Dạ Ngân

Có những kẻ đi mãi không về đã có thông tin bao phủ, nếu tên sách là một thông tin. Nhưng đọc rồi sẽ biết, chính xác là đọc rồi mới biết, nhân vật chính và các nhân vật vệ tinh trong đây Đi Mãi Không Về là một dụng ý hư vô, một sợi chỉ triết học nghiệm sinh đắt giá.

Dạ Ngân

Đọc một nhà văn thân thiết đã có trên 50 đầu sách, quả nhiên, phải cẩn trọng và chậm rãi hết mức. Hồ Anh Thái sinh 1960, nhỏ hơn tôi 8 tuổi nhưng sức học, sức đi và sức viết ở Thái khiến tôi thực sự nể, luôn luôn nể. Lại có những kỷ niệm thời bạn ấy mới có tiểu thuyết đầu tay, nhân thể vào miền Nam đã bổ xuống Cần Thơ với bà chị vừa có Con Chó Và Vụ Ly Hôn, những khoảnh khắc tinh khôi không thể nào quên. Và năm 1993, khi tôi bắt đầu một nhà với anh Thân thì cũng chính Hồ Anh Thái đến Kim Giang chúc mừng, quà tặng là một bức tranh thêu tay của Ấn Độ – Thần bảo hộ Krishna & Vợ. Anh Thân tôi đã đặt khung gỗ to để treo lên. Về Thanh Đa chúng tôi cũng khuân theo, nay đã 33 năm, Thần Krishna vẫn từ trên tường phòng khách nhìn xuống phù hộ chúng tôi.

 Dạ Ngân

Tìm hiểu xã hội Hồi giáo là nhu cầu thực sự ở tôi. Qua văn học chứ không chỉ đọc Nghiên cứu và Lịch sử. Tôi ôm Đêm Thiêng suốt một tuần, đi Đà Lạt với con vẫn ôm theo. Tác giả là tiểu thuyết gia Tahar Ben Jellun, người Maroc sống ở Pháp, viết bằng tiếng Pháp – giải Goncourt 1987.

 Dạ Ngân

Sau Vũng Tàu 1982, Nguyễn Quang Thân cùng một nhóm đi miền Tây viết về lương thực (một Nxb ở Hà Nội đặt hàng). “Nghe đâu nhà văn Mường Mán ở Cần Thơ em có biết không?”.

 Dạ Ngân

Tràn ngập mạng xã hội tin tức ấy. Thời nay báo chính thống và mạng xã hội có lúc như thể đồng thanh tương ứng vậy.

 (Đọc Xuyên qua mọi chiến tuyến của Nguyễn Xuân Thọ)

Dạ Ngân

Tác giả từng có cuốn đầu tay Hai quê hương cho tôi cảm giác tin cậy đặc biệt và tình bạn hình thành từ đó, dù chúng tôi không thường gặp hoặc liên lạc. Đến bản thảo cuốn thứ hai này, Nguyễn Xuân Thọ nhắn qua msg “Xem ra khó xuất bản, bà có thể viết lời giới thiệu và tìm một chỗ in nguyên vẹn cho tôi không?” Tôi cười ngất “Ông ơi, ông quan tâm toàn chuyện gay cấn mà Dạ Ngân viết lời giới thiệu nữa thì khỏi in luôn à nha”. Cuối cùng sách in ra, trót lọt nhờ giảm chữ này thôi chữ kia nhịn chữ nọ và nhà báo lão thành Nguyễn Thị Ngọc Hải bà đỡ mềm mại dễ thương nữa.

 Dạ Ngân

Rất thuộc nhau nên đọc nhau hơi bị khó. Cùng khóa 5 Viết văn Nguyễn Du 1993-1997. Trong mắt tôi, Bùi Mai Hạnh thật hoang dã. Tôi đã ngoài bốn mươi, chiến binh, phụ nữ miệt vườn, đã có mấy đầu sách, tan vỡ hôn nhân rồi đang hạnh phúc với Nguyễn Quang Thân, tôi đâu chỉ là chị mà có thể là cô, thậm chí là mẹ của một đám đồng niên đáng tuổi con mình, trong đó Bùi Mai Hạnh nhỉnh hơn các em vừa tốt nghiệp Phổ thông trung học một ít cho dù, cho dù Hạnh đã có một con, con dâu của của một nhạc sĩ tài danh, vợ trẻ của một nhà thơ cùng lứa với Lưu Quang Vũ.

 Dạ Ngân

Chúng tôi cùng tuổi, sinh 1952. Cùng chiến hào nói theo ngôn ngữ các cựu binh. Bảo Ninh vượt Trường Sơn vào, tôi kháng chiến sớm hơn, là dân của Khu 9 thời Võ Văn Kiệt. Sau này mới biết nhau từ lò Viết Văn Nguyễn Du, từ “ống tay áo của Nguyên Ngọc bước ra”. Và thầm lặng liên tài khi Bảo Ninh đọc tôi qua Con chó và vụ ly hôn còn tôi thì ngay từ đầu đã nghiêng mình với Nỗi buồn chiến tranh.

 Dạ Ngân

Trung Sỹ là nhà văn mới xuất hiện từ 2017. Dồn dập đến nay đã có 5 đầu sách. Ít hơn tôi vài tuổi, diện U70, viết vậy là muộn. Muộn nhưng lập tức gây được tin yêu, tôi nghĩ mình không nói quá.

 Dạ Ngân

Cuốn sách khiến tôi mất một tháng ròng. Cực kỳ thích hợp để ngẫm, trong thời điểm này.

Tác giả Philip Short – nhà báo người Anh, phóng viên đài BBC và Times of London. (Minh Thư dịch, Nguyễn Văn Tuấn hiệu đính).

  Dạ Ngân

Dù ký tên là Sơn Khê (để được cấp phép chăng?), bạn hữu vẫn thản nhiên yêu và mua sách của Phan Thúy Hà. Cũng là chuyện lạ Việt Nam ta. Vậy vậy đi cho nó yên. Những cuốn trước tôi mua, cuốn này Phan Thúy Hà tặng.

Dạ Ngân

Sốc không? Thưa các bạn, sốc. Kiểu sốc của rượu ngon, ủ mười năm. Vì mười năm rồi BÙI CHÁT muốn quên việc làm thơ, chuyên chú vẽ.

Dạ Ngân tôi mà viết về thơ của ai đó thì thật là liều mạng. Nhưng tôi không quên nhóm Mở miệng, tôi quý Bùi Chát với công việc khổ sai (theo mọi nghĩa) khi dám làm một nhà xuất bản có tên là Giấy Vụn; tôi cũng không quên bạn ấy có nhiều tập thơ và là một gương mặt Thơ “…nói lên thực chất mê hoảng của vấn đề” – (trích nhà phê bình Thụy Khuê).

 Dạ Ngân

Sáng nay Sài Gòn không mưa không nắng, Sài Gòn hiền dịu khác thường. Hội trường SIHUB – quận 3 kín chỗ, những người của 4X, 5X, 6X, 7X và những sinh viên thanh tân hết cỡ. Ai đó nói nhiều tinh hoa quá, tôi ghé tai GS Hoàng Dũng kiểu đùa tợn của chúng tôi với nhau “Tinh hoa hay nghịch tặc?”. Hehe.

 Dạ Ngân

Cỗ xe bò thả tôi xuống một ngã ba. Ông lão đánh xe có chiếc búi tó thời tiền sử ngoái nhìn như ông vừa thả xuống một người lẩn thẩn từ hành tinh khác. Tôi xốc lại túi xách, bụi cát và lá khô vờn trên mặt cỏ vệ đường. Tôi cần gì ở đây, thực sự tôi muốn gì ở gã đàn ông chưa từng biết mặt ấy? Thật điên rồ, tôi đã điên rồ một cách đầy phấn khích sau khi kết thúc công việc ở Sài Gòn, thế là một cú phôn ra Hà Nội cho chồng, rồi hai chặng xe, giờ thì mũi tôi đã có thể ngửi thấy mọi thứ mà lịch sử gọi là miền biên viễn.

 Dạ Ngân

Chưa đầy một thế kỷ, đất nước đi qua ba cuộc chiến tranh, Hà Nội lưu giữ trong nó tầng tầng ký ức bi thương. Sẽ có người nói, thủ đô oai hùng chứ, ít ra cũng bi tráng chứ. Độ lùi thời gian cho phép người sau có chữ của thế hệ mình, bi thương, vì vậy có những tượng đài luôn cất ở phần đế của nó những số phận câm.

Dạ Ngân

Được gặp Kiến Giang không nhiều. Đôi ba lần ở những cuộc họp và một lần ở nhà riêng của ông. Không gặp nhiều nhưng biết nhiều. Ai không biết Kiến Giang, hẳn người đó không quan tâm gì đến chiều sâu Hà Nội.

Dạ Ngân

Nhóm TS Nguyễn Thị Tịnh Thy, nhóm GS Giản Tư Trung đến Hội An sớm nhất. Gần hơn cả là nhóm Hồ Trung Tú và Trần Kỳ Trung. Rồi nhóm GS Chu Hảo - Ý Nhi - Ngô Thị Kim Cúc - Giáng Vân - Khánh Trâm. Lần lượt là Thái Bá Lợi, Vũ Thành Tự Anh… rồi không còn đếm xuể.

Dạ Ngân

Sáng trưa chiều tối. Đánh răng sáng trưa chiều tối. Mẹ nhớ cho thằng Lâm đánh răng sau tất cả các bữa ăn sáng trưa chiều tối, nghen!

Dạ Ngân

Ông là người của trăm năm trước. Thời kinh xáng Xà No mới hình thành, thời Bạch công tử và Hắc công tử dọc ngang trời đất. Thời con cả của điền chủ nhỏ nhịn trường nhịn sách để cho các em trai ra thành ôm mộng trường Tây và chức việc phố thị.

 Dạ Ngân

Tôi nhớ đó là khoảng năm 1984. Nhớ rõ vì khi ấy tôi mới bắt đầu xin được cơ quan một máy chữ cũ và viết trên máy. Chiếc máy hiệu gì không nhớ nữa, tệ quá, máy nhỏ xinh, xách tay nhẹ nhàng, như laptop so với computer để bàn vậy.

Đã biết những ông bà lãnh đạo được thụ hưởng những tiêu chuẩn đương nhiên xứng với cương vị của họ. Ví như ô tô biển xanh. Ví như bảo vệ canh gác. Ví như nhà cao cửa rộng (còn gọi là nhà công sản). Ví như ăn uống không phải tự túc. Ví như chữa bệnh đã có Ban bảo vệ sức khỏe. Vân vân và vân vân.