Phải chi em là...

Điều này anh chỉ viết, nhưng không nói

rằng phải chi em là người máy

để anh không phải nghe những câu hỏi

về những chuyện muôn đời anh không hiểu

rằng phải chi em là người máy

để không nhìn vào bản tin TV mỗi đêm

rồi thắc mắc về những chuyện ngàn dặm xa

về những bà mẹ ẵm con trốn chạy ở Ukraine

về tiếng trẻ em khóc vì trúng đạn bắn tỉa ở Gaza

về những tiếng hô hào từ các bầu trời thánh chiến

về những trận mưa bom bốn phía nổ sập các tòa nhà

về cách em ngồi run rẩy làm đổ ly cà phê mới pha

em nói rằng tiếng bom, tiếng khóc

đã làm rung chuyển cửa kính nhà mình

đã làm em co người vì sợ

đã làm thắt tim em lại

đã làm giấc mơ mỗi đêm của em rạn vỡ

em hỏi vì sao anh vẫn như không thấy

trong khi mắt anh không rời màn hình TV

phải chi em là người máy

để anh không phải nghe những câu hỏi

vì sao xóm mình biến mất các bác Mễ làm vườn

vì sao bạn mình chia hai phe lên mạng mắng nhau

vì sao bạn mình có người nói mừng vì không phải da nâu

vì sao xóm mình học trò dặn nhau nhớ mang theo giấy tờ

phải chi em là người máy

để anh không nghe em cằn nhằn

giữa bản tin TV rằng giá điện, giá xăng, giá chợ lại tăng

để anh không phải tắt bớt một ngọn đèn

bất kể mắt anh ngày càng yếu

để anh phải đi chợ gần hơn

và sẽ mua các thùng mì gói rẻ hơn

phải chi em là người máy

để em không hỏi rất nhiều chuyện văn chương

vì sao anh không có lời thơ mộng như Nguyễn Du

khi cụ viết thiên trường ca thương cảm nàng Kiều

vì sao anh không có lời thơ dịu dàng từ bi

để chỉ ra tiếng khóc nữ tính ẩn giấu trong nhạc phim Melania

phải chi, không, anh không có ý nói về robot

anh không có ý nói về người máy

vì chữ anh vụng về

vì lời anh ấp úng

mỗi khi anh phải giải thích với em

rằng cõi này không có gì vui

rằng em hãy giữ tâm bình an như đất

để sẽ mặc kệ mọi thứ ném vào dù vui buồn dơ sạch

rằng em hãy giữ tâm trôi chảy như nước

để sẽ bao dung, cuốn hết mọi thứ vui buồn dơ sạch

rằng em hãy giữ tâm nồng ấm như lửa

để sẽ bình đẳng thiêu cháy mọi thứ vui buồn dơ sạch

rằng em hãy giữ tâm độ lượng như gió

để sẽ không vướng, thổi sạch hết mọi thứ vui buồn dơ sạch

rằng em sẽ giữ tâm rộng như hư không

để tự thân vô tướng, không còn thấy gì là vui buồn dơ sạch.

để em giữ hạnh không lời như núi

để em tịch lặng mỉm cười như hoa

bất kể khi tay em run rẩy

đã làm rơi vỡ ly cà phê

khi TV chiếu những trận mưa bom ngàn dặm xa

làm rung chuyển các cửa kính nhà mình.

                            Tháng 1/2026

Bài thơ sau bản tin

Đôi khi tôi làm xong vài câu thơ

em đọc, ngần ngừ

nhìn tôi tội nghiệp

rồi nói rằng thơ anh hơi cải lương

Biết sao bây giờ, tôi thú nhận

xin hãy cho anh làm thơ tự nhiên như thế

đó là những chữ viết vội

anh viết rất vội để không bị đứng tim

mỗi khi dịch xong các bản tin buồn

nếu thơ anh có gì hay và đẹp cho cõi này

anh sẽ bị nhầm là thiên sứ

anh sẽ bị treo cổ giữa phố thị Iran

anh sẽ bị bắn nơi một góc phố Minnesota

anh sẽ bị bom vùi sâu dưới các hầm Gaza

anh sẽ bị đẩy ra giữa các bãi mìn giáp biên Ukraine

Biết sao bây giờ, anh viết hơi cải lương

vì chữ sẽ che dòng nước mắt

mỗi ngày sau khi dịch các bản tin

anh khóc trong căn phòng nơi anh ngồi đơn độc

nơi có chiếc laptop, vài tủ sách và chiếc xe đạp thể dục

Bất chợt em đẩy cừa vào

em nói cây đào nhà ông cụ kế bên nở hoa rồi

em nói hoa đỏ đón xuân đẹp quá

em nói sao anh khóc trên bàn phím

em nói tụi mình đâu có ở trong phim Hàn quốc

em nói rằng thơ của anh có mùi nhang

em nói rằng thơ anh có tiếng mõ nhà chùa

em nói xuân tới rồi, sao anh lại khóc

Biết sao bây giờ, anh viết hơi cải lương

trong các bản tin anh dịch có quá nhiều người chết

và họ không kịp nói

và họ không kịp viết

và tim họ không kịp đập một nhịp cuối cùng.

                        California, ngày 28/1/2026