Danh Ngôn

Những nhà văn xuất chúng luôn luôn là những nhà phê bình nghiêm khắc nhất đối với chính tác phẩm của mình.

(The best authors are always the severest critics of their own works.)

Lord Chesterfield, chính khách, nhà văn Anh. (1694-1773). Thư gởi con trai, 6 tháng Năm 1751

Tôi có một nhà phê bình đòi hỏi quá quắt hơn các bạn: đấy là cái tôi thứ hai của tôi.

(I have a critic who is more exacting than you: it is my other self.)

Jean Meisonier, họa sĩ Pháp. Trong tuyển tập của Alice Hubbard, An American Bible, tr. 192, 1946

Hỏi một nhà văn đang sáng tác ông ta nghĩ gì về các nhà phê bình cũng giống như hỏi một cột đèn cảm thấy thế nào về các con chó.

(Asking a working writer what he thinks about critics is like asking a lamppost how it feels about dogs.)

Christopher Hampton, nhà soạn kịch sinh tại Bồ Đào Nha 1946 hiện sống tại Anh. Trong Sunday Times, (London), 16 tháng Mười 1977

Ban biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Thơ Hào Thiện Chân

Hào Thiện Chân

Có Một Dòng Sông Chảy Qua Tôi*


“…Đọc những bài thơ của người trẻ tuổi này, cảm thấy kỳ lạ. Một linh hồn khắc khoải đi tìm tiếng nói riêng của chính mình. Tại sao phải đi tìm? Vì người ấy có vẻ không hài lòng với chính mình. Tự ti? Buồn bực? Chán ngán? Vô vọng? – Có thể lắm. Người ấy đang tự sự và tìm kiếm. Đang đi tìm lối thoát. Lối thoát cho cái gì vậy? Cho từng ngày sống hiện tại.

Sao nhỉ? Có gì không hài lòng trong từng ngày sống ấy? Chỉ người trẻ tuổi này hiểu được thôi. Vì tôi, một người đọc, tôi thấy bạn ấy quá đầy đủ, không có lý do gì để rơi vào… bế tắc.

Này nhé, thử đọc những bài thơ của Hào Thiện Chân mà xem, mỗi bài thơ là một góc tâm hồn, cái tâm hồn này chẳng xáo động chút nào, trái lại, nó bình yên với từng phát hiện nho nhỏ về đời sống, nhất là đời sống của cảm xúc. Cảm xúc của bạn trẻ này trong sạch, sâu đậm và chín chắn, cùng lúc, rất tinh tế và mộng mơ. Lời thơ nhẹ như không khí, xuyên qua những hình ảnh rất riêng của một miền quê vùng biển, giàu cát, nước, nắng mặt trời, gió, cây xanh, hoa, phong cảnh.

Tâm hồn này chẳng hề xáo trộn bởi tìm thấy linh hồn mình trong linh hồn cảnh vật xung quanh. Lúc, linh hồn ấy là cát:

“phát sáng ánh kim”

khi là màu nước phản chiếu:

“… rừng hoang trầm lặng

không một bóng người không một tiếng động

ánh sáng lu mờ

chỉ có khói và màn sương giăng đầy lạnh lẽo”

khi là hình gió phả hơi thở bốn mùa khác nhau, lúc là ngụm trăng, là hồn mây, là bóng sao, là chồi nắng… tương tư với cảnh vật thiên hình vạn trạng biến hóa quanh mình.

Thông thường, con người hay quay về với thiên nhiên, với tâm sự cô độc giữa thiên nhiên khi đã chán ngán bẽ bàng hoặc vỡ mộng với những mối quan hệ nhân gian. Nhưng tác giả của những bài thơ này ngược lại, bạn ấy đi từ tâm sự bên trong của linh hồn, mượn hình hài thiên nhiên bên ngoài để bày tỏ.

Bởi vậy, không thể bảo tâm hồn này đang bế tắc, bởi vì tiếng nói bên trong của bạn ấy mới vững chãi, điềm đạm và dịu dàng biết bao. Những thảng thốt thoảng qua từng cảm xúc tinh tế như từng phân tử nước li ti tạo nên làn hơi sương trong các bài thơ này phản ảnh một điều khác.

Linh hồn này đang đi tìm một HÌNH THỨC phù hợp để giải tỏa cảm giác chật chội của một cái gì đó vô hình đang bó buộc linh hồn bạn ấy lại, phải chăng? Nhưng hình thức này không phải một hình thức bên ngoài, phải chăng đây là nỗi khao khát một tầng tâm linh mới cao hơn?...

Nguyễn Hồng Nhung




co mot dong song #in


Cát


Tôi nghĩ đời tôi là cát
một hạt cát phát sáng ánh kim
trong muôn vàn hạt cát
hạt cát, tôi đã thấy
khi mặt trời vừa hé mở
và vẫn lóng lánh dáng dấp nguyên sơ
khi bóng nắng đã cuối cùng
hình hài phát sáng
ngự trị trong tim tôi
từ khi tôi mới cất tiếng khóc
chào đời.


Tôi nghĩ đời tôi là cát
từng luồng phảng phất bay trong gió chiều mềm mại
trên bãi cát nhà tôi
từng luồng dịch chuyển khổng lồ
bão cát tung hoành sa mạc
hoang vu không người
từng mảng xốp mỏng mịn màng
cơn biển triều rút xuống tận tít xa xa.


Cát là tôi như thể
chính tôi là cát
trong bỏng rát thân tôi
lặng im và bất tử.


Màu nước


Trong giấc mơ mỏng manh
tôi nhìn thấy một hình ảnh
màu nước
tôi đang đi trong rừng hoang trầm lặng
không một bóng người không một tiếng động
ánh sáng lu mờ
chỉ có khói và màn sương giăng đầy lạnh lẽo.



Bỗng có âm thanh
vọng ra từ trái tim tôi
thập thình
tôi lo lắng cho cuộc đời mình
và chỉ là giấc mơ.


Câu thơ tôi nhặt được
trên chiếc lá chiều
rụng xuống chân tôi
màu hoàng hôn
chỉ toàn là nước
lênh loang ảo mờ
là mơ hay là thực.



Tôi chứng thực đời mình
với bằng chứng là những câu thơ
và chiếc lá đang rụng.


Đằng xa
có mỗi con cò đang chập chờn vỗ cánh
tôi nhìn lên bầu trời
chỉ toàn là biển
có khi nào cả đại dương như trút xuống đầu tôi.



Đời tôi chỉ có một màu
nước.


Mùi trăng


Trên cánh đồng bạt ngàn màu sáng
thoang thoảng đâu đây nồng nàn hương lúa
lung linh trắng lóa.
Mùi trăng.


Đi qua những ngày giông bão
đi qua những tháng đẫm mưa dầm
và đêm đến
tiếng ếch nhái kêu ồm ộp
ngỡ ngàng lồ lộ bóng trắng
những ruộng vườn ngập nước.


Mênh mông cát trắng mịt mờ
miền quê tôi là một đồi núi cát
cát trải dài trải rộng trải lên cao
hòa cùng ánh sáng trắng.


Những đêm hè, gió lộng
bờ biển dạt dào cơn sóng cỏn con
rì rào sóng vỗ rì rào
long lanh lóng lánh ánh huyền
cả đại dương, một màu trong suốt như pha-lê
bao la vô tận.


Trên triền sông có những hàng dừa nước
lá dừa xỉa vào không trung
bóng trắng ảo huyền.


Căn phòng tôi đang đứng
bé nhỏ những đóa hồng bên khung cửa sổ
hương đêm êm dịu
ánh sáng trong chiếm trọn.


Ngọc hát


Nếu bạn bảo tôi hát
tôi sẽ hát cho bạn nghe
một bài hát về những viên ngọc
biết hát.


Khi những nỗi đau
vùi lấp nơi thể xác
mọc lên hình hài
lấp lánh ánh trăng reo.


Cát vướng vào tôi
tê nhức tận cùng
dòng trôi tích tụ
tìm nguồn vui.
Sống.


Biển dạt dào tiếng hát
thân trai.


 

Tâm sự loài sen


Tôi không lớn lên
từ lọ pha-lê, những bình hoa mỹ
người ta cắm tôi vào.


Mẹ tôi sinh ra tôi
bằng cách
gieo mình vào bùn đen nhơ nhớp.
Nơi những kẻ cắm tôi vào
chưa một lần đặt chân.


Người ta nâng niu ve vuốt tôi
bằng những chiếc hôn thật ngọt
những lời mơn trớn.
Ướt mịn thân tôi.


Họ quên đi
rằng tôi được sinh ra...
Từ bùn.


Những kẻ ảo tưởng


Nhiều và ít
con đường đi là một mê lộ
những mê lộ
cuốn quay những kẻ tưởng cuồng.
Bầu trời
mây chỉ có một màu.


Tôi không biết mây có màu gì
bản chất màu sắc của mây
ánh nắng xuyên qua.
Tâm hồn những kẻ cuồng mê
không tìm ra ánh sáng.


Bên ngọn đèn dầu
trí tưởng cao sâu
sống hoài trong ánh điện
màu chiếc lá đổi thay.


Nhiều người ăn hạt gạo thành cơm
chưa từng nhìn thấy thân cây lúa
họ ảo tưởng về một thế giới không cần người làm ruộng
còng lưng mưa nắng.


Đời người
một loài cây cần những lần rụng lá...


 


Hình gió


 


Tôi, một tình yêu


dành cho hình của gió


nơi nỗi đau luôn ngự trị


hòa lẫn với thiên đường


gió là hình hài của cuộc đời tôi.


 


Tháng chạp


những cơn cuồng phong trỗi dậy


bão tố giăng đầy


la liệt những cảnh đau thương


gió là hình hài của tôi.


 


Mùa xuân


muôn hoa khoe sắc 


vạn vật hồi sinh


trên con đường mòn nơi đám ruộng


cỏ non mơn mởn một màu


biêng biếc


từng luồng mát lịm thổi vào cơ thể tôi


dịu êm


gió là hình hài của tôi.


 


Tháng sáu


quê tôi, những trận Lào nóng ối


lá khô khốc


bờ môi tôi khô khốc


con đường làng cỏ cháy râm ran


gió là hình hài của tôi.


 


Tôi sinh ra vào mùa thu


tháng tám âm lịch


sau ngày trung thu 


trăng vẫn còn lóng lánh ánh huyền…


Chồi nắng


 


Có một sự thật


tôi đang nằm dưới hầm


những con muỗi do do


bóng tối


trùm kín thân tôi


và cuộc đời tôi.


 


Nhà tôi nghèo


mẹ già và ốm đau


ba tôi đã chết


con ngựa hoang, là tôi


chồn chân mỏi gối


tôi bị lạc lối


dưới hầm.


 


Hôm qua, đã là quá khứ


hiện tại, sẽ là quá khứ


bóng tối bao quanh tôi


ngày càng dày đặc.


 


Tôi nhắm mắt, nguyện cầu


phía sâu trong tim tôi


một hình hài vừa chớm mọc


chồi nắng.             


 


Ngày mai, bóng tối không còn


tôi ra khỏi hầm


trong niềm hân hoan


một lần được nhìn thấy bầu trời đầy nắng


có muôn vàn chồi nắng.


Ngụm khói


 


Chiều


núi rừng quạnh quẽ


bóng nắng đã lịm


gió hắt hiu


đôi nhành cỏ mỏng mảnh lắt lay


tôi cầm quẹt lửa châm điếu thuốc.


 


Chiều


vì sao tôi hút thuốc


tôi không định nghĩa được đời mình


điếu thuốc, tôi, và cánh rừng câm lặng


những ngụm khói loang ra từ miệng tôi


màu trắng.


 


Đời người như điếu thuốc


cạn dần khi tôi rít hơi


cạn dần khi tôi không cần rít hơi


nếu tôi không làm gì, đời tôi cũng hết


những ngụm khói loang ra từ miệng tôi


màu trắng.


 


Tôi thấy đời tôi chìm trong phố thị


những ngụm khói màu trắng


loang ra từ miệng tôi


trên những góc nhà những con đường


chật hẹp.


 


Tôi giữa núi rừng  hay lòng thành thị


đời tôi là một ngụm khói trắng.


Hồn mây


 


Có những gam màu xám


bay trên đầu tôi


hình hài là sự chuyển hóa vô cùng


tâm hồn kẻ ngắm.


 


Mây


mỗi ngày tôi nhìn thấy sự thay đổi biến tấu


màu sắc không định hình


tùy thuộc vào nắng


và tâm hồn của tôi.


 


Ba trăm sáu mươi lăm ngày hơn


chạng vạng, bình minh, trưa hè, đêm tối


sự chuyển động của gió


mắt tôi nhìn thấy muôn dáng vẻ tâm hồn


loang ra, chụm lại


mây vẫn là mây.


 


Xanh - đỏ - vàng - tím - trắng - thẫm - nâu


tôi không đếm hết màu mây trong cõi thực


như tâm hồn tôi


những rung động, những va chạm mềm mại


nhiều khi mắt rưng rưng.


 


Hôm nay trời đầy mây xám, bầu trời thấp


trời sẽ mưa lâm râm;


nếu là hòn mây đen nơi phía đông


trời sẽ mưa nặng hạt;


trời quang đãng hơn


vài hòn mây trắng muốt phía tây.


 


Tâm hồn tôi


bầu trời đầy mây


muôn vàn hình dáng, muôn vàn màu sắc


sự chuyển hóa vô thường.


Bóng sao


 


Mặt hồ lặng yên


muôn vệt sao phản chiếu


đôi mắt tôi nhìn sâu trong đáy hồ,


đầy những bóng sao lấp lánh.


Lượm cội đá nhỏ


tôi ném xuống hồ


muôn vàn vì sao tan biến.


 


Nếu không có những vì sao


đời tôi sẽ chết ngạt;


nhưng là hình bóng của nó


thoáng chốc, mất tăm.


 


Những vì sao trong đêm tối


tôi không muốn mình là một cái bóng;


vì sao, tôi ngắm


nó không là tôi


tôi không là nó.


 


Trong cuộc đời cay đắng


tôi biết


mỗi người đều mang trong mình hình hài một giấc mơ


hướng đến một vì sao.


 


Tôi tìm kiếm chính mình


những ngày tháng âm u, mây mù


nền trời chỉ toàn màu tối


không một vì sao


và hình bóng của nó


nhưng tôi vẫn bước đi.


 


Nếu không có những vì sao


đời tôi sẽ chết ngạt;


nhưng là hình bóng của nó


nghĩa là không tôi.


Mộ khuyết


 


Tôi mang trong mình


hình hài một ngôi mộ


khuyết.


 


Đứa trẻ là tôi;


lão già là tôi;


chàng trai trẻ khù khờ là tôi.


Đời người trăm năm


một ngôi mộ khuyết.


 


Một ngày


không ánh sáng, âm thanh, vô vàn hình dáng.


Bóng tối bao trùm quanh tôi


phủ kín.


Cuộc đời tôi chìm trong tăm tối mịt mờ.


Tôi chợt nhìn thấy luồng ánh sáng trọn đầy.


 


Tôi, khuyết


chiếc lá treo lủng lẳng trên cành, khuyết


ngôi nhà tôi đang sống, khuyết


mặt trời mặt trăng, khuyết


trái đất, những điểm lồi lõm


tôi biết sự sống hiện tồn.


 


*Nhà xuất bản Giấy vụn/2017.


Phát hành trên hệ thống Amazon.com