Nguyễn Quang A

Thật mừng đội tuyển bóng đá Việt Nam đã đạt vô địch tại sân nhà!

Tuy nhiên, biết mình là điều tối quan trọng. Trong hai trận chung kết giải Asean Hyundai cup Thái Lan đá vào gôn 4 quả, đá trượt một quả penalty; Việt Nam đá vào 2 quả và đội tuyển Việt Nam nhận chức vô địch tại sân nhà Mỹ Đình. Sự trớ trêu, bất định và hấp dẫn của môn thể thao vua này là thế: việc đá trượt quả penalty là điểm bước ngoặt dẫn đến đội Thái mất đà, đội Việt Nam tăng áp lực khiến tuyển Thái Lan đá phản lưới nhà 2 quả trong thời gian còn lại (chúng ta không bàn đến những vấn đề tác động tâm lý và khán giả ở đây).

 Nguyễn Quang A

Trong tháng Tám 2026 từ Gen-Z (chỉ thế hệ những người sinh từ khoảng 1997-2012, tức là hiện nay 2026 họ ở độ tuổi 15 đến 29) có lẽ là một trong những từ được nhiều người nói đến nhất liên quan đến sự lên tiếng của Gen-Z về vụ cấm một số bài hát của Album HVL của rapper MCK (cuối tháng 7/2026) và sự im lặng khó hiểu của chính quyền trong vụ ông cựu Phó Chủ tịch UB Đối ngoại của Quốc hội tông xe gây ra cái chết của một nữ sinh từ cuối tháng 5/2025. Phong trào “cây công lý,” “cây 55,” của Gen-Z được giới nhà báo, nghệ sĩ và đông đảo dân chúng theo dõi, cổ vũ, ủng hộ bằng nhiều cách từ tham gia, phân tích, cổ vũ,… và được báo chí quốc tế đưa tin rộng rãi.

 Tác giả: Frank Dikötter

Người dịch: Nguyễn Quang A

NXB: Bloomsbury Publishing, 2026

 Tác giả: Frank Dikötter

Người dịch: Nguyễn Quang A

NXB: Bloomsbury Publishing, 2026

 Tác giả: Frank Dikötter

Người dịch: Nguyễn Quang A

NXB: Bloomsbury Publishing, 2026

 Tác giả: Frank Dikötter

Người dịch: Nguyễn Quang A

NXB: Bloomsbury Publishing, 2026

 Tác giả: Frank Dikötter

Người dịch: Nguyễn Quang A

NXB: Bloomsbury Publishing, 2026

4. Các Soviet

 Tác giả: Frank Dikötter

Người dịch: Nguyễn Quang A

NXB: Bloomsbury Publishing, 2026

3. Cuộc khủng bố đỏ

(1927–1931)

Cuộc nổi dậy ở Quảng Châu được kỳ vọng sẽ là ngọn lửa châm ngòi cho cuộc cách mạng, với những người nông dân ở các vùng nông thôn lân cận tập hợp để hỗ trợ công nhân, biến thành phố thành một pháo đài màu đỏ. Nhưng như Diệp Đình, người đã chạy trốn về Hồng Kông sau thảm bại, đã cay đắng nhận xét: “Quần chúng không tham gia vào cuộc nổi dậy. Tất cả các cửa hàng đều đóng cửa và nhân viên không tỏ ra muốn ủng hộ chúng tôi.” Người dân làng cũng đã không kịp thời xuất hiện khi giờ phút cách mạng đến. Trong một loạt các tuyên bố, Soviet Quảng Châu đã kêu gọi “tất cả nông dân đứng lên mạnh mẽ, tịch thu toàn bộ đất đai, tiêu diệt địa chủ và nông dân giàu có, đồng thời phá hủy tất cả giấy tờ sở hữu đất đai và giấy nợ”. Một lần nữa, Diệp Đình – người đã thất bại – than phiền rằng “nông dân không giúp đỡ chúng tôi.” 1

 Tác giả: Frank Dikötter

Người dịch: Nguyễn Quang A

NXB: Bloomsbury Publishing, 2026

2. Kích động cách mạng

(1926–1927)

Đến cuối năm 1925, Đảng Cộng sản đã thành công trong việc nắm quyền kiểm soát hầu hết các bộ phận chính trị trong Quân đội Quốc dân đảng. “Hầu như tất cả công tác chính trị trong các đơn vị đều do họ đảm nhiệm,” Nikolai Kuibyshev, Trưởng đoàn cố vấn Liên Xô tại Nam Trung Quốc, viết, đồng thời cho biết thêm rằng “một số người thậm chí còn đảm nhiệm các chức vụ chỉ huy.” Tuy nhiên, trong nỗ lực vội vã bổ nhiệm một chính ủy cho mỗi sư đoàn, Đảng Cộng sản đã đi quá xa. Trong một số trường hợp, các binh sĩ mà họ tẩy não đã trở nên quá cực đoan đến mức nổi loạn chống lại chính các sĩ quan của mình, đánh đập họ hoặc phớt lờ mệnh lệnh. Tại một số đơn vị, tình trạng đào ngũ ngày càng gia tăng. 1

 Tác giả: Frank Dikötter

Người dịch: Nguyễn Quang A

NXB: Bloomsbury Publishing, 2026

1. Thời kỳ ấp trứng

(1921–1926)

Vào sáng ngày 21 tháng 1 năm 1793, Louis XVI, cựu Vua Pháp, đã tham dự thánh lễ cuối cùng, nhận lời chúc phúc từ linh mục và được đưa bằng xe ngựa qua những con phố đông đúc của Paris đến Quảng trường Cách mạng, nơi một giá treo cổ đang chờ đợi ông. Sau khi tóc ông bị cắt và cổ áo sơ mi bị tháo ra, ông bị trói vào một tấm ván, đầu đặt dưới lưỡi dao chém. Việc chém đầu diễn ra nhanh chóng, mặc dù theo một lời kể, lưỡi dao không cắt đứt cổ trong một nhát gọn gàng mà cắt xuyên qua phía sau hộp sọ và vào hàm. Charles-Henri Sanson, người cựu người hầu trung thành của ông với tư cách là người hành quyết hoàng gia kể từ năm 1778, đã kéo cái đầu ướt đẫm máu của vị chủ nhân cũ ra khỏi giỏ và trình bày nó trước đám đông phấn khích. 1 Đó là đỉnh điểm của một cuộc cách mạng bắt đầu vào năm 1789 với cuộc tấn công vào Bastille, một nhà tù nhà nước tượng trưng cho chế độ chuyên chế của chế độ quân chủ đang cầm quyền.

 Tác giả: Frank Dikötter

Người dịch: Nguyễn Quang A

NXB: Bloomsbury Publishing, 2026

Lời giới thiệu

Bạn đọc cầm trên tay cuốn thứ 76 của tủ sách SOS²,^* cuốn BÌNH MINH ĐỎ TRÊN TRUNG QUỐC – Chủ nghĩa Cộng sản Chế ngự một phần tư Nhân loại thế nào của Frank Dikötter (Frank Dikötter RED DAWN OVER CHINA- How Communism Conquered A Quarter of Humanity) do nhà xuất bản Bloomsbury Publishing xuất bản năm 2026.

Tác giả: Bùi Mẫn Hân

Người dịch: Nguyễn Quang A 

NXB Princeton University Press, 2026.

Tác giả: Bùi Mẫn Hân

Người dịch: Nguyễn Quang A 

NXB Princeton University Press, 2026.

 Tác giả: Bùi Mẫn Hân

Người dịch: Nguyễn Quang A 

NXB Princeton University Press, 2026.

Tác giả: Bùi Mẫn Hân

Người dịch: Nguyễn Quang A 

NXB Princeton University Press, 2026.

Tác giả: Bùi Mẫn Hân

Người dịch: Nguyễn Quang A 

NXB Princeton University Press, 2026.

 Közgazdasági Szemle, LXXII . évf., 2025. november (tr. 1057–1081)

(Tạp chí Kinh tế học, Năm thứ 72, tháng 11 năm 2025 (tr. 1057–1081))

Éva Voszka

Nguyễn Quang A hiệu đính bản dịch của Gemini 2.5 từ bản tiếng Hung

 Nguyễn Quang A

Nhân kỷ niệm 100 năm ngày mất (24-3-1926) của nhà tư tưởng dân chủ vĩ đại nhất Việt Nam thế kỷ thứ 20 Phan Châu Trinh Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn và Viện Phan Châu trinh đã tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Chí sĩ PHAN CHÂU TRINH – Tư tưởng, cuộc đời và sự nghiệp” tại trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn ngày 23-3-2026. Tôi may mắn được mời dự để lắng nghe và học hỏi. Buổi sáng sau phần mở đầu là phiên toàn thể, đến phần thảo luận tôi giơ tay bốn lần xin phát biểu nhưng chủ tọa đoàn chắc không nhìn thấy. Lúc ra ăn trưa vài người trong chủ tọa đoàn trách sao tôi không phát biểu, chỉ có Gs. Trần Ngọc Thêm bảo tiếc là hết giờ nên không mời anh nêu ý kiến được.

Tác giả: Richard Seymur

Việt dịch: Nguyễn Quang A

 Nhà xuất bản Dân Khí-2025

Tác giả: Richard Seymur

Việt dịch: Nguyễn Quang A

 Nhà xuất bản Dân Khí-2025