Danh Ngôn

Những nhà văn xuất chúng luôn luôn là những nhà phê bình nghiêm khắc nhất đối với chính tác phẩm của mình.

(The best authors are always the severest critics of their own works.)

Lord Chesterfield, chính khách, nhà văn Anh. (1694-1773). Thư gởi con trai, 6 tháng Năm 1751

Tôi có một nhà phê bình đòi hỏi quá quắt hơn các bạn: đấy là cái tôi thứ hai của tôi.

(I have a critic who is more exacting than you: it is my other self.)

Jean Meisonier, họa sĩ Pháp. Trong tuyển tập của Alice Hubbard, An American Bible, tr. 192, 1946

Hỏi một nhà văn đang sáng tác ông ta nghĩ gì về các nhà phê bình cũng giống như hỏi một cột đèn cảm thấy thế nào về các con chó.

(Asking a working writer what he thinks about critics is like asking a lamppost how it feels about dogs.)

Christopher Hampton, nhà soạn kịch sinh tại Bồ Đào Nha 1946 hiện sống tại Anh. Trong Sunday Times, (London), 16 tháng Mười 1977

Ban biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Thơ Vũ Thành Sơn

Khi giới thiệu tập thơ 40km/h, trang Talawas đã gọi nhà thơ Vũ Thành Sơn là “một tác giả khéo giấu mình”. Tránh xa mọi giao đãi của giới cầm bút, mọi ồn ào của chốn văn chương, Vũ Thành Sơn dường còn ẩn mình  trong chính những truyện ngắn, những bài thơ của ông, bằng một giọng điệu tỉnh táo, duy lý, thậm chí lạnh lẽo.

 Số đông độc giả - vốn luôn bị chi phối bởi truyền thông - gần như xa lạ với Vũ Thành Sơn.

Nhưng những ai từng đọc Vũ Thành Sơn hẳn đều nhận ra giá trị thẩm mỹ mà ông tạo ra, trong một âm điệu khác, một nguồn sáng khác và một kỹ thuật biểu hiện hoàn hảo.

Nhân dịp Nhà xuất bản Giấy vụn xuất bản tập thơ Ba cái lẻ tẻ của ông, Văn Việt trân trọng giới thiệu  một số bài thơ từ ấn bản này.

Văn Việt.

 

một

 

sau cuộc chiến nàng là hiện thân của trầm cảm

thở bằng mang

và yêu bằng vây

 

mỗi ngày nàng thả vào trong chiếc hộp giấy

một cuộc hành trình màu

nuôi cho chúng lớn lên

 

nhưng trí tưởng tượng luôn là một trò chơi nhiều rủi ro,

không có kết thúc

và bạn cũng không thể tìm thấy cảm hứng

từ một xác chết

 

đôi khi nàng sục sôi nổi loạn

như một ngọn gió bị nhốt

 

và thức dậy như một chiếc đồng hồ hết pin

bỏ quên trong tủ áo

 

tôi tin nếu gọi tên mình một cách chậm rãi,

đủ lâu

một kẻ khác bên trong chúng ta

sẽ lên tiếng

 

 

hai

 

bao giờ cũng có một thứ gì đó vuột khỏi

như khói, hơi nước trong không khí

một vài cái tên,

gương mặt,

mỗi thứ một ít

trong đám cháy;

đi hàng giờ

dưới bầu trời tro bụi

con đường cong oằn dưới gánh nặng

quá khứ,

mương cống,

khói cay,

đàn bà, con nít

chúng ta không mang vác cồng kềnh

quá nhiều cảm xúc, mùi vị

thể chúng ta đi không tới đích

thcon sông không có thật

nhưng chẳng hề gì,

ở khoảng giữa chúng ta sẽ bơi như cá

 

 

ba

 

một cái chai dốc ngược

đã trút tôi ra khỏi thế giới. Xúng xính đi lại

trong bộ da lộng lẫy. Mùa hè như cái vỏ xe hơi cũ

mắc cạn trên xa lộ. Một đầu là biển và một đầu kia

là con đường tráng nhựa. Tiếng còi tàu

bị ép mỏng ở giữa. Đừng len lỏi

giữa những cái chắn bùn bóng lộn khả nghi

Hãy chạy trước khi quá muộn. Biển là một

sinh vật mang trên mình nhiều thương tích

Thế rồi họ đến, nhiều như mây nổi. Một người, một

người rồi một người. Tiếng ồn lớn lên từ chân trời

Nhưng rốt cuộc tôi đã làm gì tình cảm mình?

Cú thất bại đầu tiên từ một va chạm nhỏ

Tôi mềm và xốp. Tôi là một cái bùng nhùng, khó nuốt

 

 

bốn

 

xỏ giầy, đội nón

đi vòng quanh    vòng    quanh

một mình

cho đến lúc đầy ắp căn phòng 

 

nếu trời mưa     bất chợt

những cái chuông

sẽ chết cóng

 

nghĩ đến một từ bất kỳ    như

thủ đô   xuất tinh

 

trong khi chờ hồi kết

ăn tháng mười   mùn đất

khung ảnh cũ

hay một vài tâm hồn

 

bịt miệng  

nín thở

 

chắc chắn chung quanh

sẽ có một kẻ không sợ chết

thò đầu qua cửa sổ

 

 

năm

 

đóng cửa lại

để chống lại sự cám dỗ của quá khứ

các thiền sư thời nay thường làm vậy

 

nhai cái môi đỏ chót

mì gói hay bất kể thứ gì

cho khỏi buồn ngủ

 

rồi thời gian sẽ trả lời

 

tôi đi hết một vòng quanh bàn

xác nhận một điều:

không có vòng tròn nào hoàn hảo

 

bạn chưa bao giờ

tin vào thứ gì có mùi máu

 

tụi nó còn đó sao?

con sông này

từ lâu không còn tiếng còi tàu

 

“… chúng mình cách xa mà vẫn gần nhau

tình yêu không mau phai như màu áo…”[1]

nhậu tới bến đi

mưa gió hoài cũng buồn

 

rồi mai kia mốt nọ

thiên đàng địa ngục hai bên

biết đâu sông núi đổi dời

 

 

sáu

 

chiều nay mỗi đứa

một khúc lâm ly trắng nõn

mùi mẫn cho hết đêm

 

căn gác hẹp và mỏng

nhiều rủi ro trên tường

nhìn đâu cũng thấy tàn bạo

một đoạn mây trơ trọi bay vào bay ra hàng thế kỷ

nói gì nắng sớm mưa chiều không thấy mặt

chỉ có hai con mắt đỏ lòm lòm

 

ráng ăn hết bù loong, đinh ốc, dây kẽm gai đi

cho cái đầu sạch sẽ trơn tru

 

 

bảy

 

mày thật ngạo nghễ

khi đứng dạng hai chân

mày múa may nhún nhẩy

nhanh nhẹn như cái lò xo

khi bị đứt dây

mày lăn lông lốc như một trái dừa

 

mày tuy không dài

nhưng đã chui qua hết cuộc chiến

không bị trầy xước

mà chết nguyên con

 

mày trơn tuột

bóng lộn không trí nhớ

mày là một phần lịch sử của biển

 

mày luồn lách như lươn

đời tàn trong ngõ hẹp

ồ mày cười hộc máu

răng rụng lả tả như phím đàn

 

mày vo viên mọi thứ mày có trên đời

mày có thể làm gì khác

khi mày là một sự méo mó hoàn hảo?

 

 

tám

 

tôi đã dành cả ngày bước

tới lui giữa hai cánh cửa

từ toa lét tới phòng ngủ

 

có ai đó đang cố sức xoay cái nắm cửa trong đầu

 

những gì tôi biết có thể đếm

trên đầu ngón tay. Một, hai, ba, bốn…

 

cần quên rất nhiều điều để nhớ một hoặc hai điều

một con bò biết điều chỉ cần có vậy

 

trong khi chờ đợi,

tôi cần một con dao nhọn

trước khi thở ra ít nhiều mùi vị kỷ

 

 

chín

 

làm thế nào để trở thành một con cá đúng nghĩa?

 

giấc ngủ đầy thán khí

 

thức dậy nhiều lần giữa những tin đồn thất thiệt

 

hãy nói rác, cầu vồng, sự thay đổi thời tiết

 

hay là biển mất tích

 

dưới chân cầu thang

 

hắn ngó sững ngón chân

 

những con ốc sên

 

bò ngang mặt đất

 

rồi treo đèn lồng bên cửa sổ

 

rồi bơi theo chiều thẳng đứng

 

 

mười

 

trong căn nhà này

mọi thứ chỉ mới bắt đầu: câu chuyện về thay đổi thời tiết,

tư tưởng Svâmi Prajnânpad, thực đơn cho cả tuần

chúng tôi thức quá nửa đêm

nghe lời giáo huấn nghiêm khắc của đấng sinh thành

đã khuất

vấn đề là làm sao mỗi ngày ăn hết một khuôn mặt

và thải ra những nỗi buồn siêu thực

sinh vật biển hay

các loại hoá chất

một cái đầu lý tưởng không có khái niệm về thời gian, một phút

một tháng hay một thế kỷ

chúng tôi đang rã mục từng phần

sự thịnh vượng của cây cỏ không làm cho

mặt đất trở nên hứa hẹn

các con chim đến rồi đi

các chuyến tàu đến rồi đi

chúng tôi trút bỏ mặc cảm

sống vô tư như những ngọn đồi

 

 

mười một

 

cuộc đời thật đáng sợ

 

nó có thể một mình bơi qua đại dương

hay trèo lên cột điện cao thế

 

có thể ngủ chung với một người mấy chục năm

 

có thể nhấc cái chân này lên,

giơ cánh tay kia lên,

nghiêng cái đầu sang phải,

nghiêng cái đầu sang trái

rồi bất thình lình

đứng bất động vĩnh viễn trong một tư thế

 

nó lẩn lút đâu đó

không bao giờ đúng hẹn

 

 

mười hai

 

chính sắc độ chứ không phải sự trao đổi chất giữa các phần

tử trong cộng đồng đã làm cho vết thương đỏ tấy đỏ tấy hơn

nữa. Nó làm cho biểu hiện của chúng trở nên hào nhoáng. Câu

chuyện không còn mang vẻ suy đồi. Tính lãng mạn lây nhiễm, kéo

dài bất tận ngay cả dưới một bầu trời ghẻ lở.

 

 

mười ba

 

nước táo hộp    

thêm một chút mật ong cho buổi sáng

 

tôi ghét kiểu đủng đỉnh của cái đồng hồ trên tường

 

hãy mang theo những con ruồi xanh vào đây

tôi không bao giờ bỏ cuộc

 

quá nhiều lỗ hổng

 

 

mười bốn

 

 

ngày địa táng     thổ cư

tuyệt nhiên không hẹn hò     với người lạ

 

với một ít đường và mặt trời

tan nơi đáy cốc

 

với một ít may mắn

 

nếu mỗi ngày tôi bơi từ năm giờ sáng

tôi sẽ ra tới biển

 

bây giờ hãy bắt đầu nghĩ tới những điều to tát    

ví dụ: tự do cho cá

 

hoặc Sơn tinh &

Thuỷ tinh

 

 

mười lăm

 

một khối cô đơn khổng lồ

tan chảy

 

ngay dưới chân mình

 

chim chóc     múa bụng

không có chỗ trong mô tả siêu hiện thực    

 

tôi thích một đường lối trực tiếp hơn     như

cái lỗ      trống hoác giữa một mảng tường cổ

 

chú thích:

 

-    có thể là hình dáng một chiến sĩ vô danh 

-    một ẩn dụ Phật giáo

 

một người nói     ranh giới ảo

 

xỏ giày không tất đi qua đi lại     tận cùng xu hướng

 

 

mười sáu

 

mày là hòn non bộ

giữa căn gác      ngàn cánh cửa sổ

mở ra vô biên

 

cà phê không đường     thái cực quyền

 

mày hỏi     làm sao kết thúc buổi chiều hôm khi cơn mưa vừa dứt?

 

làm sao kết thúc thảm hoạ?

 

mày còn nợ

đôi giày cỏ

 

vì chay tịnh tốt cho sức khoẻ của trí nhớ

 

không cần dịch chuyển     nguyên khối    

 

cho tới khi

 

một cái gì nhớ nhung

 

 

mười bảy

 

tháng bảy     cúng cô hồn

 

múa trăng     loè loẹt

 

xuống vườn    hái rau thơm

 

một chiếc dép     lún    

 

trong đất đỏ     nhấc mãi

 

nhấc mãi

 

 

mười tám

 

thành phố bị tráo tên     chơi trò ú tim

với cờ đỏ

 

năm mười mười lăm hai mươi

 

pokémon ball

gotta catch’ em all

 

 

mười chín

 

mang cái lỗ tai

lên xuống cầu thang

mỗi ngày    

 

một thất bại nhỏ     của

số phận

 

không phải là thực tại tăng cường

& màn ảnh rộng

 

tôi thực sự chạy &

chạy    đôi khi chết đứng

 

giữa những làn đạn

 

xung động có điều kiện

quá nhiều dụng cụ lũng đoạn

 

nào mở cửa ra

cho bầy ong bầu bay đi

 

 

hai mươi

 

nàng thuộc loài bò sát     mẹ của trăm trứng

 

từng chăn gối với cháu nội của Thuỷ vương

 

dân chơi xuyên lục địa

thường bị sập bẫy do thiếu chín chắn

 

thất bại trong hôn nhân

& thành công trong bất động sản

 

nàng mê cải lương     hòn non bộ     trứng vịt lộn

 

& huênh hoang như một cái kèn đồng

 

nảng là Kiều nương bản thu nhỏ

 



[1] nhc Trn Thin Thanh