Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Thơ Phapxa Chan

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Thơ Phapxa Chan

Phụ bản đêm

ta lạc trong bóng tối xóm làng

xem như một sự xâm phạm tới những thế lực âm u

thế nên ta phải dâng hiến dương khí thanh tân

để đổi lấy đường đi ra bờ suối

nơi hy vọng sẽ gặp lại vài làn đom đóm

chúng sẽ múa ta xem điệu vũ chiêu hồn

trong muôn triệu vì sao

có một ngôi dành riêng cho ta

trong trăm ngàn phiến đá

có một tảng dành riêng cho mình

đêm nay ta ngồi trên tảng đá ấy để nhìn ngắm vì sao kia

nhưng lũ đom đóm lại làm ta hoang mang quá đỗi

chúng xen vào dòng chảy của các tinh vân

một đường bay lập loè mộng mị

ta nuốt lấy vì sao của mình rồi ngả lưng trên đá

trong cơn mê

dòng suối là bầu trời

chuyên chở ta — một linh hồn lạc lối

trôi mãi về vực thẳm nhớ thương

ta hát trong mơ một khúc hát ru

ru cho giấc mơ cũng thiếp ngủ,

ôi nỗi buồn thẳm sâu của trời đất

của suối đêm

của tinh cầu mồ côi lạc mẹ

nhập bọn theo lũ đom đóm lập loè

hồn ta vướng vào những bụi tre gai

trong mê cung cành lá

trong rách bươm tơi tả

ta nghe chút mật ngọt dịu êm

thinh lặng rồi

thinh lặng cả rồi

đêm cũng ngừng trôi chảy.

Thoáng nghe sóng cướp tháp thành

ngày ấy anh gieo

những buồn vui tán xạ

những nhặt nhàu

bủi nhủi hanh heo

ngày gió sông tay dệt

những chợ thuyền

mục hủi can qua

đêm qua

anh vấp

một khúc cây trong mơ

đồi cao

mây chờ kết nụ

lăn lóc xuống triền

hoa cát sõng

thoáng nghe

sóng cướp

tháp thành

Ga Hòa Hưng

anh viết lén mấy dòng

khi đương nhật

mặt trời còn nằm lật ngón đôi ba

có hôm qua

ngâm trong môi sữa lửa

hít hà ơi

ngã sân ga

anh viết lén khi

tàu qua chân ga

chân ga lửa đốt đầu toa rập roã

(chẳng phải anh

không muốn băng qua)

nhưng ngặt nỗi

nỗi giờ toàn khúc xạ

chiều đến anh đã lệch mích đôi ba.

Chiều thứ tư chẳng rủ ai, cà phê một mình, viết

khi tôi tỉnh dậy buổi chiều đã được thắp

lên trong những toa tàu

giấc ngủ trôi qua vành tai như những

chùm hoa bọ cạp nước

chút ê nhức thiếu thời

người rảo qua đường — bóng mờ ghi trên

nhật ký

một ngày tôi phải viết nhiều

chữ in dấu vân hoa

có chiều sâu của sân ga cỏ rậm

khi tôi tỉnh dậy những bóng đèn thắp sáng

đã gục trên mớ nhau thai

tháng ngày trì độn

những chùm mây chui qua kẽ tay van vỉ—

đường truyền thạch anh lọc

thư tín phúc âm

nhà thờ đối xứng

thây trôi

những ngả nghiêng trên bóng cây côi cút

tôi vẽ bằng đôi giày trắng những

chấm phá lặng thinh chiều sách vở

có kẻ gọi chúa là thằng ranh — rảnh rang

tôi

cũng muốn.

Hài nhi

câu hát

đánh thức lũ mặt trời

trong hang

lùa chúng thành hàng

chạy ra xem thế giới

những đốm vàng

nhảy nhót

cỏ xanh

mặt trời

sinh vật mới ra đời

từ câu hát đêm qua

khi loài người vừa chết.

Chiếc ru

rằng xưa có chiếc người con

rơi từ biển bé xuống hòn núi to

gặp thời một vụ mùa no

đá lên lớp lớp tròn vo bụng kìa

chiếc người gặp chiếc người kia

chiếc kia rơi xuống từ ria mâm trời

trên trời có cái gì thời

chiếc kia bảo có một lời ru thôi

rằng xưa có chiếc người rơi

rơi từ gần gụi về nơi tắp mù

rơi từ một góc thu lu

rơi ra một đống thù lù giữa sân

chiếc người bảo chiếc người rằng

chiếc ơi chiếc có biết chăng chiếc à

chiếc đi từ buổi xông pha

chiếc đi vì nước vì nhà chiếc ha

nước nhà chiếc ở đâu ta

ở sông ở núi ở ga ở cầu

ở từ cái buổi ban đầu

đến khi chiếc chẳng còn đâu chiếc à

chiếc đi trong cõi người ta

chữ tài chữ mệnh thế là chiếc đau

một đàn chiếc trắng phau phau

gặp một đàn đỏ đánh nhau tơi bời

chiếc ơi chiếc ởi chiếc ời

chiếc thua chiếc thắng chiếc vui chiếc buồn

chiếc rừng chiếc bể chiếc nguồn

chiếc cây chiếc cối chiếc chuồng chiếc truông

chiếc đào tẩu chiếc hoàn lương

chiếc mở miệng chiếc cởi truồng bất tuân

chiếc đi khắp nẻo đông xuân

chiếc riêng chiêng chiếc chiếc quần quật đông

chiếc ơi chiếc có nhớ không

từ bao giờ chiếc bị gọi thành con thế này?

Rồi khi

rồi khi trăng muối lên cao

mấy sào giậu đổ mấy hào hương sa

rồi khi những khóm măng ca

chợt như mơ mặn chờn ta rục lòng

rồi khi nắng ngỏ đòng đòng

về trên nấm biếc một đồng trinh thơ

rồi khi mặt mũi ngác ngơ

nằm yên rễ củ ngó lơ mái nhà

rồi khi bão lệ nhạt nhoà

quơ tay một đoá trầm trà ngân nga

rồi khi vỡ vụn can qua

lảnh lơi bầu bí vườn nhà riêng tây

rồi khi ý nhị nhạc mây

tự tình ngẫu nhĩ tháng ngày xuôi thay

rồi khi vướng lọn tóc bay

chỉ mành cột tiếng kình chày đêm sương

rồi khi mơ mỏi tuyệt đường

thở dài hơi bể những nhường núi non

rồi khi quẩy bước chon von

tiếng nàng gọi giật từ hòn sơ sinh

rồi khi anh tú tái sinh

một thân khung cửi trỗi mình song the

rồi khi thi vận dặt dè

điểm trang một lối tìm về bên sông

rồi khi lấm gót bòng bong

hoàng tuyền có rũ phấn hồng hay chưa

rồi khi ngõ dột mưa thưa

nhớ nhung mòn nét sớm trưa dặc dầu

rồi khi quạ khách tháng ngâu

lụa là bọc tấm lưng trâu phong trần

rồi khi lơ lãng quên dần…

(Trích từ tập Ngày ra đời của gió)

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Thơ Phapxa Chan