng về, Il est mort le soleil / quand tu m'as quittée ⁽¹⁾. Mặt trời đã chết khi em rời xa. Người con gái tóc vàng mắt xanh hay Em thăm thẳm vạn đợi thi ca chốn Eden vừa khuất bóng?

Vũ Hoàng Thư

Ngày tháng Tư khởi đầu như thế, trôi ù lì và vô cảm. Bầu trời chì úng nước, lún phún mưa, dự báo dầm dề và kết thúc lơ lửng như mọi bản tin tiên đoán thời tiết. Tháng Tư bao giờ cũng chập chùng mây. Những đám mây không hề thay đổi kể từ ngày đó, thế kỷ trước. Thơ T. S. Eliot bất ngờ trở về, giao hưởng trong từng tấu điệu của nhịp bước tháng Tư. April is the cruellest month, breeding, Tháng Tư tháng nghiệt ngã / Lilacs out of dead land, mixing, Nuôi mầm khóm tử đinh hương trồi dậy / Memory and desire, stirring, Ký ức cùng khao khát trộn bời / Dull roots with spring rain. Bén rễ vô tri với mưa xuân (The Waste Land).

Vũ Hoàng Thư

chữ khơi, lời mở

nguyên rằm,

ba nghìn thế giới

tơ tằm

nguyệt gieo…

Tên thật: Võ Anh Tuấn.
Sinh năm 1949 tại Huế, lớn lên ở Nha Trang. Năm mươi năm sau mới bắt đầu viết và làm thơ lai rai.

Sáng tác góp mặt trên tạp chí Quê Mẹ ở Paris, Văn học, Khởi Hành, và trang mạng văn học Gió O (http://www.gio-o.com) ở Hoa Kỳ.

Chủ biên “Văn nghệ Biển Khơi” (www.bienkhoi.com) từ năm 1999.
Sĩ Quan Hải Quân Việt Nam Cộng Hòa trước 1975.
Hiện là kỹ sư điện tử tại Jet Propulsion Laboratory (JPL), Pasadena, California, Hoa Kỳ.

Tác phẩm đã xuất bản: Bắt Nắng, tản mạn – Quê Mẹ, Paris 2009.

Bắt nắng

lẳng giò hoa

em cười lúm

mùa nắng ^(*)

Nắng vỡ xuống chòm lá trải vàng một màu xoài chín lịm. Chất ngất mật ngọt hạ. Say nồng nung bốc không gian thành một màu trắng lập lòa thị giác. Bây giờ trắng là kết tinh quang phổ, của những xanh hy vọng biển khơi khấp khởi, những tím chiều đợi chờ hoàng hôn, và của vàng rực rỡ lên dòng sông cuối ngày. Rồi sông trôi đi mang theo thơ dại hồng hoang. Lung linh trắng của hoa nắng vẽ bâng quơ dưới hàng cây theo âm điệu kèn nghẹn vút cao rồi trầm đục. Tiếng kèn lùa ngập không gian xới vòng luống nhớ. Nhạc sĩ gọi nắng về pha lên áo, cho áo thôi là áo, cho người con gái loãng tan vào nắng. Đâu là nắng, đâu là áo ? Chỉ còn một niệm tình trên vùng lân hư bay về vòng gáy trắng.

Tôi đứng đó một ngày tháng sáu nhớ về một ngày tháng sáu nắng đứng ở quê nhà. Nắng đứng vì mặt trời chiếu thẳng vào đỉnh đầu, không chếch, mười hướng nắng chang, mọi sự như ngừng. Khi đó ta gọi là ngọ, còn gọi là trùng bóng vì người và bóng nhập làm một giữa trưa. Tuổi nhỏ mẹ cấm đi chơi giờ ngọ vì giờ đó người đi sẽ không có bóng giống như ma quỷ, chúng sẽ tưởng là đồng loại và hớp lấy thần hồn. Thì ra thế, người khác ma quỷ ở một chiếc bóng. Có ai ngờ với chiếc bóng con người còn ranh mãnh hơn cả quỷ ma. Người ôm lấy cái bóng mình, mặc cho nó những chiếc áo giống như mình đang mặc. Chiếc áo lãnh tụ, chiếc áo khoa bảng, chiếc áo tu hành, đôi khi chỉ là những chiếc áo thuê, chiếc áo đóng tuồng. Dầu những chiếc áo rách nát tả tơi theo luật đào thải của thời gian nhưng cái bóng vẫn bám lấy áo xưa. Người và bóng say sưa sống trong vai tuồng quá khứ đã mất, khó biết được đâu là người, đâu là bóng. Như thế hàng ngày họ lên đồng, quên mất vào giờ ngọ họ sẽ đi đứng múa may quay cuồng như những con ma thiếu bóng.

người nhìn xuống

bóng bỏ đi

giờ ngọ ^(*)

Hãy gọi nắng về để xóa hết những bóng ma, cho người con gái loãng tan vào nắng. Nàng sẽ vẽ màu lên thành quách đen đúa của hoàng thành. Phía đó Thành Nội nung nóng trên bờ tường rêu. Hồ sen đứng gió mặt phẳng lì. Trong im ắng nhiệt đới, những nụ sen non vừa nhú, mơn mởn hồng. Từ rong rêu buồn bã, sen chồi lên hít thở lấy không gian xanh ở trên. Nhớ một nụ hoa đưa lên và nụ cười chạy dài suốt mười phương thế giới – niêm hoa vi tiếu. Sen đẹp như bóng ngồi thiền định. Một phương thế tự tại mà từ ngàn xưa lối ngồi kiết già bắt nguồn từ hình ảnh một nụ sen, padmasana, đã được Phật giáo áp dụng trong khi tham thiền nhập định. Từ dáng ngồi ấy, trí tuệ đứng dậy đi vào đời bằng những bước thong dong vô trú. Như sen. Mùa nước khô hay mưa ngập nước, sen sống thích nghi theo triều lên xuống của mặt nước mà không mất rể. Chính nơi vô trú, tự do tuyệt đối mới thể hiện, bởi tự do chỉ xuất phát từ sự tự vượt thoát khỏi mọi kiềm tỏa của chính mình. Cứ thế sen nở và thả hương bay từ tốn. Như nhiên trong cái đương-là. Lâng lâng hương, có ai chịu khó dừng chân ướm lấy vào lòng? Một ngày nắng tháng sáu bên hoàng thành ở Huế, sen kể tôi nghe về nhất thể trong hàm hỗn nhị nguyên.

trong gió đưa

hương sen nở

tịnh tâm ^(*)

Không có phượng sẽ không có hè và lớp học. Hối hả chạy ùa khỏi cổng trường giờ tan lớp, tuổi thơ đi bắt nắng. Bắt cánh chuồn chuồn và bắt thinh không khi chuồn chuồn lách cánh bay đi. Bàn tay nhỏ dại ôm đầy vũng nắng. Vốc nắng vào tóc nuôi lãng mạn lớn. Bỏ lại ngôi trường, bỏ lại những con đường cũ. Còn hay mất, đời là cuộc bắt nắng dài. Một vài điểm mốc cho ta ngừng lại ngắm nhớ. Nhớ ngút trong ngày ắp nắng nghe Huế tỉ tê trên hàng phượng đỏ ngập góc phố. Liên tưởng đến hàng phượng tím Jacaranda thơm ngát mùa hè cách nơi này một nửa vòng trái đất. Jacaranda có dần dà thay thế được phượng đỏ trong lòng người lưu vong? Tiếc nuối hay không tiếc nuối về một sắc màu đã không tìm lại được muôn đời vẫn là câu hỏi không có câu trả lời.

tím thẳm Jacaranda

lao lung nhớ

mùa phượng ^(*)

Tôi bước trên đường Trần Hưng Đạo, con phố chính của Huế tuổi thơ ngày nào nhìn lính hiến binh Pháp đầu đội kê-pi chạy xe mô tô có rờ mọt ở một bên. Cả khu phố đóng vội cửa khi bọn lính lê dương rạch mặt say rượu nghiêng ngửa mang giày bốt-đờ-xô, đế có đinh, dộng lộp cộp trên mặt đường. Từ cửa hàng ở phố nhìn ra, sông Hương mang hai màu dưới mắt tôi lúc đó, xanh mát mùa hè và đục vàng tháng mưa lụt lội. Rồi xa Huế lúc quá nhỏ, chẳng còn nhớ gì nhiều. Chiến tranh đưa đẩy mang tôi về lại Huế trong vài lần ngắn ngủi nghỉ phép từ nơi đóng quân gần Huế. Những cuộc đưa đẩy, như chuyện chiến tranh, như chuyện chém giết. Thản nhiên và tàn nhẫn. Huế sót lại trong ký ức thời đó là những chiều mưa buồn thâm thiết. Mưa thối đất, thối đai và không kém phần thối ruột. Mấy chục năm sau, Hương giang xanh trong ngày nắng đem tôi về những rung động li ti xưa cũ. Dòng sông như tấm gương chao động vẽ vòng sáng lên má lên môi loáng thoáng ngày nào, hắt vào vũng mắt một hồ quang. Ánh mắt lấp lánh thủy tinh trong suốt khung trời. Bây giờ sông trôi thầm thì lời Heraclitus, trôi thật xa, mất khuất như cánh chuồn vụt khỏi vòng tay. Tôi đứng đó như cậu bé mấy mươi năm trước, bắt nắng trong một ngày mùa tháng sáu ở quê nhà. Vẫn vũng nắng đọng vào lòng bàn tay, vàng thơm như hoàng lan, nhìn lại bây giờ có ngón đã nhăn. Như thế trong nắng. Có mây trôi.

tay thập thò

cánh chuồn bay

bắt nắng ^(*)

Vũ Hoàng Thư

Hạ 2008

^(*) Thơ 8-chữ Vũ Hoàng Thư

Tản mạn Vũ Hoàng Thư

Một chút Tĩnh hiếm hoi được chưng cất chính ngay giữa Động, một chút tỉnh thức ngay giữa những mỏi mê, một chút mầm chồi ngay giữa hoang tàn… Vì trong quá khứ đã tiềm ẩn tương lai, và trong còn/mất đã chẳng thể phân cách rạch ròi…

Vũ Hoàng Thư vẫn trung thành với chính mình, với ngôn ngữ có độ tinh lọc riêng, đem tới cho người đọc niềm vui đẹp đẽ của ngôn từ và cảm xúc của tâm thức…

VĂN VIỆT

Tạp bút Vũ Hoàng Thư

Tháng 7 mây cao hừng gắt nắng, người hấp ướt những cơn nhớ. Có nồng mồ hôi giọt, có vai tóc rịn đẫm lưng trần. Lung linh bốc những khát khao đầu đời cho nhớ thả về những giấc mơ vội vã, và ước ao xanh ngời tuổi dại. Dại không là khờ. Dại vì bỗng chốc, những bốc lửa làm khoảnh khắc trở thành thiên thu. Nồng cháy vút lên thượng tầng, bỏ lại mặt đất của loài người dưới kia.

Tháng 7 có ngày nhừa nhựa khói thuốc đục giọng Khánh Ly về những bước chân địa đàng, và tiếng hát về ru mình trong giấc ngủ vừa (TCS)... Vừa là đủ, không dư mà chẳng thiếu. Tròn no của cánh diều lướt trên đầu gió, vi vút điệu sáo ngân trưa hè. Tiếng hát như giọt sương đầu về đậu trên lá. Lá mở đón ngày tinh mơ, nhởn nhơ theo kẽ nắng. Người vộc dậy thâm trầm âm vực. Len lỏi con dốc Vallejo một ngày hè năm nào trở về không mời gọi. Ở đó Caffe Trieste ồn ào huyên náo, chốn của những ông thần hoàng văn chương thế giới thường tới lui ngự trị, Allen Ginsberg, Czeslaw Milosz, Joseph Brodsky... Thêm một điểm mốc cho du khách đến thăm vùng Vịnh và thêm tên tuổi quảng cáo cho chủ quán, nơi đây X, Y đã từng ngồi. Từ một góc Caffe Trieste, tối hẳn trong màu gỗ sậm cũ kỹ, nhớ về những chiếc ghế thấp ở một quán cà phê không tên cuối đường Pasteur của Sài Gòn dấu yêu một thuở. Không đâu bỗng dưng nhắc đến một nơi như cái cớ để nhớ về một chốn khác. Những bước nhảy ký ức tung tăng hẹn hò với ngày mưa, những sáng âm u mù khú.

Tạp bút Vũ Hoàng Thư

Tháng 7 mây cao hừng gắt nắng, người hấp ướt những cơn nhớ. Có nồng mồ hôi giọt, có vai tóc rịn đẫm lưng trần. Lung linh bốc những khát khao đầu đời cho nhớ thả về những giấc mơ vội vã, và ước ao xanh ngời tuổi dại. Dại không là khờ. Dại vì bỗng chốc, những bốc lửa làm khoảnh khắc trở thành thiên thu. Nồng cháy vút lên thượng tầng, bỏ lại mặt đất của loài người dưới kia.

Tháng 7 có ngày nhừa nhựa khói thuốc đục giọng Khánh Ly về những bước chân địa đàng, và tiếng hát về ru mình trong giấc ngủ vừa (TCS)... Vừa là đủ, không dư mà chẳng thiếu. Tròn no của cánh diều lướt trên đầu gió, vi vút điệu sáo ngân trưa hè. Tiếng hát như giọt sương đầu về đậu trên lá. Lá mở đón ngày tinh mơ, nhởn nhơ theo kẽ nắng. Người vộc dậy thâm trầm âm vực. Len lỏi con dốc Vallejo một ngày hè năm nào trở về không mời gọi. Ở đó Caffe Trieste ồn ào huyên náo, chốn của những ông thần hoàng văn chương thế giới thường tới lui ngự trị, Allen Ginsberg, Czeslaw Milosz, Joseph Brodsky... Thêm một điểm mốc cho du khách đến thăm vùng Vịnh và thêm tên tuổi quảng cáo cho chủ quán, nơi đây X, Y đã từng ngồi. Từ một góc Caffe Trieste, tối hẳn trong màu gỗ sậm cũ kỹ, nhớ về những chiếc ghế thấp ở một quán cà phê không tên cuối đường Pasteur của Sài gGòn dấu yêu một thuở. Không đâu bỗng dưng nhắc đến một nơi như cái cớ để nhớ về một chốn khác. Những bước nhảy ký ức tung tăng hẹn hò với ngày mưa, những sáng âm u mù khú.

Tạp bút Vũ Hoàng Thư

Ngày tháng chạp trắng mơ sương lũng. Vệt nhớ quẹt ngang vẫy mặt, da diết lậm lừng trời. Ngây chao trong buổi sáng lạnh có mây hồng. Cơn gió thoảng mang mang ngày ấy, hải tảo ươm vàng, một thời rất xa. Khứu giác nồng toang ngái dậy. Người sống với niềm rêu, ôm trọn bão ngời, rộn chồn cơn sóng. Rong rêu kết tinh ôm quá khứ quấn chặt giữa lòng. Mùi hương ngầm chứa từ không khí, âm nhạc giấu đâu đó ở thinh không. Cuối năm khơi mở muôn nghìn lắng đọng trong vạn điều nhấp nháy thực tại. Có lẽ xuân đang khua bước trong từng ngày dậy. Khép lại cửa kính bỗng thấy mình thành ốc đảo giữa lòng đời. Người nằm gọn trong khoang gió, hiu hiu biển rộng vòng quanh. Ngoài khung kính, thế giới là cuốn phim quay chậm, xa lạ và vô cảm. Người trôi trong tiếng hát. Adamo lấp lửng mở ngày, Marie La Mer, chào em biển khơi, hải âu xòa bay gọi đàn oang oác. Tiếng guitar búng từng chùm ba, âm bass gọi giật như đẩy xô theo bực cấp xuống dần, xuống dần. Tôi tìm thấy em dưới kia biển xa vời vợi, lạ lẫm mỹ miều, Je t'ai trouvée, étrange et belle. Đôi mắt xanh, chẳng phải Marie La Mer, của Nha Trang sâu hút lòng người. Dư âm trở về từ duyên hải, gọi đảo xanh và biển khơi. Ở phút này là khoảnh khắc rơi ngoài, ra khỏi đời thường để nghe những đợt ngầm của nhớ.

Vũ Hoàng Thư

Vũ Hoàng Thư

Tên thật: Võ Anh Tuấn.

Sinh năm 1949 tại Huế, lớn lên ở Nha Trang.

Năm mươi năm sau mới bắt đầu viết (rằng thưa có lúc đôi câu, lắm khi không nói từ đầu đã không). Và làm thơ lai rai (đùa chơi vài chữ dăm câu, về khơi lại mộng ban đầu vu vơ, chim kia hót giọng bâng quơ, cũng vì bóng nắng lửng lơ gọi mời).
Sĩ quan Hải quân Việt Nam Cộng Hòa trước 1975.
Hiện là kỹ sư điện tử tại Jet Propulsion Laboratory (JPL), Pasadena, California, Hoa Kỳ.

Tác phẩm đã xuất bản:
Bắt Nắng, tản mạn – Quê Mẹ, Paris 2009.

Vũ Hoàng Thư, theo lời anh kể lại như trên, chỉ mới bắt đầu viết những năm gần đây. Anh cũng ít công bố tác phẩm, nên nhiều người đọc thơ trong nước và hải ngoại chưa có dịp biết nhiều về anh.

Mặc dù có một quá khứ tham gia chiến tranh và những kinh nghiệm của người lưu vong, điểm đặc biệt trong thơ anh là dấu ấn của đời sống hiện tại. Đó là thứ cảm xúc hoài niệm được nén rất kỹ, khá sâu, chỉ để lại ánh sáng mờ tỏ của nó giữa các dòng thơ về một cuộc sống hãy còn sôi nổi. Mới viết, nhưng Vũ Hoàng Thư hoàn toàn làm chủ ngôn ngữ của mình trong giọng điệu trữ tình pha tự thuật. Trong khi vẫn làm thơ lục bát và có vần, điểm mạnh của anh hình như nghiêng về thơ tự do. Đó là một loại thơ tự do chừng mực, nhưng, nếu thành công, có khả năng gây xúc động bền lâu. Sự cân bằng giữa hình ảnh và ý tưởng trong thơ của anh phản ảnh những hiện thực song song, một bên là đời sống hôm nay của người viết, và một bên là đất nước nơi anh sinh ra, cả quá khứ lẫn hiện tại.

Chúng tôi hy vọng sẽ có nhiều độc giả yêu thích giọng thơ khá mới mẻ này.

Văn Việt trân trọng giới thiệu.