Danh ngôn

Trong mọi cộng đồng, chúng ta cần một nhóm thiên thần gây rối.

We need, in every community, a group of angelic troublemakers.

(Bayard Rustin – trích bài phát biểu tại New York City 1963)

Trong mọi trường hợp, chắc chắn rằng sự thiếu hiểu biết, đi kèm với quyền lực, là kẻ thù tàn bạo nhất có thể có của công lý.

It is certain, in any case, that ignorance, allied with power, is the most ferocious enemy justice can have.

(James Baldwin - No Name in the Street 1972)

Các cuộc cách mạng và các cá nhân có thể bị giết hại, nhưng bạn không thể giết chết các ý tưởng.

While revolutionaries and individuals can be murdered, you cannot kill ideas.

(Thomas Sankara, một tuần trước khi bị ám sát, 1987)

Không có cảm giác nào cô đơn hơn việc bị chính đất nước mình trục xuất.

There's not a more lonely feeling than to be banished by my own country.

(Kiyo Sato – Kiyo’s Story 2009)

Ban Biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Thứ Ba, 21 tháng 10, 2014

Người Việt ngày càng dữ!

Đoàn Khắc Xuyên

Văn Việt: Nói cái gốc của hiện tượng “người Việt ngày càng dữ” là do “nền giáo dục”, xin hiểu “giáo dục” rộng hơn “ngành giáo dục” tức nhà trường, mà là sự giáo dục của toàn xã hội, trong đó có thể coi “người có quyền” như “thầy giáo” và “dân đen” như học trò. Khi luật pháp bất minh thì dân sẽ “tự xử”, khi “thượng bất chính” thì “hạ tắc loạn”, khi bạo lực đã được sử dụng để trấn áp những sự phản đối ôn hoà, khi những quyền con người cơ bản không được coi ra gì thì còn mong chi con người sống hiền hoà. Chẳng hạn “người học trò - dân” sẽ “học” được gì khi chứng kiến “các anh bảo vệ luật pháp” hằm hằm đạp vào mặt người thanh niên đi biểu tình chống xâm lược, vặn cổ làm chết một con người chỉ can tội không đội mũ bảo hiểm, hùng hổ kéo đàn kéo lũ ngang ngược cấm một nhà văn già nguyên sĩ quan cấp tá ra khỏi nhà ngày này qua ngày khác không cần lý do lý chấu… Xin đừng tưởng đó chỉ là những hành vi liên quan đến một vài cá nhân nên chưa quan trọng lắm! Trong thời đại truyền thông này, “hiệu ứng cánh bướm” được nhân lên rất nhanh chóng. Sự hủy hoại giá trị dân tộc đang diễn ra từng ngày bắt đầu từ những cái tưởng là rất nhỏ ấy!

Cái gốc vấn đề nằm ở chỗ: Nền giáo dục của chúng ta quá nặng về ganh đua thành tích; thiếu đề cao tinh thần hòa bình, tình nhân loại

Người Việt hiền hòa? Xưa rồi! Bây giờ người ta có thể đâm nhau chỉ vì một cái nhìn bị cho là “đểu”, một lời nói “khó ưa”; truy sát nhau chỉ vì va quệt xe máy. Thậm chí, thói quen sử dụng bạo lực đang lan cả vào giới công chức. Vì sao?

Trào lưu… tự xử!

Trưa 12-10, ông Trần Đình Hiển - cán bộ CSGT huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên - đang đi xe máy cùng một nhóm bạn khoảng chục người thì gặp Phạm Văn Điệp (cán bộ quản lý một trại tạm giam ở địa phương) đi cùng chiều. Cho rằng bị Điệp nhìn đểu, khi Điệp dừng xe tại một cửa hàng, nhóm của Hiển đã nhào tới khiêu khích, còn Hiển thì mở cốp xe lấy dao tấn công, chém trọng thương anh Điệp.

Tối 11-10, tại sảnh khách sạn 4 sao Pearl River ở Hải Phòng, chỉ vì xích mích lúc đăng ký phòng mà 2 nhóm khách gồm nhóm 3 người của ông Trần Hoài Nam (Tổng Giám đốc Công ty Văn phòng phẩm Hải Phòng) và nhóm gần chục người là bạn của bà Trần Thị Hoàng Mai (Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Hải Phòng), cũng có mặt lúc ấy, đã lao vào hỗn chiến. Ông Nam bị thương nặng (sau đó phải nhập viện điều trị). Khi các nạn nhân đã không còn khả năng kháng cự, nhóm người đông hơn tiếp tục đe dọa, to tiếng khá lâu, rồi mới kéo nhau rời khỏi khách sạn. Một người nước ngoài trong nhóm của ông Nam quá sợ hãi nên đã sớm bay về nước.

Trước đó nữa, vào ngày 12-8, 2 phó giám đốc Sở Ngoại vụ và Sở Nội vụ tỉnh Bình Phước đã choảng nhau trong quán karaoke, làm một người phải nhập viện khâu vết thương.

Đó chỉ là một số vụ gần đây nhất mà công chức, quan chức - kể cả ở cấp phó giám đốc sở - hành xử với nhau như côn đồ; chỉ biết dựa vào nắm đấm, vào dao búa, bạo lực để giải quyết xích mích, bất đồng, trong khi hơn ai hết, họ phải là những người hiểu biết và gương mẫu hành xử theo luật pháp.

Với dân thường, xã hội từ khá lâu vốn đã quá bất an với nạn bạo lực leo thang: ở nông thôn thường xuyên xảy ra chuyện dân làng tự xử dã man với những kẻ trộm chó trong khi những tên trộm cũng hung hãn dùng hung khí tấn công trở lại; ở đô thị, không tính đến những vụ thanh toán lẫn nhau của các băng nhóm xã hội đen và những vụ cướp tàn bạo bởi những tên cướp chuyên nghiệp, còn là những vụ dân thường sát hại lẫn nhau có khi chỉ vì cái nhìn bị cho là “đểu”, một lời nói bị cho là “khó ưa” hoặc một vụ va quệt xe máy ngoài đường phố đông đúc. Đó là chưa nói đến những vụ thảm sát kinh hoàng ngay cả giữa người thân trong gia đình, giữa cha con, vợ chồng, anh em ruột thịt, giữa những người đang “yêu” nhau… Những vụ quan chức, công chức hành xử với nhau như côn đồ chỉ làm tăng thêm cái cảm giác bất an vốn đã đè nặng lên xã hội, làm cho người dân bình thường cảm thấy nơm nớp lo âu.

Đâu là cái gốc?

Người Việt phải chăng ưa bạo lực và chỉ biết, chỉ ham dùng bạo lực để giải quyết xích mích, bất đồng, tranh chấp? Dù không muốn tin như vậy nhưng những vụ việc xử nhau bằng bạo lực liên tiếp xảy ra ngày càng dày về tần suất và ngày càng hung bạo về tính chất như càng củng cố thêm cho mối nghi ngờ đó. Đặc biệt là những vụ quan chức, công chức xử nhau gần đây cho thấy xu hướng chuộng bạo lực, bất chấp luật pháp đã lan cả đến giới vốn được coi là đại diện cho nhà nước, có hiểu biết về luật pháp và đương nhiên phải biết hành xử theo pháp luật.

Dù giải thích cách nào, điều đó cũng cho thấy một khoảng cách còn quá xa giữa khẩu hiệu “Sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật” được đề ra từ bao nhiêu năm nay với thực tế cuộc sống đang diễn ra theo chiều hướng ngược lại. Người dân sút giảm lòng tin vào thần công lý, vào sự can thiệp đúng đắn, vô tư, kịp thời, có hiệu quả của pháp luật nên manh động tự xử thì đã đành nhưng khi cán bộ nhà nước cũng làm như vậy thì rõ là nỗ lực xây dựng nhà nước pháp quyền đã chưa thành công và về mặt nào đó có thể nói rằng đã bị hủy hoại từ bên trong. Nhưng muốn trả lời được câu hỏi vì sao như thế, vì sao người ta thiếu tin tưởng vào thần công lý thì lại phải xem lại hiệu quả hoạt động của cả bộ máy thực thi pháp luật và hệ thống tư pháp.

Nhưng còn một mặt khác của vấn đề vì sao người Việt tỏ ra ngày càng hung dữ, đó là từ giáo dục. Phải chăng nền giáo dục của chúng ta cho tới nay quá chú trọng đến việc dạy con người phải bằng mọi cách đạt cho được mục đích; thúc đẩy con người từ thi đua đến ganh đua, tranh đua đạt cho được mục tiêu dù có phải hy sinh ít nhiều “tính bổn thiện” nơi con người? Đã có chuyên gia nhận xét nền giáo dục của chúng ta thiếu giáo dục tính hướng thiện. Nguyên chánh tòa hình sự TAND Tối cao, ông Đinh Văn Quế, mới đây nói: “Cần xây dựng một nền giáo dục hướng thiện thật sự, phải rèn nhân trước khi rèn nghề. Tuy nhiên, nên hiểu giáo dục ở đây không chỉ là một mối ở nhà trường mà còn tổng hòa từ cả gia đình, xã hội. Cha mẹ mà hư hỏng thì làm sao con cái thành người được. Lãnh đạo cơ quan mà tham quyền cố vị, tham nhũng, ưa kẻ xu nịnh, chèn ép người tài thì nhân viên tất loạn. Tôi nghĩ việc xây dựng một nền giáo dục hướng thiện phải được nhận thức là một chiến lược cấp bách của quốc gia”.

Chúng tôi chỉ có thể đồng tình với điều đó và muốn thêm: Nền giáo dục của chúng ta cũng thiếu cả việc đề cao tinh thần hòa bình, tình nhân loại. Một con người thấm đẫm tinh thần hòa bình, tình nhân loại bao giờ cũng mong muốn hòa hoãn, giải quyết mọi bất đồng một cách êm đẹp, dựa trên luật pháp và lòng nhân, không làm tổn hại tới người khác, huống chi là tước đi mạng sống của đồng loại. 

http://nld.com.vn/van-hoa-van-nghe/nguoi-viet-ngay-cang-du-2014101822161083.htm