Diễn đàn Câu lạc bộ Văn đoàn Độc lập Việt Nam: Người Sài Gòn mở cõi, mở lòng…

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

“Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.”

(Albert Camus, Caligula)

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

“Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

“L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

“Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Người Sài Gòn mở cõi, mở lòng…

Lê Học Lãnh Vân

Tấm hình đính kèm dưới đây chụp cầu Sài Gòn từ nhà hàng Tân Cảng, nhân dịp lễ mừng sinh nhật chín mươi tuổi của một lão trượng.

Con người hiền lành này xuất thân gia đình rất giàu có ở đồng bằng sông Cửu Long. Thủa nhỏ lên Sài Gòn học trường Tây, đậu tú tài Pháp xong du học Canada, tốt nghiệp kỹ sư Canada rồi về làm việc tại Sài Gòn. Sau năm 1975 ông có quốc tịch Pháp, làm việc bên Pháp mười năm thì về Việt Nam sống đời khiêm tốn, giản dị, thậm chí có phần hơi thiếu thốn nữa!

Trừ bốn năm bên Canada, mười năm bên Pháp, đời ông gần như gắn trọn với vùng đất Sài Gòn. Chưa nghe ông nói yêu Sài Gòn mà người ở gần cảm nhận phong cảnh, hương vị món ăn Sài Gòn chưa từng xa rời tâm tưởng ông. Chưa nghe ông hô hào nghĩa tình Sài Gòn mà đời ông là bức tranh tình nghĩa.

Buổi mừng sinh nhật được các con từ phương xa về tổ chức tại quán ăn Tân Cảng trên bờ sông Sài Gòn, mời một ban nhạc giúp vui. Trong lúc tiếng ca Sài Gòn đẹp lắm Sài Gòn ơi vang lên từ sân khấu, người khách tham dự chụp tấm hình cầu Sài Gòn, có chú ý dành một góc của tấm hình cho hoa cùng rượu ghi dấu tiệc mừng. Ngó xuyên qua cây cỏ Sài Gòn, cầu Sài Gòn vững chãi bắc ngang sông Sài Gòn lăn tăn nắng.

Khoe tấm hình với ông, ông nheo con mắt rất lâu để nhìn, rồi cười nói:

- Cầu Sài Gòn, sông Sài Gòn mà đất không còn Sài Gòn!

Người bạn đời hơn sáu chục năm của ông ngồi kế bên cũng cười và hỏi:

- Ông Vương có nhớ câu “Thương người xa xứ lạc loài tới đây” không?

Người chụp hình cảm nhận trong câu hỏi của bà cụ cũng chín mươi tuổi kia hàm chứa một điều hiền hậu, giản dị mà sâu sắc, một điều chưa chắc bà giải thích rõ được nhưng nằm trong lòng bà như con sông Sài Gòn chảy giữa đất Sài Gòn! Mấy trăm năm mở cõi, Sài Gòn là thủ phủ của Miền Nam. Người Miền Nam, người Sài Gòn “thương người xa xứ lạc loài tới đây”. Và, người Miền Nam, người Sài Gòn mở lòng: “Tới đây thì ở lại đây, chừng nào bén rễ, xanh cây hãy về”. Sài Gòn thương người tứ xứ, mở lòng với người tứ xứ. Người tứ xứ có thương, có mở lòng với Sài Gòn không?

Nói gì tới người tứ xứ. Những năm đất nước phân đôi, Sài Gòn lưu truyền câu nói Hà Nội - Huế - Sài Gòn để nhắc nhở ba thành phố như ba anh em một nhà đại diện cho cả nước. Bây giờ Hà Nội vẫn còn “trong mắt ai”[1] (1), Huế “vẫn còn núi Ngự bên bờ sông Hương”[2] (2) mà cái tên Sài Gòn đã bị ngắt khỏi vùng đất mới! Những người Sài Gòn năm xưa ra đi để năm 1975 tiến về Sài Gòn có hiểu hết Sài Gòn hay không?

Ngày 22 tháng 7 năm 2026

[1] Đạo diễn Trần Văn Thủy có bộ phim rất nổi tiếng: Hà Nội trong mắt ai.

[2] Hai câu thơ của Bùi Giáng: Dạ thưa xứ Huế bây giờ / Vẫn còn núi Ngự trên bờ sông Hương.

Danh ngôn

Ban Biên tập

Tra cứu theo tên tác giả

Người Sài Gòn mở cõi, mở lòng…