Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Kính chào nước Pháp

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Kính chào nước Pháp

(Nhân ngày nhậm chức của Tổng thống Macron 15-05-2017)

Lê Phú Khải

Năm 2001, tôi ở Paris hơn một tháng, suốt ngày ngồi đọc sách. Thấy thế, một người đồng hương của tôi bảo: Ai đến thăm Paris cũng nhào đi thăm tháp Effel, bảo tàng Louvre, nhà thờ Đức Bà (Notre-Dame)... sao ông chỉ ở nhà? Tôi trả lời: Nếu chỉ thăm những nơi đó thôi thì chưa hiểu gì nước Pháp cả!. Ngạc nhiên, người kia bảo: Vậy theo ông thì phải đi thăm nơi nào? Tôi trả lời: Phải đi trên cầu Concorde! Người kia lại “tấn công” tôi: Sao kỳ vậy? Tôi đành giải thích, ngày 14 tháng 7 năm 1789, nhân dân Paris nổi lên phá ngục Bastille, sau đó đã lấy đá ngục này để xây cầu Concorde; để nhân dân muôn đời sau nhớ đến nỗi nhục Bastille, để Tự do đạp dưới chân mình Bóng Tối. Chỉ có dân tộc Pháp với khát vọng là “hiện thân của Tự do” mới có những cây cầu như thế. Concorde tiếng Pháp có nghĩa là “hòa giải”. Sau bao máu đã đổ trong cuộc cách mạng 1789, dân tộc Pháp muốn hòa giải mọi hận thù; vì thế mới có cây cầu Concorde!

Chính vì thế mà Marx đã gọi Cách mạng Pháp 1789 là “đầu tàu của lịch sử”. Con tàu lịch sử nhân loại mà nước Pháp là đầu tàu đã chạy từ đó đến nay, suốt hơn 200 năm, vượt qua bao thác ghềnh. Con tàu đó đi trên những đường ray có tên là: “Tự do - Bình đẳng - Bác ái” đã dẫn loài người đến bến bờ hôm nay. Nhưng đầu năm 2017 này, đúng 100 năm sau cái ngày “rung chuyển thế giới” Cách mạng tháng 10 Nga 1917, con tàu nhân loại đang đi vào khúc quanh hiểm nghèo: nạn khủng bố của Hồi giáo cực đoan đang trỗi dậy, sự chia rẽ, sự suy thoái kinh tế ở ngay các nền kinh tế lớn... thì siêu cường hàng đầu thế giới lại chọn một anh con buôn chính trị (politicailler), chỉ có nghiệp vụ “chia lô bán đất” như chính người Mỹ đã nhận xét, lên cầm quyền! Vì thế, cả loài người tiến bộ đã nín thở theo dõi cuộc bầu cử tổng thống Pháp ở vòng chung kết, chỉ còn có hai nhân vật, đại diện cho hai hướng trái ngược nhau. Một bên là người đàn bà (Marie Le Pen) “chua ngoa, lắm điều, lỗ mãng” theo chủ nghĩa dân tộc quá khích, bài ngoại, phản đối nhập cư, phản đối tự do thương mại... Một bên là người đàn ông mới bước vào chính trường (Emmanuel Macron) “mang thông điệp nhân văn cho toàn thế giới, chống kỳ thị một cách không khoan nhượng, sống với thời đại toàn cầu”...

Không nín thở sao được, vì vừa mới hai năm trước đó, ngày 13/11/2015, nước Pháp bị khủng bố tấn công ở nhiều nơi, ở sân vận động Stade de France, ở nhà hát Bataclan, làm thiệt mạng 132 người. Trước đó 17 người đã chết tại tòa soạn báo Charlie Hebdo chỉ vì tội... châm biếm! Và gần đây là khủng bố bằng xe tải ở thành phố du lịch Nice... Vì thế, tại vòng 1 cuộc tranh cử (23-4), 50% cử tri Pháp đã ủng hộ phe cực hữu! Nước Pháp đang chia rẽ trong những ngày đi bỏ phiếu bầu người bẻ lái cái “đầu tàu của lịch sử”! Có nhìn thẳng vào sự thật ấy mới đánh giá hết ý nghĩa mà ngày 7.5.2017, người đàn ông 39 tuổi có tên là Macron đã dũng cảm và bình tĩnh “đi trên cầu Concorde để... đến thẳng điện Élysée!”

Marx đã rất đúng khi gọi Cách mạng 1789 là “đầu tàu của lịch sử.” Cụ Hồ cũng rất đúng khi dẫn Tuyên ngôn Dân quyền của Cách mạng Pháp vào Tuyên ngôn độc lập 2-9-1945: “Mọi người sinh ra tự do và bình đẳng...” (Tous les hommes naissent et demeurent libres et égaux en droits).

Tình yêu mạnh hơn thù hận (L'amour plus fort que la haine!), ngay sau ngày bị khủng bố, tờ Charlie Hebdo đã viết như thế. Đó là “nét sáng chói của dân tộc Pháp” như lời trong diễn văn đầu tiên (8.5) khi trúng cử, đã giúp ông Macron chiến thắng với đa số phiếu. Muôn vàn khó khăn còn ở lại trước mặt người đàn ông dũng cảm này. Và, của cả nhân loại!

Sài Gòn 5/2017

L. P. K.

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Kính chào nước Pháp