Danh Ngôn

Trong một xã hội ngục tù, văn học tự do chỉ có thể hiện hữu để tố cáo và nuôi hi vọng.

In an incarcerated society, free literature can exist only as denunciation and hope.

Eduardo Galeano (1940-2015). “In Defense of the Word” (7) tr. Bobbye S. Ortiz, Days and Nights of Love and War, 1977, tr. Judith Brister, 1983

Văn học suy tàn chỉ vì con người càng ngày càng trở nên thối nát.

Literature decays only as men become more and more corrupt.

Goethe (1749-1832). The Maxims and Reflections of Goethe, 466, tr. T. Bailey Saunders, 1892

Văn học chịu số phận bi đát nếu tự do tư tưởng biến mất.

Literature is doomed if liberty of thought perishes.

George Orwell (1903-1950). “The Prevention of Literature,” January 1946, The Collected Essays, Journalism, and Letters of George Orwell, vol. 4, ed. Sonia Orwell and Ian Angus, 1968

Trong ý nghĩa toàn diện nhất, văn học là tự truyện của nhân loại.

Literature in its most comprehensive sense is the autobiography of humanity.

Bernard Beranson (1865-1959). Notebook, 11 December 1892. Trong cuốn The Bernard Beranson Treasury, ed. Hanna Kiel, 1962

Ban biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Ba bài thơ chiêu niệm

Trần Mộng Tú

 

Gửi em trong mồ tập thể (Mã Lai)

 

Ta đặt hồn em giữa lòng tay

Ta thổi hồn em bay lên mây

Em là đốm lửa hay vì sao

Em là sự thật hay chiêm bao

Ta gọi hồn em từ huyệt mộ

Em nằm cạnh ai em có hay

Em có truyện trò với kiến, sâu

Miếng ván dưới lưng làm em đau

Tấm khăn liệm có cho hơi ấm

Tay ai cho em mượn gối đầu

Vai ai cho em nhờ úp mặt

Tóc nào xõa đủ giấu tình đau

Mấy trăm đốm nhang như mắt lệ

Ngàn nén tâm hương cháy giữa chiều

Ta gọi em về đây đối mặt

Gọi em về cùng khóc thương nhau

 

Ta nhỏ câu kinh vào mắt khép

Ru em một giấc ngủ an bình.

Kuala Terengganu - Mã Lai - ngày 9 tháng 4 năm 2017

 

Văn tế muộn màng (cho thuyền nhân)

 

Giữa biển khơi lồng lộng gió bốn phương

Chúng tôi những người sống sót trong cuộc chiến tranh huynh đệ đau thương, cùng nhau về đây chiêu hồn lưu xứ.

Xin những đấng tối cao mở lòng đón nhận, vớt lên giữa bọt sóng lênh đênh những oan hồn, uổng tử.

Xin hãy mang hồn vào giấc ngủ ấm yên

Vòng tay Đức Mẹ, vòng tay Phật Bà xin hãy là những tấm khăn mềm

thấm khô ngàn máu lệ.

Chúng tôi cúi đầu gửi lời kinh tiếng kệ

Tiếng chuông tiếng mõ gọi hồn về:

 

Hỡi hồn côi cút

bập bềnh ở đâu

ta thắp lửa nến

soi trái tim đau

hồn trôi về đâu

hồn tắp vào đâu

quê nhà xa thẳm

đáy mắt u sầu

Thương hồn lưu lạc

thương ta tha hương

xót hồn đoạn trường

buồn ta xa xứ

Hỡi người cha trẻ

ta xót thương hồn

mở trừng con mắt

vợ đâu con đâu

sóng dâng bạc đầu

tay vuột bàn tay

biển thành huyệt mộ

 

Ôi người mẹ trẻ

xác dạt vào bờ

vòng tay co quắp

bấu chặt con thơ

cả mẹ cả con

thịt da nhợt nhạt

chết như nằm mơ

 

Ôi người thiếu phụ

gào khóc tên chồng

tiếng kêu oan nghiệt

rơi vào khoảng không

sóng thản nhiên đập

xác nàng bềnh bồng

 

Hỡi hồn thiếu nữ

hỡi hồn thanh xuân

băng tuyết trắng ngần

gieo dòng oan nghiệt

ta xót thương em

đóa hoa vừa nở

ong còn bỡ ngỡ

bướm chưa tỏ tình

em đã đắm mình

trong dòng nước bạc

Ôi hồn luân lạc

sóng xô ngàn cơn

biển xanh vùi dập

tan trong tủi hờn

 

Ta cúi lòng ta

thắp bông hoa nến

thả lời kinh nguyện

cho người hôm nay

ta quơ tay gầy

vốc ngàn hạt muối

rắc lên thân này

ướp ta yếu đuối

Ôi mọi oan hồn

về đây về đây

ngả trên vai này

chúng ta cùng khóc

hãy trút sang ta

nỗi niềm oan thác

nước mắt chúng ta

cùng hòa nước biển

Biển sẽ ngọt ngào

vỗ hồn yên giấc

dỗ hồn giải oan

khép mi mắt lại

hồn đi bình an.

Tháng 4-2017

 

Văn tế cho những oan hồn của hai miền Nam Bắc sau 42 năm (1975- 2017)

 

Tôi cần bao nhiêu nước mắt

Rửa sạch được những vết thương

Hỡi những oan hồn lẩn khuất

Xin về nhận nén tâm hương

 

Cả một giang sơn gấm vóc

Chịu bao nhiêu nỗi oan khiên

Bắc Nam hai mươi năm lẻ

Đạn bom lửa cháy hai miền

 

Bao nhiêu thanh niên đất Bắc

Bị đẩy vào một cơn mê

Đi xẻ Trường Sơn huyễn hoặc

Chết như đi chơi quên về

Ôi những oan hồn son trẻ

Tức tưởi lìa mẹ lìa cha

Đến nay hồn còn vất vưởng

Xót mình là ma không nhà

Mẹ cha đã cùng thiên cổ

Chết không nhắm mắt bình yên

Thương con thác oan sống khổ

Dập vùi một nắm oan khiên

Thôi thì về đây hương khói

Về cùng tiếng mõ lời kinh

Chuông nhà thờ vực hồn dậy

Thôi đừng chua xót phận mình

 

Thương những hồn dân miền Nam

Chết không có ai vuốt mắt

Cả nhà kẻ trước, người sau

Chồng, vợ, cha, con cùng chết

Máu họ hòa chung một vũng

Mặt còn nguyên dấu bàng hoàng

Hồn ơi thôi đừng khóc nữa

Về đây nhận nén tâm nhang

 

Cả một kinh thành tốt đẹp

Bỗng đâu trúc chẻ ngói tan

 

Hỡi hồn anh linh tử sĩ

Tướng nào đã chết theo thành

Hồn còn thơm mùi khói súng

Xác nào tự nổ tan tành

Hãy về đây nghe khóc lạy

Những người sống sót tạ ơn

Cháu con mời hồn chứng dám

 

Lòng thành đỏ như màu son

Hỡi hồn trên đường biên giới

Súng đạn, hầm chông, bom gài

Xác thân tan ra từng mảnh

Người giết người như trò chơi

Hãy về đây nghe lời khấn

Vợ con một tấc lòng thành

Đừng oán Trời mang oan nghiệt

Đừng giận Đất quá vô tình

Hãy ngậm cười nơi chín suối

Cầu cho hồn được hiển linh

 

Hỡi hồn quân nhân tù tội

Xác vùi một nắm trong rừng

Mảnh hồn anh linh bất khuất

Chết nhưng mắt mở trừng trừng

Thôi nhé hồn ơi khép mắt

Bút mực nào nói hết lời

Kinh nào cầu siêu cho đủ

Mõ nào gõ gọi hồn ai

 

Hỡi hồn bập bềnh trên biển

Về đây nghe lời kinh an

Trăm ngàn mảnh hồn ướt sũng

Muối nào trong lệ không tan

Hồn thanh xuân bị vùi dập

Chuông chùa vang tiếng thu không

Nến nhang thơm hồn thiếu nữ

Giải oan một kiếp hồng trần

 

Hỡi hồn đầu xanh tuổi trẻ

Sức trai như ngọn cỏ bồng

Bỗng dưng chết bờ chết bụi

Bỗng dưng chết biển chết rừng

Ta kéo hồi chuông kinh sớm

Ta thắp nén nhang buổi chiều

Chúa Phật cùng về một lúc

Dắt hồn qua bãi hoang liêu

 

Chúa Phật từ tâm cúi xuống

Vớt hồn bằng cả hai tay

Hỡi hồn em thơ bé bỏng

Tiếng khóc oe oe bên đường

Tiếng khóc đi tìm vú mẹ

Sữa mẹ tan như giọt sương

Hồn mẹ cũng đang thất lạc

Gọi con ruột khúc đoạn trường

 

Giáo đường hồi chuông rộn rã

Tiếng thu không trên đồi vang

Ôi những hồn Nam hồn Bắc

Nhận lời ai điếu muộn màng

 

Lửa nào mồi pho sử Việt

Đốt cháy ngàn trang giải oan

Tháng 4/2017 (42 năm Quốc Nạn)