Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Điều gì đây?*

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Điều gì đây?*

Trần Ngọc Hiếu

Định viết một cái status đầy cay đắng về buổi dạy ngày hôm nay, một ngày mà mình thấy tủi thân khi lên giảng đường dạy sinh viên bây giờ, khi mà mình vẫn còn mệt đến nỗi từ lâu đã tránh uống các loại kháng sinh vì ngại phản ứng phụ, mình đã phải uống để còn đủ sức dạy trong 4 tiết liền. Nhưng có lẽ để gần đến 20-11, mình sẽ viết để lý giải vì sao mình rất ghét những hoạt động tri ân bề nổi của sinh viên bây giờ, vì sao mình chỉ mong các bạn đừng giả dối nữa. Khi sự giả dối lên ngôi thế này, không hy vọng gì ngành sư phạm này làm được điều gì tử tế cả.

Trưa nay, khi phải bắt bebike đi làm vì quá mệt để chạy ra bến xe bus thì đến Ngã tư Dịch vọng, một sự cố giao thông nhỏ khiến xe cộ phải dừng lại cỡ 5 phút. Bạn bebike chở mình nhìn sang bên cạnh - một bạn bebike khác đang chạy không và hình như cũng chưa có điểm đón khách nào thông báo. Hai bạn có lẽ hoàn toàn không biết nhau ngoài đời, thứ nối kết họ chỉ là cùng mặc trang phụ cũng hãng xe công nghệ. Bạn chở mình rất tự nhiên hỏi bạn bên cạnh: Từ sáng giờ làm ăn thế nào? Bạn bên cạnh cũng không ngại ngần: 500K anh ơi. Mà từ lúc 11h không hiểu sao ứng dụng nổ địa chỉ rất thưa thớt. Bạn chở mình cũng nói: Ừ, tôi phải đợi gần 20 phút mới thấy có người đặt xe (chắc là mình). Rồi khi cảnh sát giao thông thông báo xe có thể lưu thông được, hai người chạy xe chào nhau: May mắn nhé!

Mình ngồi sau xúc động thật sự. Cách đây không lâu, mình có đọc một nghiên cứu bằng tiếng Anh về tình ái hữu giai cấp trong xã hội Việt Nam đương đại. Có lẽ đây là một biểu hiện, một thứ vi chính trị trong đời sống thường nhật được thể hiện ra một cách hồn hậu. Giai cấp lao động trong thời đại số hóa này vẫn cứ bị đặt vào những tình thế bấp bênh, những nỗi mệt mỏi không dễ được cảm thông và cũng chẳng biết kêu ai. Thứ có thể dành cho nhau có chăng chỉ là lời chúc: "May mắn nhé!)

Thứ tình người ấy dễ làm ta xúc động nhưng có lẽ nghiên cứu nhân văn bây giờ không phải chỉ để ta thấy mủi lòng, dù điều này cũng cần thiết. Nó buộc người ta phải ưu tư hơn nữa về những bất công của xã hội được khỏa lấp đi để rồi mọi người tự nghiệm ra: đấy là vấn đề cá nhân mình, mình phải tự tranh đấu. Sự cô độc ấy cần được thông cảm đã đành nhưng cũng cần phải biết phê phán điều gì đã làm cho tình trạng cô độc ấy không được xem như một vấn đề xã hội? Điều gì đây?

Mình thích đọc lý thuyết đương đại (dù đọc sâu thì không dám nhận) chính là vì nó làm mình khó nghĩ, khó sống... và đó là thứ duy nhất khiến mình còn kháng cự lại được xã hội này mà ngay cả cái môi trường dạy người ta biết nghĩ, biết sống như một khoa văn của trường sư phạm cuối cùng chỉ cho ra một lứa sinh viên vô cảm, hời hợt, ngạo mạn.

Nguồn: FB Trần Ngọc Hiếu

*Tiêu đề do Văn Việt tạm đặt

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Điều gì đây?*