Người phụ trách Văn Việt:

Trịnh Y Thư

Web:

vanviet.info

Blog:

vandoanviet.blogspot.com

Danh ngôn

“Thế giới này, như nó đang được tạo ra, là không chịu đựng nổi. Nên tôi cần có mặt trăng, tôi cần niềm hạnh phúc hoặc cần sự bất tử, tôi cần điều gì đó có thể là điên rồ nhưng không phải của thế giới này.”

Ce monde, tel qu’il est fait, n’est pas supportable. J’ai donc besoin de la lune, ou du bonheur, ou de l’immortalité, de quelque chose qui ne soit dement peut-etre, mais qui ne soit pas de ce monde.

(Albert Camus, Caligula)

.

“Tất cả chúng ta, để có thể sống được với thực tại, đều buộc phải nuôi dưỡng trong mình đôi chút điên rồ.”

Nous sommes tous obligés, pour rendre la realite supportable, d’entretenir en nous quelques petites folies.”

(Marcel Proust, À l’ombre des jeunes filles en fleurs)

.

“Nghệ thuật và không gì ngoài nghệ thuật, chúng ta có nghệ thuật để không chết vì sự thật.”

L’art et rien que l’art, nous avons l’art pour ne point mourir de la vérité.” (Friedrich Nietzsche, Le Crépuscule des Idoles)

.

“Mạng xã hội đã trao quyền phát ngôn cho những đạo quân ngu dốt, những kẻ trước đây chỉ tán dóc trong các quán bar sau khi uống rượu mà không gây hại gì cho cộng đồng. Trước đây người ta bảo bọn họ im miệng ngay. Ngày nay họ có quyền phát ngôn như một người đoạt giải Nobel. Đây chính là sự xâm lăng của những kẻ ngu dốt.”

Social media danno diritto di parola a legioni di imbecilli che prima parlavano solo al bar dopo un bicchiere di vino, senza danneggiare la collettività. Venivano subito messi a tacere, mentre ora hanno lo stesso diritto di parola di un Premio Nobel. È l’invasione degli imbecilli.”

(Umberto Eco, trích từ bài phỏng vấn thực hiện tại Đại học Turin (Ý), ngày 10 tháng 6 năm 2015, ngay sau khi U. Eco nhận học vị Tiến sĩ danh dự ngành Truyền thông và Văn hoá truyền thông đại chúng. Nguyên văn tiếng Ý đăng trên báo La Stampa 11.06.2015)

Ban Biên tập

Địa chỉ liên lạc:

1. Thơ

tho.vanviet.vd@gmail.com

2. Văn

vanviet.van14@gmail.com

3. Nghiên cứu Phê Bình

vanviet.ncpb@gmail.com

4. Vấn đề hôm nay

vanviet.vdhn1@gmail.com

5. Thư bạn đọc

vanviet.tbd14@gmail.com

6. Tư liệu

vanviet.tulieu@gmail.com

7. Văn học Miền Nam 54-75

vanhocmiennam5475@gmail.com

Tra cứu theo tên tác giả

Thứ Tư, 12 tháng 8, 2026

Thơ Nguyễn Xuân Thiệp

 TIẾNG CHIM & ĐÔI MẮT

                                    gởi người ngày xưa

 

tiếng chim. tiếng chim

trên cành bàng

một sáng mùa thu

ngồi bên khung cửa lớp học

cô bé chợt nhìn lên

bầu trời cổ tích

 

đôi mắt. và tiếng chim

từ đó. nằm trong bóng lá

tôi làm tên hề của tranh chagall

leo lên cây

hái được

mang theo

trong hành trang. rách rưới. đời mình

làm người nghệ sĩ troubadour

chiều. trên quảng trường thời đại

ngồi ôm đàn

hát

bên chiếc nón

có những đồng quarter

và tờ bạc lẻ

cùng với tiếng chim

và đôi mắt

ngày nào

                 Đầu thu 2017

 

PHỐ ÔN NHƯ HẦU

 

hồn trà mi

phố khuya

tôi đi từ cổ độ

về qua lối phù dung

thấy ngọn lửa vô thường. cháy

gầy. yểu

mảnh trăng treo nóc nhà

lặng nghe

mùa trong cây

ngọn gió thu thổi rộn, rạp mái đường thi

gạch trong gạch. đá rổ. tường so le

khúc khủy. lối xe bon

cành khô gãy

dội âm u. phố người

mấy thuở chưa phai vệt máu ngày đi

thời gian

thời gian

mở mắt

những ngọn đèn. cửa ô xưa

xanh cây. xanh khuya

phần thư xanh

về phố ôn như

 

hỡi ôi

một lần qua cầu thệ thủy

thấy người

và mây

trôi

trôi hết những tà huy

                        1990

 

CHIỀU BÊN SÔNG GIĂNG

 

Bên bờ sông Babylon       

     Ta ngồi ta khóc

                          (Psalm 137)

1.

buổi chiều bên sông giăng

ta ngồi ta hát

khúc hát buồn chia đôi

một nửa. theo dòng sông

một nửa. vương bãi bờ

dòng sông thì mãi trôi đi

riêng mình ta dừng lại

 

buổi chiều chở cát bên bờ sông giăng

ta ngồi ta khóc

trông về phương nam

ngọn gió hoan châu. rào rào cát chạy

nghìn dặm. bóng chim bay. nước sóng sánh bờ

những tấm lưới giăng qua ngày rộng

chiều lên

chiếc thuyền ai đỏ lửa

và vệt khói mờ trong mắt ta

dưới trời xưa. cuộc động quan. có phai

                                                  vàng. nát đá

giọt lệ nào rơi. chiều nay

ta xót ta. thân dã tràng. xe cát

biển đông. sóng dội. xô bờ

nỗi oan khiên một thời không bóng vang

 

buổi chiều. vớt sỏi. dưới lòng sông giăng

ta cười trong tiếng sóng

ai kia. đưa ta lên rừng

ai kia. đưa ta ra đầu ngọn suối

tượng đài ngươi đọ được với thời gian

tiếng cười ta

đánh thức. lớp cuội mòn. chiều nay

bia đá nghìn năm. bồi hồi. xao động

nói gì với mai sau

nói gì với các thị trấn bên bờ nước biếc

một tiếng cười dài. vang vọng. hư không

 

buổi chiều. kéo gỗ. bên bờ sông giăng

ta đọc bài cổ thi

câu nhớ. câu quên. lời tan trong gió

lòng ta ơi. mãi không yên

nghìn năm. cơn đau. sóng vỗ

 

chiều bên sông giăng. và ta

chiều động giấc mơ ngàn

hồn ta theo trăm cây gỗ lớn

gập ghềnh lối voi đi. trâu kéo. mưa nguồn

giăng giăng bến cát

những ngày qua. nằm dưới cơn mưa cố lũy

trắng trời lau thưa

mắt gỗ vàng. và mắt ta. qua thế kỷ

đã thấy vết chàm in sậm mặt người

 

buổi chiều bên sông giăng

chờ một vầng trăng mọc

chưa kịp nhìn trăng. trở gót ta về

hẹn với khoang thuyền khuya nay

hẹn cùng dòng sông. và bè gỗ

đón cho ta vầng trăng

một thời ngủ mê trong cơn sốt đỏ

giấc mơ ta ơi còn lại chiều nay

 

2.

chiều tháng ba. sấm động

ta kẻ cuối cùng rời bãi sông giăng

bước mỏi. trèo lên quán dốc

nhìn nước. nhìn trời. trời nước mang mang

hồn xưa chợt hiện

voi thiêng nghìn cỗ. bằng ngàn

rú gầm

ngả rạp. rừng trâm hương

quan san

quan san

rùng rùng vó ngựa

chớp ánh lửa nguồn

ta gọi ai

ai gọi ta

những cõi người thất lạc

này tiền kiếp của ta ơi

thức dậy

thức dậy. cuộc diễu hành qua cõi đá vàng

ta thấy ta đi trên dặm trường sa mạc

ta thấy ta đi tận cuối rừng lau

theo ta đám dân du mục đói nghèo

đã khuất dưới trời đại nạn

ta thấy ta đi giữa rừng tuyết ủng

áo rũ bạc màu trăm mảnh xác xơ

mặt mũi gầy nhom

đâu cô bé chăn dê cho ta bầu sữa

hồi sinh. giữa giấc. càng đau

lá bối chép kinh đã tàn ánh lửa

riêng một góc đời chưa rạng chiêm bao

 

chiều sông giăng

tháng ba ù ù sấm động

những tấm lưới phơi giờ xếp lại

thuyền về bến xa

ai thổi lên cho ta chiếc còi vỏ ốc

âm thanh khuất cuối bãi ngàn

năm năm đời ta ngọt bùi chẳng biết

đường đi. mỗi bước. một dài

lán cỏ. giường tre. cơn mơ đã mỏi

đợi một tiếng gà mòn giấc canh khuya

năm năm. những chíếc roi. quất ngược

cửa hiện thời búa bổ. ngày rơi

chiều bên sông giăng

tháng ba bồi hồi sấm động

màu ráng trời rớt xuống hồn ta

cháy đỏ

những vệt sầu cổ thi

này hiền sĩ xưa ơi. cuộc lãng du ai

        quên nỗi đói nghèo. ngày lại ngày

        dắt lũ chó vàng đi săn chồn cáo. bước

        chân qua chín mươi chín ngọn non

        hồng

chiều đang gọi qua truông

về chưa. về chưa

tháng ba. quanh trời. sấm động

chiều nghi xuân. u uất. màu mây

ai xưa. múa con dao dài. chặt giang đốn

           củi. ngày ngày theo ông vượn vào

           hang sâu. nhặt trái gấm ăn xót dạ.

           hồn xanh đắm giạt mây ngàn

ngày về chết bãi sông tương

tràng an ơi. san sát bờ lau sậy xa

thơ ai. chảy máu bầu trời

 

ôi nguyễn du. đỗ phủ

tôi nay cùng đường

dừng lại bên sông

hái ngọn rau lang. chiều reo. mệt lả

gọi cùng mây nước trôi đi

chiều bên sông giăng

tháng ba đi trong tiếng sấm

lòng ta. trái khô rơi. mấy mùa

nắng đã phai vàng trên mái rạ

tháng ba ơi

đâu tiếng gà đầu thôn cỏ đưa hơi ấm nồng

gió lên rồi. gió lên

gió trên những đường dây. giăng qua trời rộng

mùa này khua rộn sắc âm

giục giã

chiều. theo cánh chim quen. bay vòng. qua biển bắc

tìm một cành biếc trong mưa

biển cũng bồn chồn như lòng ta mở

                          ra khi chiều tối

 

chiều sông giăng

ai trên đường về. nón lá tả tơi

hứng những giọt mưa đầu mùa. rơi qua đồng nội

mang trong nếp áo

dư vang sấm động

thôi hãy về. khêu cao ngọn đèn che gió.

                                     qua khuya

bởi trời tháng ba nơi đây chẳng còn chút lửa

người đi. dấu cỏ. mịt mờ cầu sương

tháng ba ơi

bông nhãn đã tàn

bông muối rụng dày trên mặt đất

lòng ta. chùm bông giẻ. chiều nay

phai rũ

quê nhà có còn áo phơi

hay đã bay lên trời.tắt nắng

thoảng mùi nhựa thông trong ký ức

mùi hương ấu thời

hương những đồng cỏ cháy ban trưa

tuổi nhỏ ta về dưới mái tranh gió thổi

nụ cười trong mơ

thôi đã tắt hết. sắc màu. mùi hương. ánh sáng

đêm nay áo mỏng thân gầy

nằm nghe. chớp bể mưa nguồn. về tự

                              sông giăng

dưa muối quê người lòng ta càng xót

em dưới trời cố quận

có cùng nghe. sấm dội. chiều đi qua

 

3.

hẹn mùa sau hái bông giẻ vàng

thả trôi theo dòng nước sông giăng

mùi hương ngái tự trong lòng đất

bao năm rồi không tan

của ta. một chút tình hoang dại

của thể kỷ này. một nỗi sầu vang

gửi tặng em. tặng đời u uất

một chiều nào chết bến sông giăng

 

                                       N. X. T

                               Nghệ Tĩnh, 1980