Truyện ngắn của Đa Mi

Đây là homestay!

Nó nằm ở lưng chừng núi. Dưới kia có biển. Chung quanh là cây. Một vị trí thật đắt. Nhưng nó vắng. Có lẽ do khoảng này không phải mùa du lịch. Hoặc vì nó chưa được nhiều người biết. Tôi ưng!

Tôi lấy cái phòng nhỏ nhất. Hướng nhìn ngược lên núi. Muốn thấy biển thì phải ra sảnh chung, khá bất tiện. Nhưng rẻ. Tôi mang theo cái máy ảnh compact, loại có thể tự chỉnh sáng, cây guitar nhỏ, kiểu một phần hai. Nó tiện cho di chuyển dù chất âm thì khá ẹ. Vậy là đủ.

Bỏ mớ đồ vô tủ. Rửa cái mặt. Thay cái áo. Tôi ra ngoài ngó quanh.

Homestay nhỏ. Chừng dăm bảy phòng. Tôi không đếm, chỉ áng chừng. Vắng hoe. Cách khu phòng ở dăm mét là nhà bếp. Lộ thiên. Cô gái vừa nãy nhận khách là tôi, giờ đã thấy lúi húi ở đó. Thêm một con bé, chắc đang học mười một mười hai, có cái nụ cười mà dòm vô là biết kiểu người cười suốt ngày. Tôi đi về phía họ. Con bé dòm tôi, vẫn cái nụ cười hết cỡ, hỏi thay cho chào: “Chú đói chưa?”. Cô lớn hơn nói thêm: “Giờ chú đói thì cũng chỉ có mì gói. Tụi con đang chuẩn bị làm cơm thôi!”.

Tôi hỏi: Hai chị em hả?

Con bé trả lời liền: Dạ. Bả là chị. Nhưng bả cũng là bà chủ, là sếp. Bả đì con tối ngày chú ơi!

Tôi phì cười: Kệ, miễn trả lương cao là được!

Nó bỉu môi: Không có lương đâu chú. Bả keo lắm.

Tôi xúi nó: Con viết đơn kiện đi. Vụ này, tòa án họ làm mau lắm.

Nó hưởng ứng: Chú giúp con viết đơn đi chú!

Cô chị ký đầu nó. Rồi nói với tôi: Nó tài lanh vậy đó. Không làm được gì đâu chú!

Tôi ngồi xuống chỗ bàn ăn. Chỗ này ngó xuống, biển thấp thoáng sau rừng chồi. Đẹp. Nắng khá gắt nhưng gió lộng, đủ dịu mát. Căn bếp không có gì đặc biệt nhưng gọn, sạch. Ồ, nó còn một lối đi nhỏ phía sau, dẫn lên một căn nhà nhỏ khác. Tôi đoán là nhà ở của hai chị em. Và hỏi luôn: Chỗ đó là trụ sở của hai đứa hả?

Cô chị trả lời nhẹ nhàng: Dạ đúng rồi chú!

Cô em đế thêm: Am đó chú. Chỗ đó chị con tu. Gõ mõ tụng kinh nghe hay như nhạc vậy đó.

Nó nói chưa xong đã bỏ chạy. Tôi bật cười. Nhưng cũng hiểu hơn một chút về những chủ nhân của cái homestay này.

Tôi đi bộ xuống sườn núi. Ở đây rừng chồi thưa thớt hơn. Đá lớm chởm. Biển ngoài kia, nghe rõ tiếng sóng. Thật thích.

Tôi đã thu xếp rất lâu mới có được chuyến đi này. Công việc. Tiền bạc. Sự chai lì. Tôi chọn được chỗ này, có núi có biển, không quá tốn kém, và trực giác cho biết là nó yên tĩnh. Sợ nhất là những nơi lưu trú có đoàn khách đông, làm team building, nhì nhằng nửa thằng nửa thợ. Hay những đống lửa BBQ đêm “một hai ba dzô” vừa nghèo nàn trống trải, vừa hổ lốn ầm ào.

Có lẽ tôi sẽ ở đây cả tháng trời. Đủ để tẩy rửa hết những gì cần phải tẩy rửa, hy vọng một chuyến đi vầy sẽ làm mình mới hơn một chút. Tôi không cầu rằng đây sẽ là đợt tưới tắm cho mình xanh lại, chỉ mong nó mọc ra được vài cái chồi sau quá nhiều ngày tháng cằn cỗi, vàng vọt.

Mà cảm giác là đã đúng nơi, đúng chỗ! Hít hà thở. Xòe tay nhận gió. Rồi mồi lửa châm thuốc. Tôi ngồi đó, hút đến điếu thuốc thứ ba, tận hưởng cái yên ả, thứ xa xỉ quá trên con đường tôi đã và đang đi. Ngó mấy cái thuyền chài xa xa ngoài kia. Tới khi thấy cái sao hôm bắt đầu nhấp nháy, tôi quay về.

Bữa cơm tối có thêm mấy người nữa. Tôi được xếp chung mâm với hai vợ chồng trẻ hơn. Họ có vẻ sôi nổi, tự nhiên, hiện đại. Anh chồng mang theo một chai rượu gạo, khoe: Hảo hạng đây. Anh làm một ly nhé! Tôi không từ chối. Nhưng rượu đúng nặng. Như rót lửa xuống họng. Tôi nói cám ơn nhưng xin kiếu, thứ này sẽ giết chết tôi trước khi xong bữa cơm.

Hai vợ chồng đều là họa sĩ. Họ sống tốt với nghề. Anh chồng nồng nhiệt, có hơi bỗ bã, chia sẻ rằng, họ đang vẽ loại tranh bán được để nuôi loại tranh không bán được! Cô vợ đẹp. Lịch thiệp. Không có vẻ kiêu nhưng có một loại hàng rào tự ngăn với người chung quanh. Cô ăn mặc giản dị nhưng nhìn thì biết là đắt tiền. Những gì hai vợ chồng họ, mà chủ yếu là anh chồng, nói về hội họa, về dòng tranh thị trường họ đang làm, về những dự án sắp tới, chắp nối lại, tôi nhận ra: Họ giàu năng lượng, đam mê sống, đam mê làm việc!

Họ thật may mắn!

Bữa cơm xong. Thực khách cùng phụ dọn dẹp. Tôi nán lại qua bàn của hai chị em. Giờ họ mới bắt đầu ăn. Thấy tôi nhìn, cô chị giải thích: Dạ, con ăn chay trường. Còn con nhỏ này nó không kham nổi. Nó ăn mặn!

Cô em nói: Con không ham thành Phật chú ơi. Con sợ buồn lắm. Thành Phật đâu có gì vui!

Đúng rồi cô nhỏ. Sống được vui đã là minh triết rồi. Tôi nói nhỏ với chính mình vậy. Hồi xưa, tôi có tới chùa, có biết dăm bài kinh, nhưng không mấy hiểu. Hoặc nói đúng hơn, tôi hiểu kinh theo cách của mình, như một thứ dặm vá. Chỗ nào, khi nào thấy đường đi vấp váp, nhớ được chữ nào từ ông Cồ Đàm thì tôi lấy ra đắp vô cho phẳng lại. Không nhiều ý niệm về đạo, về đường, về sự uyên áo của nó.

Tôi nói với cô nhỏ: Chú cũng vậy. Chú cũng sợ buồn. Nhưng đời mà. Tránh vỏ dưa lại gặp vỏ dừa. Mình đâu được vui mãi được!

Nó hỏi: Ủa ủa chú, chú tính ở đây cả tháng hả? Tôi nói: Hên xui. Hai đứa giảm giá nữa chú ở cả năm luôn! Con nhỏ phì cười: Là con thì con giảm tối đa cho chú luôn. Mà chú đi trốn nợ hả?

Con chị la: Mày bớt tào lao đi. Nó vậy đó chú. Thắng không kịp đâu. Tôi cười to, thấy vui quá chừng. Con em chưa tha: Nãy con thấy chú có cây đờn con nít, nhỏ xíu. Chú chơi hay không?

Tôi nói: Chú đánh được mấy bài. Làm dáng là chính. Nói chung là cây đờn nhỏ, tiếng cũng nhỏ, hàng xóm không chửi mình là được! À, ngày mai chú muốn tới cái đầm Rù Rì, hai đứa cho chú thuê cái xe máy được không?

Cô chị nói: Tụi con dư một cái xe cà tàng, mai chú lấy đổ xăng mà đi. Cho chú mượn thôi, không thuê mướn gì đâu!

Tôi ớ ra một chặp, rồi nói cám ơn hai đứa ha và đi về phòng mình.

Nhưng con nhỏ vẫn chưa chịu cho tôi đi. Nó nói với cả chị nó và tôi: Mai cho em nghỉ học đi với chú đi. Em thèm đi chơi. Mai chú chở con đi, con chỉ đường cho!

Nó vô tư quá.

Chị nó nhìn tôi, rõ ra là khó xử. Thật sự thì tôi có đáng tin không? Hiểu điều đó, tôi nói: Không được đâu cô nhỏ. Mai chú đi một mình, chú còn nhiều việc làm trên đường lắm!

Mắt nó thật là thất vọng. Nhưng chị nó thì như trút được một gánh nặng.

                                                          ***

Có một chuyến đi cũ. Tôi tham gia, kiểu giả nông dân trong một nông trại. Kế hoạch là mười ngày. Nhưng đúng ngày thứ hai thì tôi lặng lẽ bắt xe về. Tôi đã quá sai khi nghĩ, việc làm một anh nông phu đúng nghĩa, dù chỉ mươi ngày, sẽ giúp mình nhảy được một bước ra khỏi mình. Hóa ra không. Cái gì giả vẫn cứ là giả. Vác cái cuốc ra vườn cùng dăm anh chị thị dân gót chân hồng móng tay son, cười nói rôm rả, cào quẹt vài nhát rồi đi hái hoa, bắt bướm, tạo dáng chụp hình, nó làm tôi sởn da gà.

Không thể làm công việc một cách nghiêm túc khi kết quả sống còn của nó không liên quan tới mình. Dù thật ra người nông dân không biết chắc kết quả sẽ ra sao, nhưng họ bị ràng buộc với kết quả đó. Còn ở đây, vụ mùa được mất, no đói, đâu có phần nào dính tới bạn, nên chơi là chính, vui là chính, nghỉ dưỡng là chính. Những câu hỏi ngây ngô, điệu đàng kiểu “Bùn này dính vô áo giặt có ra không?”; “Ngắt cái hoa này thì cây đậu này nó có chết không?”… khiến tôi lùng bùng lỗ tai.

Tôi bỏ đi mà chẳng thèm để lại một tin nhắn, một lời chào. Coi như mất béng mớ tiền trả trước. Nhưng học được một bài tốt.

Sáng sương dày. Tôi dậy rất sớm, bỏ chiếc máy ảnh compact vô túi quần, tôi đi xuống nhà bếp. Hai chị em chắc còn ngủ. Chiếc xe máy cà tàng đã để đó, kèm một cái nón bảo hiểm. Trên yên xe kẹp cái giấy viết mấy chữ: Chú nhớ đổ xăng. Xuống tới đường quẹo phải tầm 500m, bên tay phải có cây xăng.

Tôi vui vì sự cẩn thận chỉn chu này. Mà không biết chữ này là của cô chị hay cô em.

Đầm Rù Rì cách homestay chừng 30 cây số. Còn hoang sơ nên giàu nguyên liệu nhiếp ảnh. Thực lòng, tôi chỉ muốn tới đây nhìn ngắm là chính. Nhưng cũng khó để chỉ nhìn ngắm. Không sao, có thể sẽ tính toán một dự án chụp ở đây, nếu có mời chào và mẫu đủ tốt. Cứ coi như một cuộc tiền trạm.

Đường khó đi. Nhưng cứ chậm chậm mà len, tầm hơn một tiếng đồng hồ thì tới. Đúng là đẹp sững sờ. Từ hướng ngược sáng, nhìn mặt trời bắt đầu lên, ánh trên những hột sương đọng, như bài thơ. Lác đác quanh đầm khoảng chục người đang câu cá. Nhìn thì biết là mưu sinh, không phải kiểu các ông nhiều tiền cần máy ghế dựa dù che. Loanh quanh một chút tôi mới nhớ ra: Mình chẳng mang theo chai nước, ổ bánh mì nào. Mà nhìn cái hoang vu này, nghĩ chắc chẳng có hàng quán. Không sao. Ráng vài tiếng, nắng rát lên thì quay xe ra đường lộ vậy.

Tôi loanh quanh đưa máy chọn góc chụp. Dăm tấm ảnh nắng lên, sương sớm, mặt nước tĩnh. Zoom vô vài ông câu. Không có ý định sáng tác gì. Chỉ là kỷ niệm, hoặc giả có ít tư liệu sẵn cho một chuyến đi chụp nào đó sau. Rồi tôi tới chỗ một tay câu, chắc cùng tầm tuổi. Tay câu cười thân thiện, nói như chào nhưng cũng như giải thích, thanh minh: Chỗ này nó không cho câu. Bà mẹ, nó làm như cá nó nuôi vậy. Ông chắc đi du lịch hả?

Tôi biết “nó” là ai. Thấy khá tự nhiên, thân thiện, tôi nói tôi đi chơi, nghe nói chỗ này hay quá nên ghé cho biết. Tay câu cắm cái cần xuống đất, rồi xởi lởi chìa bao thuốc mời tôi: Làm một điếu ha? Tôi nhận. Rút hộp quẹt che gió, hỏi: Ở đây có cá chớ?

Tay câu: Không nhiều. Nhưng cá nước lợ này có giá. Sống được.

Tôi không biết lượng giá thế nào là sống được. Nhưng nghe vậy thì thấy vui, bèn hỏi: Câu cả đêm? Tay câu ờ, lại nói thêm: Nắng lên chút là về nghỉ. Ngủ cả ngày, đêm lại đi. Mê lắm!

Nghe thật hay ho. Thật sự, tôi luôn thấy ghen tỵ với những ai được mê thứ công việc họ làm. Niềm vui đó tôi không có nhiều. Cặp vợ chồng họa sĩ. Tay câu. Hay thậm chí cả chị em cô nhỏ homestay. Họ thật có phúc phần!

Tôi mở giỏ ngó, chừng vài chục con cá. Nâu nâu tròn tròn. Nhiều chấm đen. Tôi không hỏi là cá gì. Biết rồi cũng quên. Mấy thứ này, tôi chỉ ăn là giỏi. Nhưng hỏi thật lòng: Cá này chắc ngon ha?

- Ngon. Nấu ngót là hết chê. Ông chắc ở cái nhà nghỉ của hai chị em con bé trên đồi ha?

- Đúng rồi. Sao ông biết?

- Đoán thôi. Cái kiểu người như ông đúng với chỗ đó.

- Chỗ đó nó rẻ, hợp túi tiền tôi.

- Ờ. Chị em nó tử tế. Tội. Ba mẹ nó bị tai nạn chết một lượt. Ổng bả đèo nhau xe máy đi ăn đám cưới về, cái xe tải táng ngang, đi luôn không kịp trăng trối. Con chị đang học đại học phải quay về lo cho con em. Chút ông về, tui gửi nó mấy con cá.

Ôi là trời, cái nghịch cảnh! Hèn chi cô chị ăn chay trường.

Tôi tính nói tôi còn đi loanh quanh chưa về, sợ để lâu cá ươn. Nhưng kịp nghĩ lại nên gật đầu nhận lời. Lại thêm: Đem về nói với chị em nó là ai cho?

- Là Tư Tâm. Mà cũng không cần nói, chị em nó tự biết là ai!

- À, loanh quanh đây có cái tiệm tạp hóa nào không ha?

- Có, tầm cây số, đi hướng đó hướng đó. Tính mua gì?

- Tính kiếm ly café với cái bánh ngọt. Nhưng chắc thôi. Tôi còn quay lại đây nữa. Giờ đem cá về cho chị em nó kẻo ươn.

- Ờ, ông mang giúp. Lúc nào ra đây sáng sớm thì gặp. Đêm nào tôi cũng ở đây tới sáng.

Tôi máng bịch cá vô xe, quay về.

Chỉ có cô chị. Cô em chắc đi học. Hỏi: Sao chú đi về nhanh vậy? Tôi đưa bịch cá cho cô, nói có người gửi nên chú về luôn. Chiều, chú loanh quanh chỗ khác. Cô như nói với mình: Này là của chú Tâm. Cho hoài luôn, ngại ghê!

Cô nhìn tôi: Chú Tâm chắc có nói…

- Ờ. Có. Chú Tâm có kể!

- Dạ. Chú đừng nặng lòng. Cuộc đời nó vô thường mà. Chú biết rồi thì giúp con, giữ cho con bé nó bình an. Nó còn nhớ thương dữ lắm!

Tôi gật đầu. Mắt cay nhiều! Mấy cái chữ “con sợ buồn lắm” xoáy trong đầu tôi!

Tôi quay lại sảnh. Lục trên cái kệ sách coi có gì đọc không. Cô chị đi lên hỏi: Chú uống café không, con pha?

- Cho chú một ly café. Ở đây con thường đọc sách gì?

- Linh tinh chú ơi. Con không giỏi đọc. Giờ con thích đọc kinh hơn. Kinh thì con để trên kia.

Cô đưa tay chỉ về phía căn nhà sau bếp. Tôi hỏi: Cái homestay này mở được lâu chưa? Chắc cũng khó khăn ha?

- Dạ tầm ba năm. Không khó chú. Cực chút. Nhưng con thấy bình an. Biết đủ là đủ mà.

- Bé em học 12 hả?

- Dạ. Học lực nó cũng bình thường. Có vô đại học thì chắc cũng chỉ trụ được ở mấy trường tư thục. Tài chính con lo được. Nhưng con rối quá. Con không biết có nên cho nó vô Sài Gòn học không. Con sợ xa nó. Mà giữ nó ở đây mãi thì tội lắm. Chú nghĩ con phải làm sao?

Tôi hiểu. Hay đúng hơn, tôi thấy. Nhưng tôi không chắc mình giúp được gì. Mà nói vậy thì phũ phàng quá. Bèn nước đôi: Ừ, chú nghe là chính. Rồi cũng có cách hết!

- Con làm phiền chú quá. Chú nghỉ ngơi, con làm cơm!

- Cần chú phụ không?

- Dạ không. Con quen tay, làm nhanh lắm!

Buổi trưa, chỉ có tôi xuống bếp ăn cơm. Khách có lẽ đi chơi xa hết. Cô em đã về. Nó xoay lưng lại tôi, ngó lên trời tìm gì trên đó. Tôi không chào, tự nhiên xấu hổ vì đã kiếm cớ không cho nó đi cùng. Rồi nó quay vô, vẫn là cười: Tưởng chú đi dạo đi ngắm đi nghiên cứu khoa học gì, té ra đi xin cá!

Cô chị lườm nó. Nó biết, nhưng không để tâm. Bước tới ngồi đối diện tôi: Con ăn chung với chú nghe. Chị con ăn chay, chú biết mà ha!

Tôi bước qua lấy thêm cái chén, đôi đũa. Nó tự nhiên bới cơm, gắp cá, hồn nhiên ăn. Rồi nói trớt quớt: Bông lúa chín là bông lúa cúi đầu, nghe nó chán kinh. Chú có thấy vậy không? Mình có sao thì cứ vậy, mắc gì phải cúi, ha chú!

Tôi quá thích điều này. Nhưng giấu. Nói: Thì người ta muốn dạy sự khiêm tốn á mà!

Nó cãi: Dạy gì kỳ. Lúa nó chín nó nặng thì nó trĩu xuống. Cái đó là do trọng lực mà. Nó có tự khiêm tốn đâu. Mà hả, con chỉ thấy nó giả. Sáng nay học, nghe cô giáo nói vậy, con không ưng. Cái gì giả thì không thật được bao giờ!

Ủa, sao nó nghĩ giống tôi vậy. Tôi nói: Ờ, có lý!

Nó ăn ít. Xong trước tôi, đi rót hai ly nước một cho nó một cho tôi, nói: Chú uống nước nè. Con thấy nước ở đây ngon hơn, lành hơn. Hồi chị con dẫn con vô Sài Gòn chơi, con uống nước chả được. Nó cứ lờ lợ sao á.

Tôi giải thích: Chắc hóa chất lọc nước nó làm ra vậy đó. Đi học vui chớ?

- Vui. Tụi bạn con nó phá nhiều. Con cũng phá. Mà ở đây không có pizza, chú. Con thích pizza. Cái hộp vuông đựng cái bánh tròn, rồi xẻ ra nhiều miếng tam giác. Hay thiệt! Con đợi ngày vô Sài Gòn học, con ăn pizza thay cơm.

Nó cười sảng khoái. Tôi nhìn sang cô chị và bắt đúng lúc cô chị cũng nhìn tôi. Sài Gòn, một nan đề cô chị đang gặp và Sài Gòn, niềm tin mãnh liệt của cô em! Nhưng cô em có một góc nhìn rất nhiếp ảnh. Cái pizza với nó không phải chỉ để ăn. Nó thấy được nhiều hình học ở đó, thứ mà tôi, một thằng chụp ảnh lâu năm không nhận ra!

Nó nói thay lời chào: Tối nay chú chơi đờn cho con nghe với nhe!

***

Quá nhiều ngày tháng cằn cỗi. Công việc lặp lại, như cái máy chạy và chạy và chạy. Những chiều vàng bọt ly bia. Tôi thôi. Tự thấy những cuộc nhậu cũ mèm. Cuộc nhậu cũng lặp lại. Chuyện trên bàn nhậu cũng lặp lại. Vài ly bia, những cái tôi được thánh hóa mang ra trình diễn. Quá đáng.

Tôi tự rút lui. Từ khước hết. Nhưng cũng không tự mình mới mẻ hơn được. Tôi dự một khóa học về tư duy sáng tạo. Thêm một khóa nữa về photo storytelling. Nhận về vài thứ. Nhưng không đủ làm một cuộc vượt thoát. Những thứ cũ càng cũ hơn.

Tôi bấm máy gọi cho người trả lương, nói, tôi nghỉ một thời gian, có thể là một hoặc hai, ba tháng. Bên kia ậm ừ, kiểu nghỉ thì nghỉ luôn chứ không hứa hẹn gì. Tôi biết sắp tới sẽ gặp khó, nhưng đành vậy.

Chiều bớt nắng, tôi đi bộ xuống biển. Đây không phải bãi để tắm. Ghềnh đá mấp mô. Xa xa ngoài kia có thuyền chài. Tôi lội xuống nước, xủi cát dưới chân. Như trẻ con. Thấy nó hay hay. Rồi đi loanh quanh, chụp vài tấm hình, chờ hoàng hôn.

Không phải là người quá lãng mạn, mê đắm bình minh, hoàng hôn trên biển. Nhưng ở đây, lúc này, là khoảng thời gian yên tĩnh tận đáy. Thứ yên tĩnh trong suốt, không gợn một chút bọt nào, là loại vitamin tôi cần lúc này. Tôi quay lại bếp ăn khá muộn. Thấy phần cơm của mình đã được đậy lại trong một cái lồng bàn. Hơi nguội. Nhưng tôi không đói. Chỉ vì ăn là phải ăn thôi.

Không có ai. Khách cũng đã về phòng. Chị em nó chắc cũng đã rút lên trên kia. Tôi cũng về phòng. Chỉ nằm im. Không đọc. Không đàn. Không chi hết. Một đêm yên. Dù thật ra trong đầu tôi, cái nan đề của cô chị và khát khao của cô em thỉnh thoảng vẫn lởn vởn.

Sáng, mọi người ngồi quây quần ở sảnh. Có café và vài món điểm tâm nhẹ. Vài nụ cười xã giao, chừng mực và kiệm lời. Ở gần gian bếp, con nhỏ đang nghe cô họa sĩ nói gì đó. Nó có vẻ suy tư. Tôi nhận cái vỗ vai của họa sĩ chồng, xong đem ly café và cái bánh ngọt của mình ngồi hẳn lên cửa sổ, ngó ra biển. Cô chị đi vòng quanh chăm sóc khách. Giờ tôi mới để ý đến cô chị nhiều hơn.

Không có gì đặc biệt. Nhưng khá bình an. Mắt mũi hài hòa. Không có cái đượm buồn như lẽ ra. Chỉ là có gì đó xa vắng, và khó gần. Không phải là kiểu khó gần của người khó tính. Chắc vì nó thanh sạch quá. Gộp chung lại, tự nhiên lại có một sức mạnh. Loại sức mạnh không phải ào ạt toát ra, xâm lấn, chiếm lĩnh. Nó là kiểu ý thức mình là ai, mình ở đúng chỗ, không gì lay chuyển được. Đúng là một vệ sĩ tuyệt vời cho con em ngoài kia. Tôi nghe mình yên.

Trong vài vị khách còn lại, có một người đàn ông trọng tuổi nhưng quắc thước. Tóc trắng hết, da dẻ đỏ au, nhiều sinh lực. Ông ngậm tẩu, chú mục trên laptop. Và rồi chợt dòm lên. Khi thấy tôi nhìn, ông cười và đưa tay vẫy vẫy. Rồi lại chú mục vào cái máy tính.

Quá nhiều thứ đáng để cho tôi ưng chỗ này!

Rồi tôi chào mọi người, đi lấy cái xe máy cà tàng. Người đàn ông tóc trắng hỏi tôi: Anh đi lang thang hay có một chỗ nào cụ thể rồi? Tôi nói là tôi lang thang thôi, chưa có ý định đi đâu. Ông lại hỏi: Anh còn ở đây lâu không? Tôi nói chưa biết, nhưng ít nhất cũng một tuần nữa. Ông cười: Đúng tự do. Đi vui nhe!

Tôi đi. Cả ngày. Những con đường to nhỏ lần đầu trong đời. Xóm chài nồng mùi cá. Bờ cát vắng tím ngát hoa muống biển. Dải đá vươn ra lởm chởm. Quán café võng bên đường, nằm đòng đưa, nghe tình sử áo não bolero. Tô mì gói quán tạp hóa thêm cái trứng. Đói thì ngon hơn đại tiệc nhà hàng tàu. Chen vô một nhóm đàn ông đang ngồi hút thuốc, nghe họ nói đủ thứ về nơi họ ở. Kiểu đi không cầu tới là thứ mà tôi rất thích. Ở Saigon, thỉnh thoảng tôi cũng làm một chuyến như vậy. Một nơi vắng vẻ ngoại ô, trải cái áo mưa ngồi với chai nước suối, hút điếu thuốc, ngó lao xao quanh mình. Sang cả hơn thì một chuyến về Long Hải, chỗ ruộng muối gió lộng.

Đại khái, cái vi vu không mục đích giúp tôi giải thứ độc chất thị dân. Nó không phải là thứ cân bằng kiểu đã nhiều bê tông thì phải đắp lại bằng mảng xanh. Tôi chỉ cần có vậy. Đó là thứ tự do duy nhất tôi có thể có được!

Tôi mua mấy cái bánh ngọt, về lại homestay, vô phòng tắm rửa rồi khóa trái cửa. Có rất nhiều khi, tôi cần không nên giao tiếp. Cách tẩy rửa mình tốt nhất là không dính mắc vô bất kỳ thứ chi. Nằm, nghe mình nói với mình.

Nằm. Rồi trôi đi trong một ngày rất đã. Đói, tôi lôi mấy cái bánh ngọt ra ăn. Uống nước. Rồi nằm. Và ngủ. Tôi ngủ vùi hàng chục tiếng đồng hồ. Đến khi mở mắt đã trưa trợt của một ngày khác. Tôi ra sảnh, thấy con em ngồi chống cằm ngó cái gì đó. Nó quay lại, dĩ nhiên cười toe: Con đang tính gọi 113 báo án. Chú ú trong phòng mười mấy tiếng, kinh! Tôi hỏi, không đi học sao? Nó lại cười: Cuối tuần thầy cô nghỉ chứ con thích đi học lắm. Đi học thì vui hơn ở đây với thánh cô chú ơi!

- Hả?

- Dạ. Chú ở mấy ngày cũng thấy mà!

Nó lại cười hi hi. Tôi nghĩ, nếu nhỡ ai đó cướp mất nụ cười khỏi nó, nó sẽ thế nào nhỉ? Nó chỉ là nó khi còn cái nụ cười đó. Mà rồi, bao lâu nữa? Tôi quay về phòng lấy cây đàn một phần hai ra, nói với nó: Văn nghệ nha? Nó a a, hay nè hay nè!

Tôi với nó hát khào cả một buổi. Toàn nhạc thiếu nhi, nhạc chế. Nếu có ghi âm nghe lại, tôi nghĩ, chưa có cuộc biểu diễn nào tỏa hào quang như vậy. Mấy lần tôi buông đàn, giục nó xuống phụ với chị làm cơm nhưng chị nó khoát tay: Cho nó xả năng lượng dư đi chú ơi, con làm một mình được!

Con nhỏ khen: Chú đờn cũng vui tai ha. Cây này nhỏ mà tiếng nó to, hay do tay chú mạnh?

Tôi nói: Cả hai! Mà chủ yếu là do con hát to nên chú phải đờn to thôi.

Nó: Lớp con có một bạn chơi đờn. Nhìn bạn ôm cây đờn, hay ho lắm. Nó có gì đó cô đơn. Mà sao nhìn chú ôm cây đờn lại khác. Nó tếu tếu, vui vui, không như bạn kia!

Tôi nói: Tại chú làm dáng là chính. Cái gì giả thì không thật được! Mà bạn chơi đàn đó là trai hay nữ?

Nó: Trai. Chú hỏi trật lất hà. Trai thì phải đi với gái. Nữ thì phải đi với nam. Việt Hán lộn xà ngầu vầy là không ổn đâu.

Bữa cơm trưa, tôi ngồi chung với người đàn ông tóc trắng. Ông ăn khỏe và tập trung. Chỉ thỉnh thoảng gật gù vì món ăn nào đó làm ông thấy ngon. Xong bữa, ông nói như xin lỗi: Tôi quen vậy, khá bất lịch sự khi không giao tiếp trong lúc ăn. Một thói quen nhà binh. Anh đừng chấp.

Tôi cười nhẹ. Ông tự giới thiệu: Tôi nghiên cứu cổ văn. Có mấy việc nó nặng nề quá nên xách vali đi. Chỗ này làm việc quá tốt. Tôi cũng giống anh, chưa tính ngày về! Anh thì sao?

Tôi không có ý định bày mình ra trong chuyến đi này. Nên chỉ nói: Tôi làm nhiếp ảnh. Làng nhàng kiếm cơm thôi!

Ông à à!

Anh họa sĩ tìm đâu một cái tạp dề khoác vô, đang phụ chị em nó rửa chén và nói chuyện gì rất vui. Cô vợ chắc đã về phòng. Rồi anh và con bé vô chỗ sofa chơi bài. Con bé thắng lớn, nó cười như nắc nẻ.

Tôi nhìn, thấy như mình đang sống trọn vẹn trong gia đình mình của nhiều thế kỷ trước.

Cô chị đi tìm tôi: Con nhờ chú một việc được không?

Tôi bước ra hiên, kế bên cô, nói: Cái gì làm được chú làm liền!

Và cô trình bày…

Tôi về phòng, search tìm và gọi vô số điện thoại nọ, trao đổi khá lâu. Giấc đêm qua và sáng nay đã quá dài cho tôi, nên tôi không ngủ nữa. Tôi xách cây đàn đi xuống chỗ sườn núi, nơi ánh sáng từ khu sinh hoạt còn váng vất tới, và chơi, nho nhỏ.

Tôi chơi đàn ổn. Không quá màu mè, nhưng tươm tất. Nếu được, tôi luôn tìm cách dùng ly điệu, hoặc những hợp âm có màu khác đi. Tôi cũng dùng nhiều passing chords, để dẫn. Đánh đúng khung, cảm giác như mình luôn bị nhốt trong một cái hộp của người khác tạo ra, tôi dễ bị ức chế. Có lẽ vì vậy, nhiều bạn bè khi hát không muốn tôi đệm. Họ nói cách đệm của tôi hơi ngang. Tôi tôn trọng. Và khá hạn chế đánh cho người khác hát.

Tôi cũng không giàu ca khúc. Loanh quanh dăm bài hát của thế hệ tôi. Và cũng ít chơi. Mỗi lần mang cây đàn xuống, hát dở chừng một bài hát, tôi lại ngưng, hát lại, đánh lại đoạn đó bằng một hợp âm thay thế khác. Cái tập tính đã quen, nên hiếm khi tôi tự có một buổi tự đệm tự hát cho mình tròn trịa. Âm nhạc, với tôi, không phải là cái gì đó to tát kiểu cứu rỗi một nỗi buồn, một cơn khó. Nó chỉ thỉnh thoảng lấp cho tôi một khoảng trống.

Nhưng đêm nay thì tôi trôi. Những bài hát ngập tràn hình ảnh của tuổi thơ tôi, của những người con gái đã đi xa khỏi tôi từ lâu lắm, cả những nụ hôn… Tôi xót xa cho mình, tuổi đang dày lên!

Tôi bỏ cây đàn xuống. Lục tìm điếu thuốc.

Đến lúc này mới nhận ra có người ngồi nghe. Là cô chị. Chếch phía sau tôi một chút. Cô bó gối, tay cầm một cái que vẽ gì đó trên đất. Ánh sáng vẫn đủ cho tôi và cô nhìn nhau như một cách chào. Tôi hỏi: Con ngồi lâu chưa?

- Chú chơi tiếp đi chú! Con nghe, thấy thích!

- Chú không chơi nữa. Có người khác, chú ngượng!

- Con không tin đâu.

Tôi cười. Mồi thuốc.

- Nãy có một bài, có một câu con nhớ không chính xác, kiểu nỗi buồn từ khi cha mẹ cho làm người gì đó. Con nghe, thấy nó đúng quá. Nhưng chú hát lại không thấy buồn kiểu xuội lơ, chảy nước mắt. Nghe, vẫn cảm thấy nó nhẹ nhàng. Nếu được, chú hát lại đi.

Tôi gật. Hút tàn điếu thuốc, tôi hát lại Gọi tên bốn mùa. Trẻ thơ ơi, trẻ thơ ơi, tin buồn từ ngày mẹ cho mang nặng kiếp người.

- Bài này của ai hả chú? Con hỏi thôi, chứ con cũng không mấy rành về nhạc, về phim!

Tôi nói bài này của Trịnh Công Sơn. Và nói thêm một chút về ông. Rồi kết luận: Nhiều người ghét ông này vì chính trị, vì này vì nọ. Chú thì kệ. Nhạc của ổng không phải quá hay. Cái giỏi của ổng là thỉnh thoảng nó rớt vô đúng cái chỗ lòng mình đang mắc cạn. Nó không giúp mình quẫy ra được khỏi chỗ đó. Nhưng lại có thể như nó đang nghe được mình vậy.

- Nó hơi phức tạp. Nhưng có lẽ con đang hiểu. Chú có thể hát thêm một vài bài gì đó của ông này không?

Tôi đang định hát thì thấy có thêm người đi tới và ngồi xuống. Là người đàn ông tóc trắng. Ông chào, và hỏi, có vẻ hơi kiểu cách: Không phiền chứ?

Tôi nói không đâu. Cô gái cũng nói, như một thanh minh: Con chỉ nghe chú ấy hát thôi. Thấy nó là lạ. Chú hát nữa đi.

Tôi lựa một bài gì đó của Trịnh Công Sơn, tiết tấu rộn rã hơn, không muốn cô gái bị chìm quá sâu trong khúc thức chậm buồn. Từ khi trăng là nguyệt đèn thắp sáng trong tôi. Từ khi em là nguyệt tôi mang tim bối rối… Từ bao la em đã đến hay em sẽ ra đi. Vườn năm còn tiếng nói tôi nghe những đêm về…

Nguyệt! Bao nhiêu năm rồi, tôi chừng như không nhớ không thương, mà đêm nay về đây ngồi lại bên cạnh tôi, ướt át mềm mại. Tôi đã từng chụp mấy nghìn tấm hình cho Nguyệt. Cả những bức hoang dại nhất, trần trụi nhất.

Rồi tôi hát nữa. Con chim ở đậu cành tre con cá ở trọ trong khe nước nguồn. Nhân gian về trọ nhiều nơi bâng khuâng vì những đôi môi rất hồng…

Lại hát Mặt trời như trái cây tuyệt vọng rơi trong đêm rơi trong đời nàng, và từ đó có em thì thầm, lời quạnh hiu suốt con đường tình!

…

Tôi hát say sưa, đẫm mình trong từng ký ức, từng quẫy đạp cố vượt ra khỏi chỗ mắc cạn.

Rồi tôi bỏ đàn xuống. Tôi biết, từ trong sâu thẳm nào đó của tôi, là tiềm thức, là bản năng, là trực giác, cô gái đang khóc. Đốm lửa lóe sáng trên tẩu thuốc của người đàn ông tóc trắng. Ông mơ hồ nhìn ra phía biển. Đêm yên thật sự, và tiếng biển vỗ ngoài kia đang tự nó tạo nên một tiết tấu.

Người đàn ông hỏi cô gái: Cháu khóc hả?

Cô gái nói: Dạ. Không phải con khóc vì buồn vì thương nhớ gì đâu chú. Đôi khi con vẫn vậy. Nó là một loại cảm xúc thôi. Như cái ấm đêm nay, nó làm con muốn khóc vậy đó. Nếu hai chú thấy còn muốn ngồi nữa, con sẽ đi pha một bình trà.

Tôi nói: Con ngồi đây đi. Chú sẽ đi pha. Chú muốn uống đậm.

Người đàn ông lại nói: Ồ không, để tôi. Tôi muốn làm việc đó, là lời cảm ơn!

Rồi ông đứng lên, đi về phía bếp.

Cô gái nói: Con cũng muốn làm gì đó thay vì nói biết ơn.

Tôi lắc đầu: Đây chỉ là cách chú chống lại cái trống trải của chính mình. Và nó tốt vì con cũng thấy vậy, chú đó chắc cũng thấy vậy. Chút xíu nữa thôi, vô phòng ngủ hay tụng kinh, mọi thứ ở đây tan đi hết, nhanh lắm.

- Dạ. Nhưng trong đạo Phật có nói á chú, là tỉnh thức từng khoảnh khắc. Con đang ở chỗ này, nghe chú hát, ngoài kia có biển. Bên này có chú lớn tuổi đó. Con thấy mình được ấm!

À. Được ấm. Tôi cũng đang thấy mình được ấm.

Ông tóc trắng mang khay trà, mấy cái bánh ngọt ra. Chúng tôi uống trà. Ăn bánh.

Ông nói: Xưa ở lính, nhiều đêm tôi đã nghe nhạc như thế này. Nó khác rất nhiều với kiểu vặn nhạc lên nghe từ máy. Nó có tiếng thở. Có lẫn tiếng biển. Nó có giọt nước mắt của cháu gái. Nó đúng là đời sống. Và anh đàn, hát rất đời. Có thể hát nữa được không?

Tôi lại ôm cây đàn lên.

Trời còn làm mưa, mưa rơi, mưa rơi từng phiến băng dài trên hai tay xuôi. Tuổi buồn em mang đi trong hư vô ngày qua hững hờ…

Nguyệt. Cái buổi chụp ảnh trời đổ mưa bất chợt, chạy cùng nhau vô chỗ núp mưa, ngã sóng soài và tiếng cười khanh khách. Nguyệt, những ngày Noel lang thang xóm đạo người di cư 1954. Em đâu rồi?

Khá khuya, cô gái rời đi. Tôi còn ngồi lại uống trà với ông tóc trắng. Chúng tôi nói linh tinh với nhau về cuộc đời. Trước khi về phòng, ông nói: Tôi cũng không chắc điều này có đúng. Nhưng tôi thấy việc anh đang ở đây nó tốt cho hai chị em cô bé này. Đó là điều tôi rất muốn làm.

Ông dừng lại mồi thêm một tẩu thuốc. Rồi tiếp: Đã là chuyến thứ tư tôi đến đây. Và rất muốn làm được một cái gì đó để hai chị em nó vui hơn, tốt hơn. Nhưng thú thật là tôi không làm được gì ngoại trừ sự hiện diện của mình. Chỉ mong sự hiện diện đó đủ đem thêm một chút ấm áp!

Tôi khẽ nhún vai. Thấy im lặng cũng không phải, bèn nói: Tôi thì thấy ngược lại. Chị em nó đang giúp tôi nhiều hơn là tôi giúp được. Chúc ông ngủ ngon!

Nhưng khi về phòng, tôi lại nghĩ khá nhiều về ông tóc trắng. Có thể ông cũng như tôi mà không nhận ra: Có khi chính cái đời sống ở homestay này mới là sự hiện diện cho ông, chứ không phải ngược lại!

***

Tôi, ông tóc trắng và cô gái hì hục cắt giấy trang trí. Khá vụng về. Nhưng cũng xanh xanh đỏ đỏ rực rỡ. Chỉ tới khi anh họa sĩ biết, chạy xuống cắt, xếp, bày biện lại thì cái vách phía sau của sảnh mới sang trọng, đẹp đẽ lên nhiều lần. Tôi và cô chị lấy cái màn rộng căng ra, che lại.

Một bí mật. Sinh nhật tuổi mười tám của cô nhỏ.

Tôi xuống bếp. Hỏi cô chị: Sao rồi?

Cô trả lời không mấy tự tin: Con cũng không biết nữa, nhưng chắc là ổn!

Bọn tôi làm bánh pizza. Làm, từ… YouTube! Thực ra không phải bọn tôi. Tôi chỉ là chân sai vặt. Tâm trạng đầy lo lắng. Nhưng tôi tự an ủi, nó có không thành pizza thì vẫn ăn được. Và tiếp tục an ủi cô chị: Nếu không xong, con cứ đổ thừa do con ăn chay, không rành. Vậy thôi.

Tôi về phòng, tắm. Ủi bộ áo quần lịch sự nhất. Rồi ngắm bức ảnh đầm Rù Rì phóng lớn, lồng kiếng với một cái khung gỗ đủ khiêm tốn. Nó không quá đẹp. Nhưng là một món quà cho cô nhỏ đủ gần gũi và vui. Đây là cuộc điện thoại tôi gọi đêm trước, tới chỗ dịch vụ in ấn. Rồi tôi lựa và gửi ảnh cho họ. Sáng nay khi cô nhỏ đi học, shipper đã mang tới.

Đêm đó, khi cô chị nhờ tôi cùng giúp làm buổi sinh nhật này, tôi nhận lời ngay. Tôi nghĩ, không cần ý tưởng gì nhiều, chỉ làm cho không gian khác đi một chút và có một cái bánh pizza là đủ. Cô chị nói không thể tìm được pizza ở quanh đây. Và tôi thuyết phục cô tự làm.

Vậy đó!

Tôi ra khỏi phòng. Lạ lùng, trong cái tâm trạng phập phồng của một người tổ chức một sự kiện đang chờ đợi cái diễn ra có được đúng không. Khách ở homestay không nhiều, và đang tập trung chờ ăn tối.

Con nhỏ không nhận ra có gì thay đổi. Nó phụ dọn cơm, và vẫn cười luôn miệng. Rồi ông tóc trắng bước lên, nói, hôm nay là sinh nhật tuổi mười tám của cô gái này, mọi người có thể cùng ngồi lại vui với cô ấy một chút được không? Nó đứng sững, chống hai tay vô cạnh bàn, nhìn quanh, ngơ ngác.

Tôi và anh họa sĩ kéo cái màn xuống.

Mọi người vỗ tay, hát Happy Birthday. Chị nó mang cái pizza ra. Con nhỏ nhảy cẫng lên. Nó nói con cám ơn, con cám ơn, em cám ơn bà chị tuyệt vời nhất.

Rồi nó khóc, ngon lành.

Tôi bước ra xa cái không gian đó một chút, mồi thuốc hút. Đợi nó qua cao trào cảm xúc, tôi mang cái bức ảnh tới, nói: Quà của chú cho con, chúc mừng sinh nhật!

Nó ôm tôi, lại líu ríu cám ơn cám ơn!

Tôi còn ở đó, chụp cho chị em nó một loạt hình. Chụp cả mọi người. Rồi tôi đi xuống chỗ sườn đồi. Tôi lại đứng hút thuốc. Và ngó biển. Thực ra, đêm không trăng, phía đó chỉ là một khối đen. Nhưng tôi như vẫn thấy từng vệt sóng tung bọt trắng xóa.

Ở trong kia, không khí vẫn rộn ràng.

Mà con nhỏ đi tìm tôi. Nó nói chú vô lại đi, con muốn chú hát tặng con một bài.

Cái không gian này là không thể. Thôi thì phải làm một gì đó thật dởm, thật vui là được. Tôi về phòng lấy cây đàn một phần hai, hát một bài nhạc chế thiếu nhi. Cháu năm mươi cháu vô mẫu giáo, cô thương cháu vì cháu to nhất trường, to nhất trường mà học ngu nhất lớp, học ngu nhất lớp mà lại được đi nước ngoài…

Mọi người cười, vui vẻ.

Tôi trốn về phòng, chốt cửa lại trước khi tiệc tàn.

Giữa khuya, tôi dậy, xuống bếp lấy nước sôi. Và tôi thấy nó, ngồi ở góc, đôi vai rung rung, khóc!

Tôi không dám bước tới. Cũng không lấy nước nữa. Tôi đi ra chỗ tôi hút thuốc và đứng ở đó. Và khá ngạc nhiên, anh họa sĩ cũng đang ở đó. Bọn tôi vờ như không thấy nhau. Đã có chuyện gì?

Rồi không giả vờ được lâu, anh đi về phía tôi: Tôi bỏ thuốc lâu rồi. Nhưng giờ muốn hút. Anh cho tôi xin một điếu.

Tôi đưa gói thuốc cho anh. Anh bật lửa mồi mấy lần, gió, và tay anh run. Tôi im lặng. Không có gì nên nói cả. Tôi nghĩ vậy.

Đưa trả tôi gói thuốc, anh ngồi xuống. Tay vò đầu, rồi nói: Vợ tôi, cô ấy ghen!

Tôi chỉ hơi gật đầu. Không kết nối được gì từ câu nói đó. Im một chặp, anh tiếp:

- Chuyện ngoài tưởng tượng của tôi. Tôi những tưởng mình rất hiểu cô ấy và ngược lại. Hóa ra không. Có những thứ rất nhỏ, như kiểu một nét cọ mảnh, cực mảnh, làm hỏng cả một bức tranh, không cứu được.

Tôi vẫn im, kiên nhẫn lắng nghe.

- Mai chúng tôi sẽ đi sớm. Tiện đây gửi anh lời chào luôn. Cô ấy không thích việc tôi gần gũi, thân mật với cô bé con ở đây. Ồ, đó là thứ tôi không bao giờ nghĩ đến. Cô nhỏ là trong lành. Bát ngát trong lành. Chỉ nghĩ khác đi một chút thôi, đã phạm biết bao nhiêu là tội lỗi.

Tôi vỡ lẽ. Và nhớ lại lúc nhìn thấy chị vợ và con bé nói chuyện gì đó, là lúc hiếm hoi nhất nó không cười. Tôi cũng hoàn toàn đồng ý, rằng, chỉ nghĩ về cô nhỏ khác đi một chút thôi, là đã phạm biết bao nhiêu tội lỗi.

Anh họa sĩ dụi ngang điếu thuốc, cố giấu một cơn ho. Rồi nói tiếp:

-  Tối nay, anh bỏ về phòng sớm nhỉ?

Tôi gật.

- Thảo nào. Vợ tôi ấy, lòng cô ấy không ác. Nhưng lời nói thì khác. Cuối buổi tiệc, cô nhỏ qua chỗ tôi, ôm tôi. Tôi hiểu cái ôm đó, một sự biết ơn về niềm vui chúng ta đã làm cho nó. Nhưng vợ tôi lạnh lùng nói: Cháu là người phục vụ ở đây. Chúng tôi là khách. Đừng lầm tưởng sự thân thiện là ngang hàng hay thân thiết. Và cháu nên ý thức, cháu là phụ nữ, chồng tôi là đàn ông!

Tôi choáng váng, thấy như hụt một bước chân.

- Tôi phải kể nguyên văn lời cô ấy nói, để mong anh hiểu đúng nó gây tổn thương đến mức nào. Và nhờ anh nếu được, chuyển giúp tôi lời xin lỗi tới hai chị em. Tôi không mặt mũi nào nhìn họ nữa!

Khi tôi quay lại, cô nhỏ không còn ở đó. Nó đã về phòng.

***

Buổi sáng, tôi ra sảnh uống café một mình. Cái xe bán tải của vợ chồng anh họa sĩ không còn. Cũng không thấy ông tóc trắng. Cô nhỏ đã đi học. Cô chị trùm kín, đang nhổ cỏ ở cái vườn bên bếp.

Tôi ghét cái ngột ngạt này. Nhưng không biết phải bắt đầu thế nào. Tôi cũng không biết trưa nay mình có dám ngồi ăn cơm đối diện với cô nhỏ.

Hóa ra không đến nỗi vậy. Lát thì cô chị vô, nói, chú có siêng, phụ con làm bếp. Hôm nay vắng rồi.

Mấy tiếng hôm nay vắng rồi nghe buồn sao. Tôi ra bếp, chạy vặt.

- Chú biết chuyện hồi hôm chứ?

- Ừ!

Cô vặn nhỏ lửa, rồi nói, cũng nhỏ hơn:

- Những điều cô ấy nói không sai. Nó giúp con bé biết giới hạn lại, dù con không bao giờ muốn. Con thích được thấy nó mãi  mãi như vậy. Dù sao cũng tốt. Nó xảy ra ở đây, còn có con, có những người khác. Nếu ở một nơi chỉ có một mình nó, những va chạm vậy không biết sẽ dẫn tới đâu.

Tôi nói: Con nghĩ rất đúng. Chú cũng vậy, chú luôn muốn nhìn nó với nụ cười. Bỏ nụ cười ra khỏi nó, có lẽ là thứ tệ nhất chú biết ở trên đời này.

- Dạ. Con nói thật lòng, không khách khí, con cám ơn chú rất nhiều!

Tôi nhận lời cám ơn, bằng cách gật đầu.

- Con cũng đã nghĩ thông rồi chú. Con sẽ thu xếp chỗ này, giao cho một người bạn nào đó. Con sẽ vô Sài Gòn, mở một quán ăn chay nhỏ. Nó vô đó học, có con. Nó cứng lên thì nó bay đâu cũng được!

Tôi muốn nói, vô đó, còn có tôi nữa. Nhưng tôi ngừng đúng lúc.

Bữa cơm trưa, con nhỏ không ngồi cùng tôi. Nó ăn sau với chị nó. Tôi cũng vờ vịt đi lui đi tới, không ăn. Chờ mọi người xong, lúc hai chị em nó bày mâm, tôi vô lấy thêm cái chén ra ngồi chung.

Nó nhìn tôi. Nó cười. Nó hiểu!

Chiều tối, tôi đang ngồi đọc sách ở cái sofa thì nó đi vô, ngồi xuống. Tôi để ý thấy nó giữ một khoảng cách. Cũng tốt. Nó đã ý thức được vài thứ.

Nó hỏi: Chú, cô ấy nói đúng không?

Tôi chỉ muốn rúc sâu vô trong cái ghế. Nhưng tôi đâu né câu hỏi đó được.

- Chú không nghĩ về đúng sai. Chú chỉ nghĩ rằng, mỗi người có một cách. Loài người cũng vậy, cũng phải có một cách chung nhất. Rồi từ cách chung đó để mỗi người làm theo cách riêng của mình. Đó là xã hội. Và cũng là mình!

- Chú nói lung tung rồi. Con chả hiểu gì. Có phải cái kiểu bông lúa chín là bông lúa cúi đầu, loại hàng giả đó không? Nhưng kệ đi. Hôm qua chú đâu có ăn pizza chị con làm hả?

Tôi nói ừ, cái bánh nhỏ xíu, chú không muốn giành phần.

Nó cười. Hoặc nó đã cười lại. Nó nói tiếp: Ngon. Rất ngon luôn. Có điều nó không phải là pizza. Dù nó là pizza.

Tôi: Gì kỳ?

- Vì nó tròn, nhưng không để trong cái hộp vuông và cũng không cắt ra thành miếng tam giác. Nhưng con biết pizza chỗ khác sẽ không có mùi kinh Phật như ở đây đâu. Con sẽ nói chị mở tiệm, lấy tên tiệm là Pizza Thánh nữ, chú nghĩ được hông?

Nó nói xong lại cười một tràng.

***

Tôi ở đó đủ lâu để tiễn người này, nhận nhóm người khác. Đủ lâu để có thể cởi trần phụ bếp cùng chị em nó. Đủ lâu để có thể ký đầu con nhỏ khi nó lí lắc quá cỡ. Nhưng chắc chắn không bao giờ là đủ lâu với nó. Tôi cũng phải rời đi.

Dĩ nhiên là nó khóc. Nhưng tôi nói với nó: Con sắp vô Sài Gòn học rồi. Chú sẽ mở homestay trong đó, con về phụ chú.

Nó chùi nước mắt, lại cười: Chú nghèo òm, tiền đâu mà mở. Nhưng con vô đó, chú có nghèo hơn nữa cũng phải đãi con pizza.

Buổi tối trước ngày tôi đi, ông tóc trắng ngồi lại, uống trà.

- Không hỏi, nhưng tôi nghĩ anh độc thân!

- Tôi cũng có, nhưng chẳng tới đâu hết.

- Tôi thì khác. Yên ấm mọi bề. Vợ tôi giỏi làm ăn. Quán xuyến hết. Tôi chỉ sáng vác cặp đi, tối về, đọc, viết. Vợ tôi có một công ty vận tải.

- Dạ!

- Vậy đó. Mà hơn ba năm trước, bọn tôi ra tòa. Anh nghĩ có lạ không. Lúc đó, tôi bảy mươi tuổi chẵn.

- Ồ. Có trục trặc lớn sao?

Ông tóc trắng nhồi thêm thuốc vô tẩu:

- Tôi phải đành lòng, dù rất thương vợ.

Rồi ông bước ra chỗ cửa, gần tôi hơn, giọng nhỏ lại:

- Cái xe tải gây tai nạn cho cha mẹ hai cô bé này, là xe của công ty vợ tôi. Không phải là cố tình hay vô tình. Chỉ là tài xế phải chạy đủ chuyến. Đó là quy định của công ty. Tôi nghĩ họ kiệt sức, không còn đủ tỉnh táo.

Tôi chia sẻ: Dù sao thì đó vẫn là tai nạn!

- Đúng. Nhưng sau chuyện đó, tôi đề nghị vợ tôi dừng lại hết, kín đáo làm một điều gì đó cho hai đứa nhỏ, bà ấy đã trả lời như anh: Là tai nạn thôi mà!

Tôi hiểu. Hiểu hơn biết bao nhiêu chuyện!

- Giữ liên lạc nhé. Năm sau có ghé, báo tôi, thu xếp được lại gặp nhau!

Tôi không nghĩ vậy. Cả nan đề của cô chị và khao khát của cô em đã được giải quyết. Quay lại đây mà thiếu hai chị em nó, tôi không chịu được!

Đami 07/2026