Lê Anh Hoài - Nông Hồng Diệu

TP - Từ ngày 15/7/2022- 30/7/2022, họa sỹ Bùi Quang Viễn (tức Bùi Chát) tổ chức triển lãm cá nhân mang tên “Improvisation”, gồm 29 bức tranh nhưng không xin phép. Hậu quả, họa sỹ Bùi Chát bị xử phạt hành chính với số tiền 25 triệu đồng và bị yêu cầu tiêu hủy toàn bộ các tác phẩm đã triển lãm. Vụ việc này gây bất bình lớn không chỉ trong giới cầm cọ Việt Nam…

Nông Hồng Diệu

TP - Người đọc biết đến Lê Quang chủ yếu ở phần văn học dịch. Anh là một trong số hiếm hoi dịch giả có uy tín hiện nay ở mảng văn học hiện đại viết bằng tiếng Đức. Ít ai biết rằng, Lê Quang còn có khả năng viết truyện ngắn, làm thơ, đóng kịch, chơi đàn... Một “gã” đa tài, dễ tính trong những thú vui nhưng lại cầu toàn và khó chịu khi sắm vai dịch giả.

Tranh: Nguyễn Văn Hổ.

Lê Quang xuất hiện với tư cách dịch giả văn học khi tuổi đã “nhàu”. Còn nhớ khi đó, dịch giả kỳ cựu Quang Chiến đã cổ vũ Lê Quang: “Lê Quang là một dịch giả trẻ, đầy đam mê với nghề... Sự xuất hiện của lớp dịch giả trẻ như anh sẽ là nguồn bổ sung quý cho đội ngũ dịch giả tiếng Đức còn rất mỏng hiện nay”. Quang Chiến phải lên tiếng bởi vì cuốn “Tình ơi là tình” của nữ tác giả người Áo từng đoạt giải Nobel Elfriede  Jelinek, do Lê Quang dịch gây sóng gió với dư luận. Có những bài báo phản ánh: “Tiểu thuyết Tình ơi là tình: Văn chương chuyển ngữ… rợn tóc gáy!”. Bởi “gã” dịch giả đầu trọc như nhà sư, lại có thân hình như chú mèo béo đã tôn trọng nữ nhà văn bằng cách để nguyên si tên gọi của những thứ cần che đậy theo tư duy của người Việt: Ỉa, cứt, nịt vú, liếm đít….  trong tác phẩm dịch. Nhiều người nhao nhao chỉ trích Lê Quang cẩu thả, thô thiển thì “gã” chỉ cười: “Tôi trung thành với nguyên tác”. Quả là một kẻ cứng đầu và rõ ràng đã ở tuổi dám bất chấp thị phi!

Nhưng nói “gã” cẩu thả, thô thiển thì oan cho “gã”. Đó cũng là cái án mà chẳng dịch giả yêu nghề nào chịu nhận. Như dịch giả Dương Tường, khi bản dịch Lolita gây tranh cãi, ông thà nhận “dốt” chứ  không nhận ẩu: “Nếu bản dịch kém thì do trình độ của tôi còn yếu, chứ không phải do dịch bừa, dịch ẩu”.

Những ngày vừa qua, Văn Việt nhận được một số ý kiến trao đổi xung quanh vụ “tạm dừng 5 ca khúc trước 1975”. Bài viết vừa đăng trên báo Tiền Phong có thể coi như khép lại câu chuyện này.

Văn Việt

TP - Việc tạm dừng lưu hành 5 ca khúc sáng tác trước năm 1975 khiến dư luận xôn xao thời gian qua. Đặc biệt, khi một số nhân vật làm văn nghệ đã đẩy vấn đề đi xa, khi đặt ra câu hỏi: “Con đường xưa em đi là con đường nào”. Ông Vương Duy Biên, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lại có cái nhìn cởi mở: “Mấy bài đó có sao đâu? Đừng thổi phồng quan điểm”.

Từ Phạm Duy đến “Con đường xưa”

Những người quan tâm đến tình hình âm nhạc nước nhà hẳn chưa quên cuộc trở về của cố nhạc sỹ Phạm Duy. Khi đó, nhà báo Nguyễn Lưu viết trên báo Đầu tư: “Không thể tung hô Phạm Duy”, ngay sau đêm nhạc “Ngày trở về” (diễn ra tại Nhà hát Hòa Bình, TP Hồ Chí Minh). Sau bài viết này, nhà báo Nguyễn Lưu vấp phải luồng phản ứng dữ dội của dư luận và đơn vị tổ chức biểu diễn đêm nhạc.

Trước quyết định tạm dừng lưu hành 5 ca khúc sáng tác trước năm 1975 của Cục Nghệ thuật biểu diễn đang nóng dư luận hiện nay, nhà báo Nguyễn Lưu lên tiếng: “Riêng đối với 5 ca khúc trên (Cánh thiệp đầu xuân, Rừng xưa, Chuyện buồn ngày xuân, Đừng gọi anh bằng chú, Con đường xưa em đi - PV) tôi thấy có rất nhiều vấn đề về mặt tư tưởng. “Con đường xưa anh đi” là con đường nào?”. Ông thể hiện lo lắng: “Những bài hát viết về người lính Cộng hòa sẽ khiến cho một bộ phận giới trẻ phân tâm, lo lắng. Họ sẽ đặt ra câu hỏi, liệu con đường mình đang bước đi có đúng hay không, hay cái kia mới đúng”.