Thông tin chi tiết của Hội thảo Khoa học:

Đơn vị tổ chức: Trường Đại học Văn hóa (TP.HCM) & Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam (Đại học Fulbright Việt Nam)

Thời gian: 8:00-12:30, ngày 24 tháng 03 năm 2026

Địa điểm: Nhà hát Hòa Bình. Số 240 đường Ba Tháng Hai, phường Hòa Hưng, TP. Hồ Chí Minh

Link đăng ký: https://forms.gle/a7JzTzjqVtJ72LXv5

_____

Ngày 24 tháng 03 năm 2026, Trường Đại học Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp cùng Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam, Đại học Fulbright Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Phan Châu Trinh và tinh thần ‘Chi bằng học’: Tư tưởng khai minh, giáo dục và phát triển quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hóa và thời đại AI”. Hội thảo là một hoạt động trọng điểm trong chuỗi chương trình học thuật - văn hóa mang chủ đề “Phan Châu Trinh - Ánh sáng khai minh”, nhân dịp tưởng niệm 100 năm ngày mất của Phan Châu Trinh (1926-2026).

Trong bình diện nghiên cứu, hội thảo hướng đến việc tái thẩm định di sản tư tưởng của Phan Châu Trinh từ góc nhìn liên ngành, đặt trong tương quan giữa lịch sử và hiện đại. Trọng tâm thảo luận xoay quanh tinh thần “Chi bằng học” như một nguyên lý khai minh, gắn với các vấn đề cốt lõi về giáo dục, phát triển con người và tiến trình hiện đại hóa quốc gia. Việc đặt tư tưởng này trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo giúp mở rộng trường quy chiếu học thuật và gợi ra những khả năng diễn giải và vận dụng mới đối với các thách thức đương đại.

Hội thảo khoa học được triển khai qua hai phiên thảo luận song song. Phiên thứ nhất, với chủ đề “Phan Châu Trinh trong bối cảnh lịch sử Việt Nam”, do TS. Nguyễn Nam điều phối, tập trung khảo sát tư tưởng của ông trong dòng chảy lịch sử và văn hóa dân tộc. Các tham luận tại phiên này tiếp cận từ nhiều hướng như văn chính luận, phương pháp giáo dục, lịch sử tiếp nhận và tư liệu lưu trữ, qua đó góp phần làm rõ chiều sâu tư tưởng cũng như tính hệ thống trong quan niệm “khai dân trí”. Một số tham luận sẽ được trình bày trong phiên gồm có “Việt Nam quá khứ - hiện tại - tương lai: Tầm nhìn về đổi mới dân tộc của Phan Châu Trinh qua văn chính luận của ông” của PGS. TS. Đoàn Lê Giang, hay “Người đương thời bàn về Phan Châu Trinh (1872-1926): Tiếp nhận tinh thần “Chi bằng học” và bài học cho hôm nay” của PGS. TS. Nguyễn Hữu Sơn,... Các nghiên cứu này giúp cung cấp nền tảng tư liệu và phân tích học thuật, gợi mở những cách đọc mới đối với di sản tư tưởng trong bối cảnh hiện nay.

Song song với đó, phiên thứ hai với chủ đề “Phan Châu Trinh trong bối cảnh khu vực và đương đại” do PGS. TS. Lâm Nhân điều phối mở rộng không gian phân tích sang các vấn đề liên văn hóa và liên ngành. Các tham luận tập trung vào việc đối chiếu tư tưởng “Chi bằng học” với các trào lưu khuyến học trong khu vực, đồng thời thảo luận khả năng chuyển hóa tư tưởng này trong các lĩnh vực như giáo dục công dân số, kinh tế, nghệ thuật và giáo dục khai phóng trong thời đại công nghệ số. Có thể kể đến tham luận của TS. Phan Thu Vân với tiêu đề “Tư tưởng ‘Chi bằng học’ (Bất như học) của Phan Châu Trinh trong mối tương quan với tư tưởng khuyến học của Fukuzawa Yukichi (福澤諭吉)”, hay phần trình bày của TS. NSƯT. Đạo diễn Hoàng Duẩn với “Từ ‘khai dân trí’ đến giáo dục công dân bằng nghệ thuật: Khả năng sân khấu hóa tư tưởng Phan Châu Trinh trong bối cảnh Việt Nam đương đại”,...

Với sự tham gia của các học giả, nhà nghiên cứu và chuyên gia đến từ nhiều cơ sở đào tạo và tổ chức học thuật, hội thảo là diễn đàn trao đổi tri thức và là không gian đối thoại học thuật nhằm tái cấu trúc cách hiểu về một di sản tư tưởng quan trọng của Việt Nam cận đại. Từ góc độ học thuật, việc trở lại với Phan Châu Trinh sau một thế kỷ không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm, mà còn là một nỗ lực nhận thức nhằm xác lập lại vai trò của giáo dục và khai minh như những động lực nền tảng của phát triển quốc gia. Trong bối cảnh thế giới đang biến đổi sâu sắc dưới tác động của toàn cầu hóa và trí tuệ nhân tạo, tinh thần “Chi bằng học” tiếp tục gợi mở như một hệ quy chiếu có giá trị, không chỉ cho việc nghiên cứu lịch sử tư tưởng, mà còn cho việc định hình các chiến lược phát triển bền vững trong hiện tại và tương lai.