Song tử 22

Anh ở nơi ánh sáng                                              Em lùi lại phía sau

phía mặt trời đầy băng

nơi của những đám đông                                     tinh cầu lạnh

hò reo và gào thét                                                 nhìn anh từ xa rất xa

Chùm thơ viết riêng cho mùa phục sinh và hồn ma

Anh chết ở đây
xa em quá
thật xa
và thật buồn bã

Anh chết ở đây
em không thể nhìn thấy anh
trên đất mẹ xa xôi của em
trái đất không đóng lại
mà anh lại không ra đi
mở ra cánh cửa khác
anh chết ở đây
không có em
như đã quên em thật lâu

Một bài thơ nghi hoặc

Làm sao để nỗi buồn của tôi
trốn đi đâu đó tôi đem nó
ra trải trên tuyết để nó tan
đi thật nhanh thế là nó chuyển
thành nước đá và đóng băng lại

Như Quỳnh de Prelle

Lần đầu tiên tôi đọc thơ của Phan Huyền Thư từ chính tuyển tập của chị, chứ không phải trên tạp chí hay phương tiện nào. Phải nói rằng hành trình gặp gỡ này rất dài dòng và lắt léo bởi tính lịch sử của nó, hay nói đúng hơn là thời đại của chúng tôi. Như tôi có viết Tôi đến từ tháp rùa, không phải vì tôi được sinh ra ở đó, Hà Nội hay thủ đô mà tôi được trưởng thành từ chế độ ấy, không gian khí hậu văn hoá ở đó. Tôi biết nhiều chuyện của gia đình Phan Huyền Thư từ những chuyện kể khác nhau, và tôi đọc thơ chị từ lúc tôi không có ý định làm nghề viết để sống. Hành trình ấy kéo dài giữa những lát cắt của biến cố, sự ngưng lại… nhìn thấy. Tất cả đều khác đi, thay đổi. Tôi cũng thế. Trở thành một người viết thơ hoàn toàn bằng thời gian sống của mình, không như mong đợi nhưng lại là từ chính bản thể của mình. Tôi viết từ nhỏ. Cho đến khi thấy chính mình từ những ấu thơ sinh thành của tôi, những đứa trẻ.

Như Quỳnh de Prelle từ Brussels

Tiêu đề bài viết này, tôi lấy trong lời đề tựa của Người mang nước, tập thơ thứ hai của tôi in ở Hoa Kỳ năm 2018 như một hành trình dài 10 năm của tôi từ thời 20. Một thế hệ khác chúng tôi có gì. Những giá trị như Tình yêu, Gia đình, Hiểu biết, Quê hương và tính toàn cầu, Sự đa dạng văn hoá… Những dịch chuyển, dịch chuyển từ bên trong từ hình chữ S cho đến những dịch chuyển địa lý, ngoài không gian ấy. Chúng tôi đón chào thế giới và nhìn bản thân mình rõ hơn, nhìn rõ quê hương với nhiều ngôn ngữ khác nhau. Khi thấy chính mình, dân tộc và đất nước hiện ra trong những mối quan hệ chung quanh của lịch sử và những biến đổi, thế hệ chúng tôi tự lập và mạnh mẽ hay đầy yếu đuối, nhạy cảm. Thế hệ của tôi từ lúc ấu thơ đã mở mắt nhìn rọi vào mọi thứ khác biệt, những tồn tại từ lúc mọi người còn quanh quẩn với cái đói và cái sống phải lựa chọn. Tôi nhìn thấy tất cả mọi bất trắc như lúc này từ lúc xa xưa trong đôi mắt nghi hoặc và muốn khám phá thế giới rộng lớn này, đời sống của con người đang tồn tại.

Thơ gởi Vy

Ngủ đi con
mẹ chạy ra ngoài làm việc
với các ông các bà các cô các chú
mẹ sẽ về
con cứ ngủ ngoan
bố luôn bên con
chở che và ấm áp

Nguyễn Thanh Hiện, người ở cõi nhân gian xa lạ

Như Quỳnh de Prelle

Những ai yêu thi ca đương đại không thể không biết Nguyễn Thanh Hiện, người của chữ, chữ của người của những trường ca bất tận, của suy tưởng và triết luận. Nguyễn Thanh Hiện viết như điên, nghĩa là viết nhiều, viết nhiều đọc không thể kịp với tốc độ xuất hiện tác phẩm của anh. Anh còn chịu khó đọc những người trẻ như chúng tôi và chúng tôi chưa một lần nhận ra khoảng cách thế hệ, khoảng cách chữ bởi tư tưởng của những người của thi ca tràn ngập trong tâm trí và đời sống.

Đọc Nguyễn Thị Hải với tập thơ Một dòng tiểu sử của bạn tôi

Viết để tìm và giữ lại chính mình một quê hương
Như Quỳnh de Prelle

Những cuộc gặp gỡ từ thi ca

viết cho Buổi sáng phủ định

Như Quỳnh de Prelle

Khi viết thơ, tôi tìm thấy chính mình, cả những lúc mình của cái tôi mới mẻ nhất mà tôi chưa từng biết, cả những lúc giận dữ, yếu hèn. Để rồi tôi thấy, thi ca cho tôi tìm cách sống tốt đẹp hơn, tử tế hơn và lắng sâu hơn trong đời sống. Để rồi tôi thấy tôi hoà trong cái tự nhiên nhỏ bé, trong sự rung rẩy của sương mai, trong những nỗi buồn buốt giá và cả niềm vui tối giản vô chừng. Tôi tìm thấy chính tôi ở người khác, câu chuyện khác ngoài bản thể, ngoài sự tham chiếu của tôi. Tôi nhìn thấy người khác ở tôi. Mối quan hệ của con người và con người trong chữ gần gụi hơn, gắn bó hơn ngoài cái hiện thực rạn nứt và tan vỡ. Tôi gặp và tôi viết. Gặp trong mơ. Gặp từ chữ. Gặp từ sự kết nối thinh không. Gặp từ sự kết nối online.

Khi viết, tôi tìm thấy sự sáng tạo. Nó không phải là vũ đài chót vót. Nó là chính tôi, từ cảm xúc, hiểu biết và nhận thức. Dường như thi ca không còn đơn giản là thi ảnh, là ngôn ngữ của ngoài ngôn ngữ. Thi ca chính là thi ca ở ngôn ngữ nội tại của nó. Của câu chuyện được kể bằng thơ, nhịp điệu. Thi ca chính là cái tôi của tác giả trong thế giới chuyển động. Thi ca có thể là thời đại đang tồn tại được tích luỹ từ quá khứ và nhìn về tương lai như những vòng tròn của lịch sử.

Khi tôi viết, tôi chấp nhận sự khác biệt để thấy giá trị Bình đẳng và Tự do. Tự trong ý thức, trong cách ứng xử, sự sẻ chia và trân trọng.

Nhà thơ Như Quỳnh de Prelle vừa cho ra mắt tập thơ thứ hai của mình: Người mang nước (Nhà xuất bản Sống, Hoa Kỳ).

Người mang nước được coi như một Tuyển thơ, từ những bài thơ đầu tiên của tuổi đôi mươi đến những bài thơ của hôm nay, từ cái tôi riêng tư đến những suy cảm về các sự kiện của xã hội đương đại.

Theo tác giả, “đây không phải là câu chuyện của một cá nhân mà là câu chuyện của một thế hệ. Thế hệ sinh ra từ những năm 80 của thế kỷ trước – Thế hệ của sự dịch chuyển”.

Tiếp theo bài viết của nhà thơ Du Tử Lê Tính chấp chới giữa Thiên đường/ Địa ngục trong thơ Như Quỳnh de Prelle, Văn Việt xin gửi tiếp đến bạn đọc những lời phi lộ của chính nhà thơ về tác phẩm mới của mình và một chùm thơ được trích từ Người mang nước.

Xin chúc mừng nhà thơ Như Quỳnh de Prelle.

Văn Việt

Như Quỳnh de Prelle

Chiếc hòm tái sinh

Để xoá đi mặc cảm tội lỗi và những ác nghiệt của mình, dù chỉ trong suy nghĩ thoáng qua hay những hành động có lúc bột phát, một cặp vợ chồng nọ, làm sẵn một cái hòm dài tầm hai mét, chiều rộng một mét. Mỗi tháng, người vợ chui vào hòm ít nhất một lần trong vòng ba mươi phút coi như chết đi, che kín mắt bằng miếng vải đen, nằm im lìm. Họ để cái hòm ở dưới hầm của toà nhà họ đang sống. Người chồng bản lĩnh mạnh mẽ hơn, ít chui vào hòm hơn vợ. Với họ đó là sự tái sinh để làm một người tốt, tử tế hơn, bớt đi mặc cảm tội lỗi trong đời sống. Sự giải thoát này giúp họ thanh thản hơn bất cứ lý thuyết hay tôn giáo tâm linh nào.

Cuộc đời của chiếc máy hút bụi

Để trở thành cát bụi, ít nhất phải chết, hoả táng thành tro không thì cũng phải chờ bao nhiêu năm nằm còng queo dưới đất. Một ngày, cô ấy hình dung ra, chiếc máy hút bụi khổng lồ cuốn cô vào qua cái ống hút với tốc độ như ánh sáng và vô cùng mạnh mẽ. Thế là cô chui vào một chiếc bao nhỏ trong chiếc máy hút bui. Cùng với cô, có những hạt bụi xung quanh bám vào, thi thoảng có miếng gỗ từ sàn nhà bật tung lên, một vài đồ chơi trẻ nhỏ, có khi là cái tất phần phật bay vào hay chiếc quần lót màu xanh ngọc.

Inside

trong vòng tay của kẻ khác
người đàn ông nhận ra nỗi buồn

trong niềm vui của kẻ khác
người đàn bà nhận ra sự ghen tuông

trong đôi mắt của kẻ khác
đàn bà như bướm như hoa

trong đôi tai của kẻ khác
đàn ông là tất cả

Cảm ơn lời mời nhiệt tình của nhà thơ Nguyễn Thuý Quỳnh và Thơ hiện thời Plus về cuộc trao đổi thú vị này. Cách đây 2 năm, khi tôi chính thức bắt đầu xuất hiện trên các trang văn chương tiếng Việt bên ngoài lãnh thổ Việt Nam, tôi là một trong những người trẻ nhất tham gia chia sẻ về chủ đề thú vị này của ngày 30/4 và sự hoà giải hay không hoà giải từ nhiều phía, nhiều thế hệ. Để đi vào câu trả lời của Ban tổ chức, trước tiên tôi có đôi lời về chính thế hệ của mình, sự trưởng thành của chúng tôi, những người được sinh ra và lớn lên từ những năm 80 của thế kỷ 20, khi đất nước tạm ngừng tiếng súng.

Với tôi, văn chương là văn chương. Là chữ, ngôn ngữ. Là sáng tạo. Nghệ thuật. Khi văn chương phục vụ cho đảng phái, chính trị thì văn chương có sứ mệnh chính trị. Khi văn chương phục vụ cho bạn đọc, xuất bản thì văn chương có sứ mệnh với bạn đọc. Khi văn chương là văn chương, tự nó sống trong môi trường của chính nó bao gồm những người cùng giới, bạn đọc theo nghĩa rộng từ xuất bản online đến xuất bản truyền thống. Thế giới văn chương cũng đã đi xa và tiến bộ không chỉ là phong cách nghệ thuật hay phương tiện chia sẻ mà chính bạn đọc họ tự tìm đến tác phẩm cho chính mình. Người viết luôn luôn là những kẻ cô độc và độc lập, họ không phụ thuộc hoàn toàn vào bạn đọc để viết, để xuất bản, không phụ thuộc vào bất kỳ ai. Tất cả các tác phẩm từ cổ xưa đến nay tồn tại là vì thế, họ viết từ chính nhu cầu và tài năng của họ. Không ai có quyền định hướng bạn đọc, tác phẩm tự nó trong lòng bạn đọc, người đọc. Người viết sinh ra tác phẩm, tự nó trưởng thành bằng sức mạnh của riêng nó, nội lực của nó. Tác phẩm chết yểu hay sống lâu chúng ta không có quyền phán xét và không nói ở chủ đề này.

Những bài thơ

có một bài thơ vừa chết trong lúc đánh răng   có một bài thơ vừa được sinh ra trong lúc gội đầu    có một bài thơ bay lên từ những bông hoa hồng tươi mát    có một bài thơ bị dẫm lên bằng caca chó ở lề đường     có một bài thơ    có một bài thơ có một bài thơ    sinh ra    chết đi    tồn tại     toả sáng     im lìm    thầm lặng

có một    có một     và n không như một

Loài người không dám ăn cứt

Đến cả chó bây giờ cũng không còn ăn cứt nữa

Nhưng những bài thơ thì bị ăn cứt như thường

Tháng 4 của nhau

Anh ở đâu

Em ở đâu

Cây hoa nhài đã chết khi vừa chạm xuân

khi những hương hoa đang đến gần

Anh ở đâu

ở đâu

tháng 4 của nhau

tìm nhau

tìm nhau mãi

suốt hơn 40 năm

từ lúc em chưa được sinh ra

thì anh đã vượt sóng vượt khơi xa

đi tìm sự sống

ngoài tổ quốc ruột rà cay đắng

Tháng 4 của nhau

tìm nhau khắp địa cầu

trên những bụi mù của cát

sa mạc hay những tảng băng trôi đang tan ra

hay trên những đường băng chia đôi

những con sóng đầy máu

của những số phận khác

như anh của 40 năm trước

Nhân dịp kỷ niệm một năm thành lập, VIA - Bureau d'accueil pour primo-arrivants đã tổ chức một buổi gặp gỡ các thành viên. VIA là một tổ chức phi lợi nhuận của EU, đặt tại Brussels, Bỉ. Tổ chức này dành cho những người nước ngoài có thời gian cư trú hợp lệ từ ba tháng đến ba năm tại 19 quận của Brussels. VIA tổ chức các khóa học công dân về lịch sử, kinh tế, chính trị, đời sống… của nước Bỉ cho các đối tượng trên, giúp họ có sự hiểu biết để thích ứng và hòa nhập cùng cộng đồng.

Như Quỳnh de Prelle được mời tham dự với tư cách là nhà thơ đến từ Việt Nam. Chị đã đọc bài thơ Nàng không thể cạo hết nỗi buồn của nàng (rút từ tập thơ Song tử vừa ấn hành) bằng tiếng Việt và tiếng Pháp. Nhà thơ đã nhận được sự tán thưởng nồng nhiệt của những người tham dự.

Văn Việt xin chúc mừng chị và xin giới thiệu bài thơ cùng bạn đọc.

Văn Việt

Trong những ngày đầu năm mới 2017, tập thơ đầu tay của nhà làm phim độc lập Như Quỳnh de Prelle, Song tử, sẽ được nhà xuất bản Thuận Hóa giới thiệu cùng bạn đọc.

Nhà phê bình Hoàng Thụy Anh cho rằng thơ Như Quỳnh là “một dòng sông ma mị, ẩn chứa những lớp sóng ngầm, mải miết bồi đắp nên những hình tượng thơ ám ảnh”.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Lưu gọi đây là một giọng thơ “đầy nghịch lý” và “… những cú vấp trong vườn thơ âm u của Quỳnh khiến độc giả không thể cứ thế mà khoan thai dạo bước…”. Chị cảnh báo: “Thơ Như Quỳnh không dành cho những người yếu tim”.

Hy vọng, Song tử là tập thơ đáng được bạn đọc chờ đợi.

Văn Việt trân trọng giới thiệu bài viết của Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Lưu (xem ở mục Nghiên cứu Phê bình) và năm bài thơ rút từ Song tử.

Xin chúc mừng nhà thơ Như Quỳnh de Prelle.

Văn Việt

THƯ THÁNG 6

mùa xuân muộn màng

những cơn mưa không vội ngớt của tháng 6

Paris ngập trong nước

sông Seine dâng lên dâng lên

những con đường tình yêu còn vẹn nguyên ký ức

Paris buồn của em

nỗi buồn của em

mùa xuân muộn màng

trễ hẹn

của người đàn bà ngoài 30 yêu thêm lần nữa

lần nữa giữa lúc hoang mang

giữa lúc tột cùng hạnh phúc

tuyệt vọng

về cái tôi

trong bình an

một lần nữa yêu

một lần nữa buồn không ngớt

như những cơn mưa

ngập lụt toàn thành phố

ở khắp nơi trên khắp địa cầu

thiên nhiên biến đổi

loài người vẫn thế chuyển động chuyển động

trong những vòng xoay của yêu đương và luyến ái

của khát vọng kiếm tìm

của bản ngã

cái tôi của người đàn bà khi yêu

nhẹ dạ như viết một bài thơ

như tình yêu vô điều kiện với thi ca sầu muộn

như một idiot một idiot

nàng nhìn thấy

chuyển dịch

và nàng đi giữa những ma trận

giữa những bủa vây

nàng không thể thoát lúc này

không được

nàng phải tiếp tục

tiếp tục

song song

tồn tại

thư của tháng 6

của những cơn mưa

của sương mù

của cầu nguyện

không bao giờ ngớt nỗi buồn trên cây

giờ đây cái chết không còn là định mệnh

mà tình yêu ấy sẽ đi về đâu

đến bao giờ

đến bao giờ

MỘT BÀI THƠ KHÔNG ĐẶT TÊN

Khổ đau của những người đàn bà da vàng

chồng chồng chất chất

chả thể tan biến đi

không thể hết buồn

mà thành cái ác

đốt trụi con

cắt chym chồng

oán hận những người đàn bà khác

thành máu đen đặc quánh

bủa vây

Khổ đau của những người đàn bà da vàng

không ở vùng nhiệt đới

quạnh quẽ

lặng im

bên những dòng người

cô độc

hạnh phúc không đủ đầy cho những ước mơ

chật chội trong tim

vội vàng lưu luyến

CUỐNG CUỒNG YÊU

Chúng ta chạm vào nhau

trong vùng không gian tiếng Việt

cuống cuồng yêu đương

cuống cuồng hẹn hò

cuống cuồng hờn giận

cuống cuồng điên rồ

cuống cuồng giao hợp

tình yêu thì hiếm hoi

loài người luôn đói khát sự yêu thương ân cần

và nhận ra

trao cho nhau tất cả chả hề hấn gì

rồi vẫn cần lại một khoảng riêng tư cho riêng mình

khoảng cách

của Sao Hoả và Sao Kim

sự khác biệt đàn ông và đàn bà

logich và cảm tính

rồi lại cuống cuồng yêu như điên như dại

và khóc như trẻ thơ

tuổi nào yêu cũng dại khờ khốn đốn

đừng nói tình yêu cứu rỗi chúng ta nữa

tình yêu là tình yêu

yêu là yêu

chúng ta cứu rỗi tình yêu loài người

trong một phút giây bồng bột tan biến

và cứ cuống cuồng như thế

kiệt cùng

VẾT SON KHÔ MÙA HÈ

vết son khô của mùa hè trên những hàng cây xanh, những mùi hương của hoa hồng trong thành phố

trên đôi bàn tay cô độc không vuốt ve, không yêu chiều, lơ ngơ trong thời gian không gian không chạm vào được điều gì đang kiếm tìm

những trễ nải lặng thầm đến rồi đi, buồn bã như một ngày mưa im vắng, gió cũng im vắng

lá trên những hàng cây vặn mình trở màu bàng bạc sắp sang thu

anh không đến cùng em nữa, vẫn trùng trùng cách xa như những cánh chim bay trên biển và không ngưng lại dấu chân ở đâu để yêu em

vết son khô trên gương mặt em lặng yên nụ cười lặng yên trái tim nghiêng không hề lặng yên

trái tim đang hướng về anh trong vô vọng của mỗi ngày mặt trời lên rồi lặn xuống ở chân mây góc chân trời kia xa ngái xa ngái mù khơi

em để dành vết son khô cho mùa anh đến

bao giờ bao giờ

và bao nhiêu màu son trôi đi trôi đi

gương mặt em còn yên lặng nữa hay không

Ý NIỆM

Niềm tin là một ý niệm như lúc này, em tin rằng, người phụ nữ của anh chính là em, vừa ảo tưởng vừa điên rồ nhưng nó làm cho em nhẹ nhõm

Niềm tin là một sự giác ngộ hoặc là em đúng với bản thân em hoặc là em sai với bản chất sự việc, câu chuyện nhưng em cần niềm tin ấy để tiếp tục mỉm cười

Niềm tin là như viết một bài thơ vửa viết vừa ngắt dòng hoặc là mải miết đi mãi đến lúc ngừng viết, có bài thơ dài bài thơ ngắn bài thơ như trường ca như truyện thơ, bi kịch đến đâu tuỳ thuộc vào em

Niềm tin là anh, anh là tất cả thì niềm tin là tất cả

Niềm tin là em, là cái tôi, sự thất thường lên xuống, sự thay đổi và trải qua nhiều khúc đoạn khác nhau, em quay trở lại trạng thái ban đầu, là em, là em, yêu anh, chung thuỷ đến cái chết kiệt cùng

Niềm tin như trái tim anh đã từng viết, như lý trí của em, sự nghi hoặc của em

Niềm tin là chúng ta còn tiếp tục, còn tiếp tục… hoặc kết thúc từ trong những tế bào chả có gì liên quan kết nối như những người xa lạ

Em hỗn loạn một cách đẹp đẽ trong những ngày cuối cùng cuả mùa hè năm nay, một mùa hè cháy bỏng, nhiều nước mắt thấm dần trên không gian mùi hương và không khí của châu âu

Sự hỗn loạn mang đến cho em sức sống và sự mạnh mẽ, quyết liệt yêu anh, yêu anh đến kiệt cùng của cái chết, em không ngưng lại yêu anh như anh muốn

Với thời gian, em đã nhận ra, tình yêu như bản chất tận hiến của nó, em đã thuộc về anh, về anh và luôn bên anh, bên cả trái tim xa xôi mà em sẽ chưa bao giờ nằm nghiêng bên cạnh nó, nhưng em chờ đợi nó lúc ấy, không gian ấy, em biết, anh biết điều đó

Như Quỳnh de Prell

Đầu tiên, xin kể chuyện đi chợ Tết. Chợ Tết Tây bắt đầu từ cuối tháng 11, rục rịch với chợ Noel ở trung tâm các thành phố. Chợ Noel kéo dài cho đến  tầm 5.1 của năm mới. Chợ Noel đa phần là đồ trang trí truyền thống dành cho Noel, đồ ăn và các đồ chơi trẻ em, thông Noel… Chợ Noel như chợ Tết ở nhà ta, không thiếu một thứ gì, luôn có đặc sản, các đồ ăn mà chỉ có Tết mới có. Bố mẹ chồng tôi luôn chuẩn bị một cây thông to, cao khoảng 4m từ trước Noel tầm 10 ngày, sau đó sẽ giữ cho đến tầm giữa hoặc cuối tháng 1.

Như Quỳnh de Prelle

EM

Em yêu loài người

Người đạo đức nói tôi không yêu em vì em hoang dại

Người học hành có bằng tiến sỹ nói tôi không thích em vì em làm thơ

Người cộng sản nói tôi không chọn em vì em không là tất cả như nhân dân của tôi

Người tình của em nói yêu em vì em là cô gái điên rồ như chính em

loài người có qyền thất vọng về em

Như Quỳnh de Prelle