Uyên Nguyên

Không phải ngẫu nhiên mà tập truyện ngắn này mang tên “Hạt U Minh” – một cụm từ mờ sâu như lớp bụi thời gian, vừa bừng sáng như một hạt giống đang âm thầm đâm chồi giữa lòng đất lạnh. Nơi cái tựa ấy, người đọc có thể linh cảm được một thế giới ngôn ngữ mà ở đó, những phận người nhỏ bé nhất, những mảnh đời tưởng như đã bị bóng tối chôn vùi, lại hiện ra bằng ánh sáng của hồi tưởng, cảm thông và tha thứ.

Tác giả Trần Kiêm Trinh Tiên không kể chuyện như một người dẫn. Chị bước vào văn chương bằng tâm thế của một người lắng nghe thời gian, lắng nghe những tiếng thở dài bị chôn kín sau từng nếp gấp ký ức. Mỗi truyện ngắn trong tuyển tập này là một cánh cửa, mở ra không gian vừa hẹp lại vừa vô cùng – như một góc bếp nhỏ nơi một người mẹ mất trí lặng lẽ xé trái thị rụng giữa chiều hoang; như một khúc quanh nơi cánh chim gãy cố sải bay trở về với biển mù; như một ngôi chùa nhỏ ở Kim Long, nơi người nữ tu nghe vọng về tiếng chuông nhà Dòng và giấu đi một cơn mộng không tên trong câu kinh chưa thuộc.

Ở đây, ký ức không là một dòng nước trong, mà là dòng sông trầm tích, nơi những uẩn khúc, những yêu thương không trọn, và những cuộc đời lỡ dở được gạn lọc qua một văn phong nhẹ như bụi, tinh như sương. Dưới mắt Trinh Tiên, ngay cả những đớn đau tột cùng cũng không cần gào thét, bởi chỉ một hình ảnh thôi – như đôi tay gầy gò của người đàn bà đưa nắm xôi lạnh cho đứa con thất lạc – cũng đủ nhói lên một vết chạm không lời.

Có gì đó rất lạ trong giọng văn của Trinh Tiên – không cầu kỳ, không sắc cạnh, nhưng cứ thế len lỏi vào lòng độc giả, như một mùi nhang khói cũ, như tiếng chuông ngân từ xa mà ta không rõ bắt đầu từ đâu và khi nào đã chạm đến tim mình. Những phận người trong tập truyện không ồn ào, không làm dáng, không đòi hỏi thương xót. Họ chỉ hiện ra – tự nhiên như cỏ lau mọc ven đường, như câu ca dao của một đứa trẻ đã quên lời mà vẫn còn nhớ điệu.

Đọc “Hạt U Minh”, ta bước vào một thế giới không phải để phán xét hay thương hại, mà là để hiểu và thứ tha – hiểu cho những kiếp người đã trôi giạt theo dòng biến động của thế kỷ, tha thứ cho những lựa chọn, những vết thương, và cả những điều chưa từng nói ra. Ở đây, chiến tranh không phải là chiến trận, mà là những vết hằn âm thầm trong ký ức, là buổi cơm chiều thiếu tiếng người, là đôi mắt mỏi mòn của mẹ, là chiếc áo burqa chôn lấp tuổi thơ của một bé gái vừa biết mơ làm cô giáo.

Văn chương của Trinh Tiên không bày trò dẫn dụ người đọc bằng kịch tính hay những cú twist giật mình. Nó chọn một lối đi âm thầm, không ồn ào – nhưng càng đọc, ta càng thấy như có ai đó khẽ chạm vào tay mình, dẫn dắt mình đi ngang qua những mùa mưa cũ, đi qua từng vết sẹo của thời gian và dừng lại ở nơi mà trái tim vẫn còn kịp thổn thức.

Tuyển tập này là một lời thì thầm hiền hậu gửi đến những ai đã từng đi xa khỏi quá khứ, từng bỏ quên tuổi thơ, từng đánh rơi một nỗi nhớ. Đó cũng là hành trình của một người phụ nữ – người viết – đi ngược về phía cội nguồn, không phải để ở lại, mà để thắp lên một ánh sáng rất nhỏ cho những ai vẫn đang lần mò trong u minh của riêng mình.

Ở thời đại mà văn chương dễ bị vướng vào bóng bẩy và giáo điều, “Hạt U Minh” đến như một tiếng thì thầm chân thật, một bài kinh đọc khẽ dưới nến mờ, một nắm hương thắp lên cho những ai không có ngày giỗ, không có di ảnh – nhưng vẫn còn ở lại, trong từng trang sách dịu dàng, không phô trương.

5 tháng Tư, 2025